Emisja Polacy Światu będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 25 września 2026 (Piątek)Opis (streszczenie): Gustaw Zieliński polski pisarz i poeta okresu romantyzmu urodził się 1 stycznia 1809 roku w Markowicach na Kujawach. Dorastał w domu o silnych tradycjach niepodległościowych, jego ojciec był pułkownikiem kościuszkowskim, a dziadek posłem Sejmu Wielkiego.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Jerzy Marian Grotowski - polski reżyser teatralny, teoretyk teatru, pedagog. Jeden z największych reformatorów teatru XX wieku. Działał na terenie Włoch.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Projekt trzynastu etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 95_Zygmunt Gorgolewski urodził sie w Solcu na terenie Wielkopolskiego Księstwa Poznańskiego. W 1866 roku wstąpił do Królewskiej Akademii Budowlanej w Berlinie, którą ukończył dyplomem inżyniera architekta. W 1880 roku został architektem w biurze budowlanym cesarza Wilhelma I. Dwukrotnie brał udział w konkursie na siedzibę Reichstagu, a jego projekty zawsze zajmowały wysokie miejsca. Choć Gogolewski na stałe mieszkał w Berlinie, starał się być blisko polskich spraw. Wspierał działalność "polskiego hotelu", w którym bezpłatnie mogli się zatrzymywać Polacy poszukujący noclegu. W 1885 roku Gorgolewskiemu powierzono budowę obiektów uniwersyteckich w Halle, Bonn i Getyndze. Mimo sukcesów zawodowych architekt tęsknił za ojczyzna. Chciał swoim córkom zapewnić polską edukację, a wówczas w zaborze pruskim było to niemożliwe. Jedynie w na terenie Galicji, można było rozwijać polskie szkoły. W 1893 roku Gorgolewski zrezygnował ze służby państwowej w Niemczech i objął posadę dyrektora Wyższej Szkoły Przemysłowej we Lwowie. To właśnie tam architekt otworzył kolejny rozdział swojej kariery zawodowej. W 1896 roku zwyciężył w konkursie, którego efektem było dzieło jego życia - Teatr Miejski we Lwowie, zbudowany z wykorzystaniem stylów architektury renesansu i baroku. Zmarł we Lwowie niedługo po ukończeniu prac nad budową Teatru Miejskiego. Zygmunt Gorgolewski został pochowany w kwaterze zasłużonych na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Tak pisano o profesorze Zygmuncie Gorgolewskim po jego śmierci: "Wielkopolanin, który zostawił swoje serce we Lwowie. Jego sztuka daje dobre świadectwo o ojczyźnie." Magiczne miejsce stworzone przez Zygmunta Gorgolewskiego we Lwowie - bo tak nazywają Teatr Wielki mieszkańcy Lwowa - zachwyca swoją przepiękną perspektywą również dzisiaj.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Ludwik Kmicic - Skrzyński urodził się w Odessie 26 sierpnia 1893 roku. Dzieciństwo spędził na terenach dzisiejszej Gruzji. Do gimnazjum uczęszczał w Tbilisi, a po jego ukończeniu wyjechał do Belgii, gdzie rozpoczął studia na Wydziale Chemii Politechniki w Lige. W trakcie studiów wstąpił do Związku Strzeleckiego, a także zorganizował pluton Związku w Nancy we Francji i objął jego dowództwo. W 1914 roku po wybuchu I wojny światowej Ludwik Kmicic - Skrzyński powrócił do kraju i wstąpił do Legionów Polskich. Uczestniczył w bohaterskim siedmioosobowym patrolu Władysława Prażmowskiego Beliny". Ułańska siódemka" jako pierwsza - w sierpniu 1914 - przekroczyła granicę zaboru rosyjskiego i dokonała rozpoznania na terenie wroga. Po udanej akcji Kmicic - Skrzyński pełnił funkcje dowódcze, a także był wykładowcą na kawaleryjskim kursie podoficerskim, gdzie uczył przyszłych legionistów. Po kryzysie przysięgowym 1917 roku związanym z odmową dotrzymania braterstwa broni wojskom Niemiec i Austro - Węgier przez żołnierzy Legionów Polskich, Kmicic - Skrzyński został internowany w obozie w Beniaminowie. Jesienią 1918 roku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjęto go w szeregi Wojska Polskiego. Został zastępcą dowódcy 1. Pułku Szwoleżerów i brał udział w zdobyciu Wilna oraz w wyprawie kijowskiej.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 97 Stanisław Michał Jankowski pseudonim "Agaton" urodził się 29 września 1911 roku w Warszawie. Wybitny architekt, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, cichociemny, powstaniec warszawski, adiutant generała Tadeusza "Bora" Komorowskiego. Po wojnie pracował w Biurze Odbudowy Stolicy. Był współautorem planu podniesienia miasta z ruin. Pełnił funkcję naczelnego urbanisty Bagdadu, kierował zespołem projektującym odbudowę zniszczonego przez trzęsieniu ziemi miasta Skopie w Jugosławii, doradzał przy odbudowie Chimbote w Peru. Za bohaterstwo w czasie wojny został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. W 1995 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Warszawy. Zmarł 5 marca 2002 roku.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynEmisja Polacy Światu miała miejsce:
Opis (streszczenie): Rudolf Weigl, polski biolog urodził się 2 września 1883 roku na Morawach w rodzinie austriackiej. Po śmierci ojc, jego matka związała się z polskim profesorem Józefem Trojnarem. Weigl ukończył studia przyrodnicze w 1907 roku, został asystentem w Zakładzie Zoologii i Anatomii Porównawczej. W 1912 roku rozpoczął studia medyczne. Po wybuchu I wojny światowej pracował w laboratorium bakteriologicznym w Przemyślu w Pracowni Badań nad Tyfusem Plamistym. Jako pierwszy do badań wykorzystał wszy. Sukces badań nad szczepionką zapewnił mu stanowisko profesora na Uniwersytecie we Lwowie. Pierwsze szczepienia na tyfus miały miejsce we wschodniej Małopolsce, a następnie szczepiono już powszechnie w całym kraju. W 1939 roku po wybuchu II wojny światowej, Weigl wykorzystywał swoją pozycję i szacunek jakim darzyli go Niemcy, by chronić przedstawicieli polskiej i żydowskiej inteligencji. Podczas wojny szczepionką na tyfus zaszczepiono ponad 8 milionów ludzi. Z inicjatywy Rudolfa Weigla przeprowadzono szczepienia ludności w warszawskim getcie. W 1942 roku został zgłoszony do Nagrody Nobla, jednak Niemcy odmówili poparcia jego kandydatury. W 1948 nadarzyła się kolejna szansa na zdobycie Nagrody Nobla, ale znów do tego nie dopuszczono, tym razem sprzeciw wyraziły polskie władze komunistyczne. Rudolf Weigl zmarł 11 sierpnia 1957 roku w Zakopanem. Pochowano go w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W 2003 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie odznaczył go tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Cykl etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Odcinek poświęcony Antoniemu Durskiemu (1854 - 1908), Naczelnikowi Związku Sokolego i Lwowskiego Sokoła - Macierzy. Pionier gimnastyki, twórca polskiej terminologii gimnastycznej już za życia zyskał sobie wielki autorytet, stając się postacią znaczącą nie tyko we Lwowie, ale i na terenie całej Galicji.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynOpis (streszczenie): Zygmunt Mineyko powstaniec styczniowy i inżynier urodził się 11 maja 1840 roku na Wileńszczyźnie. Ukończył gimnazjum w Wilnie, a następnie w 1858 roku wstąpił do Mikołajewskiej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. Ze względu na udział w powstaniu styczniowym, był zmuszony przerwać naukę i został zesłany do Tomska. W 1866 roku udało mu się uciec z internowania i kolejne lata spędził na emigracji. W 1871 roku trafił do Turcji, gdzie pełnił funkcję inżyniera komunikacji, budował nie tylko koleje, ale również twierdze oraz drogi. Następnie przeniósł się do Grecji, która została jego drugą ojczyzną. Był naczelnym inżynierem prowincji Epiru i Tesalii. Zainicjował również badania archeologiczne w Dodonie, które doprowadziły do odnalezienia śladów świątyni Zeusa. W 1880 roku ożenił się z Prozerpiną Manarys, z którą miał ośmioro dzieci, a 11 lat później przeniósł się z całą rodziną do Aten. Tu pracował w Ministerstwie Robót Publicznych, gdzie zajmował się budownictwem wodnym. Gdy wybuchła wojna grecko - turecka o wyspę Kretę został szefem sekcji topograficznej greckiej armii, za co w 1910 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela Grecji. Mimo, że w Polsce nie mieszkał, aktywnie uczestniczył w życiu politycznym i kulturalnym na emigracji. Można go uznać za pierwszego polskiego korespondenta olimpijskiego. Zygmunt Mineyko podczas pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach w 1896 roku pisał sprawozdania do gazety Czas. Jako weteran powstania styczniowego został odznaczony orderem Virtuti Militari przez Józefa Piłsudskiego. Mineyko tak pisał we wspomnieniach o swojej ojczyźnie Zwiedziłem wiele miejscowości świata i rozlicznych jego miast wspaniałej piękności, ale Wilno pozostało na zawsze najpiękniejszym ze wszystkich. W 1925 roku Zygmunt Mineyko zmarł i został pochowany na I Cmentarzu Ateńskim. Jedna z córek Zygmunta Mineyki - Sophia, wyszła za mąż za Jeoriosa Papandreu - co zapoczątkowało wielką dynastię greckich polityków. Jeorios Papandreu, swoją polityczną karierę rozpoczynał po wojnach bałkańskich 1913 roku jako gubernator wyspy Lesbos, a następnie został ministrem edukacji. Andreas Papandereu wnuk Mineyki i jego prawnuk Jorgos, byli wielokrotnie wybierani na urząd premiera Grecji.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Stanisława Sandecka - Nowicka (1912 - 2018) - polska architektka i rysowniczka działająca na terenie Stanów Zjednoczonych. Projektowała zarówno obiekty mieszkalne, jak i komercyjne, dostosowując się do amerykańskiego stylu życia i architektury. Sandecka - Nowicka była aktywna zawodowo w czasach, gdy kobiety były jeszcze rzadkością w branży architektonicznej. Oprócz pracy zawodowej, angażowała się w działalność społeczną i kulturalną w polonijnych kręgach w Stanach Zjednoczonych.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynOpis (streszczenie): Konstanty Roman Jelski (1837 - 1896) podróżnik, zoolog, badacz Ameryki Południowej. Wyprawy naukowe i odkrycia Jelskiego przyczyniły się do poszerzenia wiedzy zoologicznej o egzotycznych rejonach Ameryki Południowej. Jego kolekcje zoologiczne stanowiły cenny wkład w rozwój nauk przyrodniczych na świecie. Głównym obszarem badań Konstantego Jelskiego były tereny dzisiejszego Peru, Ekwadoru, Kolumbii i Brazylii.
Czas trwania: 5min. / 2024 / magazynPolacy Światu można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP3 Białystok, TVP3 Szczecin, TVP Nauka, TVP Polonia, TVP Wilno
Lista zwiera odnośniki do stron osób związanych z produkcją (aktorzy, reżyser):
Lista zawiera lata, w których powstawała audycja: