Polacy na ratunek Żydom godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): We wsi Tomaszowice pod Lublinem w lutym 1944 roku niemieccy żołnierze zamordowali mieszkańców jednego z gospodarstw oraz grupę uciekających z obławy Żydów. Historię opowiadają świadkowie zdarzenia, którzy pamiętają także ukrywających się u nich podczas okupacji Żydów. Odwiedzamy ponadto szkołę, w której zachowały się przedwojenne arkusze ocen żydowskich dzieci.

Opis (streszczenie): Państwo Karolina i Włodzimierz Skrzyńscy mieszkali z dwiema córkami przy ulicy Szczebrzeskiej 48 w Zamościu. Wiosną 1942 roku 9 - letniemu Mosze Frankowi udało się uciec z transportu, którym Niemcy wysłali do obozu przejściowego w Izbicy całą jego rodzinę, matkę Szpryncę i ojca Jakuba, handlarza. Rodzice Moszego zostali zgładzeni w Bełżcu. Najpierw chłopcem zaopiekowali się Halina i Mikołaja Zacharowie, prowadzący zakład fryzjerski w pobliżu jego rodzinnego domu. Po opuszczeniu domu Zacharów udał się do gospodarstwa Skrzyńskich. Mosze posługiwał się przybranym nazwiskiem Mieczysław Skrzyński, a nawet uczęszczał do szkoły razem z polskimi dziećmi. W 1945 r. odnalazł go kuzyn Zelig, z którym wyjechał do Niemiec, a stamtąd przez Cypr do Palestyny.

Opis (streszczenie): odc. 5 Ks. infułat Grzegorz Pawłowski jest uratowanym żydowskim dzieckiem. Od 1970 roku mieszka w Izraelu, gdzie prowadzi duszpasterstwo katolickie. Wraz z nim i ks. prof. Marianem Wróblem odwiedzamy miejsca dzieciństwa księdza Pawłowskiego oraz miejsca męczeństwa jego rodziny - Zamość i Izbicę, gdzie na kirkucie ksiądz wybudował rodzinny nagrobek. Tu pragnie być pochowany, by w ten sposób połączyć się z rodziną zamordowaną w czasie pacyfikacji Izbicy.

Opis (streszczenie): W programie historia rodzinna opowiadana przez Irenę Karczewską, pochodzącą z żydowskiej rodziny Weisbergów.. Bohaterka opowiada o wojennym losie swojej rodziny i osobach, które w czasie okupacji udzieliły jej pomocy.

Opis (streszczenie): Kazimiera Romanek, z synami Marianem i Zbyszkiem zamieszkała we wsi Żółkiew nr 57, 22 - 335 Żółkiewka. W czasie wojny uratowała dwie siostry żydowskiego pochodzenia o nazwisku Jarower, pochodzące z Żółkiewki. Aby je chronić, nadała im polskie imiona - Krystyna i Maryna. Obie siostry przeżyły okupację. Po wojnie wyjechały do Izraela i poświadczyły fakt heroicznej postawy pani Romanek, której zawdzięczały swoje ocalenie. Dzięki czemu została ona odznaczona medalem przez Yad Vashem.

Opis (streszczenie): Wola Przybysławska to miejscowość, gdzie ukrywało sie wielu Żydów. Bliskość Garbowai Lasów Kozłowieckich powodowała, że ukrywający się znajdowali tu schronienie. Polacy za pomoc ponosili największą karę. Niezwykłą ofiarnością wykazali się wszyscy mieszkańcy. Przez dwa lata przechowywano dziewczynkę żydowską, która w każdym domu przebywała jedną noc. Opowiadają nam tę historię starzy mieszkańcy Woli Przybysławskiej oraz historyk.

Opis (streszczenie): W programie historia Heleny Pawluk. Początek wojny zastał ją w Suścu, gdzie spędzała wakacje z dziećmi. Potem znalazła się w Lublinie, gdzie aktywnie zaangażowała się w działalność konspiracyjną i charytatywną, dostarczając żywność więźniom Majdanka i Zamku. W październiku 1943 r. rozpoznała w jednym z więźniów dr Nauma Pryłuckiego. Podjęła próbę zorganizowania jego ucieczki z obozu. Dostarczyła mu cywilną odzież. Zorganizowała podstawienie dorożki. Ukrywała go przez 5 dni. Niestety została aresztowana i była sądzona za pomoc więźniowi w ucieczce z obozu. Od października 1943 r. do stycznia następnego roku przebywała w KL Lublin, następnie została przeniesiona do więzienia na Zamku, gdzie w lipcu 1944 r. doczekała wyzwolenia I uniknęła śmierci. Helena Pawluk zmarła w 1994 roku w wieku 95 lat. Niezwykle cenne pamiątki po byłej więźniarce przekazała trzy lata temu Muzeum Na Majdanku rodzina.

Opis (streszczenie): Antoni i Anna Plewa mieszkali we wsi Kliny, nieopodal Kępna. W czasie wojny przyjęli do swojego domu dwuletnią Żydówkę o imieniu Ruth - było to dziecko ich znajomych. Dziewczynka została ochrzczona imieniem Antonina i przedstawiona sąsiadom, jako nieślubne dziecko syna Plewów - Alojzego, który był kawalerem. Po wojnie matka Ruth odebrała ją od polskiej rodziny i razem wyjechały do Izraela. Niedawno Ruth - znana izraelska tancerka - przyjechała do Polski, gdzie odwiedziła miejsce swego pobytu i wzięła udział w Festiwalu Trzech Kultur w Kępnie. W miejscowym Domu Kultury odbyła się także wystawa poświęcona rodzinie Plewów.

Opis (streszczenie): Jadwiga Watrakiewicz podczas wojny pracowała w sklepie mięsnym w Zamościu, sprzedając wędliny Niemcom, których kasyno znajdowało się po drugiej stronie ulicy, ale także pomagając jeńcom i Żydom, którzy znajdowali się w getcie i z getta zamojskiego byli transportowali do Izbicy i Bełżca. Podczas przemarszy Żydów dawała im kanapki z wędliną. Została aresztowana, bito ją i torturowano. Cudem uniknęła śmierci, musiała jednak uciekać z Zamościa na wieś. W kolonii Adamów wyszła za mąż za żołnierza AK, który także podczas okupacji opiekował się rodziną żydowską. Historie te opowiada Zdzisław Watrakiewicz, który spisał wspomnienia rodziców i nam je udostępnił.

Opis (streszczenie): Historia rodziny Dębskich z Chełma, która w czasie wojny zdecydowała się udzielić schronienia Żydówce i jej dwóm synom.

Opis (streszczenie): Do okna letniej kuchni, którą po pożarze domu zamieszkiwała sześcioosobowa rodzina Góreckich z Kazimierza Dolnego, zapukała pewnej jesiennej nocy w czasie okupacji niemieckiej znajoma Żydówka prosząc o przenocowanie. Umieszczono ją w bezpiecznym miejscu, na stryszku w odbudowywanej stajni. Po kilku dniach pojawiła się następna osoba, potem następna. I tak w niedługim czasie Góreccy mieli pod swoją opieką siedem osób. Anastazja Górecka codziennie gotowała dla 13 osób, pomagały jej córki nosząc m.in. wodę z odległego o kilkaset metrów źródła. Wszyscy ukrywani przeżyli wojnę. Historię opowiada najmłodszy z rodziny Góreckich - Grzegorz, który mieszka w gospodarstwie rodziców. Dodatkową ilustrację reportażu stanowią stare fotografie i zdjęcia współczesnego Kazimierza Dolnego.

Opis (streszczenie): Reportaż o rodzinie żydowsko - polskiej z Lubyczy Królewskiej. Głową rodziny był dr Weiss. Leczył Żydów, Polaków i Ukraińców. Ożenił się z córką prawosławnego księdza. Był żołnierzem kampanii wrześniowej. Później powrócił do Lubyczy, gdzie zginął z rąk Niemców. Przeżyła jego córka Irena, którą ocaliła polska rodzina spod Lwowa.

Opis (streszczenie): Bohaterem reportażu jest o. Marian Masłowski, jezuita, który posługę kapłańską sprawuje w kościele pw. Św. Piotr w Lublinie. Urodził się w 1935 roku w Wyskiem Kole niedaleko Sandomierza. Miał piątkę rodzeństwa. Jego rodzice w czasie niemieckiej okupacji pomagali dużej grupie Żydów. Część przyjęli pod swój dach, innym donosili żywność. 24 marca 1944 roku, czyli tego samego dnia, kiedy zamordowana została rodzina Ulmów z Markowej, sołtys wsi, w której mieszkali Masłowscy ostrzegł ich, że Niemcy jadą też do nich. Żydzi zdołali uciec, rodzina ocalała. Do dziś zachował się dom, w którym mieszkał ksiądz Marian, jego rodzina oraz, gdzie ukrywali się Żydzi.

Opis (streszczenie): Polacy na ratunek Żydom to cykl reportaży poświęconych Polakom, którzy w czasie okupacji hitlerowskiej narażając życie swoje i swoich bliskich pomagali przetrwać osobom żydowskiego pochodzenia.

Opis (streszczenie): Historia Agaty i Władysława Wielebów z miejscowości Grudki, zamordowanych przez Niemców za pomoc biednej Żydówce. W czasie okupacji Wielebowie udzielili nieznanej kobiecie wsparcia żywnościowego. 23 września w kościele parafialnym w Gilowie na pograniczu gmin Turobin i Goraj odbyła się Msza święta w intencji zamordowanych. Po niej uczestnicy uroczystości dotarli do miejsca śmierci Wielebów, gdzie ich wnukowie ufundowali kapliczkę.

Opis (streszczenie): W okresie okupacji Mieczysław Izdebski był wdowcem, wychowującym samotnie kilkuletnią córkę. Prawdopodobnie w połowie 1942 r. ukrył w swym gospodarstwie pięcioosobową rodzinę Kupersztoków, prowadzących przed wojną sklep spożywczy w Zienkach.

Opis (streszczenie): Bohaterem reportażu jest Marian Ochalski od kwietnia 1940 roku przez kolejnych 30 lat zatrudniony jako organista w lubelskiej archikatedrze. Wg akt zebranych przez Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich, przed którą Ochalski zeznawał w 1988 roku, udzielał on pomocy społeczności żydowskiej. Miała ona polegać na wydawaniu metryk chrztu Żydówkom. W tym samym czasie takiej samej pomocy udzielało dwóch księży wikariuszy, pracujących w katedrze: ks. Mieczysław Michalski i Michał Dudkowski. Ten pierwszy w swoich zeznaniach wspomina o Marianie Ochalskim, że uczestniczył w udzielaniu sakramentu chrztu. Żydówki miały też otrzymywać schronienie w mieszkaniu przy ulicy Królewskiej w Lublinie.

Opis (streszczenie): Florian Oszust mieszkał wraz z rodziną we Frampolu. Urodzony w 1920 roku, ukończył tam szkołę powszechną, gdzie poznał Gołdę Dymbort, w której się zakochał. W czasie wojny, w okresie prześladowania Żydów Florian ukrył narzeczoną na strychu sklepu, w którym pracował.

Opis (streszczenie): W kwietniu 1962 r. Józef Lichtenstein złożył w Yad Vashem relację dotyczącą swoich przeżyć podczas okupacji niemieckiej. Jak oświadczył, utrzymywałem znajomości z grupą bokserów, w skład której wchodzili sami Polacy. To właśnie koledzy bokserzy dostarczali Lichtensteinowi żywność i pomagali mu przeżyć, a Stanisław Zalewski ikona lubelskiego boksu wywiózł go w śmieciarce z obozu na Majdanku i pomagał aż do końca wojny.

Opis (streszczenie): 7.12.1942 r. we wsi Białka w powiecie parczewskim niemieckie oddziały żandarmerii, ale też m.in. 101 Rezerwowego Batalionu Policji rozstrzelały 96 - 98 mężczyzn - Polaków, katolików i prawosławnych, oraz 17 - letnią Żydówkę. Był to pierwszy masowy mord ludności cywilnej podczas okupacji na Lubelszczyźnie. Mieszkańcy zginęli, bo udzielali pomocy ukrywającym się w okolicznych lasach Żydom, zbiegłym z pobliskich gett. Do niedawna hitlerowską zbrodnię wiązano - zgodnie z PRL - owską propagandą - z działalnością partyzantów (w domyśle radzieckich), podczas gdy w rzeczywistości Białka poniosła tak wielką ofiarę za pomoc sąsiadom - Żydom, którzy szukali schronienia przed śmiercią.

Opis (streszczenie): Zofia Kossak - Szatkowska, primo voto Szczucka to jedna z najwybitniejszych pisarek historycznych XX wieku, działaczka polityczna i katolicka, Sprawiedliwa wśród narodów świata. Była autorką powieści historycznych, utworów dla dzieci, reportaży. W czasie wojny działała w konspiracji jako współzałożycielka katolickiego Frontu Odrodzenia Polski i inicjatorka Rady Pomocy Żydom (Żegota). W 1943 roku została osadzona w Oświęcimiu, co opisała w atakowanych po wojnie przez komunistów wspomnieniach "Z otchłani". Reportaż opowiada o życiu Zofii Kossak - Szczuckiej, ukazując zwłaszcza jej zasługi dla ratowania Żydów.

Opis (streszczenie): Józef i Wiktoria Ulmowie byli mieszkańcami wsi Markowa w przedwojennym województwie lwowskim, a dzisiejszym województwie podkarpackim. Podczas okupacji niemieckiej, zapewne pod koniec 1942 r. , mimo biedy i zagrożenia życia Ulmowie dali schronienie ośmiorgu Żydom. O fakcie ukrywania Żydów przez rodzinę Ulmów doniósł Niemcom prawdopodobnie Włodzimierz Leś, granatowy policjant z Łańcuta. Rankiem 24 III 1944 r. przed ich dom przybyło pięciu niemieckich żandarmów oraz kilku granatowych policjantów. Dowodził nimi por. Eilert Dieken. Najpierw zamordowano Żydów, potem Józefa i Wiktorię (będącą w siódmym miesiącu ciąży). Następnie Dieken podjął decyzję o zabiciu dzieci. W 1995 r. Wiktoria i Józef Ulmowie zostali uhonorowani pośmiertnie tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. W 2003 r. w diecezji przemyskiej rozpoczął się proces beatyfikacyjny rodziny Ulmów, który toczy się w Watykanie.

Opis (streszczenie): Ojciec Michał Zembrzuski urodził się 16 grudnia 1908, jako pierwsze z siedmiorga dzieci Maksymiliana Zembrzuskiego i Wiktorii z Tańskich. W 1921 wstąpił do niższego seminarium oo. Paulinów, gdzie zdobył maturę. Następnie odbył nowicjat zakonny oraz studia filozoficzno - teologiczne w Krakowie. 31 marca 1934 na Jasnej Górze o. Michał przyjął święcenia kapłańskie. Już w maju 1934, zgodnie z decyzją ówczesnego generała zakonu o. Piusa Przeździeckiego, o. Michał wraz z grupą 16 paulinów, wysłany został na Węgry, by odnowić zakon paulinów, zaś dwa lata później, w Pecsu, o. Michał buduje pierwszy swój kościół, którego poświęcenie następuje w 1937. We wrześniu 1939 zaczęli na Węgrzech pojawiać się uciekinierzy z Polski, w tym Polacy pochodzenia żydowskiego, a także polscy żołnierze. O. Michał organizuje pomoc, załatwia paszporty, bilety, aby mogli dostać się do Francji, gdzie powstawało wojsko polskie. Przez całą okupację poszukiwany przez Niemców. Udaje mu się uniknąć aresztowania.

Opis (streszczenie): Malka Grinbojn była młodą kobieta, która mieszkała w Niemirówku na Zamojszczyźnie. Jej ojciec był stolarzem. Mieli też sporo ziemi. Mieszkali niedaleko Kuśmierzów, a rodziny się dobrze znały. Kiedy wybuchła wojna część jej rodziny zgłosiła się do getta, część zginęła. Ona przeżyła dzięki pomocy kilku rodzin z Niemirówka przede wszystkim Kuśmierzów, którzy zorganizowali specjalna kryjówkę w ogrodzie. Latem często chowała się wchodząc przez niski dach w stodole sąsiadów Kuśmierzów. Zdarzył się kiedyś też incydent, że Malka uciekając przez kontrolującym wieś patrolem niemieckim poprosiła o pomoc rodzinę Cisłów. Ukryli ją w beczce i dzięki temu przeżyła. Po wojnie wyjechała z Polski do Izraela, tam ułożyła sobie Zycie. Wyszła za mąż, miała dwójkę dzieci (które przyjechały do Polski na przełomie lat 90 i 2000). Pamiętała o ludziach, którzy ratowali ją w czasie wojny. Pisała listy. W latach 50 - tych notarialnie przekazała rodzinny dom Kuśmierzom jako wyraz wdzięczności. Zmarła w latach 80 - tych.

Opis (streszczenie): Jarosław Iwaszkiewicz prozaik, poeta i tłumacz, współtwórca grupy poetyckiej Skamander i felietonista Wiadomości Literackich oraz jego żona Anna z Lilpopów, mieli szerokie kontakty w kręgach inteligencji polskiej pochodzenia żydowskiego. W czasie okupacji niemieckiej udzielali pomocy wielu dawnym sąsiadom, przyjaciołom i znajomym ukrywali ich w majątku Stawisko w Podkowie Leśnej k. Warszawy, a także znajdowali dla nich nowe miejsca schronienia, przekazywali środki finansowe i fałszywe dokumenty tożsamości.

Opis (streszczenie): Reportaż jest filmową opowieścią o rodzinie Kuszllów, która w czasie hitlerowskiej okupacji pomagała społeczności żydowskiej. Kazimierz Kuszell i Maria Konic poznali się około 1918 r. w Warszawie w SGGW, gdzie studiowali rolnictwo. Pobrali się w 1922 r. i zamieszkali w Przytocznie w majątku ziemskim. Maria, choć wychowana w religii katolickiej, była z pochodzenia Żydówką. Mieli siódemkę dzieci dwóch synów i pięć córek. W Przytocznie Kuszllowie gościli wielu przyjaciół, często z całym rodzinami. Gdy wybuchła wojna, jesienią 1939 r. przyjęli do siebie rodzinę Serejskich. Marian Serejski, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, był Żydem. Jego żona Janina Polką. Do końca okupacji ukrywało się tu kilka żydowskich rodzin. Wszyscy przeżyli wojnę.