Emisja Polacy Światu będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 13 kwietnia 2026 (Poniedziałek) Program TV na 14 kwietnia 2026 (Wtorek)Opis (streszczenie): Projekt etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom. Bohaterem odcinka jest Jadwiga Olszewska - polska lekarka działająca na terenie dzisiejszej Bośni i Hercegowiny - urodziła się 10 kwietnia 1855 roku w zaborze rosyjskim. W 1881 roku wyemigrowała do Paryża i rozpoczęła studia medyczne. Rok później wyszła za mąż za lekarza Bartłomieja Boldireffa. Małżeństwo rozpadło się krótko po narodzinach ich syna Włodzimierza. Pomoc w opiece nad dzieckiem, a także wsparcie finansowe okazała Jadwidze Olszewskiej siostra Marii Curie - Skłodowskiej. W 1894 roku Olszewska uzyskała tytuł doktora nauk medycznych paryskiej Sorbony za pracę doktorską na temat zaburzeń pracy mięśnia sercowego u dzieci chorujących na tyfus. Po ukończeniu studiów chciała wrócić do Polski, jednak rosyjskie władze odmówiły jej nostryfikacji dyplomu. Wyjechała do Serbii, gdzie założyła praktykę lekarską. Edukowała i niosła pomoc wszystkim kobietom, a szczególnie muzułmankom.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynOpis (streszczenie): Cykl etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): Projekt trzynastu etiud filmowych przybliżających widzom sylwetki wybitnych polskich naukowców żyjących w różnych zakątkach świata, którzy swoją pracą i odkryciami dali podstawy do rozwoju nauki. W krótkich filmach poznamy niezwykłe historie wybitnych Polaków, którzy pomimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce, ale swoim umysłem i talentem służyli innym narodom.
Czas trwania: 5min. / 2021 / magazynOpis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Michał Boym - polski orientalista i lekarz. Urodził się we Lwowie w 1612 roku w rodzinie szlacheckiej z węgierskimi korzeniami. Dziadek Michała Boyma pełnił funkcję sekretarza króla Stefana Batorego, a ojciec był lekarzem na dworze Zygmunta III Wazy. Młody Boym interesował się matematyką i naukami przyrodniczymi. Mając 16 lat rozpoczął naukę w kolegium Jezuitów we Lwowie, a po jego ukończeniu studiował filozofię w Kaliszu i teologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1631 roku wstąpił do Zakonu Jezuitów, gdzie kształcił się w zakresie medycyny, a także opiekował się chorymi przy kościele św. Szczepana w Krakowie. W 1643 roku - przez Lizbonę, wschodnie wybrzeże Afryki i Indie - wyruszył do Chin.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Julian Talko Hryncewicz - polski lekarz i antropolog.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Historie wielkich Polaków, którzy mimo odległości, jaka ich dzieliła od Ojczyzny, sercem oddani byli Polsce. Bronisław Malinowski w 1910 r. wyjechał do Londynu, gdzie studiował. W 1938 r. dostał posadę profesora na Uniwersytecie Yale w USA.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Ludwik Szaciński wybitny polski fotograf, urodził się 16 kwietnia 1844 roku w Suwałkach. Ukończył Szkołę Kadetów w Warszawie i zaangażował się w walkę z caratem podczas Powstania Styczniowego. Po upadku powstania został aresztowany i skazany na karę śmierci - udało mu się jednak zbiec z rosyjskiej celi. Zmuszony do poszukiwania pracy, przemierzał Europę - odwiedził Wiedeń, Paryż, Genewę i Sztokholm. Podczas tułaczki - by się utrzymać - zajmował się fotografią. Do Norwegii dotarł bez żadnych oszczędności, osiedlił się w Oslo i bardzo szybko, dzięki swojemu talentowi, stał się jednym z najbardziej uznanych fotografów w mieście. Lokalne gazety pisały: Do atelier Szacińskiego w samym centrum Oslo zgłaszają się wszyscy - szwedzka arystokracja, rodzina królewska, artyści, politycy - każdy chce mieć zdjęcie wykonane przez Szacińskiego. W 1888 roku oficjalnie został mianowany fotografem królewskim. Wizerunek władcy zgodnie z dekretem króla musiał wisieć obowiązkowo w każdym norweskim domu. Szaciński wykonał setki tysięcy odbitek i stał się milionerem. Pasją polskiego fotografa były portrety. Uwieczniał nie tylko ważne postaci, jak polarnika Roalda Amundsena czy norweskiego pisarza, laureata Nagrody Nobla, Bjrnstjerne Bjrnsona, ale również chorych i ubogich. Utworzył Norweskie Towarzystwo Fotograficzne. Za swoje prace zdobył wiele nagród na światowych wystawach. Jego sukces nie byłby możliwy, gdyby nie pomoc rodziny. W swoim atelier nie pracował bowiem sam. Wspierali go: żona - córka norweskiego rybaka, Hulda Hansen - oraz syn, Stanisław. Mimo uzyskania obywatelstwa w 1882 roku, do końca życia Szaciński czuł się w Norwegii wyobcowany. Ze względu na udział w Powstaniu Styczniowym nie mógł wrócić do ojczyzny. 8 lipca 1894 roku popełnił samobójstwo. Zgodnie z jego wolą na trumnę wysypano ziemię przywiezioną z Polski. Kilka dni przed śmiercią, podczas spotkania z pisarzem Stanisławem Przybyszewskim wyznał, że nie jest szczęśliwy. Przybyszewski napisał potem wprost, że Szaciński umarł z tęsknoty za Polską.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Henryk Arctowski (rocznik 1871), urodz. w Warszawie w rodzinie Artztów, która przybyła do Polski w XVII w. z Wirtembergii. Liceum ukończył w Lige i rozpoczął studia na Sorbonie. W wieku 24 lat zaczął przygotowania do podróży antarktycznej.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Kazimierz Nowak, podróżnik, korespondent i fotograf ur. w 1897 r. na Podkarpaciu. Pierwszą zagraniczną podróż odbył z rodzicami w wieku 15 lat, do Watykanu. Twórczość Sienkiewicza była inspiracją do jego późniejszej wyprawy do Afryki.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): Poznaj historie i życiorysy polskich emigrantów. W cyklu Polacy Światu przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię Kazimierza Gzowskiego, który urodził się w 1813 roku w Petersburgu w polskiej rodzinie pochodzącej z kresów. Gzowski wyemigrował do Ameryki po upadku powstania listopadowego i do dzisiaj wspominany jest jako współtwórca systemów drogowych oraz kolejowych w Kanadzie. Kazimierz Gzowski jest również projektantem parku narodowego znajdującego się przy wodospadzie Niagara na granicy USA i Kanady.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): W tym odcinku opowiemy historię polskiego inżyniera, twórcy pakistańskich sił lotniczych. Władysław Turowicz urodził się 23 kwietnia 1908 roku na Syberii. Turowicz był nie tylko jednym z twórców pakistańskiego lotnictwa, ale także uczestniczył w rozwoju programu kosmicznego w Pakistanie. W 1967 roku Turowicz rozpoczął współpracę z NASA, szkoląc pakistańskich naukowców projektujących rakiety. Stworzył program orbitalnych lotów bezzałogowych. Otworzył szkołę dla inżynierów astronautyki i uruchomił projekt badawczy mający na celu skonstruowanie pakistańskiego satelity. 8 stycznia 1980 roku zginął w tragicznym wypadku samochodowym. Został pochowany na cmentarzu chrześcijańskim Gora Qabristan w Karaczi. W Polsce jest postacią mało znaną, ale w Pakistanie jest bohaterem narodowym. Władysław Turowicz został odznaczony Gwiazdą Wielkiego Przywódcy najwyższym odznaczeniem państwowym Pakistanu, a w roku 2004 w dniu Święta Niepodległości Pakistanu w Muzeum Pakistańskich Sił Powietrznych odsłonięty został jego pomnik.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynOpis (streszczenie): ODC. 78 Poznaj historie i życiorysy polskich emigrantów. W cyklu Polacy Światu przedstawiamy sylwetki ludzi, którzy swoim geniuszem i chęcią zmiany świata na lepsze przysłużyli się rozwojowi cywilizacji, a ich odkrycia i prace naukowe były krokami milowymi w takich dziedzinach jak sztuka, medycyna, inżynieria, biologia, chemia czy fizyka. W najbliższym odcinku opowiemy historię polskiego architekta działającego na terenach współczesnej Gruzji. Aleksander Szymkiewicz urodził się 12 listopada 1858 roku w Petersburgu. Dziadkowie architekta pochodzili z Litwy kowieńskiej i byli zaangażowani w konspirację niepodległościową. Aleksander Szymkiewicz uczęszczał do prestiżowego gimnazjum imienia Karola Maja w Petersburgu, a w 1879 roku rozpoczął studia na Wydziale Architektury Petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1885 roku zamieszkał w Tbilisi, gdzie pełnił funkcję miejskiego architekta. Szymkiewicz zaprojektował wiele obiektów publicznych, które do dzisiaj są uznawane za reprezentacyjne, wśród nich znajdują się między innymi: dom islamski przy ul. Uznadze 19, Państwowa Akademia Muzyczna im. Wano Sarajiszwili i Państwowy Teatr Akademicki im. Szoty Rustawelego w Tbilisi. Zmarł w maju 1908 roku w Tbilisi, gdzie został pochowany na cmentarzu ewangelicko - luterańskim. Po jego śmierci grupa gruzińskich architektów ustanowiła fundusz stypendialny jego imienia, który co roku przyznaje stypendia studentom z Zakaukazia, którzy chcą podjąć studia na kierunkach technicznych. Spuścizna Szymkiewicza jest częścią bogatej działalności Polaków w Gruzji. Polacy zbudowali ropociąg między Baku, a Batumi. Odznaczyli się również zasługami w zakresie medycyny, hydrologi, geografii, kultury i sztuki. Obecnie w Gruzji mieszka ok. 5 tysięcy osób o polskich korzeniach.
Czas trwania: 5min. / 2023 / magazynEmisja Polacy Światu miała miejsce:
Opis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Florenty Orzeszko (1835 - 1905), uczestnik powstania styczniowego, polski lekarz i działacz polonijny. Prowadził praktykę lekarską w Zakozielu, w pobliżu majątku swojego brata Piotra, męża pisarki Elizy Orzeszkowej.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynOpis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Wacław Olszak - urodził się 29 maja 1868 roku w Szonowie w rodzinie chłopskiej. Gimnazjum ukończył w Cieszynie, a następnie wyjechał do Wiednia, aby studiować medycynę. Po uzyskaniu tytułu doktora wszechnauk lekarskich w 1895 roku odbywał praktyki w szpitalach w Wiedniu i Krakowie. Osiedlił się w rodzinnych stronach na granicy polsko - czeskiej. Podczas I wojny światowej leczył rannych w szpitalu w Karwinie. Z Cieszyna i Karwiny pochodziło wielu żołnierzy Legionów Piłsudskiego - do legionów wcielono uformowany w Cieszynie przez Polskie Towarzystwo Gimnastycznego Sokół tzw. Legion Śląski - sam Józef Piłsudski często bywał w Cieszynie. Wacław Olszak działał w Związku Śląskich Katolików, co pozwoliło mu na wejście w skład Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. Organizacja ta powstała z zamysłem przejęcia władzy w Księstwie Cieszyńskim po rozpadzie Austro - Węgier i włączenia Śląska Cieszyńskiego do niepodległego państwa polskiego. Wacław Olszak zginął tuż po wybuchu II wojny światowej - 11 września 1939 roku. Nazwiskiem Wacława Olszaka zostały nazwane ulice w Cieszynie oraz Katowicach.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynOpis (streszczenie): Bohaterką odcinka jest Wanda Błeńska (1911 - 2014), lekarka, misjonarka, specjalistka leczenia trądu. Ukończyła medycynę w Poznaniu w 1934 roku. Pracowała w szpitalach w Toruniu i Gdyni. Podczas wojny działała w AK. Ukończyła kursy medycyny tropikalnej w Hamburgu i Liverpoolu. W 1950 wyjechała do Ugandy, gdzie pracowała jako naczelny lekarz ośrodka dla trędowatych w Bulubie nad Jeziorem Wiktorii, przy misji sióstr franciszkanek. Działała w międzynarodowym środowisku leprologów, angażując się w badania nad szczepionką przeciw trądowi. W 1994 roku wraca do Polski i działa społecznie na rzecz Afryki. Odwiedzała Ugandę kilkakrotnie, m.in. podczas wizyty Jana Pawła II. Umiera w roku 2014 w wieku 103 lat. W 2019 rozpoczyna się jej proces beatyfikacyjny.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynOpis (streszczenie): Bohaterem odcinka jest Wacław Szuniewicz. Urodził się 28 grudnia 1892 roku w rodzinie szlacheckiej zamieszkującej tereny obecnej Wileńszczyzny. Misjonarz, lekarz okulista i pediatra, działacz społeczny. Po wstąpieniu do Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo, wyjechał do Chin. W mieście Xingtai stworzył niewielki szpital, który po kilku latach powiększył do 100 łózek i 18 przychodni w terenie. Dziennie przeprowadzał kilkanaście operacji okulistycznych. W latach 30. XX wieku został mianowany dyrektorem generalnym wszystkich szpitali katolickich w północnych Chinach. Kształcił okulistów chinskich i przyjmował pacjentów z najodleglejszych części Chin. Nazywano go Xuan Weiren - człowiek ze srebrną brodą. Po przejęciu władzy przez komunistów wyjechał do USA i Brazylii.
Czas trwania: 5min. / 2022 / magazynPolacy Światu można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP3 Białystok, TVP3 Szczecin, TVP Nauka, TVP Polonia
Lista zawiera lata, w których powstawała audycja: