Emisja 3 x Roman Polański - Matnia będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 8 października 2026 (Czwartek)Opis (streszczenie): Scenariusz "Matni" napisał Roman Polański (razem z Gerardem Brachem) jeszcze w roku 1963, ale nie udało mu się zainteresować nim producentów francuskich. Dopiero po realizacji noweli w "Najpiękniejszych oszustwach świata", a zwłaszcza po sukcesie, jaki odniósł jego pierwszy film angielski "Wstręt", Polański powrócił do dawnego projektu. Nakręcił film, który większość angielskiej i francuskiej prasy filmowej oceniła bardzo wysoko. Podkreślano oryginalność wizji autora, w której odnaleźć można niektóre motywy przewodnie wcześniejszych utworów Polańskiego, szczególnie zaś "Dwóch ludzi z szafą" i "Ssaków". Pisano też o związkach "Matni" z teatrem absurdu, z Ionesco, Beckettem, a także z Pinterem. Nie bez powodu pierwotny tytuł filmu brzmiał "Czekając na Katelbacha". Wychwalano perfekcyjną reżyserię i znakomite prowadzenie aktorów. Byli też, oczywiście, i krytycy, którzy zarzucali Polańskiemu efekciarstwo i afektację. Ale skrajne opinie towarzyszyły reżyserowi od początku jego kariery i stan ten nie zmienił się do dzisiaj. Akcja "Matni" toczy się w starym zamku położonym na małej, odludnej wysepce. Jego mieszkańcy to niezbyt dobrana para małżeńska: George, mężczyzna w średnim wieku i jego piękna żona Teresa. George sprzedał fabrykę i poświęcił się malowaniu, Teresa z nudów hoduje na zamku kury. Jedynymi gośćmi na wyspie bywają sąsiedzi z pobliskiej miejscowości. z ich synem Christopherem Teresa zdradza męża. Pewnego dnia na wyspie pojawia się dwóch gangsterów wracających z nieudanego skoku. Obaj są ranni, popsuł im się samochód. Chcą zaczekać na zamku na przyjazd swego szefa, Katelbacha. Jeden z nich, Albert, umiera wkrótce od ran. Richard terroryzuje George'a i Teresę, w nocy każe im kopać grób dla zmarłego wspólnika. Rankiem zamiast spodziewanego Katelbacha na wyspę przyjeżdżają z wizytą znajomi pana domu. Obecność gangstera i coraz bardziej napięta atmosfera nie sprzyja podejmowaniu gości. George pozbywa się ich więc czym prędzej w niezbyt grzecznej formie. Nadchodzi wreszcie długo oczekiwana odpowiedź od Katelbacha. Wieści nie są jednak pomyślne dla Richarda: boss nie zamierza po niego przyjechać, gangster musi radzić sobie sam. Chociaż w "Matni" występują przestępcy, nie ma ona nic wspólnego z filmem kryminalnym. Główny temat dzieła jest typowy dla Polańskiego i przejawia się w wielu jego obrazach, aż po najświeższe tytuły: jest to temat pana i niewolnika. Gangster zdobywa władzę nad właścicielem zamku, ale sam jest jednocześnie ofiarą, więźniem czekającym na pomoc swego szefa Katelbacha. Lionel Stander, amerykański aktor filmowy i teatralny, wyposażył swego bandytę w cechy prostego, brutalnego chłopa. Donald Pleasence jako George, poniżony i bezsilny wobec Richarda, jest żałosny i jednocześnie patetyczny. Piękna i cynicznie obojętna Francoise Dorleac, zmarła tragicznie w wypadku samochodowym zaledwie w rok po premierze "Matni", stanowi doskonałe ucieleśnienie kobiety mącicielki spokoju, igrającej z męską ambicją i poczuciem godności. Film nagrodzony Złotym Niedźwiedziem na MFF w Berlinie Zachodnim w 1966 r.
Czas trwania: 107min. / Wielka Brytania / 1966 / dramat3 x Roman Polański - Matnia można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP Kultura
Lista zwiera odnośniki do stron osób związanych z produkcją (aktorzy, reżyser):