Emisja Polacy Światu będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 24 maja 2026 (Niedziela) Program TV na 26 maja 2026 (Wtorek)Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt trzynastu etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Poczet polskich naukowców otwiera sylwetka Marii Skłodowskiej - Curie, podwójnej noblistki.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): Aleksander Zatajewicz etnograf i znawca kazachskiego folkloru urodził się 21 marca 1869 roku w Błochowie na granicy ukraińsko - białoruskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Orle. Marzył o nauce w konserwatorium muzycznym, nie udało mu się to jednak ze względu na brak pieniędzy. Po maturze wyjechał do Płocka, gdzie objął funkcję administracyjną w Płockim Zarządzie Guberni, a następnie przeniósł się do Warszawy. W tym czasie udało mu się rozpocząć studia muzykologiczne. Łączył pracę urzędnika ze swoją wielką miłością do muzyki, komponował, pisał artykuły o wydarzeniach artystycznych w stolicy. Zatajewicz należał do Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. W roku 1894 poznał sławnego pianistę i kompozytora Siergieja Rachmaninowa i to właśnie Rachmaninow nakłaniał go do kontynuacji działań na polu muzycznym. Rachmaninow w 1897 roku pisał do Zatajewicza: ma Pan talent, ale Pan jakby o tym wiedzieć nie chciał. Kiedy świat muzyczny obchodził setną rocznicę urodzin Fryderyka Chopina, Zatajewicz aktywnie włączył się w prace przy budowie pomnika Chopina w Warszawie. Napisał ponad 1000 artykułów o twórczości polskich i zachodnioeuropejskich kompozytorów, archiwizował przykłady polskiego folkloru. Będąc w centrum życia muzycznego utrzymywał kontakty z Szymanowskim i Rubinsteinem.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Cykl etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): Zygmunt Mineyko powstaniec styczniowy i inżynier urodził się 11 maja 1840 roku na Wileńszczyźnie. Ukończył gimnazjum w Wilnie, a następnie w 1858 roku wstąpił do Mikołajewskiej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. Ze względu na udział w powstaniu styczniowym, był zmuszony przerwać naukę i został zesłany do Tomska. W 1866 roku udało mu się uciec z internowania i kolejne lata spędził na emigracji. W 1871 roku trafił do Turcji, gdzie pełnił funkcję inżyniera komunikacji, budował nie tylko koleje, ale również twierdze oraz drogi. Następnie przeniósł się do Grecji, która została jego drugą ojczyzną. Był naczelnym inżynierem prowincji Epiru i Tesalii. Zainicjował również badania archeologiczne w Dodonie, które doprowadziły do odnalezienia śladów świątyni Zeusa. W 1880 roku ożenił się z Prozerpiną Manarys, z którą miał ośmioro dzieci, a 11 lat później przeniósł się z całą rodziną do Aten. Tu pracował w Ministerstwie Robót Publicznych, gdzie zajmował się budownictwem wodnym. Gdy wybuchła wojna grecko - turecka o wyspę Kretę został szefem sekcji topograficznej greckiej armii, za co w 1910 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela Grecji. Mimo, że w Polsce nie mieszkał, aktywnie uczestniczył w życiu politycznym i kulturalnym na emigracji. Można go uznać za pierwszego polskiego korespondenta olimpijskiego. Zygmunt Mineyko podczas pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach w 1896 roku pisał sprawozdania do gazety Czas. Jako weteran powstania styczniowego został odznaczony orderem Virtuti Militari przez Józefa Piłsudskiego. Mineyko tak pisał we wspomnieniach o swojej ojczyźnie Zwiedziłem wiele miejscowości świata i rozlicznych jego miast wspaniałej piękności, ale Wilno pozostało na zawsze najpiękniejszym ze wszystkich. W 1925 roku Zygmunt Mineyko zmarł i został pochowany na I Cmentarzu Ateńskim. Jedna z córek Zygmunta Mineyki - Sophia, wyszła za mąż za Jeoriosa Papandreu - co zapoczątkowało wielką dynastię greckich polityków. Jeorios Papandreu, swoją polityczną karierę rozpoczynał po wojnach bałkańskich 1913 roku jako gubernator wyspy Lesbos, a następnie został ministrem edukacji. Andreas Papandereu wnuk Mineyki i jego prawnuk Jorgos, byli wielokrotnie wybierani na urząd premiera Grecji.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Rudolf Weigl, polski biolog urodził się 2 września 1883 roku na Morawach w rodzinie austriackiej. Po śmierci ojc, jego matka związała się z polskim profesorem Józefem Trojnarem. Weigl ukończył studia przyrodnicze w 1907 roku, został asystentem w Zakładzie Zoologii i Anatomii Porównawczej. W 1912 roku rozpoczął studia medyczne. Po wybuchu I wojny światowej pracował w laboratorium bakteriologicznym w Przemyślu w Pracowni Badań nad Tyfusem Plamistym. Jako pierwszy do badań wykorzystał wszy. Sukces badań nad szczepionką zapewnił mu stanowisko profesora na Uniwersytecie we Lwowie. Pierwsze szczepienia na tyfus miały miejsce we wschodniej Małopolsce, a następnie szczepiono już powszechnie w całym kraju. W 1939 roku po wybuchu II wojny światowej, Weigl wykorzystywał swoją pozycję i szacunek jakim darzyli go Niemcy, by chronić przedstawicieli polskiej i żydowskiej inteligencji. Podczas wojny szczepionką na tyfus zaszczepiono ponad 8 milionów ludzi. Z inicjatywy Rudolfa Weigla przeprowadzono szczepienia ludności w warszawskim getcie. W 1942 roku został zgłoszony do Nagrody Nobla, jednak Niemcy odmówili poparcia jego kandydatury. W 1948 nadarzyła się kolejna szansa na zdobycie Nagrody Nobla, ale znów do tego nie dopuszczono, tym razem sprzeciw wyraziły polskie władze komunistyczne. Rudolf Weigl zmarł 11 sierpnia 1957 roku w Zakopanem. Pochowano go w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W 2003 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie odznaczył go tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Gustaw Zieliński polski pisarz i poeta okresu romantyzmu urodził się 1 stycznia 1809 roku w Markowicach na Kujawach. Dorastał w domu o silnych tradycjach niepodległościowych, jego ojciec był pułkownikiem kościuszkowskim, a dziadek posłem Sejmu Wielkiego.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 95_Zygmunt Gorgolewski urodził sie w Solcu na terenie Wielkopolskiego Księstwa Poznańskiego. W 1866 roku wstąpił do Królewskiej Akademii Budowlanej w Berlinie, którą ukończył dyplomem inżyniera architekta. W 1880 roku został architektem w biurze budowlanym cesarza Wilhelma I. Dwukrotnie brał udział w konkursie na siedzibę Reichstagu, a jego projekty zawsze zajmowały wysokie miejsca. Choć Gogolewski na stałe mieszkał w Berlinie, starał się być blisko polskich spraw. Wspierał działalność "polskiego hotelu", w którym bezpłatnie mogli się zatrzymywać Polacy poszukujący noclegu. W 1885 roku Gorgolewskiemu powierzono budowę obiektów uniwersyteckich w Halle, Bonn i Getyndze. Mimo sukcesów zawodowych architekt tęsknił za ojczyzna. Chciał swoim córkom zapewnić polską edukację, a wówczas w zaborze pruskim było to niemożliwe. Jedynie w na terenie Galicji, można było rozwijać polskie szkoły. W 1893 roku Gorgolewski zrezygnował ze służby państwowej w Niemczech i objął posadę dyrektora Wyższej Szkoły Przemysłowej we Lwowie. To właśnie tam architekt otworzył kolejny rozdział swojej kariery zawodowej. W 1896 roku zwyciężył w konkursie, którego efektem było dzieło jego życia - Teatr Miejski we Lwowie, zbudowany z wykorzystaniem stylów architektury renesansu i baroku. Zmarł we Lwowie niedługo po ukończeniu prac nad budową Teatru Miejskiego. Zygmunt Gorgolewski został pochowany w kwaterze zasłużonych na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Tak pisano o profesorze Zygmuncie Gorgolewskim po jego śmierci: "Wielkopolanin, który zostawił swoje serce we Lwowie. Jego sztuka daje dobre świadectwo o ojczyźnie." Magiczne miejsce stworzone przez Zygmunta Gorgolewskiego we Lwowie - bo tak nazywają Teatr Wielki mieszkańcy Lwowa - zachwyca swoją przepiękną perspektywą również dzisiaj.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Ludwik Kmicic - Skrzyński urodził się w Odessie 26 sierpnia 1893 roku. Dzieciństwo spędził na terenach dzisiejszej Gruzji. Do gimnazjum uczęszczał w Tbilisi, a po jego ukończeniu wyjechał do Belgii, gdzie rozpoczął studia na Wydziale Chemii Politechniki w Lige. W trakcie studiów wstąpił do Związku Strzeleckiego, a także zorganizował pluton Związku w Nancy we Francji i objął jego dowództwo. W 1914 roku po wybuchu I wojny światowej Ludwik Kmicic - Skrzyński powrócił do kraju i wstąpił do Legionów Polskich. Uczestniczył w bohaterskim siedmioosobowym patrolu Władysława Prażmowskiego Beliny". Ułańska siódemka" jako pierwsza - w sierpniu 1914 - przekroczyła granicę zaboru rosyjskiego i dokonała rozpoznania na terenie wroga. Po udanej akcji Kmicic - Skrzyński pełnił funkcje dowódcze, a także był wykładowcą na kawaleryjskim kursie podoficerskim, gdzie uczył przyszłych legionistów. Po kryzysie przysięgowym 1917 roku związanym z odmową dotrzymania braterstwa broni wojskom Niemiec i Austro - Węgier przez żołnierzy Legionów Polskich, Kmicic - Skrzyński został internowany w obozie w Beniaminowie. Jesienią 1918 roku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjęto go w szeregi Wojska Polskiego. Został zastępcą dowódcy 1. Pułku Szwoleżerów i brał udział w zdobyciu Wilna oraz w wyprawie kijowskiej.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 97 Stanisław Michał Jankowski pseudonim "Agaton" urodził się 29 września 1911 roku w Warszawie. Wybitny architekt, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, cichociemny, powstaniec warszawski, adiutant generała Tadeusza "Bora" Komorowskiego. Po wojnie pracował w Biurze Odbudowy Stolicy. Był współautorem planu podniesienia miasta z ruin. Pełnił funkcję naczelnego urbanisty Bagdadu, kierował zespołem projektującym odbudowę zniszczonego przez trzęsieniu ziemi miasta Skopie w Jugosławii, doradzał przy odbudowie Chimbote w Peru. Za bohaterstwo w czasie wojny został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. W 1995 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Warszawy. Zmarł 5 marca 2002 roku.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 98 Lucjan Korngold polski architekt działający w Brazylii urodził się 1 lipca 1897 roku w Warszawie. W latach 1916 - 1923 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W projektach Lucjana Korngolda można dostrzec fascynację nurtami awangardowymi w architekturze - Le Corbusier’a czy Bauhausu. Korngold jest autorem domu Rabińskiego w Tel Awiwie. Dom stanowi jeden z pierwszych przykładów realizacji założeń Corbusiera i należy do największego na świecie skupiska budynków modernistycznych. W 1939 roku wziął udział w obronie Warszawy. Po klęsce wrześniowej, udało mu się przez Bukareszt wyjechać do Rzymu, a stamtąd do Brazylii. W Brazylii Korngold projektował biurowce oraz siedziby dużych instytucji. W 1950 roku zlecono mu budowę najwyższego na świecie budynku żelbetowego, 33 - piętrowego Edificio CBI - Esplanada. Zmarł w So Paulo w 1963 roku.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 99 Brunon Edward Paprocki polski architekt działający w Ameryce Południowej urodził się 6 października 1879 roku. Ukończył szkołę inżynierską Wawelberga i Rotwanda w Warszawie, a następnie rozpoczął studia architektoniczne na paryskiej École Nationale des Beaux - Arts. Podczas I wojny światowej należał do Legionów Polskich. W roku 1926 roku przeniósł się do Peru i rozpoczął pracę naukową. Został profesorem katedry architektury na politechnice w Limie, z jego inicjatywy powstało stowarzyszenie architektów peruwiańskich. Pracował przy budowie neoklasycznego gmachu Pałacu Sprawiedliwości Palacio de Justicia w Limie, który dziś jest siedzibą Sądu Najwyższego. Projekt był inspirowany pałacem sprawiedliwosci w Brukseli. W 1936 roku Paprocki zamieszkał w Paragwaju i zajął się przebudową Narodowego Panteonu Bohaterów w Asunción. Architekt zmarł w czerwcu 1949 roku w stolicy Paragwaju Asuncion.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynEmisja Polacy Światu miała miejsce:
Opis (streszczenie): Historie wielkich Polaków, którzy mimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce. Bronisław Malinowski w 1910 r. wyjechał do Londynu, gdzie studiował. W 1938 r. dostał posadę profesora na Uniwersytecie Yale w USA.
Opis (streszczenie): ODC. 86 Władysław Horodecki polski architekt tworzący głównie w Kijowie, urodził się 4 czerwca 1863 roku. Edukację rozpoczął w gimnazjum realnym św. Pawła w Odessie, następnie naukę kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W 1891 roku uzyskał dyplom inżyniera - architekta za projekt gimnazjum męskiego w Humaniu, które istnieje do dzisiaj. Po ukończeniu studiów Władysław Horodecki powrócił do Kijowa. Pierwsze projekty tworzył za darmo. Budował strzelnice, grobowce, zajmował się miejską infrastrukturą. Szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych kijowskich architektów. Swoim klientom oferował kompleksowe usługi: projektował budynki, które również budował - w 1894 roku Horodecki uruchomił własną betoniarnię pod Kijowem. Architektura nie była jednak jego jedynym zainteresowaniem - projektował suknie, kostiumy, meble, biżuterię i malował. W 1895 roku wziął udział w wyprawie naukowej - zwiedził Azerbejdżan, Turkmenistan, Turkiestan, Afganistan i Syberię Zachodnią, a w 1911 roku wyjechał do Afryki. Po powrocie do Kijowa napisał książkę W dżunglach Afryki. Dziennik myśliwego. , którą wzbogacił własnymi zdjęciami oraz rysunkami. Po przejęciu władzy w Kijowie przez bolszewików Horodecki przeprowadził się do Warszawy. Tu objął kierownictwo w biurze projektowym i wybudował wieżę ciśnień w Piotrkowie Trybunalskim, a w roku 1913 wyjechał do Teheranu. Wybudował tam sieć hoteli i pierwszy perski dworzec kolejowy. Zmarł nagle 3 stycznia 1930 roku na zawał. Do jego najważniejszych dzieł zaliczamy znajdujący się w Kijowie Dom pod Chimerami. Właśnie ze względu na ten obiekt Horodecki porównywany jest często z Gaudim. Budynek reprezentujący nurt Art Nouveau pokryty jest licznymi rzeźbami przedstawiającymi głównie sceny z polowań oraz nawiązania do mitologii greckiej. Od 2005 roku budynek jest rezydencją prezydenta Ukrainy.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 85 Życiorysy polskich emigrantów w cyklu Polacy Światu. Przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię polskiego antykwariusza działającego na terenie Skandynawii. Henryk Bukowski urodził się 6 stycznia 1839 roku na Konwieńszczyźnie. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie w Moskwie. W 1863 przerwał naukę, by wziąć udział w powstaniu styczniowym. Walczył w oddziale Bolesława Dłuskiego - Jabłonowskiego. Został ranny w Bitwie pod Świętobrościem, a po upadku powstania wyemigrował do Szwecji. W 1864 roku rozpoczął pracę w Bibliotece Królewskiej w Sztokholmie, do jego zadań należało porządkowanie i systematyzowanie zbiorów dzieł słowiańskich. Dzięki pożyczce udzielonej przez królową Józefinę von Leuchtenberg - udało mu się otworzyć własny antykwariat. Antykwariat Henryka Bukowskiego ze swoją siedzibą w centrum Sztokholmu cieszył się ogromną popularnością i był odwiedzany przez arystokrację ze Szwecji, Danii czy Norwegii. Polski antykwariusz zaproponował swoim klientom nowe standardy i usługi, członkowie rodzin królewski mogli swobodnie pozbywać się rodzinnych pamiątek w tzw. najwyższej dyskrecji. Bukowski wszystkie swoje oszczędności, przeznaczał na rozwój polskiej kultury i nauki, a jego antykwariat pełnił rolę polskiej stacji naukowej. Zmarł w 1900 roku w Sztokholmie. Pochowany został na dziedzińcu zamku w Rapperswilu w Szwajcarii, gdzie znajduje się muzeum polskie, którego Bukowski był współzałożycielem i mecenasem kolekcji polskich pamiątek. Henryk Bukowski przyczynił się do rozwoju polskiej kultury i nauki na terenie Skandynawii, a jego metody pracy weszły na stałe do kanonu praktyk antykwarycznych na świecie.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię Benedykta Dybowskiego - polskiego podróżnika, odkrywcy i lekarza.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 80 Poznaj historie i życiorysy polskich emigrantów. W cyklu Polacy Światu przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię wybitnego polskiego etnologa i socjologa. Józef Obrębski urodził się 18 lutego 1905 roku na Podolu. Pierwsze badania etnograficzne prowadził już na studiach, na Uniwersytecie Jagiellońskim. Brał udział w ekspedycjach samochodowych Ludomira Sawickiego do Bułgarii. W 1932 roku rozpoczął badania w Macedonii, gdzie we wsi Wołcze dokumentował codzienne życie górali Porecza, ich obrzędowość, lecznictwo ludowe, życie religijne i magiczne rytuały. Podczas badań terenowych realizowanych metodą Bronisława Malinowskiego wykonał ponad 1000 fotografii. Po wybuchu II wojny światowej Józef Obrębski wraz z żoną dołączył do ruchu opór i uczył na tajnych kompletach, a w 1946 roku wyjechał z Polski na stałe. Został zatrudniony przez London School of Economics and Political Science jako socjolog i skierowany na badania terenowe na Jamajce. W latach 19481958 pracował w Departamencie Powierniczym Organizacja Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku. Zmarł w wieku 62 lat 28 grudnia 1967 roku.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): W najbliższym odcinku opowiemy historię polskiego geologa i etnografa. Leon Barszczewski przyszedł na świat w Warszawie 20 lutego 1849 roku. Jego rodzice mieli niewielki majątek na Suwalszczyźnie, który byli zmuszeni opuścić i przenieść się w rejon Białej Cerkwi na terenach współczesnej Ukrainy. Po ukończeniu gimnazjum wojskowego w Kijowie młody Barszczewski wstąpił do Wojskowej Szkoły Konstantynowskiej, a następnie został przeniesiony do Szkoły Piechoty w Odessie. Po kilku miesiącach studiów został wydalony i skreślony z listy studentów za publiczną obronę patriotycznej postawy powstańców styczniowych. W 1876 roku Barszczewski został skierowany do Samarkandy, gdzie pracował w oddziale topograficznym. Tu rozpoczęła się jego 20 letnia podróży po Turkiestanie, Badachszanie i Darwanie. Poza badaniami terenu, Barszczewski zajmował się opracowywaniem map, wyznaczaniem nowych dróg do Chin i Afganistanu, prowadził badania botaniczne, zoologiczne i geologiczne. Odkrył złoża rud metali i kamieni szlachetnych. Unikatowy zbiór fotografii i opisów etnograficznych Leona Barszczewskiego, do dziś służy naukowcom badającym ginący świat Samarkandy i pamirskich koczowników.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): W najbliższym odcinku opowiemy historię polskiego farmaceuty i botanika. Ferdynand Karo urodził się 6 maja 1845 roku w Brześciu Litewskim w rodzinie włoskiego imigranta. Kiedy Ferdynand miał 6 lat rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie jego ojciec prowadził restaurację w hotelu Rzymskim. Do gimnazjum rodzice wysłali go do Wrocławia, to właśnie we wrocławskiej szkole botaników powstały pierwsze zielniki Ferdynanda Karo. Po ukończeniu szkoły młody adept farmacji praktykował w aptece Henryka Spiessa w Warszawie. Apteka Spiessów podczas powstania styczniowego pełniła funkcję tajnej poczty. Ferdynand Karo był kurierem Rządu Narodowego i bliskim współpracownikiem Romualda Traugutta. Wiosną 1887 roku z powodów politycznych, został zmuszony do wyjazdu na Syberię. Podczas tego pobytu stworzył ponad 80 tysięcy kart zielnikowych. Obserwacje przyrodnicze prowadził w różnych konfiguracjach - w dzień i w nocy - przez kilka miesięcy w roku. Jego znaleziska pozwoliły na opisanie 28 nowych gatunków. W 1925 roku objął rolę kustosza zbiorów Warszawskiego Towarzystwa Farmaceutycznego. Zmarł 3 września 1927 w Konstancinie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Ferdynand Karo zawsze podkreślał, że był zwyczajnym rzemieślnikiem, który przygotowywał jedyniemateriał do dalszych naukowych badań. Jednak znaczenie jego prac dla światowej botaniki zasługuje na umieszczenie jego nazwiska w gronie najbardziej zasłużonych badaczy światowej flory.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Poznaj historie i życiorysy polskich emigrantów. W cyklu Polacy Światu przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię polskiego konstruktora okrętów podwodnych i samolotów. Stefan Drzewiecki urodził się 26 lipca 1844 na Podolu w rodzinie szlacheckiej. Jako pierwszy zastosował w okrętach podwodnych peryskop. Stefan Drzewiecki - jeszcze przed braćmi Wright - stwierdził, że możliwy jest lot maszyny cięższej od powietrza. Dziś prace naukowe Drzewieckiego uznawane są za podstawy współczesnej aerodynamiki. Zmarł 23 kwietnia 1938 roku w Paryżu, a w testamencie swoją pracownię, bibliotekę, a także wszelkie prace powierzył państwu polskiemu. Rozwiązania inżynieryjne użyte w maszynach skonstruowanych przez Drzewickiego do dziś stosowane są w lotnictwie i przemyśle okrętowym.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 78 Poznaj historie i życiorysy polskich emigrantów. W cyklu Polacy Światu przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię polskiego architekta działającego na terenach współczesnej Gruzji. Aleksander Szymkiewicz urodził się 12 listopada 1858 roku w Petersburgu. Dziadkowie architekta pochodzili z Litwy kowieńskiej i byli zaangażowani w konspirację niepodległościową. Aleksander Szymkiewicz uczęszczał do prestiżowego gimnazjum imienia Karola Maja w Petersburgu, a w 1879 roku rozpoczął studia na Wydziale Architektury Petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1885 roku zamieszkał w Tbilisi, gdzie pełnił funkcję miejskiego architekta. Szymkiewicz zaprojektował wiele obiektów publicznych, które do dzisiaj są uznawane za reprezentacyjne, wśród nich znajdują się między innymi: dom islamski przy ul. Uznadze 19, Państwowa Akademia Muzyczna im. Wano Sarajiszwili i Państwowy Teatr Akademicki im. Szoty Rustawelego w Tbilisi. Zmarł w maju 1908 roku w Tbilisi, gdzie został pochowany na cmentarzu ewangelicko - luterańskim. Po jego śmierci grupa gruzińskich architektów ustanowiła fundusz stypendialny jego imienia, który co roku przyznaje stypendia studentom z Zakaukazia, którzy chcą podjąć studia na kierunkach technicznych. Spuścizna Szymkiewicza jest częścią bogatej działalności Polaków w Gruzji. Polacy zbudowali ropociąg między Baku, a Batumi. Odznaczyli się również zasługami w zakresie medycyny, hydrologi, geografii, kultury i sztuki. Obecnie w Gruzji mieszka ok. 5 tysięcy osób o polskich korzeniach.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): W tym odcinku opowiemy historię polskiego inżyniera, twórcy pakistańskich sił lotniczych. Władysław Turowicz urodził się 23 kwietnia 1908 roku na Syberii. Turowicz był nie tylko jednym z twórców pakistańskiego lotnictwa, ale także uczestniczył w rozwoju programu kosmicznego w Pakistanie. W 1967 roku Turowicz rozpoczął współpracę z NASA, szkoląc pakistańskich naukowców projektujących rakiety. Stworzył program orbitalnych lotów bezzałogowych. Otworzył szkołę dla inżynierów astronautyki i uruchomił projekt badawczy mający na celu skonstruowanie pakistańskiego satelity. 8 stycznia 1980 roku zginął w tragicznym wypadku samochodowym. Został pochowany na cmentarzu chrześcijańskim Gora Qabristan w Karaczi. W Polsce jest postacią mało znaną, ale w Pakistanie jest bohaterem narodowym. Władysław Turowicz został odznaczony Gwiazdą Wielkiego Przywódcy najwyższym odznaczeniem państwowym Pakistanu, a w roku 2004 w dniu Święta Niepodległości Pakistanu w Muzeum Pakistańskich Sił Powietrznych odsłonięty został jego pomnik.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynPolacy Światu można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP3 Białystok, TVP3 Szczecin, TVP Nauka, TVP Polonia
Lista zawiera lata, w których powstawała audycja: