Emisja Zadziwiająca nauka będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 12 stycznia 2026 (Poniedziałek)Opis (streszczenie): Papier, wynaleziony przez Cai Luna w 105 r. n.e., początkowo był luksusem, wytwarzanym ręcznie. W XIV w. zaczęto używać sukna, co obniżyło koszty. Później pojawiły się pióra i długopisy, które ułatwiły pisanie. Dziś papier odpowiada za ok. 10% emisji gazów cieplarnianych – trzy razy więcej niż lotnictwo. Rozwiązaniem jest e-papier, cyfrowa alternatywa dla tradycyjnych arkuszy.
Czas trwania: 32min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Fale elektromagnetyczne, odkryte dzięki eksperymentom Galvaniego, Franklina i Oersteda, zmieniły świat. Fale radiowe przesyłają muzykę, dane i obrazy na ogromne odległości, napędzając technologie od telefonów po radary i kuchenki mikrofalowe. Powstały z połączenia elektryczności i magnetyzmu. Ich zastosowania sięgają od komunikacji po medycynę, a przyszłość to badania mózgu z wykorzystaniem fal.
Czas trwania: 30min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Od prób Leonarda da Vinci po loty braci Wright – historia lotnictwa to droga od latawców do odrzutowców. Wczesne maszyny osiągały 65 km/h, dziś samoloty komercyjne latają 800 km/h dzięki silnikom odrzutowym i lotom na dużych wysokościach, gdzie opór powietrza jest mniejszy. Od sterowców po Airbusa A380 i projekty NASA – przyszłość lotnictwa wciąż kryje zaskakujące odkrycia.
Czas trwania: 33min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Chłodzenie to dziś konieczność, choć kiedyś używano lodu z jezior w „przemyśle lodowym”. Lodówki początkowo były niebezpieczne – wydzielały toksyczne gazy, a później czynniki chłodzące szkodziły środowisku. Klimatyzacja powstała, by chronić papier, nie ludzi. Nie tworzymy zimna, a jedynie przenosimy ciepło. Od lodowni po Airbusa A380 – przyszłość może należeć do chłodzenia dźwiękiem.
Czas trwania: 38min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Edison nie wynalazł żarówki – udoskonalił ją, testując tysiące włókien, by była trwała i bezpieczna. Wcześniej używano lamp łukowych, a równolegle rozwijały się lampy gazowe. Współczesne innowacje obejmują lasery, kiedyś marzenie Einsteina, dziś powszechne w technologii i medycynie. Przyszłość może przynieść terapię światłem laserowym, a historia oświetlenia wciąż się rozwija.
Czas trwania: 29min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Alexander Graham Bell, próbując stworzyć „telegraf harmoniczny”, odkrył zasadę przesyłania głosu przez przewód – wibracje zmieniają siłę prądu. Wynalazek telefonu zapoczątkował rewolucję, prowadząc do Internetu i komunikacji bezprzewodowej. Dziś rozmowy odbywają się bez kabli, a przyszłość może przynieść łączenie się „bez telefonu”. Historia pokazuje, jak błędna interpretacja stała się przełomem.
Czas trwania: 34min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Plastik, dziś wszechobecny, powstał przypadkiem – początkowo jako zamiennik kuli bilardowej. Pierwszy był bakelit, potem nylon, który zastąpił jedwab i wywołał „zamieszki nylonowe”. Tworzywa sztuczne zrewolucjonizowały przemysł, ale ich produkcja z ropy i trudna degradacja stały się problemem. Rozwiązaniem mogą być bioplastiki hodowane w mikroorganizmach, a nawet rośliny „uprawiające” plastik.
Czas trwania: 28min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Guma pochodzi z drzew i była używana przez plemiona Ameryki Południowej do piłek i wodoodpornych butów. Charles Goodyear odkrył wulkanizację, która zmieniła gumę w trwały materiał, zapoczątkowując rewolucję przemysłową i boom na kauczuk. Brytyjczycy przerwali monopol Brazylii, kradnąc nasiona. Później powstała guma syntetyczna, a w jej poszukiwaniu odkryto kevlar – materiał odporny na kule
Czas trwania: 32min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Konserwy powstały dzięki konkursowi Napoleona w 1809 r., który wygrał Nicolas Appert, gotując i zamykając żywność w szkle. Brytyjczycy wprowadzili puszki, choć otwieranie ich było trudne – pierwszy otwieracz pojawił się dopiero po 30 latach. Louis Pasteur wyjaśnił skuteczność konserwowania, obalając teorię spontanicznego psucia. Dziś stosuje się gotowanie pod ciśnieniem, a przyszłość to sterylizacja radiacyjna.
Czas trwania: 32min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Historia leczenia sięga czasów upuszczania krwi, które rzadko pomagało, choć pijawki leczą rany. Odkrycie bakterii zmieniło medycynę, a antybiotyki, przypadkowo odkryte przez Fleminga, stały się przełomem. Dziś groźne są superbakterie odporne na leki. Czy przyszłość przyniesie nowe terapie, np. skuteczne lekarstwo na grypę? Od teorii zarazków po antybiotyki – ewolucja leczenia trwa.
Czas trwania: 32min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Internet powstał w 1969 r. jako narzędzie wojskowe do bezpiecznej komunikacji. Początkowo był prostą wymianą tekstu, a e-mail pojawił się w 1972 r. Dzisiejsza sieć WWW to pomysł Tima Bernersa-Lee z lat 90., który zmienił sposób udostępniania danych. Internet przekształcił politykę, biznes i kulturę, a przyszłość – Web 3.0 – może stworzyć sieć rozumiejącą ludzkie potrzeby.
Czas trwania: 32min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Od mechanizmu z Antykithiry po maszyny Babbage’a – komputery wyprzedzały epokę. Pierwsze elektryczne powstały za 850 USD, a wojna przyspieszyła rozwój. Wczesne komputery ważyły 27 ton i miały moc kalkulatora. Tranzystor zastąpił lampy próżniowe, otwierając drogę do komputerów osobistych. Przyszłość to superkomputery analizujące DNA i projektujące świat – technologia wciąż wyprzedza nasze możliwości.
Czas trwania: 29min. / 2012 / nauka, dokumentalnyOpis (streszczenie): Proch strzelniczy, odkryty przez Chińczyków ok. 300 r. n.e., powstał z siarki, węgla drzewnego i saletry. Jego wybuchowość wynika z szybkiego spalania i uwalniania gazów o większej objętości. Początkowo pola bitew były zadymione, aż w 1888 r. Alfred Nobel wynalazł bezdymny balistyt. Historia prochu to droga od przypadkowego odkrycia do nowoczesnych materiałów wybuchowych – czy wkrótce zostanie zastąpiony?
Czas trwania: 32min. / 2012 / nauka, dokumentalnyEmisja Zadziwiająca nauka miała miejsce:
Zadziwiająca nauka można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: DocuBox
Lista zwiera odnośniki do stron typów związanych z prezentowaną audycją:
Lista zwiera odnośniki do stron osób związanych z produkcją (aktorzy, reżyser):