Emisja Polacy Światu będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 13 sierpnia 2026 (Czwartek)Opis (streszczenie): Rudolf Weigl, polski biolog urodził się 2 września 1883 roku na Morawach w rodzinie austriackiej. Po śmierci ojc, jego matka związała się z polskim profesorem Józefem Trojnarem. Weigl ukończył studia przyrodnicze w 1907 roku, został asystentem w Zakładzie Zoologii i Anatomii Porównawczej. W 1912 roku rozpoczął studia medyczne. Po wybuchu I wojny światowej pracował w laboratorium bakteriologicznym w Przemyślu w Pracowni Badań nad Tyfusem Plamistym. Jako pierwszy do badań wykorzystał wszy. Sukces badań nad szczepionką zapewnił mu stanowisko profesora na Uniwersytecie we Lwowie. Pierwsze szczepienia na tyfus miały miejsce we wschodniej Małopolsce, a następnie szczepiono już powszechnie w całym kraju. W 1939 roku po wybuchu II wojny światowej, Weigl wykorzystywał swoją pozycję i szacunek jakim darzyli go Niemcy, by chronić przedstawicieli polskiej i żydowskiej inteligencji. Podczas wojny szczepionką na tyfus zaszczepiono ponad 8 milionów ludzi. Z inicjatywy Rudolfa Weigla przeprowadzono szczepienia ludności w warszawskim getcie. W 1942 roku został zgłoszony do Nagrody Nobla, jednak Niemcy odmówili poparcia jego kandydatury. W 1948 nadarzyła się kolejna szansa na zdobycie Nagrody Nobla, ale znów do tego nie dopuszczono, tym razem sprzeciw wyraziły polskie władze komunistyczne. Rudolf Weigl zmarł 11 sierpnia 1957 roku w Zakopanem. Pochowano go w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W 2003 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie odznaczył go tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Konstanty Roman Jelski (1837 - 1896) podróżnik, zoolog, badacz Ameryki Południowej. Wyprawy naukowe i odkrycia Jelskiego przyczyniły się do poszerzenia wiedzy zoologicznej o egzotycznych rejonach Ameryki Południowej. Jego kolekcje zoologiczne stanowiły cenny wkład w rozwój nauk przyrodniczych na świecie. Głównym obszarem badań Konstantego Jelskiego były tereny dzisiejszego Peru, Ekwadoru, Kolumbii i Brazylii.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Stanisława Sandecka - Nowicka (1912 - 2018) - polska architektka i rysowniczka działająca na terenie Stanów Zjednoczonych. Projektowała zarówno obiekty mieszkalne, jak i komercyjne, dostosowując się do amerykańskiego stylu życia i architektury. Sandecka - Nowicka była aktywna zawodowo w czasach, gdy kobiety były jeszcze rzadkością w branży architektonicznej. Oprócz pracy zawodowej, angażowała się w działalność społeczną i kulturalną w polonijnych kręgach w Stanach Zjednoczonych.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Zygmunt Mineyko powstaniec styczniowy i inżynier urodził się 11 maja 1840 roku na Wileńszczyźnie. Ukończył gimnazjum w Wilnie, a następnie w 1858 roku wstąpił do Mikołajewskiej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. Ze względu na udział w powstaniu styczniowym, był zmuszony przerwać naukę i został zesłany do Tomska. W 1866 roku udało mu się uciec z internowania i kolejne lata spędził na emigracji. W 1871 roku trafił do Turcji, gdzie pełnił funkcję inżyniera komunikacji, budował nie tylko koleje, ale również twierdze oraz drogi. Następnie przeniósł się do Grecji, która została jego drugą ojczyzną. Był naczelnym inżynierem prowincji Epiru i Tesalii. Zainicjował również badania archeologiczne w Dodonie, które doprowadziły do odnalezienia śladów świątyni Zeusa. W 1880 roku ożenił się z Prozerpiną Manarys, z którą miał ośmioro dzieci, a 11 lat później przeniósł się z całą rodziną do Aten. Tu pracował w Ministerstwie Robót Publicznych, gdzie zajmował się