Emisja Historia kuchni polskiej będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 13 marca 2026 (Piątek)Opis (streszczenie): Trudno uwierzyć, że do tej pory nie powstała audycja na temat polskiej kuchni pokazująca, w sposób systematyczny i zgodny z najnowszymi badaniami, dziedzictwo kulinarne otrzymane od naszych przodków. Seria dokumentalna pt.: Historia kuchni polskiej wypełnia tę lukę zabierając widzów w podróż przez niezwykłe smaki, tradycje i obyczaje. Scenariusz opiera się na pracach naukowych prof. Jarosława Dumanowskiego, głównego eksperta i prowadzącego narrację. Odtworzenia potraw obecnych na polskich stołach od czasów Chrztu Polski do współczesności dokonuje Maciej Nowicki twórca nowego trendu w polskiej kuchni - historycznej rekonstrukcji kulinarnej. Wnikliwe przedstawienie tła historycznego pozwala na zrozumienie okoliczności, w których kształtowała się polska kuchnia. Rozmowy ze specjalistami z Polski i ze świata uzupełniają narrację, ukazując przenikanie idei i potraw ponad europejskimi granicami. Przywołanie konkretnych przepisów i ich odtworzenie w studiu kulinarnym ułatwia widzom zrozumienie smaków i technik przygotowywania dań z przeszłości, a chronologia odcinków odpowiada najważniejszym zmianom zachodzącym w polskiej kuchni w kolejnych okresach historycznych. Historia kuchni polskiej to historia polskiej kultury materialnej w wersji dla każdego. Dzięki zjednoczeniu kraju przez Władysława Łokietka i umocnieniu państwa przez Kazimierza Wielkiego, Królestwo Polskie liczy się coraz bardziej na arenie międzynarodowej. Do jego stolicy, Krakowa, napływają towary z całego ówczesnego świata. Do historii przechodzi uczta u Wierzynka. Kto w niej uczestniczył i co na niej podano? Kiedy królowa Polski Jadwiga poślubia księcia litewskiego Jagiełłę, w Krakowie powstaje wielki, tętniący życiem dwór, odwiedzany przez władców, artystów i uczonych z całej Europy. Dzięki zachowanym rachunkom z dworu króla Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi dowiadujemy się, co król, królowa i ich dwór jedli w określone dni, jak dużo i ile to kosztowało. Czy siedzieli przy jednym stole i jedli to samo? Maciej Nowicki rekonstruuje najpopularniejsze potrawy z krakowskiego dworu.
Czas trwania: 40min. / 2024 / cykl dokumentalnyOpis (streszczenie): Odc. 3: Co kuchnia krzyżacka ma wspólnego z polską? Czy perspektywa Jana Długosza i Henryka Sienkiewicza ukazujących Zakon Krzyżacki poprzez pryzmat prowadzonych przez Zakon wojen jest wciąż aktualna? W pochodzącej z XV w. tzw. królewieckiej książce kucharskiej, związanej z dworem wielkiego mistrza w Malborku, opisano m.in. kiełbasę na wielki post. Czy znani nam z Sienkiewicza pobożni bracia wcale nie byli tacy pobożni? Ekspansja Krzyżaków nie była oparta wyłącznie na militarnym podboju. Toruń, Malbork i Gdańsk rozkwitły po przyłączeniu do Polski, ale udało się to dzięki wzorcom organizacyjnym propagowanym przez Krzyżaków, którzy budowali życie miejskie i nową międzynarodową kuchnię gotycką. To za ich sprawą te same techniki kulinarne krążyły od Hiszpanii po Polskę, a na południu aż do Włoch. Pozostały z nami tak, jak pozostała kultura rycerska. Maciej Nowicki i Jarosław Dumanowski rekonstruują kiełbasę, która okazuje się deserem, a zapomniane klopsy królewieckie wcale nie są takie zapomniane.
Czas trwania: 40min. / 2024 / cykl dokumentalnyOpis (streszczenie): Trudno uwierzyć, że do tej pory nie powstał program na temat polskiej kuchni pokazujący, w sposób systematyczny i zgodny z najnowszymi badaniami, dziedzictwo kulinarne otrzymane od naszych przodków. Seria dokumentalna pt. "Historia kuchni polskiej" wypełnia tę lukę zabierając widzów w podróż przez niezwykłe smaki, tradycje i obyczaje. Scenariusz opiera się na pracach naukowych prof. Jarosława Dumanowskiego, głównego eksperta i prowadzącego narrację. Odtworzenia potraw obecnych na polskich stołach od czasów Chrztu Polski do współczesności dokonuje Maciej Nowicki twórca nowego trendu w polskiej kuchni - historycznej rekonstrukcji kulinarnej. Wnikliwe przedstawienie tła historycznego pozwala na zrozumienie okoliczności, w których kształtowała się polska kuchnia. Rozmowy ze specjalistami z Polski i ze świata uzupełniają narrację ukazując przenikanie idei i potraw ponad europejskimi granicami. Przywołanie konkretnych przepisów i ich odtworzenie w studiu kulinarnym, ułatwia widzom zrozumienie smaków i technik przygotowywania potraw z przeszłości, a chronologia odcinków odpowiada najważniejszym zmianom zachodzącym w polskiej kuchni w kolejnych okresach historycznych. "Historia kuchni polskiej" to historia polskiej kultury materialnej w wersji dla każdego. Odc. 4. Skomplikowana historia poszukiwań pierwszej polskiej książki kucharskiej. Maciej Nowicki rekonstruuje odkryte potrawy i aby w pełni zrozumieć ich sens należy wybrać się do Nowego Jorku. Okazuje się, że w kuchni żydowskiej zachowały się polskie smaki z XVI wieku. Ze względu na swój użytkowy charakter, tylko nieliczne książki kucharskie z XVI wieku przetrwały do naszych czasów. Dzięki wynalazkowi Gutenberga upowszechnił się druk, jednak podstawowym źródłem wiedzy o kuchni wciąż były, spisywane przez królewskich i arystokratycznych kuchmistrzów, rękopiśmienne książki kucharskie. Pośród dziesiątek europejskich rękopisów nie było jednak tekstu polskiego. Zachowała się natomiast pierwsza czeska książka kucharska wydana w 1535 roku w Pradze zawierająca mi.in. polskie potrawy. Historycy byli jednak pewni, że polska książka kucharska została wydana w Krakowie około 1540 roku, świadczyły o tym zachowane rejestry. Sprzyjała temu też ówczesna sytuacja w Polsce. Zygmunt I Stary był wielkim mecenasem sztuki, a Kraków stał się znaczącym ośrodkiem drukarstwa. Najpierw znaleziono kilka kartek z polskiego oryginału, zawierających opisy domowej produkcji octów. Kolejnym odkryciem była kartka z przepisem na danie z tzw. polskiej zwierzyny bawołowej. Dzięki szerokiej współpracy z historykami z różnych krajów, prof. Jarosław Dumanowski odnalazł rękopiśmienną kopię w Kijowie.
Czas trwania: 40min. / 2024 / cykl dokumentalnyOpis (streszczenie): Trudno uwierzyć, że do tej pory nie powstał serial na temat polskiej kuchni pokazujący, w sposób systematyczny i zgodny z najnowszymi badaniami, dziedzictwo kulinarne otrzymane od naszych przodków. "Historia kuchni polskiej" w 26 czterdziestominutowych odcinkach wypełnia tę lukę zabierając widzów w podróż przez niezwykłe smaki, tradycje i obyczaje. Scenariusz serialu powstał w oparciu o prace naukowe prof. Jarosława Dumanowskiego - głównego eksperta i prowadzącego narrację. Odtworzenia potraw obecnych na polskich stołach od czasów Chrztu Polski do współczesności, dokonał Maciej Nowicki, twórca nowego trendu w polskiej kuchni - historycznej rekonstrukcji kulinarnej. Wnikliwe przedstawienie tła historycznego pozwala na zrozumienie okoliczności, w których kształtowała się polska kuchnia. Rozmowy ze specjalistami z Polski i ze świata uzupełniają narrację ukazując przenikanie idei i potraw ponad europejskimi granicami. Przywołanie konkretnych przepisów i ich odtworzenie w profesjonalnym studiu kulinarnym, ułatwia widzom zrozumienie smaków i technik przygotowywania potraw z przeszłości, a chronologia odcinków odpowiada najważniejszym zmianom zachodzącym w polskiej kuchni w kolejnych okresach historycznych. "Historia kuchni polskiej" to historia polskiej kultury materialnej w wersji dla każdego.
Czas trwania: 39min. / 2024 / cykl dokumentalny
Opis (streszczenie): Program powstał w oparciu o prace naukowe. Odtworzenia potraw obecnych na polskich stołach od czasów Chrztu Polski i wnikliwe przedstawienie tła historycznego pozwala na zrozumienie okoliczności, w których kształtowała się polska kuchnia.
Opis (streszczenie): Trudno uwierzyć, że do tej pory nie powstał program na temat polskiej kuchni pokazująca, w sposób systematyczny i zgodny z najnowszymi badaniami, dziedzictwo kulinarne otrzymane od naszych przodków. Seria dokumentalna pt. "Historia kuchni polskiej" wypełnia tę lukę zabierając widzów w podróż przez niezwykłe smaki, tradycje i obyczaje. Scenariusz opiera się na pracach naukowych prof. Jarosława Dumanowskiego, głównego eksperta i prowadzącego narrację. Odtworzenia potraw obecnych na polskich stołach od czasów Chrztu Polski do współczesności dokonuje Maciej Nowicki, twórca nowego trendu w polskiej kuchni - historycznej rekonstrukcji kulinarnej. Wnikliwe przedstawienie tła historycznego pozwala na zrozumienie okoliczności, w których kształtowała się polska kuchnia. Rozmowy ze specjalistami z Polski i ze świata uzupełniają narrację, ukazując przenikanie idei i potraw ponad europejskimi granicami. Przywołanie konkretnych przepisów i ich odtworzenie w studiu kulinarnym ułatwia widzom zrozumienie smaków i technik przygotowywania potraw z przeszłości, a chronologia odcinków odpowiada najważniejszym zmianom zachodzącym w polskiej kuchni w kolejnych okresach historycznych. Historia kuchni polskiej to historia polskiej kultury materialnej w wersji dla każdego. Odc. 6 - Od czasów unii lubelskiej z 1569 roku istnieje nowe, federacyjne państwo polsko - litewskie, któremu udaje się powstrzymać ekspansję Moskwy, zapewnić pokój religijny i rozwój gospodarczy. Europejscy politycy, kupcy i zwykli obywatele pragną wiedzieć jak najwięcej o potężnym i bogatym kraju na wschodzie kontynentu. Interesuje ich nie tylko ustrój, kwestie militarne i gospodarka, ale także moda, obyczaje i kuchnia polska. Kuchnia staje się znana i naśladowana w wielu krajach. Szczególną popularność zyskuje "szczupak po polsku" - kulinarny symbol kraju nad Wisłą, Dźwiną, Dniestrem i Dnieprem. Pojawia się on w przepisach czeskich, niemieckich, austriackich, szwedzkich, węgierskich, francuskich i włoskich. A za nim dziesiątki innych potraw z "po polsku" w nazwie. Maciej Nowicki i Jarosław Dumanowski przyjrzą się karierze szczupaka, spróbują niemieckich "ozorów po polsku", włoskiego "pasztetu po polsku" i francuskich "jajek po polsku". Sprawdzą, czy istnieje polski smak łączący te wszystkie potrawy?
Czas trwania: 39min. / 2024 / cykl dokumentalnyOpis (streszczenie): W studiu kulinarnym Historii Kuchni Polskiej, prof. Jarosław Dumanowski i kucharz rekonstruktor Maciej Nowicki, sięgają po receptury z najstarszych zbiorów przepisów kulinarnych.
Opis (streszczenie): Historykom kuchni bardzo rzadko przytrafia się sytuacja, kiedy mogą, krok po kroku, opowiedzieć historię wzajemnych wpływów kulinarnych. Do XVIII wieku kuchnia polska brała ze świata, ale w XVIII stuleciu dzieje się odwrotnie - to świat francuskiej potęgi kulinarnej bierze z Polski za sprawą polskiego króla Stanisława Leszczyńskiego. Stanisław Leszczyński został królem dwukrotnie i dwukrotnie musiał uciekać z Polski do Francji ustępując Sasom popieranym przez Rosję. W roku 1725 roku córka Stanisława, Maria Leszczyńska, poślubiła młodego króla Francji Ludwika XV. Leszczyński, jako teść króla Francji, został księciem Lotaryngii, w której do dzisiaj jest znany jako "dobry król Stanisław". Zasłynął jako król - filozof, mecenas sztuk i nauk, założyciel Akademii w Luneville. Jego dwór odwiedzało wielu gości z Polski, którzy po powrocie do kraju szerzyli ideały oświecenia, znajomość języka francuskiego i francuskiej kultury. Jak to się stało, że mamy w Lotaryngii swój plac, restaurację, polskie potrawy i pomnik króla? Co złożyło się na czas największych triumfów kuchni polskiej? Na te pytania odpowie prof. Jarosław Dumanowski oraz zaproszeni do programu francuscy eksperci. Dawne potrawy odtworzy Maciej Nowicki.
Czas trwania: 40min. / 2024 / cykl dokumentalnyOpis (streszczenie): Trudno uwierzyć, że do tej pory nie powstał cykl na temat polskiej kuchni pokazujący, w sposób systematyczny i zgodny z najnowszymi badaniami, dziedzictwo kulinarne otrzymane od naszych przodków. Seria dokumentalna pt.: "Historia kuchni polskiej" wypełnia tę lukę, zabierając widzów w podróż przez niezwykłe smaki, tradycje i obyczaje. Scenariusz opiera się na pracach naukowych prof. Jarosława Dumanowskiego, głównego eksperta i prowadzącego narrację. Odtworzenia potraw obecnych na polskich stołach od czasów Chrztu Polski do współczesności dokonuje Maciej Nowicki, twórca nowego trendu w polskiej kuchni - historycznej rekonstrukcji kulinarnej. Wnikliwe przedstawienie tła historycznego pozwala na zrozumienie okoliczności, w których kształtowała się polska kuchnia. Rozmowy ze specjalistami z Polski i ze świata uzupełniają narrację ukazując przenikanie idei i potraw ponad europejskimi granicami. Przywołanie konkretnych przepisów i ich odtworzenie w studiu kulinarnym, ułatwia widzom zrozumienie smaków i technik przygotowywania potraw z przeszłości, a chronologia odcinków odpowiada najważniejszym zmianom zachodzącym w polskiej kuchni w kolejnych okresach historycznych. Historia kuchni polskiej to historia polskiej kultury materialnej w wersji dla każdego. Odc. 9. Jan III Sobieski zasłynął jako zwycięzca spod Wiednia, opiekun uczonych i mecenas artystów, a okres jego panowania nazywa się często "oświeconym sarmatyzmem". Okazuje się jednak, że król przeszedł do historii również jako wielki smakosz. Przeżył wręcz załamanie nerwowe, gdy jego pasztetnik postanowił zerwać z dotychczasowym zawodem. "Boć to nasze tylko na tym świecie, co zjemy dobrze i smaczno" - czytamy w jego zapiskach. Uwielbiał kawę i czekoladę (napój), interesował się sadownictwem i ogrodnictwem, nadzorował smażenie konfitur i przygotowywanie zapasów na zimę. Z czasów Sobieskiego zachowały się nie tylko receptury opisujące wyrafinowaną kuchnię elit, ale także potrawy poddanych króla oraz praktyczne porady dotyczące przetwórstwa żywności adresowane do szerszej grupy czytelników. Co lubił jeść sam król Jan III Sobieski, a co jego poddani? Na te i inne pytania odpowie Jarosław Dumanowski oraz zaproszeni do programu eksperci. Dawne potrawy odtworzy Maciej Nowicki.
Czas trwania: 40min. / 2024 / cykl dokumentalnyHistoria kuchni polskiej można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP3 Szczecin, TVP Historia, TVP Polonia
Lista zwiera odnośniki do stron typów związanych z prezentowaną audycją:
Lista zwiera odnośniki do stron osób związanych z produkcją (aktorzy, reżyser):