Ta straszna wojna godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Początki tajnego nauczania na terenach okupowanych przez Niemców sięgają września 1939 roku. W październiku roku 1939 powołano Tajną Organizację Nauczycielską (TON), będąca konspiracyjną komórką Związku Nauczycieli Polskich. TON stawiał sobie za cel walkę z Niemcami na wszystkich odcinkach życia w szkole i poza nią, w tym budzenie oporu nauczycieli i młodzieży w stosunku do okupanta i jego zarządzeń. Zanim jednak tajne nauczanie zorganizowano na poziomie instytucjonalnym, jego pierwsze przejawy były efektem indywidualnych inicjatyw poszczególnych nauczycieli. W Generalnym Gubernatorstwie, począwszy od listopada 1939 roku mogły funkcjonować jedynie siedmioklasowe szkoły powszechne Gdy z początkiem 1940 r. władze niemieckie zarekwirowały dzieciom szkół powszechnych podręczniki do historii, geografii i języka polskiego, wielu nauczycieli rozpoczęło tajne nauczanie tych przedmiotów. Zajęcia odbywały się w prywatnych domach, ale także w szkołach. Wybierano klasy umożliwiające obserwację otoczenia. Zdarzało się też, że tajne nauczanie organizowano po lekcjach pod pretekstem zajęć dodatkowych, np. uczenia się robótek ręcznych. W 1940 roku w Lublinie funkcjonowały trzy główne ośrodki tajnego nauczania. Pierwszy zorganizowano wokół dawnej kadry III Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Unii Lubelskiej na czele z dyrektorką szkoły Janiną Mally. Drugi stworzyli nauczyciele II Państwowego Gimnazjum i Liceum Jana Zamoyskiego. Na jego czele stanął Alojzy Paciorek nauczyciel chemii. Trzeci ośrodek powstał wokół Prywatnego Gimnazjum i Liceum Sióstr Urszulanek, którego dyrektorką była Bożena Scherwentke. Tajne nauczanie ponad poziomem szkoły powszechnej odbywało się w prywatnych mieszkaniach. Braki podręcznikowe w starano się uzupełniać z prywatnych zasobów rodziców i nauczycieli. Korzystano także z konspiracyjnej prasy. Wyniki tajnego nauczania na Lubelszczyźnie najlepiej dokumentują uznane przez władze świadectwa, których zalegalizowano po zakończeniu wojny ponad 40 000.

Opis (streszczenie): SS - Sonderkommando Sobibor to niemiecki nazistowski obóz zagłady funkcjonujący przy stacji kolejowej Sobibór na linii Chełm Włodawa począwszy od maja 1942 roku do października roku 1943. Obóz został utworzony w ramach akcji Reinhardt; prowadzono w nim eksterminację ludności żydowskiej. Prawdopodobnie w połowie 1943 roku w Sobiborze zawiązała się obozowa konspiracja. Bunt i ucieczka z obozu zostały starannie zaplanowany. Wzięto pod uwagę mentalność nazistów oraz charakter i ich pracy w tym dobrą organizację, punktualność oraz ścisłe trzymanie się rozkładu dnia. Plan zakładał trzy etapy powstania. Pierwszym miało być przygotowanie poszczególnych grup więźniów, czyli wyposażenie ich przede wszystkim w noże i siekiery oraz ewentualnie broń palną skradzioną załodze obozu. Druga faza polegać miała na zwabieniu członków załogi w określone miejsce i ich zabicie. Trzecim etapem miała być mobilizacja wszystkich więźniów do buntu i ucieczka z obozu. Akcję przeprowadzono 14 października 1943. W jej wyniku spośród około 600 Żydów, którzy przebywali tego dnia w obozie, do pobliskiego lasu zdołała zbiec blisko połowa.

Opis (streszczenie): Niemiecki obóz koncentracyjny w Lublinie, tzw. Majdanek, powstał na mocy decyzji Heinricha Himmlera. Podczas wizyty w Lublinie w lipcu 1941 r. , powierzył on dowódcy SS i policji w dystrykcie lubelskim Odilowi Globocnikowi zadanie zbudowania obozu dla 25 - 50 tysięcy więźniów. Niemiecki obóz koncentracyjny w Lublinie, tzw. Majdanek, powstał na mocy decyzji Heinricha Himmlera. Podczas wizyty w Lublinie w lipcu 1941 r. , powierzył on dowódcy SS i policji w dystrykcie lubelskim Odilowi Globocnikowi zadanie zbudowania obozu dla 25 - 50 tysięcy więźniów, którzy byliby wykorzystywani w warsztatach oraz na budowach SS i policji. Mieli oni stanowić darmową siłę roboczą dla realizacji planów rozbudowy III Rzeszy. Pierwotne zamierzenia dotyczące wielkości obozu kilkakrotnie modyfikowano, każdorazowo zwiększając jego rozmiary i planowaną liczbę więźniów. Tak zwany generalny plan budowy Majdanka, zatwierdzony 23 marca 1942 r. , zakładał urządzenie obozu dla 150 000 więźniów i jeńców. Tym samym KL Lublin miał się stać największym obozem w okupowanej Europie. Jednak trudności gospodarcze i niepowodzenia na froncie wschodnim nie pozwoliły na pełną realizację tych planów. KL Lublin podlegał Inspektoratowi Obozów Koncentracyjnych (Inspektion der Konzentrationslager), a od marca 1942 r. Głównemu Urzędowi Gospodarczo - Administracyjnemu (SS - Wirtschafts - und Verwaltungshauptamt). Obozem zarządzał komendant, wspierany przez załogę, której liczebność dochodziła do 1200 osób. Funkcję komendanta sprawowali kolejno: Karl Koch, Max Koegel, Hermann Florstedt, Martin Wei i Arthur Liebehenschel. Budowany od jesieni 1941 r. obóz nosił początkowo nazwę Kriegsgefangenenlager der Waffen SS Lublin obóz dla jeńców wojennych, zaś w lutym 1943 roku został przemianowany na Konzentrationslager Lublin obóz koncentracyjny. Oficjalne funkcje obozu jenieckiego i koncentracyjnego nie wyczerpywały zadań wyznaczonych Majdankowi przez władze niemieckie. KL Lublin stanowił istotne ogniwo realizacji ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Od pierwszych chwil pobytu w obozie więźniom nieodłącznie towarzyszyły głód, strach, katorżnicza praca i choroby. Za wszelkie rzeczywiste czy wyimaginowane przewinienia spadały na nich dotkliwe kary i szykany. Życie więźnia było nieustannie zagrożone. Więźniowie umierali w następstwie tragicznych warunków bytowych, ginęli w egzekucjach, mordowano ich w komorach gazowych. Spośród prawdopodobnie 150 tysięcy więźniów, którzy przeszli przez Majdanek, według najnowszych ustaleń życie straciło blisko 80 tysięcy osób. Wśród nich największą liczbę zmarłych i pomordowanych stanowili Żydzi (około 60 tysięcy osób), następnie Polacy, Białorusini, Ukraińcy i Rosjanie.

Opis (streszczenie): Nazistowski plan osiedleńczy i germanizacyjny Europy Środkowo - Wschodniej określany jako Generalny Plan Wschodni zakładał hegemonię III Rzeszy niemieckiej od Portugalii do Uralu. Niemcy planowali całkowitą eksterminację Żydów i większości Słowian, a także germanizację, przesiedlenia lub fizyczne wyniszczenie innych, mniejszych grup ludnościowych, kwalifikowanych przez nich jako "małowartościowe" pod względem rasowym. Realizacja tego zbrodniczego planu rozpoczęła się w listopadzie 1942 r. akcją wysiedleńczą ludności polskiej na Zamojszczyźnie. W założeniu wysiedlenia miały objąć ponad 700 zamojskich wsi. Akcja nie została jednak wykonana według pierwotnych założeń z powodu zdecydowanej reakcji obronnej polskiego podziemia, powszechnie określanej mianem POWSTANIA ZAMOJSKIEGO.

Opis (streszczenie): Od pierwszych dni okupacji niemiecki terror był wymierzony przede wszystkim w przedstawicieli polskich elit politycznych i intelektualnych. Przywódcy III Rzeszy, wierzyli, że świadomość narodową posiada tylko inteligencja, zaś lud zajmuje się głównie troską o codzienny byt. Z tego powodu zakładano, że eksterminacja warstwy przywódczej pozwoli zniszczyć polską tożsamość narodową i przekształcić polskie społeczeństwo w bierną masę, służącą wyłącznie jako niewykwalifikowana siła robocza dla III Rzeszy. Już w listopadzie 1939 rozpoczęły się masowe aresztowania, których ofiarą padło kilkuset przedstawicieli elity społecznej i intelektualnej Lublina. Polscy historycy nadali tym wydarzeniom nazwę Sonderaktion Lublin.

Opis (streszczenie): Budynek przy ul. Uniwersyteckiej w Lublinie potocznie zwany podczas okupacji Pod Zegarem wybudowany został pod koniec lat dwudziestych ubiegłego wieku z przeznaczeniem na siedzibę Urzędu Ziemskiego. Nad jego głównym wejściem znajduje się zegar - stąd potoczna nazwa budynku. Po wkroczeniu Niemców do Lublina w roku 1939, od pierwszych dni okupacji władzę w mieście przejął niemiecki zarząd Wehrmachtu. Na terenie dystryktu lubelskiego powstała gęsta siatka policji i wojska mająca zagwarantować realizację represyjnych planów okupanta i stawienie oporu dynamicznie rozwijającemu się podziemiu. W roku 1940 niemiecka policja polityczna - GESTAPO przejęła gmach Pod Zegarem na własne potrzeby.

Opis (streszczenie): Początki zamku lubelskiego związane są z powstaniem w XII wieku kasztelanii lubelskiej. Za czasów Kazimierza Sprawiedliwego wzniesiono na wzgórzu gród, umocniony drewniano - ziemnym wałem. W pierwszej połowie XIII wieku wybudowano tu tzw. Donżon czyli murowaną wieżę obronno - rezydencjonalną. Zaś w wieku XIV, za panowania Kazimierza Wielkiego, wzniesiono murowany zamek otoczony murem obronnym. Wówczas też, najprawdopodobniej, powstał gotycki kościół zamkowy pod wezwaniem Trójcy Świętej, który pełnił funkcję kaplicy królewskiej. Niestety okres II wojny światowej wiąże się z bardzo mroczną historią tego miejsca. W czasie niemieckiej okupacji funkcjonowało tu hitlerowskie więzienie, przez które przeszło 40.000 osób, głównie członków ruchu oporu.

Opis (streszczenie): W okresie II wojny światowej, na terenie całej okupowanej Polski Niemcy prowadzili zaplanowaną uprzednio akcję grabieży polskich dóbr kultury. Konfiskaty i rabunki usankcjonowały nowe przepisy prawne okupanta. 16 grudnia 1939 r. gubernator Hans Frank wydał obowiązujące na terenie całego Generalnego Gubernatorstwa Rozporządzenie o zajęciu przedmiotów sztuki. Polskie zbiory wywożono do Rzeszy. Szacuje się, że w ciągu pierwszych 6 miesięcy okupacji niemieckiej Generalne Gubernatorstwo zostało niemalże całkowicie ograbione z dzieł sztuki. Okupantowi nie udało się jednak zrabować obrazu Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem. Dzieło ukryte w Lublinie przetrwało szczęśliwie do końca wojny.

Opis (streszczenie): Bitwa w rejonie Kocka pomiędzy oddziałami Samodzielnej Grupy Operacyjnej Polesie pod dowództwem gen. Franciszka Kleeberga, a oddziałami XIV Korpusu Zmotoryzowanego gen. Gustava von Wietersheima toczyła się od 2 do 6 października 1939 r. Była to ostatnia bitwa regularnego wojska polskiego w wojnie obronnej 1939 r. Działania wojenne toczyły się w rejonie; Kocka, Białobrzegów, Poizdowa, Annopola, Talczyna, Woli Gułowskiej, Adamowa i Serokomli.

Opis (streszczenie): W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. pod Tomaszowem Lubelskim stoczono dwie bitwy. Pierwsza miała miejsce w dniach 17 20 września 1939 roku, druga trwała od 22 do 27 września 1939 roku. Była to druga po bitwie nad Bzurą największa batalia kampanii wrześniowej. W pierwszej udział brały zjednoczone Armie Kraków i Lublin pod dowództwem gen. Tadeusza Piskora. W drugiej walczyły wojska Frontu Północnego utworzone z Armii Modlin generała Emila Przedrzymirskiego, dowodzone przez Stefana Dęba - Biernackiego. Warszawska Brygada Pancerno - Motorowa - wielka jednostka pancerno - motorowa Wojska Polskiego - powołana zaledwie w maju 1939 r. , tu pod Tomaszowem przestała istnieć. Wobec braku możliwości dalszej walki dowódca wydał rozkaz zniszczenia ciężkiego sprzętu i przebijania się przez zaciskający się pierścień niemieckich korpusów pancernych. W sensie strategicznym bitwy tomaszowskie nie miały już decydującego znaczenia dla kampanii wrześniowej, przeszły jednak do zbiorowej pamięci jako przykład ogromnego poświęcenia i męstwa polskich żołnierzy.

Opis (streszczenie): Wybuch II wojny światowej niemal natychmiast spowodował powstanie w Polsce ruchu oporu. Polacy od pierwszych dni okupacji angażowali się w działalność konspiracyjną.