budownictwem wodnym. Gdy wybuchła wojna grecko - turecka o wyspę Kretę został szefem sekcji topograficznej greckiej armii, za co w 1910 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela Grecji. Mimo, że w Polsce nie mieszkał, aktywnie uczestniczył w życiu politycznym i kulturalnym na emigracji. Można go uznać za pierwszego polskiego korespondenta olimpijskiego. Zygmunt Mineyko podczas pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach w 1896 roku pisał sprawozdania do gazety Czas. Jako weteran powstania styczniowego został odznaczony orderem Virtuti Militari przez Józefa Piłsudskiego. Mineyko tak pisał we wspomnieniach o swojej ojczyźnie Zwiedziłem wiele miejscowości świata i rozlicznych jego miast wspaniałej piękności, ale Wilno pozostało na zawsze najpiękniejszym ze wszystkich. W 1925 roku Zygmunt Mineyko zmarł i został pochowany na I Cmentarzu Ateńskim. Jedna z córek Zygmunta Mineyki - Sophia, wyszła za mąż za Jeoriosa Papandreu - co zapoczątkowało wielką dynastię greckich polityków. Jeorios Papandreu, swoją polityczną karierę rozpoczynał po wojnach bałkańskich 1913 roku jako gubernator wyspy Lesbos, a następnie został ministrem edukacji. Andreas Papandereu wnuk Mineyki i jego prawnuk Jorgos, byli wielokrotnie wybierani na urząd premiera Grecji.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynEmisja Polacy Światu miała miejsce:
Opis (streszczenie): Projekt trzynastu etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Poczet polskich naukowców otwiera sylwetka Marii Skłodowskiej - Curie, podwójnej noblistki.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): Cykl etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): Jan Henryk Rosen rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP oraz kontynuował naukę malarstwa w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie. Zadebiutował w 1922 roku obrazem Żywot św. Franciszka z Asyżu wystawionym w warszawskiej Zachęcie. Talent Rosena w dziedzinie sztuki sakralnej został doceniony przez arcybiskupa lwowskiego Józefa Teodorowicza, który zlecił mu wykonanie dekoracji malarskiej w katedrze ormiańskiej we Lwowie. W 1930 roku Jan Henryk Rosen został profesorem Katedry Rysunku Figuralnego na Politechnice Lwowskiej. W 1937 r. wyjechał do USA. Wykonał tam liczne monumentalne dekoracje malarskie m.in. malowidła w Katedrze Narodowej w Waszyngtonie, freski w katedrze Łaski Bożej w San Francisco, mozaikę Chrystus Pantokrator w katolickim Narodowym Sanktuarium Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie. Zmarł w 1982 roku w Arlington koło Waszyngtonu.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Tadeusz Piotr Potworowski polski malarz działający na terenie Wielkiej Brytanii urodził się 24 kwietnia 1898 roku w Warszawie. W 1922 roku rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Józefa Pankiewicza. Pod jego patronatem studenci utworzyli grupę zwaną Komitetem Paryskim lub "Kapistami". Celem działania grupy artystycznej była kontynuacja studiów w tradycji malarstwa francuskiego. We wrześniu 1924 roku Piotr Potworowski, Jan Cybis, Józef Czapski wyjechali do Paryża, tam według zaleceń Pankiewicza kopiowali w Luwrze obrazy wybitnych francuskich malarzy. Potworowski w Paryżu założył własną pracownię na Montparnasse. Prace Potworowskiego w 1937 roku otrzymały srebrny medal na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i Techniki w Paryżu. Po udziale w kampanii wrześniowej 1939 roku artysta wyjechał do Szwecji. W Londynie Potworowski zorganizował Stowarzyszenie Polskich Artystów. W 1958 roku przyjechał do Polski i objął stanowisko profesora w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Zmarł 24 kwietnia 1962 w Warszawie.