Polacy Światu godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.

Opis (streszczenie): Aleksander Brückner wybitny slawista, badacz języka i kultury polskiej urodził się 29 stycznia 1856 roku w Tarnopolu. Kształcił się w Lipsku, Berlinie i Wiedniu. W wieku 25 lat rozpoczął współpracę z katedrą języków i literatur słowiańskich Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma w Berlinie. W 1892 roku Aleksander Brückner uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Wykładał na uniwersytecie przez prawie 50 lat. Przypisuje się mu ponad 1800 publikacji z takich dziedzin jak literatura, historia, kultura, czy słowiański folklor. W Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Sankt - Petersburgu Aleksander Brückner odnalazł skradziony przez Rosjan podczas powstania listopadowego - pochodzący z XIII lub XIV wieku - najstarszy dokument prozatorski napisany w języku polskim. Średniowieczny kodeks Bruckner nazwał Kazaniami świętokrzyskimi". Opracował je i w 1891 roku opublikował. Zmarł 24 maja 1939 roku w Berlinie i został pochowany na cmentarzu Tempelhofer Parkfiredhof. Prochy Aleksandra Brücknera oraz jego żony Emmy Brückner zostały sprowadzone do Krakowa i uroczyście pochowane na Cmentarzu Rakowickim 29 września 2023 roku.

Opis (streszczenie): Karol Stefan Szolc - Rogoziński urodził się 14 kwietnia 1861 roku w Kaliszu. W wieku 18 lat spolonizował swoje nazwisko, zachowując jednocześnie panieńskie nazwisko matki. Po ukończeniu gimnazjum, wstąpił do rosyjskiej Akademii Marynarki Wojennej w Kronsztadzie. Dwa lata później jako oficer krążownika "Generał Admirał" wyruszył w podróż dookoła świata. U schyłku 1881 roku wystąpił z rosyjskiej marynarki wojennej, a następnie wrócił w rodzinne strony. W Polsce zaprezentował plan ekspedycji naukowej do Kamerunu. Po zebraniu odpowiednich środków wyjechał do Francji, gdzie zakupił statek pełnomorski. Ochrzcił go "Łucja Małgorzata", a wyprawę nazwał "polską". Podczas wyprawy zgromadził około 370 okazów, które dziś znajdziemy w Muzeum Etnograficznym w Krakowie i w Warszawie. 1 grudnia 1896 roku Szolc - Rogoziński zginął w wypadku drogowym. Pochowano go na paryskim cmentarzu Bagneux. W październiku 2023 roku z inicjatywy władz Rzeczpospolitej doczesne szczątki Stefana Szolc - Rogozińskiego zostaną przeniesione do Kalisza.

Opis (streszczenie): ODC. 99 Brunon Edward Paprocki polski architekt działający w Ameryce Południowej urodził się 6 października 1879 roku. Ukończył szkołę inżynierską Wawelberga i Rotwanda w Warszawie, a następnie rozpoczął studia architektoniczne na paryskiej École Nationale des Beaux - Arts. Podczas I wojny światowej należał do Legionów Polskich. W roku 1926 roku przeniósł się do Peru i rozpoczął pracę naukową. Został profesorem katedry architektury na politechnice w Limie, z jego inicjatywy powstało stowarzyszenie architektów peruwiańskich. Pracował przy budowie neoklasycznego gmachu Pałacu Sprawiedliwości Palacio de Justicia w Limie, który dziś jest siedzibą Sądu Najwyższego. Projekt był inspirowany pałacem sprawiedliwosci w Brukseli. W 1936 roku Paprocki zamieszkał w Paragwaju i zajął się przebudową Narodowego Panteonu Bohaterów w Asunción. Architekt zmarł w czerwcu 1949 roku w stolicy Paragwaju Asuncion.

Opis (streszczenie): ODC. 98 Lucjan Korngold polski architekt działający w Brazylii urodził się 1 lipca 1897 roku w Warszawie. W latach 1916 - 1923 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W projektach Lucjana Korngolda można dostrzec fascynację nurtami awangardowymi w architekturze - Le Corbusier’a czy Bauhausu. Korngold jest autorem domu Rabińskiego w Tel Awiwie. Dom stanowi jeden z pierwszych przykładów realizacji założeń Corbusiera i należy do największego na świecie skupiska budynków modernistycznych. W 1939 roku wziął udział w obronie Warszawy. Po klęsce wrześniowej, udało mu się przez Bukareszt wyjechać do Rzymu, a stamtąd do Brazylii. W Brazylii Korngold projektował biurowce oraz siedziby dużych instytucji. W 1950 roku zlecono mu budowę najwyższego na świecie budynku żelbetowego, 33 - piętrowego Edificio CBI - Esplanada. Zmarł w So Paulo w 1963 roku.

Opis (streszczenie): Projekt trzynastu etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od ojczyzny, sercem byli oddani Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Poczet polskich naukowców otwiera sylwetka Marii Skłodowskiej - Curie, podwójnej noblistki.

Opis (streszczenie): Cykl etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.

Opis (streszczenie): ODC. 97 Stanisław Michał Jankowski pseudonim "Agaton" urodził się 29 września 1911 roku w Warszawie. Wybitny architekt, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, cichociemny, powstaniec warszawski, adiutant generała Tadeusza "Bora" Komorowskiego. Po wojnie pracował w Biurze Odbudowy Stolicy. Był współautorem planu podniesienia miasta z ruin. Pełnił funkcję naczelnego urbanisty Bagdadu, kierował zespołem projektującym odbudowę zniszczonego przez trzęsieniu ziemi miasta Skopie w Jugosławii, doradzał przy odbudowie Chimbote w Peru. Za bohaterstwo w czasie wojny został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. W 1995 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Warszawy. Zmarł 5 marca 2002 roku.

Opis (streszczenie): Ludwik Kmicic - Skrzyński urodził się w Odessie 26 sierpnia 1893 roku. Dzieciństwo spędził na terenach dzisiejszej Gruzji. Do gimnazjum uczęszczał w Tbilisi, a po jego ukończeniu wyjechał do Belgii, gdzie rozpoczął studia na Wydziale Chemii Politechniki w Lige. W trakcie studiów wstąpił do Związku Strzeleckiego, a także zorganizował pluton Związku w Nancy we Francji i objął jego dowództwo. W 1914 roku po wybuchu I wojny światowej Ludwik Kmicic - Skrzyński powrócił do kraju i wstąpił do Legionów Polskich. Uczestniczył w bohaterskim siedmioosobowym patrolu Władysława Prażmowskiego Beliny". Ułańska siódemka" jako pierwsza - w sierpniu 1914 - przekroczyła granicę zaboru rosyjskiego i dokonała rozpoznania na terenie wroga. Po udanej akcji Kmicic - Skrzyński pełnił funkcje dowódcze, a także był wykładowcą na kawaleryjskim kursie podoficerskim, gdzie uczył przyszłych legionistów. Po kryzysie przysięgowym 1917 roku związanym z odmową dotrzymania braterstwa broni wojskom Niemiec i Austro - Węgier przez żołnierzy Legionów Polskich, Kmicic - Skrzyński został internowany w obozie w Beniaminowie. Jesienią 1918 roku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjęto go w szeregi Wojska Polskiego. Został zastępcą dowódcy 1. Pułku Szwoleżerów i brał udział w zdobyciu Wilna oraz w wyprawie kijowskiej.

Opis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Florenty Orzeszko (1835 - 1905), uczestnik powstania styczniowego, polski lekarz i działacz polonijny. Prowadził praktykę lekarską w Zakozielu, w pobliżu majątku swojego brata Piotra, męża pisarki Elizy Orzeszkowej.

Opis (streszczenie): ODC. 95_Zygmunt Gorgolewski urodził sie w Solcu na terenie Wielkopolskiego Księstwa Poznańskiego. W 1866 roku wstąpił do Królewskiej Akademii Budowlanej w Berlinie, którą ukończył dyplomem inżyniera architekta. W 1880 roku został architektem w biurze budowlanym cesarza Wilhelma I. Dwukrotnie brał udział w konkursie na siedzibę Reichstagu, a jego projekty zawsze zajmowały wysokie miejsca. Choć Gogolewski na stałe mieszkał w Berlinie, starał się być blisko polskich spraw. Wspierał działalność "polskiego hotelu", w którym bezpłatnie mogli się zatrzymywać Polacy poszukujący noclegu. W 1885 roku Gorgolewskiemu powierzono budowę obiektów uniwersyteckich w Halle, Bonn i Getyndze. Mimo sukcesów zawodowych architekt tęsknił za ojczyzna. Chciał swoim córkom zapewnić polską edukację, a wówczas w zaborze pruskim było to niemożliwe. Jedynie w na terenie Galicji, można było rozwijać polskie szkoły. W 1893 roku Gorgolewski zrezygnował ze służby państwowej w Niemczech i objął posadę dyrektora Wyższej Szkoły Przemysłowej we Lwowie. To właśnie tam architekt otworzył kolejny rozdział swojej kariery zawodowej. W 1896 roku zwyciężył w konkursie, którego efektem było dzieło jego życia - Teatr Miejski we Lwowie, zbudowany z wykorzystaniem stylów architektury renesansu i baroku. Zmarł we Lwowie niedługo po ukończeniu prac nad budową Teatru Miejskiego. Zygmunt Gorgolewski został pochowany w kwaterze zasłużonych na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Tak pisano o profesorze Zygmuncie Gorgolewskim po jego śmierci: "Wielkopolanin, który zostawił swoje serce we Lwowie. Jego sztuka daje dobre świadectwo o ojczyźnie." Magiczne miejsce stworzone przez Zygmunta Gorgolewskiego we Lwowie - bo tak nazywają Teatr Wielki mieszkańcy Lwowa - zachwyca swoją przepiękną perspektywą również dzisiaj.

Opis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Wacław Olszak - urodził się 29 maja 1868 roku w Szonowie w rodzinie chłopskiej. Gimnazjum ukończył w Cieszynie, a następnie wyjechał do Wiednia, aby studiować medycynę. Po uzyskaniu tytułu doktora wszechnauk lekarskich w 1895 roku odbywał praktyki w szpitalach w Wiedniu i Krakowie. Osiedlił się w rodzinnych stronach na granicy polsko - czeskiej. Podczas I wojny światowej leczył rannych w szpitalu w Karwinie. Z Cieszyna i Karwiny pochodziło wielu żołnierzy Legionów Piłsudskiego - do legionów wcielono uformowany w Cieszynie przez Polskie Towarzystwo Gimnastycznego Sokół tzw. Legion Śląski - sam Józef Piłsudski często bywał w Cieszynie. Wacław Olszak działał w Związku Śląskich Katolików, co pozwoliło mu na wejście w skład Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. Organizacja ta powstała z zamysłem przejęcia władzy w Księstwie Cieszyńskim po rozpadzie Austro - Węgier i włączenia Śląska Cieszyńskiego do niepodległego państwa polskiego. Wacław Olszak zginął tuż po wybuchu II wojny światowej - 11 września 1939 roku. Nazwiskiem Wacława Olszaka zostały nazwane ulice w Cieszynie oraz Katowicach.

Opis (streszczenie): Gustaw Zieliński polski pisarz i poeta okresu romantyzmu urodził się 1 stycznia 1809 roku w Markowicach na Kujawach. Dorastał w domu o silnych tradycjach niepodległościowych, jego ojciec był pułkownikiem kościuszkowskim, a dziadek posłem Sejmu Wielkiego.

Opis (streszczenie): Rudolf Weigl, polski biolog urodził się 2 września 1883 roku na Morawach w rodzinie austriackiej. Po śmierci ojc, jego matka związała się z polskim profesorem Józefem Trojnarem. Weigl ukończył studia przyrodnicze w 1907 roku, został asystentem w Zakładzie Zoologii i Anatomii Porównawczej. W 1912 roku rozpoczął studia medyczne. Po wybuchu I wojny światowej pracował w laboratorium bakteriologicznym w Przemyślu w Pracowni Badań nad Tyfusem Plamistym. Jako pierwszy do badań wykorzystał wszy. Sukces badań nad szczepionką zapewnił mu stanowisko profesora na Uniwersytecie we Lwowie. Pierwsze szczepienia na tyfus miały miejsce we wschodniej Małopolsce, a następnie szczepiono już powszechnie w całym kraju. W 1939 roku po wybuchu II wojny światowej, Weigl wykorzystywał swoją pozycję i szacunek jakim darzyli go Niemcy, by chronić przedstawicieli polskiej i żydowskiej inteligencji. Podczas wojny szczepionką na tyfus zaszczepiono ponad 8 milionów ludzi. Z inicjatywy Rudolfa Weigla przeprowadzono szczepienia ludności w warszawskim getcie. W 1942 roku został zgłoszony do Nagrody Nobla, jednak Niemcy odmówili poparcia jego kandydatury. W 1948 nadarzyła się kolejna szansa na zdobycie Nagrody Nobla, ale znów do tego nie dopuszczono, tym razem sprzeciw wyraziły polskie władze komunistyczne. Rudolf Weigl zmarł 11 sierpnia 1957 roku w Zakopanem. Pochowano go w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W 2003 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie odznaczył go tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.