Słowo daję! godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Czy bielizna zawsze jest biała? Czy w żarówce odnajdziemy żar? Leksykalizacja to proces, który polega na zacieraniu się lub całkowitym zatarciu związku znaczenia wyrazu z jego budową. O ukrytych treściach w dobrze znanych słowach opowie nasz ekspert Mateusz Adamczyk.

Opis (streszczenie): Tym razem wraz z naszym ekspertem zastanowimy się formą zapisu. Nazwy obiektów przestrzeni publicznej, czy mieszkańców miast i wsi zapisujemy z wielkiej, a może z małej litery? Warto poznać bliżej nowe zasady ortografii, które obowiązują od 2026 roku.

Opis (streszczenie): W świecie, w którym raczej czas nas goni - w naszych wypowiedziach dążymy do skrótu i używamy skróconych form wyrazów oraz skrótowców. Bez długiego wstępu, przejdźmy zatem do rzeczy i posłuchajmy naszego eksperta - Mateusza Adamczyka.

Opis (streszczenie): Chlebek, koteczek, pieniążki, herbatka - nie da się ukryć, że mamy słabość do zdrobnień. Tworzymy je za pomocą przyrostków. W jaki sposób? W jakim celu? Czy w każdej sytuacji zdrobnienia są odpowiednie? Na te pytania odpowie nasz ekspert - Mateusz Adamczyk.

Opis (streszczenie): Dobrawa, Dobromiła, Bogusława, a może Jaromir, Mściwoj, czy Borzygniew - to imiona, które kryją w sobie polską tradycję i dziedzictwo. W jaki sposób powstały? Jakie ukryte treści można w nich odnaleźć? Na te pytania odpowie nasz ekspert - Mateusz Adamczyk.

Opis (streszczenie): Znajdują się w dokumentach, na dyplomach, w oficjalnych pismach. Niektóre są wyjątkowo popularne, inne - charakteryzuje nietypowa pisownia. Czy znamy pochodzenie nazwisk w polszczyźnie?

Opis (streszczenie): In spe, mea culpa, ad vocem - łacina to język martwy, który - jak się okazuje - wciąż żyje w codziennym słownictwie, zwłaszcza w języku oficjalnym, prawnym, naukowym, a także w komunikacji osób, które chcą dodać swojej wypowiedzi nieco elokwencji. Poznajmy wyrażenia łacińskie bliżej, z pomocą naszego eksperta.

Opis (streszczenie): Słowo "teka" pochodzi od greckiego theke w znaczeniu skrytka czy miejsce przechowywania. Później pojawiły się słowa, takie jak biblioteka, czyli miejsce przechowywania książek. W Metrotece zastanowimy się nad tym, jak powstają znane i mniej znane słowa, które pojawiają się w naszym słowniku.

Opis (streszczenie): Paszenog, dziewierz, świekra - te słowa, przyznacie, brzmią nieco tajemniczo. Choć staropolskie określenia stopnia pokrewieństwa odeszły już do lamusa, to w naszym programie - tradycji stanie się zadość. Słowem - co w rodzinie, to nie zginie.

Opis (streszczenie): Obrażanie zamiast konstruktywnej krytyki. Anonimowość, która daje odwagę do ataku. Jak mówić, by nie ranić? W naszym programie czas na lekcję językowej empatii.

Opis (streszczenie): Każde wypowiadane przez z nas słowo ma znaczenie. Może wywołać radość, smutek, a nawet gniew, czy ból. Jak mówić, by nie ranić? Czy to, co mówimy definiuje nas jako ludzi? To pytania, które nurtują zarówno młodszych, jak i starszych użytkowników języka.

Opis (streszczenie): Czas na kolejną, językową podróż. Skoro o wojażach mowa warto przyjrzeć się bliżej nazwom miejscowości w Polsce. To będzie wyprawa pełna językowych zagadek.

Opis (streszczenie): Npad! - spokojnie, to nic groźnego. W języku naszych, czeskich sąsiadów to słowo oznacza po prostu pomysł. Oprócz zapożyczeń z języka czeskiego, nie zabraknie w programie słów, które brzmią w naszych językach podobnie, jednak różnią się znaczeniami. Warto poznać je bliżej, by nie przytrafił nam się czeski błąd!

Opis (streszczenie): "Hiobowe wieści", "judaszowe srebrniki", a może "krzyż pański". Tym razem poznamy bliżej wyrażenia i zwroty, które pochodzą z Biblii. Czy znamy biblizmy? Przekonajcie się sami.

Opis (streszczenie): To czas beztroski i radości. Wspomnienia, wypełnione zabawą i czasem spędzonym z najbliższymi. Tak powinien wyglądać świat najmłodszych, który poznamy zaraz nieco bliżej. Skoro o dzieciach mowa, czas na językową podróż do czasów dzieciństwa.

Opis (streszczenie): Wyraża myśli i emocje. Polski język migowy ma własny alfabet, gramatykę, a także słowa. Komunikaty są przekazywane nie tylko za pomocą dłoni i ruchu rąk, ale też przez mimikę, mowę ciała, czy ułożenie znaków w przestrzeni. Czas poznać bliżej sposób komunikacji osób z dysfunkcją słuchu.

Opis (streszczenie): Bagaż, mariaż, menu, szampan, inżynier czy kaprys - to zapożyczenia z języka francuskiego. Czy znamy znaczenie takich wyrażeń, jak "faux pas"? Czas poznać bliżej galicyzmy.

Opis (streszczenie): W naszym programie przyszła pora na wymianę... międzypokoleniową. Dawniej język młodzieżowy był spoko, potem cool, a teraz slay albo tuff. Jakie wyrażenia odnajdziemy w słowniku młodych ludzi? Na to pytanie odpowiada nasz ekspert, Mateusz Adamczyk.

Opis (streszczenie): To, co mówimy ma znaczenie. Tak samo, w jaki sposób stawiamy akcenty wpływa na wymiar naszej wypowiedzi. Poznamy zatem tajniki odpowiedniego akcentowania. Warto je poznać, by zyskać nieco pewności w perspektywie wypowiadanych słów.

Opis (streszczenie): Spomiędzy, naprawdę, na pewno...warto poznać poprawną pisownię. Wbrew powszechnej opinii - to może być nie lada wyzwanie. Niemniej jednak, nie ma co się zastanawiać, czas rozwiać wszelkie wątpliwości.

Opis (streszczenie): Przyszła pora na zmiany...w polskiej ortografii, które obowiązują od 2026 roku. Mają one uprościć i ujednolicić polską pisownię. W tym odcinku zastanowimy się nad zapisem łącznym i rozdzielnym m.in. z cząstką "nie".

Opis (streszczenie): Z łącznikiem, po prostu łącznie, a może rozdzielnie? Poprawna pisownia to nie lada wyzwanie dla użytkowników języka. O czym warto pamiętać w perspektywie zmian w polskiej ortografii? Na to pytanie odpowie nasz ekspert, Mateusz Adamczyk.

Opis (streszczenie): Przełomowe wydarzenia, rozwój technologii, kluczowe decyzje, dotyczące funkcjonowania społeczeństwa. W programie powiemy o Słowach Roku 2025. Plebiscyt organizowany jest przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację Języka Polskiego.

Opis (streszczenie): Czas na kulinarną podróż. Choć głodnemu chleb na myśli, to tym razem postaramy się rozbudzić językowy apetyt za pomocą znanych powiedzeń i frazeologizmów o jedzeniu.

Opis (streszczenie): Super, mega, niby, quasi - dodane na początku słowa zmieniają jego znaczenie. Czy wiemy jak poprawnie stosować przedrostki? Nie na niby, a na serio powiemy o zmianach, przyjętych przez Radę Języka Polskiego od 2026 roku. Warto poznać je bliżej, Słowo daję!

Opis (streszczenie): W cyklu przedstawimy, w jaki sposób zmienia się współczesna polszczyzna - okiem młodego pokolenia językoznawców. Uczymy się naszego języka od urodzenia, dojrzewamy i zmieniamy nasz sposób komunikacji. Dynamiczne zmiany są widoczne także w języku polskim, który dąży do skrótu, kondensacji myśli, nazwania nowych zjawisk, które w perspektywie Internetu - stają się codziennością młodych ludzi. Kiedy postawić kropkę lub przecinek? A może w ogóle z nich zrezygnować? Czym jest kropka nienawiści? Jak ważna w komunikacji jest interpunkcja? Oto ważne pytania, na które odnajdziemy odpowiedzi - słowo daję!

Opis (streszczenie): Łączą w sobie cechy wszystkich części mowy. Dla niektórych to ciekawostka, dla innych...językowe wyzwanie. Imiesłowy - jaką funkcję pełnią w wypowiedziach? Jak poprawnie je używać? Czy znamy rodzaje imiesłowów w języku polskim? O tym opowie nasz ekspert Mateusz Adamczyk - słowo daję!

Opis (streszczenie): Podobno szczęśliwi czasu nie liczą, ale większość z nas nie mogła się doczekać kalendarzowej wiosny. Skoro o roku kalendarzowym mowa. Skąd pochodzą nazwy poszczególnych miesięcy? Czy w marcu rzeczywiście marzniemy? A we wrześniu warto rozglądać się za wrzosami? Czas przyjrzeć się kartkom z kalendarza zdecydowanie bliżej.