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Cyprian Godebski polski rzeźbiarz urodził się 30 października 1835 roku we Francji. Godebski był synem Franciszka Ksawerego powstańca listopadowego. Ze sztuką młody Godebski zetknął się w Wersalu, za sprawą ojca, który objął tam posadę kustosza. W 1858 r. cała rodzina przeniosła się do Lwowa, gdzie ojciec rozpoczął pracę w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich. W 1861 r. Godebski został zatrudniony jako rzeźbiarz na dworze carskim w Wiedniu. W Warszawie wraz z żoną, rzeźbiarką i filantropką Matyldą z Rosenów, prowadził salon artystyczno - literacki. W 1877 roku został członkiem francuskiej Akademii Narodowej. Najważniejszymi realizacjami Godebskiego były zespoły rzeźb umieszczane w przestrzeniach publicznych. Sławę i popularność przyniosły mu liczne pomniki, m.in. monument upamiętniający wyzwolenie Peru w Limie, pomnik Adama Mickiewicza w Warszawie i ukraińskiego wieszcza Tarasa Szewczenki we Lwowie.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Feliks Topolski polski malarz i rysownik działający na terenie Wielkiej Brytanii urodził się 14 sierpnia 1907 roku w Warszawie. W latach 1927 - 1932 studiował na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1935 roku wyjechał do Londynu, jako dziennikarz - relacjonował obchody jubileuszu króla Jerzego V. W 1939 roku ukazała się sztuka George’a Bernarda Shawa "In Good King Charles's Golden Days" z ilustracjami Topolskiego, co przyniosło polskiemu rysownikowi rozgłos. W czasie II wojny światowej artysta był korespondentem wojennym. Towarzyszył II Korpusowi Polskiemu dokumentując wkroczenie aliantów do Rzymu, był przy wyzwoleniu obozu koncentracyjnego Bergen - Belsen i obserwował proces norymberski. W uznaniu dla jego talentu artystę zaproszono do Brytyjskiej Akademii Królewskiej. Zmarł 24 sierpnia 1989 roku w Londynie.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Stanisław Szukalski polski rzeźbiarz i malarz urodził się 13 grudnia 1893 roku w Warcie koło Sieradza. Ukończył krakowską ASP, a następnie wyemigrował do USA. Wczesne prace artysty to seria rzeźb inspirowanych ekspresjonizmem i kubizmem. W 1925 roku projekt Stanisława Szukalskiego wygrał konkurs na realizację pomnika Adama Mickiewicza w Wilnie. Zaproponowana wizja była tak kontrowersyjna, że środowisko artystyczne podzieliło się na zwolenników i przeciwników Szukalskiego. Ostatecznie pomnik nie powstał. Skupieni wokół Szukalskiego artyści zawiązali w 1929 roku grupę pod nazwą "Szczep Szukalszczyków herbu Rogate Serce". Głównym postulatem grupy było skupienie się na sztuce nawiązującej do słowiańskich korzeni. W 1940 roku Szukalski zamieszkał w Los Angeles, gdzie poznał rodzinę DiCaprio, która wspierała go, aż do śmierci 1987 roku. Wybitny aktor Leonardo DiCaprio jest właścicielem wielu dzieł artysty i przy każdej okazji wspomina o wyjątkowości sztuki polskiego rzeźbiarza.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki Polaków żyjących w różnych zakątkach świata.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. Poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Bohaterką odcinka jest Stanisława Walasiewicz (1911 - 1980), najsłynniejsza polska lekkoatletka 1. poł. XX wieku. Trenerka, znana w USA jako Stella Walsh, rekordzistka Polski, Europy i świata w biegach krótkich, złota i srebrna medalistka olimpijska w biegu na 100 m.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynPolacy Światu można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP3 Szczecin, TVP Nauka, TVP Polonia
Lista zawiera lata, w których powstawała audycja: