Kresy (nie)znane godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Kresy (nie) znane to tytuł 15 - minutowego cyklu programu ukazującego się na antenie TVP Wilno. Opowiada o ludziach, wydarzeniach mniej znanych opinii publicznej, a związanych z terenami dawnej RP: dzisiejszej Litwy, Łotwy, Białorusi, Polski Płn. - Wsch. Celem programu jest przybliżenie widzom wiedzy o byłych Kresach II Rzeczypospolitej. Tytuł programu Kresy (nie)znane wskazuje na to, że nie wszystkie fakty mogą być powszechnie znane. Dawne Kresy to miejsce szczególne, bez poznania historii, losów mieszkańców, nie można zrozumieć dziejów Polski, Litwy, Łotwy, Białorusi. Ta wyjątkowość wynikała z wielokulturowości. To program, który łączy w sobie opowiadanie historii w oparciu o archiwalne zasoby TVP, także Litewskiej Telewizji Publicznej i nowoczesne technologie, czyli animację komputerową. Znajdujące się na fotografiach postaci są ruchome. Współczesne zdjęcia realizowane są na dawnych kresach. A o przedstawianych wydarzeniach opowiadają eksperci: historycy, politolodzy, literaturoznawcy, pasjonaci osoby zajmujące się omawianą tematyką. Przy realizacji zdjęć będziemy współpracować z dziennikarzami na Litwie, Łotwie i Białorusi.

Opis (streszczenie): Rekonstrukcja zamku w TrokachW XIX w. powstały pierwsze plany rekonstrukcji zamku. W 1822 r. Wincenty Smokowski w jednej z sal pierwszego piętra znalazł i przerysował trzynaście fragmentów malowideł, których opis opublikował w Ateneum z 1841. W 1888 Imperialna Komisja Archeologiczna dokonała dokumentacji pozostałości zamku, a w 1905 władze carskie zdecydowały się na konserwację ruin i częściowe odrestaurowanie zamku. Po I wojnie światowej Troki znalazły się na terytorium II Rzeczypospolitej. Prace konserwatorskie rozpoczął polski konserwator zabytków Stanisław Lorentz, po wizytacji zamku w maju 1929 roku z Juliuszem Kłosem i Janem Borowskim, w czasie której podjęto decyzję o natychmiastowej potrzebie podjęcia działań w celu zachowania istniejących pozostałości zamku. Na pozyskanie środków do konserwacji Stanisław Lorentz zaciągnął prywatną pożyczkę, na wielką ówcześnie sumę 10 000 złotych w Banku Gospodarstwa Krajowego. Zakres prac na zamku Lorentz określił w Wiadomościach Konserwatorskich i miały one mieć początkowo jedynie charakter konserwatorski i nie przewidywały odbudowy z uwagi na brak ikonografii umożliwiającej rekonstrukcję obiektu. Pierwsze prace wykonano w latach 1929 - 1930. Po ustąpieniu Lorentza ze stanowiska konserwatora, jego następcy: Ksawery Piwocki w latach 1936 - 1938, i Witold Kieszkowski w latach 1938 - 1939 zmienili zakres prac i rozpoczęli prace rekonstrukcyjne, w czasie których dokonano odbudowy wieży południowo - wschodniej25 - minutowym filmie znawcy tematu: literaturoznawcy, historycy, tłumacze z Polski i Litwy opowiadają o ścierających się ze sobą nurtach w ówczesnym Wilnie, o twórczości wybranych postaci, wydarzeniach, które sprawiły, że musieli zamieszkać poza krajem, ich emigracyjnych losach i kolejno wydawanych reportażach i książkach będących relacjami z minionych trudnych wydarzeń, bądź przeżyć związanych z pobytem na Obczyźnie. Miejsce realizacji zdjęć: Troki (Litwa), Warszawa (Polska)

Opis (streszczenie): Skąd się wzięli Tatarzy na Kresach?Osadnictwo tatarskie zaczęło się w Wielkim Księstwie Litewskim, jeszcze przed powstaniem Rzeczpospolitej, był to XIV wiek. Tatarzy pochodzili z ówczesnego państwa chanatu, Złotej Ordy, która rozciągała się od Dunaju aż po jezioro Aralskie. W okresie rozbiorów władze rosyjskie prowadziły dość przychylną Tatarom politykę, pozwalając im na korzystanie z przywilejów przynależnych szlachcie (dworianstwu). Ułatwiało to kształcenie się i dostęp do stanowisk urzędniczych oraz wojskowych. Dlaczego litewscy książęta sprowadzili Tatarów na swoje ziemie? Czy niektórych z osadników moglibyśmy nazwać uchodźcami politycznymi? Jakiej tradycji islam wyznawali? O tym bracia Chazbijewicz mówili w audycji. Miejsce realizacji zdjęć: Wilno, Troki, (Litwa), Kruszyniany (Polska)

Opis (streszczenie): W dawnym księstwie Żmudzkim, a dzisiejszej gubernii kowieńskiej jest mała miejscowość - Kroże, zbudowana na równinie nad rzeką Krożętą. Z uwagi na wysoką rangę Kroż, miasta posiadającego zamek oraz kilka kościołów i klasztorów, nazywano je "Atenami Żmudzkimi". Skąd ten termin? To przywołanie czasu Antyku, kiedy w dawnej Grecji królowała wiedza, mądrość i dobre wykształcenie. Miasta dawnej Grecji i Anteny przede wszystkim są symbolem miejsca, gdzie kwitła wiedza, mądrość, edukacja. W dawnej RP miejscowości, które posiadały znakomite szkoły, które w swej wykładowej formule posiadały język łaciński nawiązywały do czasów Starożytnych więc do Aten. Działało tutaj jedno z najwybitniejszych kolegiów jezuickich, ufundowane w 1614 przez hetmana Chodkiewicza; m.in. wykładał tu Maciej Kazimierz Sarbiewski (16171620), wybitny poeta. Po kasacie zakonu jezuitów (1773) szkołę prowadzili karmelici, w 1817 szkołę zamieniono na gimnazjum, którym opiekował się Uniwersytet Wileński. W 1823 r. w gimnazjum powstało tajne antyrosyjskie stowarzyszenie polskich uczniów Czarnych Braci, wykryte przez władze carskie i poddane represjom. W 1842 gimnazjum przeniesiono do Kowna. Miejsce realizacji zdjęć: Wilno, Kowno (Litwa), Kraków (Polska)

Opis (streszczenie): Czarna Trzynastka Wileńska To drużyna harcerska. Harcerskie chusty spinali zwykłą szyszką, byli harcerzami spod znaku Zawiszy Czarnego. Program drużyny był bardzo szlachetny. Głosił: braterstwo i równość ludzi, wolność sumienia, tolerancja, odważne opowiadanie się po stronie prawdy, sprawiedliwości dobro ogólne w budowie ustroju społecznego i gospodarczego, poszanowanie praw mniejszości narodowych, stała dążność do moralnego doskonalenia siebie, krzewienie życzliwości i pomocy innym. Założycielem drużyny był Józef Grzesiak "Czarny". Podkreślał, że instruktor powinien być wzorem dla harcerzy. Józef Grzesiak całym życiem, również pozaharcerskim reprezentował to, co było zawarte w programie drużyny. Józef Grzesiak wcześniej założył drużynę harcerską w Krakowie o tych samych barwach i numerze. Z 20 skautami poszedł na wojnę polsko - bolszewicką. Jego bojowe szlaki zawiodły go do Wilna i tam pozostał, a jego wojenni towarzysze wrócili do Krakowa, do drużyny, która do dzisiaj istnieje. W Wilnie objął bardzo słabą drużynę o numerze 3 i przekształcił ją w Czarną Trzynastkę Wileńską. Związany z nią jest niejeden istotny dla Polski epizod. W lipcu 1944 roku podczas akcji Burza na terenie Wilna, gdy wybuchło powstanie wileńskie i miasto w ciężkich walkach było oswobadzane od Niemców przez partyzantkę AK, a zajmowane przez wojsko radzieckie jeden z druhów Czarnej Trzynastki phm. Artur Rychter zatknął flagę polską na baszcie zamkowej w Wilnie. On podobnie jak założyciel Czarnej Trzynastki trafił do łagru. Inną ważną postacią z kręgu wileńskich Włóczęgów (tak nazwali się niegdyś druhowie) był Władysław Malewski ps. Smorgończyk instruktor harcerski przy Ambasadzie RP w Paryżu, żołnierz wrześna’39, porucznik AK, jego ojciec był rektorem Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Cudem ocalały z wojennej zawieruchy niebiesko - czarny sztandar drużyny z Wilna spoczywa w Sali Rycerskiej na Jasnej Górze.

Opis (streszczenie): Kresy (nie) znane to cykl opowiadający o ludziach, wydarzeniach mniej znanych opinii publicznej, a związanych z terenami dawnej RP: dzisiejszej Litwy, Łotwy, Białorusi, Polski Płn. - Wsch. Celem programu jest przybliżenie widzom wiedzy o byłych Kresach II Rzeczypospolitej. Tytuł programu Kresy (nie)znane wskazuje na to, że nie wszystkie fakty mogą być powszechnie znane. Dawne Kresy to miejsce szczególne, bez poznania historii, losów mieszkańców, nie można zrozumieć dziejów Polski, Litwy, Łotwy, Białorusi. Ta wyjątkowość wynikała z wielokulturowości. To program, który łączy w sobie opowiadanie historii w oparciu o archiwalne zasoby TVP, także Litewskiej Telewizji Publicznej i nowoczesne technologie, czyli animację komputerową. Znajdujące się na fotografiach postaci są ruchome. Współczesne zdjęcia realizowane są na dawnych kresach. A o przedstawianych wydarzeniach opowiadają eksperci: historycy, politolodzy, literaturoznawcy, pasjonaci osoby zajmujące się omawianą tematyką. Przy realizacji zdjęć będziemy współpracować z dziennikarzami na Litwie, Łotwie i Białorusi.