W kotle historii godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Założona w 1825 roku kawiarnia była z początku miejscem rozrywki, potem klubem dyskusyjnym, wreszcie gniazdem rewolucji. Pod przywództwem Joachima Lelewela zbierali się tu młodzi i zbuntowani: Maurycy Mochnacki, Fryderyk Chopin, Seweryn Goszczyński, Ludwik Nabielak czy Piotr Wysocki, którzy przemawiali pod miniaturką gilotyny. Kawiarnię zamknęły władze powstańcze. Za radykalizm i wzywanie do samosądów. Nim to nastąpiło, coś jednak musiano tam podawać. Przyglądamy się kawiarnianym daniom z epoki.

Opis (streszczenie): Pan Kmicic istniał naprawdę. Był słynnym zagończykiem, pułkownikiem, infamisem, szaleńczo odważnym bohaterem i chorążym orszańskim. Widzimy go w momencie, w którym stojąc na czele zbuntowanego wojska w Drohiczynie, grozi królowi Janowi Kazimierzowi. Na szczęście wszystko rozejdzie się po kościach i pułkownik wróci na Litwę. Ale na razie trzeba coś zjeść. Kuchnia polska doby późnych Wazów.

Opis (streszczenie): Zjednoczone armie - koronna, litewska i kozacka przerwały marsz na zachód armii osmańskiej. Jedna z największych bitew XVII wieku zaangażowała blisko 200 tysięcy uczestników. Choć bitwa była bardzo długa, trwała ponad miesiąc, wojna dzięki niej była krótka. Co mogli jeść w Chocimiu oblegani, a pod Chocimiem oblegający?

Opis (streszczenie): Uwielbiany przez warszawian pamiętających jego rolę w wojnie z bolszewikami, generał Charles de Gaulle zawitał nad Wisłę w 1967 r. On był kończącym służbę prezydentem ze spadającym poparciem, Polska była satelickim krajem Sowietów w nowych granicach, a jego władze potrzebowały dyplomatycznego wzmocnienia, Polacy zaś chcieli zobaczyć jakiegoś prawdziwego męża stanu. Ta wizyta wszystkim była na rękę. Nie zardzewiała stara polska miłość do de Gaulle’a, ani miłość de Gaulle’a do pączków od Bliklego.

Opis (streszczenie): Być może, gdyby nie Płowce, nie byłoby Grunwaldu. Okazało się, że Krzyżaków daje się pokonać w polu, nie tylko podczas wojny szarpanej. Dla tych ostatnich również był to wstrząs. Wycofali się do Torunia, by jak mieli w zwyczaju korzystać z najlepszych dokonań ówczesnej kuchni. Słynęli zarówno z odległych importów, jak i toruńskiego wina. Przy okazji Płowców spotkanie z kuchnią wykwintną XIV wieku.

Opis (streszczenie): Staranna reżyseria, niewyobrażalny przepych, niekończące się zmiany strojów, zupełnie nowy ceremoniał. Zarówno wyścig Augusta II po koronę, jak i oprawa koronacji nie miały precedensu. Dzięki świadectwom oniemiałych kronikarzy, wiemy o uroczystościach wszystko - od barw, kolejnych zmian strojów po menu uczty królewskiej i ogólnodostępnego poczęstunku dla gawiedzi. Wykwintne cukry i faszerowane mięsa.

Opis (streszczenie): Zarówno współczesny wydarzeniom Thietmar z Merseburga, jak i piszący później Anonim zwany Gallem są zgodni co do tego, że Bolesław Chrobry przyjął Ottona III co najmniej po królewsku. Wspaniałości przygotowane przez księcia na cześć cesarza podobno nie miały sobie równych. Żaden z kronikarzy jednak nie uznał za stosowne opisać menu cesarsko - książęcych uczt. Czy górę wziął trwający właśnie Wielki Post, czy dworski ceremoniał? Jak mogła wyglądać dyplomacja kulinarna w roku 1000? Szukamy możliwych dań przy niedostatku źródeł.

Opis (streszczenie): Wynalazek lampy naftowej zmienił Europę. Galicyjski farmaceuta rozświetlił domy, ulice i sale operacyjne. A to był tylko początek naftowego imperium Ignacego Łukasiewicza, budowniczego pierwszych na świecie kopalni i rafinerii ropy naftowej i mentora amerykańskich nafciarzy. Między kuchnią galicyjską a amerykańską.

Opis (streszczenie): Miasto zawieszone między triumfalnymi zwycięstwami nad Rosją, starym porządkiem reprezentowanym przez biernego króla nieopuszczającego zamku, a prawdziwie rewolucyjnym wrzeniem. Szubienice na ulicach to warszawska odpowiedź na paryską gilotynę, a lud chce decydować sam. Insurekcja Warszawska, najbardziej spektakularne zwycięstwo Powstania Kościuszkowskiego, miała twarz szewca Jana Kilińskiego. Kuchnia rozpięta między starym a nowym porządkiem.

Opis (streszczenie): To powieści przyniosły Sienkiewiczowi Nobla, ale nie byłoby ich, gdyby nie reportaże. Oferty powieści w odcinkach pisanych do warszawskich gazet, zapewne nie pojawiłyby się, gdyby nie fascynująca publiczność afrykańska podróż autora. I w Afryce, i w Ameryce Sienkiewicz uprawiał niestarzejącą się literaturę faktu. Jako uważny reporter, nie zapominał też o lokalnej kuchni.

Opis (streszczenie): W 1454 roku toruńscy mieszczanie i członkowie Związku Pruskiego wypowiedzieli posłuszeństwo wielkiemu mistrzowi. Wcześniej, po latach suplik i apeli do władz krzyżackich, torunianie wzięli sprawy w swoje ręce i wynegocjowali z polskim królem warunki przyłączenia Torunia do Korony. Powstanie kompletnie zaskoczyło Krzyżaków i zakończyło się sukcesem. Jego bezpośrednim następstwem była wojna trzynastoletnia, zakończona korzystnym dla Korony pokojem. Gotujemy po krzyżacku i po pałucku.

Opis (streszczenie): Mit Dzikiego Zachodu jako ziemi nowych perspektyw przyciągał nie tylko Amerykanów. Teksas był ulubionym celem emigracji Polaków z Górnego Śląska. W XIX wieku, na pograniczu amerykańsko - meksykańskim, zakładali osady, które istnieją do dziś. I czasy, i okolica, i przybysze do spokojnych nie należeli. Mimo świętych patronek śląskich miast w Ameryce, trudno mówić tam o świętym spokoju. Dania śląskie i z kuchni pogranicza.

Opis (streszczenie): "Nic nowego" zwykło się skrótowo mówić o dokumencie uchwalonym w Radomiu w 1505 roku. Tymczasem sam akt prawny, całkowicie niemal ograniczający władzę królewską i dopuszczający do podejmowania decyzji Izbę Poselską, nie tylko Senat, był przełomowy. Włączony do tzw. Statutu Łaskiego wszedł w skład pierwszej polskiej konstytucji. W programie kuchnia dla senatorów i szlachciców mniej zamożnych.

Opis (streszczenie): Śląsk końca XIII wieku. Książę wrocławski Henryk IV Probus jest władcą prawdziwie europejskim. Zna języki, świetnie radzi sobie na turniejach, ma możnych przyjaciół na innych dworach, układa poezję, a najpewniej także sam ją śpiewa. Pokonawszy Łokietka, zasiada na tronie krakowskim. Ambicja pcha go po koronę nieistniejącego Królestwa Polskiego. Miałby wielkie szanse ją zdobyć, gdyby nie nagła śmierć. Kronikarze piszą o otruciu. Dlatego zachowując ostrożność, przygotujemy najbogatsze dania końca XIII wieku.

Opis (streszczenie): Niezwykły eksperyment pedagogiczny (ale i snobistyczna szkoła dla elity), jakim było Liceum Krzemienieckie, był nowoczesny pod każdym względem. Także w dziedzinie tzw. zbiorowego żywienia. Licealna stołówka musiała być ważnym elementem projektu, skoro dyrektor Tadeusz Czacki osobiście i szczegółowo opisywał jej codzienne menu. Ugotujemy, jak każe zwierzchność szkolna.

Opis (streszczenie): Tajemniczy francuski arystokrata gościł w Pałacu pod Blachą, a ponieważ jego pobyt się przedłużał, nowy właściciel Łazienek - książę Józef Poniatowski zaprosił go do parkowego Białego Domu. Gościem incognito okazał się francuski następca tronu, czekający na stosowny historyczny moment, aby ów tron objąć. By czekanie się nie dłużyło, gotujemy polsko - francuskie danie Paula Tremo i nowoczesną potrawę M. A. Careme ’ a - kucharza Kongresu Wiedeńskiego.

Opis (streszczenie): Wielki wojennik - pisałby o Jerzym Sebastianie Lubomirskim Sienkiewicz, gdyby jedynemu magnatowi, który nie przysiągł wierności Szwedom, poświęcił więcej uwagi. Hetman polny koronny, mimo wielkich zasług dla kraju, był postacią zbyt samodzielną jak dla słabego Jana Kazimierza. Historia jak z serialu: król i królowa postanawiają zabić hetmana, ten nie ma na to ochoty i powstaje przeciwko monarsze. Jan Kazimierz i francuska ekspozytura w Polsce wysyłają przeciw hetmanowi skuszonego urzędem ambitnego Jana Sobieskiego. Pod Mątwami Lubomirski rozbija w puch armię królewską, Sobieski popełnia błąd za błędem i omal nie traci życia. Zderzenie oręża, tak się składa, jest także zderzeniem pierwszych stołów Rzeczypospolitej - Lubomirskich i Wazów. Menu z II połowy XVII wieku.

Opis (streszczenie): Przy całym zamiłowaniu do Italii i wszystkiego, co włoskie, wzbudzający największe emocje skarb ostatniego Jagiellona pochodził z Północy. "Flandryjskie opony" zwane później "arrasami" były tak cenne, że Senat uznał je za własność Rzeczpospolitej, a nie majątek króla, którym mógłby rozporządzać na wypadek śmierci. Późniejsze losy tapiserii z Flandrii były zresztą nie mniej złożone. Włoska kuchnia dworu Zygmunta Augusta i żydowskie dania spod zamku w Tykocinie.

Opis (streszczenie): Jadwiga Andechs, żona Henryka Brodatego, księcia Śląska, już za życia cieszyła się opinią świętości. "Interwencja świętej", a może nawet cud za jej wstawiennictwem również miał miejsce za jej życia. Śląska księżna przekonała bowiem Konrada Mazowieckiego do uwolnienia jej męża - najpoważniejszego konkurenta mazowieckiego władcy. W jaki sposób tego dokonała, możemy się jedynie domyślać. Jak i tego, co na najmożniejszych piastowskich dworach jadano w pierwszej połowie XIII wieku.

Opis (streszczenie): Polskie Urbino, w którym Baltazar Castiglione tworzył "Dworzanina", okazało się Tykocinem. To tu, częściowo w zamku Zygmunta Augusta, częściowo w swoim majątku, Łukasz Górnicki pisał "Dworzanina polskiego", miejscową wersję włoskiego traktatu. Co przy tym jadał poeta i jego możny mecenas?

Opis (streszczenie): Król Zygmunt August umierał długo i boleśnie. W tym czasie dworzanie i słudzy kradli, co się da. Myśliwski dwór ostatniego Jagiellona w ukochanym Knyszynie był świadkiem scen wywołujących grozę. Na pożegnanie króla - kuchnia jagiellońska, dla uczczenia Knyszyna - żydowska.

Opis (streszczenie): "Chociaż otok ma różowy, jest to jednak pułk bojowy" śpiewano o 13. Pułku Ułanów Wileńskich. O bojowym duchu litewskiej formacji przekonała się bolszewicka kawaleria idąca na Warszawę w lipcu 1920 roku, ponosząc pod Janowem na Podlasiu całkowitą klęskę. Kuchnia znad Wilejki.

Opis (streszczenie): Bal u senatora opisywany w III części "Dziadów" Adama Mickiewicza to ostry, jaskrawy portret biorącego rosyjskie pieniądze "salonu" i prześladowanego obozu patriotycznego. Gdzie mieścił się, również znany z Dziadów "salon warszawski"? Czy rzeczywiście mówiono tam po francusku? A po jakiemu jadano? Kuchnia generała Wincentego Krasińskiego.

Opis (streszczenie): 10 października 1794 roku miała miejsce ostatnia wielka bitwa Insurekcji Kościuszkowskiej. Maciejowice okazały się klęską - zarówno powstania, jak i I Rzeczpospolitej, za moment miał nastąpić III rozbiór. Dania mazowieckich kosynierów i ostatnie przepisy dla Stanisława Augusta.

Opis (streszczenie): 7 kwietnia 1656 roku doszło do przełomu. Pod Warką miała miejsce pierwsza zwycięska bitwa ze Szwedami podczas Potopu. Bitwa, opisana w powieści Sienkiewicza, była pokazem współpracy genialnych strategów - Jerzego Lubomirskiego i Stefana Czarnieckiego. Fortele, szybkie marsze, trzy szarże husarii i całkowite zwycięstwo w zaledwie dwie godziny. Nowoczesna artyleria i piechota nadal nie dawały rady polskiej jeździe. Gotujemy po szwedzku i po mazowiecku.

Opis (streszczenie): Zanim w mazowieckim Czersku pojawiła się królowa Bona, nim panował w nim książę Trojden, zamek był jedną z siedzib ambitnego Konrada Mazowieckiego. Ale to już wiek XIII. Prawdziwie elektryzujące teorie dotyczące Czerska opiewają na przełom stuleci XI i XII. Czy olbrzymi szkielet tajemniczego możnowładcy odkryty w zamku w roku 1968 może należeć do syna króla Haralda Godwinsona? Czy odnaleziony w Czersku wojownik to angielski królewicz pozbawiony dziedzictwa przez Wilhelma Zdobywcę? Wraz z naukowcami badamy losy komesa Magnusa i - jak w Anglii - gotujemy z (mazowieckich) jabłek.

Opis (streszczenie): Dobra arcybiskupów gnieźnieńskich w Żninie były czymś w rodzaju specjalnej strefy ekonomicznej. Nic dziwnego, że korzystając ze specjalnych przywilejów, rozwijały się szybko. Właściciele byli zachwyceni. To Żnin uchodził w średniowieczu za stolicę polskiego piwowarstwa, w której rywalizowały zakłady świeckie i zakonne. Tam również, jak zaświadcza jeden z prymasów, pieczono najlepszy chleb na świecie. Staramy się tym zachwytom dorównać.

Opis (streszczenie): W 1933 roku na skutek melioracji obniżył się poziom wody w Jeziorze Biskupińskim. Spod tafli wody wychynęły regularne drewniane kształty. Tak rozpoczęła się największa przygoda polskiej archeologii pradziejowej i najważniejszy poligon archeologiczny międzywojnia. Biskupin badano w czasie II wojny, w PRL, bada się dziś. Tajemnicza osada kultury łużyckiej wciąż odsłania tajemnice, między innymi kulinarne. Próbujemy rekonstruować pradziejową kuchnię.

Opis (streszczenie): 21 marca 1522 roku Mikołaj Kopernik na Sejmiku Generalnym Prus Królewskich wygłosił traktat o monecie. Chodziło o unifikację systemu monetarnego Prus Królewskich i Korony. Przy okazji najsłynniejszy polski ekonomista stworzył jedno z praw do dziś obowiązujących w tej dziedzinie nauki. Kuchnia kujawska i krzyżacka.

Opis (streszczenie): W roku 1645 w toruńskim ratuszu zorganizowano "Colloquium charitativum", czyli "pełną miłości rozmowę" pomiędzy teologami luterańskimi, kalwińskimi i katolickimi. Sympozjum, podzielone na 36 sesji, miało służyć dyskusji ekumenicznej, przede wszystkim jednak - utrzymaniu pokoju religijnego w Rzeczpospolitej. Spotkanie poparli król i prymas, miało ono znaczenie porównywalne z wcześniejszą o niemal 70 lat konfederacją warszawską, a państwo polsko - litewskie uniknęło wojen religijnych rozlewających się po Europie. Modna kuchnia międzynarodowa i kuchnia lokalna o protestanckich korzeniach.

Opis (streszczenie): Październik ’56 przynosi Polakom poluzowanie stalinowskiego uścisku. "Wiesław" oględnie zapowiada wycofanie Armii Czerwonej spod Warszawy. Zaczynają się amnestie. Ale to jednak PRL, podstawowe produkty nadal są przedmiotem pożądania. Autorzy programu wraz z Leopoldem Tyrmandem podążamy tropem dań ze schabu.

Opis (streszczenie): Kardynał Aldobrandini jako nuncjusz apostolski w Rzeczpospolitej bardzo się Polsce przysłużył. Nieufni początkowo Polacy, bardzo szybko zaufali przyszłemu papieżowi. Sympatia musiała być wzajemna, bo piwo z Warki stało się bohaterem słynnej na świecie anegdoty o papieskich pragnieniach. Badamy jak było naprawdę i uprawiamy kuchnię papieską końca XVI wieku.

Opis (streszczenie): W 1920 roku Polska powróciła nad Bałtyk. Wybrzeże i Kaszuby tak zafascynowały generała Hallera (i kilku innych dostojników), że niemal natychmiast po ceremonii zaślubin z morzem, nabyli nad Bałtykiem nieruchomości. Co jadano we Władysławowie, zanim wyrosły tam smażalnie? Szukamy klasycznych kaszubskich przepisów.

Opis (streszczenie): Awanturnik, łowca przygód i mistrz autokreacji. A ponadto poliglota, kawalerzysta i orientalista. Wacław Rzewuski podbił serca Beduinów i naprawdę został emirem. Po powrocie na Podole hodował konie arabskie, jadał i nosił się na arabską modłę, a do powstania listopadowego podobno ruszył w turbanie. Gotujemy dania z podróży na Wschód.

Opis (streszczenie): 1 października 1608 roku w Jamestown w Wirginii wylądowało pięciu Polaków - osadników. Przybyli tu rok po założeniu Jamestown, pierwszej stałej osady angielskich kolonistów w Ameryce Północnej. To pięciu polskich rzemieślników wybudowało pierwszy zakład przemysłowy w Jamestown, Co mogli jeść nasi rodacy i inni koloniści z Jamestown na początku XVII wieku? O tym w programie Łukasza Modelskiego.