Polacy Światu godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Henryk Arctowski (rocznik 1871), urodz. w Warszawie w rodzinie Artztów, która przybyła do Polski w XVII w. z Wirtembergii. Liceum ukończył w Lige i rozpoczął studia na Sorbonie. W wieku 24 lat zaczął przygotowania do podróży antarktycznej.

Opis (streszczenie): ODC. 97 Stanisław Michał Jankowski pseudonim "Agaton" urodził się 29 września 1911 roku w Warszawie. Wybitny architekt, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, cichociemny, powstaniec warszawski, adiutant generała Tadeusza "Bora" Komorowskiego. Po wojnie pracował w Biurze Odbudowy Stolicy. Był współautorem planu podniesienia miasta z ruin. Pełnił funkcję naczelnego urbanisty Bagdadu, kierował zespołem projektującym odbudowę zniszczonego przez trzęsieniu ziemi miasta Skopie w Jugosławii, doradzał przy odbudowie Chimbote w Peru. Za bohaterstwo w czasie wojny został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. W 1995 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Warszawy. Zmarł 5 marca 2002 roku.

Opis (streszczenie): ODC. 98 Lucjan Korngold polski architekt działający w Brazylii urodził się 1 lipca 1897 roku w Warszawie. W latach 1916 - 1923 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W projektach Lucjana Korngolda można dostrzec fascynację nurtami awangardowymi w architekturze - Le Corbusier’a czy Bauhausu. Korngold jest autorem domu Rabińskiego w Tel Awiwie. Dom stanowi jeden z pierwszych przykładów realizacji założeń Corbusiera i należy do największego na świecie skupiska budynków modernistycznych. W 1939 roku wziął udział w obronie Warszawy. Po klęsce wrześniowej, udało mu się przez Bukareszt wyjechać do Rzymu, a stamtąd do Brazylii. W Brazylii Korngold projektował biurowce oraz siedziby dużych instytucji. W 1950 roku zlecono mu budowę najwyższego na świecie budynku żelbetowego, 33 - piętrowego Edificio CBI - Esplanada. Zmarł w So Paulo w 1963 roku.

Opis (streszczenie): ODC. 99 Brunon Edward Paprocki polski architekt działający w Ameryce Południowej urodził się 6 października 1879 roku. Ukończył szkołę inżynierską Wawelberga i Rotwanda w Warszawie, a następnie rozpoczął studia architektoniczne na paryskiej École Nationale des Beaux - Arts. Podczas I wojny światowej należał do Legionów Polskich. W roku 1926 roku przeniósł się do Peru i rozpoczął pracę naukową. Został profesorem katedry architektury na politechnice w Limie, z jego inicjatywy powstało stowarzyszenie architektów peruwiańskich. Pracował przy budowie neoklasycznego gmachu Pałacu Sprawiedliwości Palacio de Justicia w Limie, który dziś jest siedzibą Sądu Najwyższego. Projekt był inspirowany pałacem sprawiedliwosci w Brukseli. W 1936 roku Paprocki zamieszkał w Paragwaju i zajął się przebudową Narodowego Panteonu Bohaterów w Asunción. Architekt zmarł w czerwcu 1949 roku w stolicy Paragwaju Asuncion.

Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.

Opis (streszczenie): Cykl etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.

Opis (streszczenie): Aleksander Brückner wybitny slawista, badacz języka i kultury polskiej urodził się 29 stycznia 1856 roku w Tarnopolu. Kształcił się w Lipsku, Berlinie i Wiedniu. W wieku 25 lat rozpoczął współpracę z katedrą języków i literatur słowiańskich Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma w Berlinie. W 1892 roku Aleksander Brückner uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Wykładał na uniwersytecie przez prawie 50 lat. Przypisuje się mu ponad 1800 publikacji z takich dziedzin jak literatura, historia, kultura, czy słowiański folklor. W Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Sankt - Petersburgu Aleksander Brückner odnalazł skradziony przez Rosjan podczas powstania listopadowego - pochodzący z XIII lub XIV wieku - najstarszy dokument prozatorski napisany w języku polskim. Średniowieczny kodeks Bruckner nazwał Kazaniami świętokrzyskimi". Opracował je i w 1891 roku opublikował. Zmarł 24 maja 1939 roku w Berlinie i został pochowany na cmentarzu Tempelhofer Parkfiredhof. Prochy Aleksandra Brücknera oraz jego żony Emmy Brückner zostały sprowadzone do Krakowa i uroczyście pochowane na Cmentarzu Rakowickim 29 września 2023 roku.

Opis (streszczenie): Karol Stefan Szolc - Rogoziński urodził się 14 kwietnia 1861 roku w Kaliszu. W wieku 18 lat spolonizował swoje nazwisko, zachowując jednocześnie panieńskie nazwisko matki. Po ukończeniu gimnazjum, wstąpił do rosyjskiej Akademii Marynarki Wojennej w Kronsztadzie. Dwa lata później jako oficer krążownika "Generał Admirał" wyruszył w podróż dookoła świata. U schyłku 1881 roku wystąpił z rosyjskiej marynarki wojennej, a następnie wrócił w rodzinne strony. W Polsce zaprezentował plan ekspedycji naukowej do Kamerunu. Po zebraniu odpowiednich środków wyjechał do Francji, gdzie zakupił statek pełnomorski. Ochrzcił go "Łucja Małgorzata", a wyprawę nazwał "polską". Podczas wyprawy zgromadził około 370 okazów, które dziś znajdziemy w Muzeum Etnograficznym w Krakowie i w Warszawie. 1 grudnia 1896 roku Szolc - Rogoziński zginął w wypadku drogowym. Pochowano go na paryskim cmentarzu Bagneux. W październiku 2023 roku z inicjatywy władz Rzeczpospolitej doczesne szczątki Stefana Szolc - Rogozińskiego zostaną przeniesione do Kalisza.

Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.

Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. Poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.

Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki Polaków żyjących w różnych zakątkach świata.

Opis (streszczenie): Ludwik Kmicic - Skrzyński urodził się w Odessie 26 sierpnia 1893 roku. Dzieciństwo spędził na terenach dzisiejszej Gruzji. Do gimnazjum uczęszczał w Tbilisi, a po jego ukończeniu wyjechał do Belgii, gdzie rozpoczął studia na Wydziale Chemii Politechniki w Lige. W trakcie studiów wstąpił do Związku Strzeleckiego, a także zorganizował pluton Związku w Nancy we Francji i objął jego dowództwo. W 1914 roku po wybuchu I wojny światowej Ludwik Kmicic - Skrzyński powrócił do kraju i wstąpił do Legionów Polskich. Uczestniczył w bohaterskim siedmioosobowym patrolu Władysława Prażmowskiego Beliny". Ułańska siódemka" jako pierwsza - w sierpniu 1914 - przekroczyła granicę zaboru rosyjskiego i dokonała rozpoznania na terenie wroga. Po udanej akcji Kmicic - Skrzyński pełnił funkcje dowódcze, a także był wykładowcą na kawaleryjskim kursie podoficerskim, gdzie uczył przyszłych legionistów. Po kryzysie przysięgowym 1917 roku związanym z odmową dotrzymania braterstwa broni wojskom Niemiec i Austro - Węgier przez żołnierzy Legionów Polskich, Kmicic - Skrzyński został internowany w obozie w Beniaminowie. Jesienią 1918 roku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjęto go w szeregi Wojska Polskiego. Został zastępcą dowódcy 1. Pułku Szwoleżerów i brał udział w zdobyciu Wilna oraz w wyprawie kijowskiej.

Opis (streszczenie): Gustaw Zieliński polski pisarz i poeta okresu romantyzmu urodził się 1 stycznia 1809 roku w Markowicach na Kujawach. Dorastał w domu o silnych tradycjach niepodległościowych, jego ojciec był pułkownikiem kościuszkowskim, a dziadek posłem Sejmu Wielkiego.

Opis (streszczenie): ODC. 95_Zygmunt Gorgolewski urodził sie w Solcu na terenie Wielkopolskiego Księstwa Poznańskiego. W 1866 roku wstąpił do Królewskiej Akademii Budowlanej w Berlinie, którą ukończył dyplomem inżyniera architekta. W 1880 roku został architektem w biurze budowlanym cesarza Wilhelma I. Dwukrotnie brał udział w konkursie na siedzibę Reichstagu, a jego projekty zawsze zajmowały wysokie miejsca. Choć Gogolewski na stałe mieszkał w Berlinie, starał się być blisko polskich spraw. Wspierał działalność "polskiego hotelu", w którym bezpłatnie mogli się zatrzymywać Polacy poszukujący noclegu. W 1885 roku Gorgolewskiemu powierzono budowę obiektów uniwersyteckich w Halle, Bonn i Getyndze. Mimo sukcesów zawodowych architekt tęsknił za ojczyzna. Chciał swoim córkom zapewnić polską edukację, a wówczas w zaborze pruskim było to niemożliwe. Jedynie w na terenie Galicji, można było rozwijać polskie szkoły. W 1893 roku Gorgolewski zrezygnował ze służby państwowej w Niemczech i objął posadę dyrektora Wyższej Szkoły Przemysłowej we Lwowie. To właśnie tam architekt otworzył kolejny rozdział swojej kariery zawodowej. W 1896 roku zwyciężył w konkursie, którego efektem było dzieło jego życia - Teatr Miejski we Lwowie, zbudowany z wykorzystaniem stylów architektury renesansu i baroku. Zmarł we Lwowie niedługo po ukończeniu prac nad budową Teatru Miejskiego. Zygmunt Gorgolewski został pochowany w kwaterze zasłużonych na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Tak pisano o profesorze Zygmuncie Gorgolewskim po jego śmierci: "Wielkopolanin, który zostawił swoje serce we Lwowie. Jego sztuka daje dobre świadectwo o ojczyźnie." Magiczne miejsce stworzone przez Zygmunta Gorgolewskiego we Lwowie - bo tak nazywają Teatr Wielki mieszkańcy Lwowa - zachwyca swoją przepiękną perspektywą również dzisiaj.

Opis (streszczenie): Projekt trzynastu etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Poczet polskich naukowców otwiera sylwetka Marii Skłodowskiej - Curie, podwójnej noblistki.

Opis (streszczenie): Ludwik Szaciński wybitny polski fotograf, urodził się 16 kwietnia 1844 roku w Suwałkach. Ukończył Szkołę Kadetów w Warszawie i zaangażował się w walkę z caratem podczas Powstania Styczniowego. Po upadku powstania został aresztowany i skazany na karę śmierci - udało mu się jednak zbiec z rosyjskiej celi. Zmuszony do poszukiwania pracy, przemierzał Europę - odwiedził Wiedeń, Paryż, Genewę i Sztokholm. Podczas tułaczki - by się utrzymać - zajmował się fotografią. Do Norwegii dotarł bez żadnych oszczędności, osiedlił się w Oslo i bardzo szybko, dzięki swojemu talentowi, stał się jednym z najbardziej uznanych fotografów w mieście. Lokalne gazety pisały: Do atelier Szacińskiego w samym centrum Oslo zgłaszają się wszyscy - szwedzka arystokracja, rodzina królewska, artyści, politycy - każdy chce mieć zdjęcie wykonane przez Szacińskiego. W 1888 roku oficjalnie został mianowany fotografem królewskim. Wizerunek władcy zgodnie z dekretem króla musiał wisieć obowiązkowo w każdym norweskim domu. Szaciński wykonał setki tysięcy odbitek i stał się milionerem. Pasją polskiego fotografa były portrety. Uwieczniał nie tylko ważne postaci, jak polarnika Roalda Amundsena czy norweskiego pisarza, laureata Nagrody Nobla, Bjrnstjerne Bjrnsona, ale również chorych i ubogich. Utworzył Norweskie Towarzystwo Fotograficzne. Za swoje prace zdobył wiele nagród na światowych wystawach. Jego sukces nie byłby możliwy, gdyby nie pomoc rodziny. W swoim atelier nie pracował bowiem sam. Wspierali go: żona - córka norweskiego rybaka, Hulda Hansen - oraz syn, Stanisław. Mimo uzyskania obywatelstwa w 1882 roku, do końca życia Szaciński czuł się w Norwegii wyobcowany. Ze względu na udział w Powstaniu Styczniowym nie mógł wrócić do ojczyzny. 8 lipca 1894 roku popełnił samobójstwo. Zgodnie z jego wolą na trumnę wysypano ziemię przywiezioną z Polski. Kilka dni przed śmiercią, podczas spotkania z pisarzem Stanisławem Przybyszewskim wyznał, że nie jest szczęśliwy. Przybyszewski napisał potem wprost, że Szaciński umarł z tęsknoty za Polską.

Opis (streszczenie): Rudolf Weigl, polski biolog urodził się 2 września 1883 roku na Morawach w rodzinie austriackiej. Po śmierci ojc, jego matka związała się z polskim profesorem Józefem Trojnarem. Weigl ukończył studia przyrodnicze w 1907 roku, został asystentem w Zakładzie Zoologii i Anatomii Porównawczej. W 1912 roku rozpoczął studia medyczne. Po wybuchu I wojny światowej pracował w laboratorium bakteriologicznym w Przemyślu w Pracowni Badań nad Tyfusem Plamistym. Jako pierwszy do badań wykorzystał wszy. Sukces badań nad szczepionką zapewnił mu stanowisko profesora na Uniwersytecie we Lwowie. Pierwsze szczepienia na tyfus miały miejsce we wschodniej Małopolsce, a następnie szczepiono już powszechnie w całym kraju. W 1939 roku po wybuchu II wojny światowej, Weigl wykorzystywał swoją pozycję i szacunek jakim darzyli go Niemcy, by chronić przedstawicieli polskiej i żydowskiej inteligencji. Podczas wojny szczepionką na tyfus zaszczepiono ponad 8 milionów ludzi. Z inicjatywy Rudolfa Weigla przeprowadzono szczepienia ludności w warszawskim getcie. W 1942 roku został zgłoszony do Nagrody Nobla, jednak Niemcy odmówili poparcia jego kandydatury. W 1948 nadarzyła się kolejna szansa na zdobycie Nagrody Nobla, ale znów do tego nie dopuszczono, tym razem sprzeciw wyraziły polskie władze komunistyczne. Rudolf Weigl zmarł 11 sierpnia 1957 roku w Zakopanem. Pochowano go w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W 2003 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie odznaczył go tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

Opis (streszczenie): Zygmunt Mineyko powstaniec styczniowy i inżynier urodził się 11 maja 1840 roku na Wileńszczyźnie. Ukończył gimnazjum w Wilnie, a następnie w 1858 roku wstąpił do Mikołajewskiej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. Ze względu na udział w powstaniu styczniowym, był zmuszony przerwać naukę i został zesłany do Tomska. W 1866 roku udało mu się uciec z internowania i kolejne lata spędził na emigracji. W 1871 roku trafił do Turcji, gdzie pełnił funkcję inżyniera komunikacji, budował nie tylko koleje, ale również twierdze oraz drogi. Następnie przeniósł się do Grecji, która została jego drugą ojczyzną. Był naczelnym inżynierem prowincji Epiru i Tesalii. Zainicjował również badania archeologiczne w Dodonie, które doprowadziły do odnalezienia śladów świątyni Zeusa. W 1880 roku ożenił się z Prozerpiną Manarys, z którą miał ośmioro dzieci, a 11 lat później przeniósł się z całą rodziną do Aten. Tu pracował w Ministerstwie Robót Publicznych, gdzie zajmował się budownictwem wodnym. Gdy wybuchła wojna grecko - turecka o wyspę Kretę został szefem sekcji topograficznej greckiej armii, za co w 1910 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela Grecji. Mimo, że w Polsce nie mieszkał, aktywnie uczestniczył w życiu politycznym i kulturalnym na emigracji. Można go uznać za pierwszego polskiego korespondenta olimpijskiego. Zygmunt Mineyko podczas pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach w 1896 roku pisał sprawozdania do gazety Czas. Jako weteran powstania styczniowego został odznaczony orderem Virtuti Militari przez Józefa Piłsudskiego. Mineyko tak pisał we wspomnieniach o swojej ojczyźnie Zwiedziłem wiele miejscowości świata i rozlicznych jego miast wspaniałej piękności, ale Wilno pozostało na zawsze najpiękniejszym ze wszystkich. W 1925 roku Zygmunt Mineyko zmarł i został pochowany na I Cmentarzu Ateńskim. Jedna z córek Zygmunta Mineyki - Sophia, wyszła za mąż za Jeoriosa Papandreu - co zapoczątkowało wielką dynastię greckich polityków. Jeorios Papandreu, swoją polityczną karierę rozpoczynał po wojnach bałkańskich 1913 roku jako gubernator wyspy Lesbos, a następnie został ministrem edukacji. Andreas Papandereu wnuk Mineyki i jego prawnuk Jorgos, byli wielokrotnie wybierani na urząd premiera Grecji.