Zakochaj się w Polsce godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę. Tomasz Bednarek odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. Tym razem Tomek odwiedza Wisłę i Szczyrk. Wisła od lat jest stolicą polskich skoków, dlatego punktem obowiązkowym na mapie miasta jest skocznia. Z kolei Szczyrk oprócz skoczni może pochwalić się największą liczbą wyciągów w Polsce. To prawie 60 km tras o różnym stopniu trudności. Warto wjechać kolejką linową na Skrzyczne i koniecznie odwiedzić schronisko. Szukając artystycznych wrażeń można trafić do Beskidzkiej Galerii Sztuki, gdzie od lat prezentowane są dzieła współczesnego malarstwa i ceramiki. Warto też zwiedzić Zamek Prezydenta w Wiśle. Na koniec odcinka coś niecodziennego - skijoring. Co to takiego? To zaprzęg, w którym pies ciągnie swojego pana na nartach, ale całkiem niedawno pojawiła się zupełnie nowa odmiana skijoringu: enduro skijoring. Sport, w którym psa zastąpił motocykl crossowy.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedzi zamek Książ. Jego malownicze położenie na wysokim skalnym cyplu, ponad lasami, stawia go w gronie najbardziej oryginalnych rezydencji arystokratycznych w Europie. Nazwany dolnośląskim Wersalem przez ponad cztery stulecia należał do potężnego pruskiego rodu Hochbergów. To tutaj mieszkała księżna Daisy, której sława i uroda przyćmiła nawet księżniczkę Sissi. Potężny zamek w czasie II wojny światowej był przebudowywany na kwaterę główną Hitlera, w skałach wydrążono wówczas tajemnicze podziemne korytarze. Dziś jest atrakcją turystyczną, która potrafi zachwycić dosłownie wszystkich. Miłośnicy flory odkryją tarasowe ogrody i palmiarnię sprzed ponad stu lat, pasjonaci stylowych wnętrz będą podziwiać pałacowe wnętrza, a amatorzy zagadek z czasów II wojny światowej mogą eksplorować tajemnicze tunele wybudowane przez hitlerowców.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Hel - nadmorskie miasteczko położone na samym końcu Mierzei Helskiej, najbardziej wysuniętej w morze części polskiego lądu. Te spokojne wody były świadkiem nie tylko rozwoju tradycyjnego kaszubskiego rybołówstwa, ale i burzliwych dziejów historii, które na wiele dekad uczyniły z tego miejsca militarną twierdzę. Hel należy do najstarszych miast na Pomorzu. Dzięki połowom i handlu śledziami szybko stał się ważnym ośrodkiem rybackim. Dziś funkcjonuje tu zarówno port jak i przystań jachtowa, a osłaniający je falochron jest popularnym miejscem nadmorskich spacerów. Reprezentacyjnym deptakiem spacerowym jest ulica Wiejska, przy której zachowało się kilka zabytkowych chat rybackich. Choć leży na krańcu półwyspu, Hel jest świetnie skomunikowany. Z pozostałymi miejscowościami na Mierzei Helskiej poza drogą łączy go linia kolejowa oraz szlak rowerowy, a z Trójmiastem tramwaje wodne. Turyści chętnie odwiedzają też położoną pomiędzy Jastarnią a Helem Juratę - przedwojenny kurort, w którym chętnie gościły osoby z kręgów kultury i polityki. Nadmorski krajobraz, który stał się inspiracją m.in. dla malarza Wojciecha Kossaka, urzeka do dziś. Widać tu również ślady historii - z mola dostrzec można stanowiska obserwacyjne niemieckiego poligonu torpedowego z czasów II wojny światowej.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek ruszy w okolice Warszawy. Jadąc na południe wzdłuż Wisły, warto zatrzymać się w Otwocku i jego okolicach. Z jednej strony mamy miasto z uzdrowiskową historią i piękną rzeką Świder, o której pisał sam Gałczyński. Z drugiej zaś w położonym nieopodal Otwocku Wielkim możemy podziwiać przykłady sztuki ebenistycznej, czyli sztuki tworzenia mebli. W Józefowie z kolei czeka na nas unikalna kolekcja rysunków i rycin znakomitego ilustratora, który z Otwockiem i tamtejszym uzdrowiskiem miał wiele wspólnego. Na trasie tej wędrówki zobaczymy też zabytkowe drewniane budynki nawiązujące do alpejskich pensjonatów oraz rosyjskich dacz. Są one zbudowane w stylu charakterystycznym dla tej okolicy, określanym jako świdermajer. Nazwę wprowadził Konstanty Ildefons Gałczyński. Nawiązując do nazwy rzeki Świder, zabawnie przekształcił nazwę mieszczańskiego stylu biedermeier.

Opis (streszczenie): Zamek w Malborku, niegdyś najpotężniejsza twierdza średniowiecznej Europy, a dziś zabytek klasy zerowej i obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO. Na kartach historii zapisał się jako stolica państwa krzyżackiego, a następnie rezydencja polskich królów. Jest największym gotyckim zespołem zamkowym na świecie. Zbudowany z 50 milionów cegieł zajmuje powierzchnię ok. 21 hektarów i otoczony jest murami o łącznej długości 10 km. W skład trójdzielnego założenia obronnego wchodzi Zamek Wysoki, Zamek Średni oraz Zamek Niski, czyli rozległe przedzamcze, które pełniło rolę zaplecza gospodarczego dla rosnącej w siłę średniowiecznej warowni. Zbudowany na planie czworoboku Zamek Wysoki stanowi najpotężniejszą część dawnej krzyżackiej twierdzy. Monumentalne zabudowania mieściły m.in. sale i komnaty służące administracji Zakonu, zamkowy kościół oraz kaplicę Świętej Anny, która pełniła funkcję krypty Wielkich Mistrzów. Zamek w Malborku warto odwiedzić o każdej porze roku. Pod osłoną nocy warownię podziwiać można w wyjątkowej, świetlnej iluminacji. W wybrane wieczory na dziedzińcu Zamku Wysokiego odbywa się widowisko Światło i Dźwięk, a dla miłośników legend i zamkowych tajemnic organizowane jest nocne zwiedzanie w towarzystwie przewodnika w stroju krzyżackim.

Opis (streszczenie): Reportaż z różnych miejscowości Polski.

Opis (streszczenie): Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę w oparciu o jej potencjał historyczny, kulturowy, przyrodniczy i rekreacyjny. Tomasz Bednarek odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. Tym razem odwiedzimy Karpacz - popularny górski kurort, w którym można zobaczyć jedyny w Polsce kościół przeniesiony z krainy Wikingów. Na miastem góruje Śnieżka. Tylko tu podczas wspinaczki można natknąć się na prawdziwe latające talerze! Karpacz to dziś bardzo popularna miejscowość turystyczna obok Szklarskiej Poręby jest najchętniej odwiedzanym kurortem w Karkonoszach. Zimą przyciąga narciarzy i snowboardzistów, latem turystów spragnionych wspinaczki i pieszych wędrówek.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek gości w Rybniku - mieście tajemniczego Zalewu Rybnickiego, malowniczych familoków i pokładów górniczych tradycji. Zwiedzanie warto rozpocząć od rynku, w którego płytę wmurowane zostały pamiątkowe tablice przypominające ważne fakty z dziejów miasta, m.in. wizytę marszałka Józefa Piłsudskiego w 1922 roku. Miasto ma bogate tradycje przemysłowe. Przemysł zaczął się tu rozwijać od końca XVIII wieku, kiedy powstała kopalnia, jedna z pierwszych na Górnym Śląsku. Dziś Zabytkowa Kopalnia Ignacy udostępniona jest do zwiedzania, stanowiąc Industrialne Centrum Kultury, które umiejętnie łączy funkcje muzealne, artystyczne i kulturalne. Koniec XVIII wieku to swoisty boom osadniczy - do Rybnika zaczęło przybywać wielu nowych mieszkańców i stopniowo wzrastało zapotrzebowanie na mieszkania dla nich. W mieście zbudowano osiedla robotnicze, m.in. w dzielnicy Chwałowice, gdzie mieszkało ponad 500 rodzin górniczych. Zabudowa składa się z dwukondygnacyjnych ceglanych budynków, ułożonych na planie prostokąta i pokrytych dachem dwuspadowym. Zabudowa pochodzi z początku XX wieku. Chlubą miasta jest zalew stworzony na potrzeby Elektrowni Rybnik. Od maja do października temperatura wody nie spada poniżej 15 stopni Celsjusza. Zimą unoszą się nad nią kłęby pary. Nigdy nie zamarza, nawet kiedy nadchodzą srogie zimy, lodem pokrywa się tylko częściowo. Dla pasjonatów natury w Rybniku nie lada gratką będzie malownicza rzeka Ruda, która zachęca do sportów wodnych. Szczególnie upodobali ją sobie miłośnicy kajakarstwa; rzeka meandrując, tworzy swoisty tor przeszkód.

Opis (streszczenie): Tym razem cofniemy się do wydarzeń sprzed ponad 700 lat. W XIII wieku Polska była w apogeum rozbicia dzielnicowego, które podzieliło kraj na małe, niezależne od siebie księstwa. Zwyczajowe prawo Piastów zapewniało każdemu członkowi rodu ojcowiznę, a że dynastia szybko się rozrastała, trzeba było wciąż wydzielać kolejne części i tworzyć nowe księstwa. Jednym z nich było Księstwo Świdnicko-Jaworskie, najpotężniejsze i najbogatsze na Śląsku. Jego świetność przetrwała w świadomości mieszkańców i w olśniewającej architekturze. To tu - w Jaworze i Świdnicy - odwiedzimy niezwykłe drewniane kościoły, zamek w Bolkowie z unikatową na skalę Europy wieżą z dziobem czy jeden z najlepiej zachowanych w Polsce zespołów kamienic na świdnickim rynku. Trudno znaleźć drugie takie miejsce, gdzie można tak dosłownie dotykać historii, zachowanej w formach skalnych, przyrodzie, kamieniu, drewnie, glinie i wreszcie: w ścianach wiekowych kamienic. A wszystko to w dostojnym cieniu Sudetów.

Opis (streszczenie): Jelenia Góra to miasto z 900 - letnią historią. Jak głosi jedna z legend, jej początki są związane z osobą Bolesława Krzywoustego, który w 1108 roku założył na wzgórzu noszącym dziś jego imię, gród obronny - zalążek dzisiejszego miasta. Dziś znajdziemy w mieście liczne zabytki architektury, ale i takie niespodzianki, jak pomnik Neptuna, choć do morza w linii prostej jest stąd niemal 400 km. Miasto położone jest w śródgórskiej Kotlinie Jeleniogórskiej nad rzeką Bóbr i stanowi kulturalne i artystyczne centrum regionu. Jeleniogórski rynek to formalnie Plac Ratuszowy. Jest nieduży, ale urokliwy i otoczony barokowymi kamieniczkami z podcieniami. Są świadectwem pierwotnej, handlowej funkcji tego miejsca. Spacerując po rynku, nie sposób ominąć słynnego Szczudlarza Jeleniogórskiego - rzeźba jest hołdem dla najstarszego w Polsce festiwalu teatrów ulicznych. W mieście zachowały się też fragmenty dawnych murów i fortyfikacji. Jedną z najciekawszych pamiątek okresu średniowiecza jest Baszta Wojanowska i przyległa do niej basteja. Stanowiły ważny kompleks obronny, niegdyś chroniony przez fosę i most. Warta uwagi jest też majestatyczna góra Chojnik - tu właśnie znajduje się słynny zamek. W Jeleniej Górze historia wciąż jest żywa. Zachwyca też okoliczna przyroda, góry i zapierające dech w piersiach widoki. Miasto bezsprzecznie zasługuje na miano "Perły Karkonoszy".

Opis (streszczenie): Kwidzyn to miasto, w którym można zobaczyć obiekt wyjątkowy - wspaniały zamek z intrygującą wieżą, połączony z imponującą katedrą. Obydwie budowle tworzyły nie tylko jedną bryłę architektoniczną, ale również jedną całość obronną, będąc niepowtarzalnym tego typu rozwiązaniem na terenie państwa zakonnego. Zwiedzającym zamek warto polecić m.in. dormitorium - sypialnię dawnych kanoników, którzy zgodnie z krzyżacką regułą odpoczywali w jednej, wspólnej sali. Z kolei sala archiwum i kancelarii kapituły pomezańskiej uznawana jest za najlepiej zachowane tego typu wnętrze w zamkach krzyżackich. Odkryte niedawno oryginalne czternastowieczne freski wciąż są przedmiotem badań, a ich wielka wartość jest jednak bezsporna. Druga część niezwykłej kwidzyńskiej budowli - katedra - zwraca uwagę surowością - to pozostałość po latach, gdy świątynia należała do protestantów. Wyjątkową postacią związaną z Kwidzynem jest błogosławiona Dorota z Mątów. Jako mistyczka porównywana jest do innych wielkich, na przykład do św. Brygidy. Na własną prośbę Dorota została zamurowana w samotnej celi, kontaktując się ze światem jedynie przez maleńkie okienko. Wkrótce po śmierci zaczął się szerzyć jej kult, a grób Doroty stał się celem pielgrzymek. Kwidzyn od wieków był miastem przygranicznym. Po plebiscycie z 1920 roku pozostał w granicach Prus, jednak zlokalizowane nieopodal miejscowości - Janowo, Bursztych, Kramrowo, Nowe Lignowy i Pólko Małe utworzyły tak zwaną Małą Polskę, a w roku 1934 powstała tu najmniejsza gmina II Rzeczpospolitej.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Sanok - miasto zwane nieoficjalnie bramą Bieszczad. Na każdym kroku widoczne są tu ślady wielokulturowego pogranicza. Od wieków stykały się tutaj wpływy Bizancjum i Zachodu, a bogato zdobione cerkwie sąsiadowały z kościołami. To tu żył i tworzył Zdzisław Beksiński, jeden z najwybitniejszych polskich malarzy współczesnych. Sanok, jak na niewielkie, 40-tysięczne miasto, ma sporo do zaoferowania. To idealne miejsce dla pasjonatów sztuki współczesnej oraz dla osób ceniących przyrodę. Tych, którzy tu przyjeżdżają, zachwyca bogactwo kultury ludowej pogranicza, czyli doskonale zachowane ślady po Łemkach, Bojkach czy Pogórzanach. Klimat kresowy najlepiej można poczuć w tutejszym Muzeum Budownictwa Ludowego, które jest największym skansenem w Polsce i zarazem jednym z największych muzeów tego typu w Europie.

Opis (streszczenie): Kolejnym miejscem na szlaku podróży po Polsce jest Toruń, jedno z najstarszych polskich miast. Jest położony nad Wisłą, wzdłuż której rozciągają się urokliwe Bulwary Filadelfijskie. Na pierwszym miejscu skojarzeń turystów z Toruniem pozostaje Mikołaj Kopernik. Wychowany w Toruniu astronom, dorastał wśród typowych, niezmiennie kultowych wypieków kulinarnych tego miasta - pierników. Tradycja wypieku ciastek z miodem i przyprawami sięga tu drugiej połowy XIV wieku - pierwsze wzmianki o toruńskich piernikach pochodzą z około 1380 roku. Ich spopularyzowaniu sprzyjało położenie miasta - żyzna Ziemia Chełmińska i Kujawy zapewniały stały dopływ dobrej mąki, a wysoko rozwinięta hodowla pszczół dostarczała duże ilości dobrej jakości składnika. O korzenne przyprawy było łatwo z racji położenia na szlaku handlowym łączącym Lwów z Gdańskiem. Do wyrobu pierników ściągano przyprawy z całego świata, a gotowe wypieki wędrowały w drugą stronę, docierając w wiele zakątków globu. Dziś kultowe toruńskie specjały sławi Żywe Muzeum Piernika - miejsce, do którego dociera się prawie z zamkniętymi oczami, bo już z daleka czuć wabiący zapach wypiekanych tutaj smakołyków. Można się tu przenieść się w czasie i zostać czeladnikiem cukierniczej manufaktury. Żywe Muzeum Piernika w 2017 roku zostało nagrodzone w konkursie na najlepszy Produkt Turystyczny Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej.

Opis (streszczenie): Na północ od Wrocławia rozciągają się Wzgórza Trzebnickie oraz Dolina Baryczy. To dwie sąsiadujące ze sobą krainy, które przyciągają turystów nie tylko bogatą historią i wyjątkowymi zabytkami, ale i unikatową przyrodą. Wzgórza Trzebnickie to miejsce spektakularnych wykopalisk antropologicznych i najbardziej urozmaicona pod względem rzeźby część Wału Trzebnickiego zwanego popularnie Górami Kocimi. Z kolei Dolina Baryczy jest jednym z najcenniejszych miejsc w Polsce pod względem przyrodniczym - przede wszystkim ze względu na żyjące tam gatunki ptaków. Tomasz Bednarek rusza w podróż, odkrywając po drodze archeologiczne wykopaliska, średniowieczne klasztory, XIX - wieczne uzdrowisko i piękną przyrodę z unikatowym ptactwem i drzewami.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Augustów. W położonym nad rzeką i pomiędzy siedmioma jeziorami mieście od zawsze krzyżowały się ważne szlaki handlowe. Pierwsze wzmianki o funkcjonującej w tej okolicy komorze celnej pochodzą z roku 1496. Prawa miejskie oraz charakterystyczny królewski herb nadał Augustowowi król Zygmunt August w roku 1557. 450 lat później wdzięczni augustowianie ufundowali królowi kolumnę i jest to druga w Polsce kolumna królewska, a przy tym druga kolumna Zygmunta. XVI - wieczny układ przestrzenny Rynku Zygmunta Augusta i odchodzących od niego ulic zachował się do dziś. Z czasem domy parterowe i drewniane zastępować zaczęły bardziej okazałe budowle wznoszone przez bogatych kupców czy choćby aptekarza. Ważnym wydarzeniem w dziejach miasta była budowa Kanału Augustowskiego i otwarcie na nim żeglugi. Warta odwiedzenia jest położona obecnie w granicach Augustowa dawna wieś Studzieniczna. To urokliwe miejsce położone wśród lasów i nad jeziorem o tej samej nazwie jest znanym sanktuarium maryjnym. Augustów zaskakuje obfitością atrakcji i wyzwań. Można to miasto zwiedzać tropem jego renesansowych założycieli czy też działających tu w XIX wieku architektów oraz inżynierów. Można tu spacerować, pływać lub żeglować i to niemal bez końca.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Szydłowiec, miasto, w którym znajdują się zasoby bardzo cennego surowca - piaskowca. To jeden z polskich materiałów naturalnych, który wybitni architekci wykorzystywali od stuleci, nie tylko w naszym kraju. Za czasów dynastii Piastów i Jagiellonów Szydłowiec był prężnym i mocno znaczącym ośrodkiem w kraju przede wszystkim ze względu na szybki rozwój handlu i rzemiosła. Dziś warto odwiedzić to miasto, ze m.in. względu na wspaniałe zabytki oraz unikatową na skalę światową kolekcję ludowych instrumentów muzycznych oraz dawnych polskich samochodów i motocykli.

Opis (streszczenie): W południowej części województwa świętokrzyskiego znajduje się miasto związane ze średniowiecznym kronikarzem, renesansowym człowiekiem sukcesu oraz dziewiętnastowiecznym kolekcjonerem. Jędrzejów, kolejny przystanek na trasie podróży Tomasza Bednarka, to doskonały punkt wyjścia dla pełnej zaskoczeń podróży w czasie. Początki Jędrzejowa, dawnej Andreovii, sięgają wieku XII, kiedy z Szampanii we Francji przybyli tu cystersi. Na początku XIII wieku skończyli budować swój kościół, a jego konsekracji dokonał w roku 1210 biskup krakowski Wincenty, zwany Kadłubkiem, który wkrótce wstąpił do zakonu, stając się pierwszym Polakiem cystersem. W Jędrzejowie znajduje się też słynne Muzeum Przypkowskich - to dziś największa w Polsce i trzecia na świecie kolekcja zegarów. Muzeum to również świetnie zachowany obraz mieszczańskiego domu sprzed stu lat. W latach 1914 - 1915 bywał tu Józef Piłsudski. Położone nieopodal Jędrzejowa Nagłowice to miejsce związane z Mikołajem Rejem. Dziś mieści się tu poświęcone jego postaci muzeum. Zaledwie kilka kilometrów dalej leży Oksza, obecnie wieś, a niegdyś miasto założone przez Reja, wzorowane na Krakowie, z rozległym rynkiem i zaplanowaną odważnie siecią ulic. W okolicach Jędrzejowa warto też zobaczyć kościół Świętego Szczepana Diakona w Mnichowie - jedyny w Europie drewniany kościół o wystroju rokokowym.

Opis (streszczenie): Kolejnym celem podróży Tomasza Bednarka będzie Przemyśl - jedno z najstarszych i najpiękniejszych miast w Polsce. Przemyśl niczym Rzym, rozciąga się na siedmiu wzgórzach i doliczono się w nim aż tysiąca zabytków. Podobno w nazwie miasta ukryte jest imię jego założyciela. Według Jana Długosza był nim książę Przemysław. Legenda mówi, że książę ruszył na polowanie i w miejscu, gdzie upolował niedźwiedzicę, postanowił założyć osadę. Pamiątką po tym zdarzeniu jest niedźwiedź umieszczony w herbie Przemyśla. Ten symbol miasta stanowi główną ozdobę fontanny na tutejszym staromiejskim Rynku. Nie ma drugiego takiego w Polsce, bo centralny plac miasta jest pochyły! Układ placu wraz z sąsiednimi ulicami pochodzi z 1389 roku, kiedy to Przemyśl otrzymał prawa miejskie. W mieście warto odwiedzić m.in. Zamek Kazimierzowski, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej oraz pozostałości po jednej z największych twierdz nowożytnej Europy. Wyjątkowy jest zachowany fragment umocnień fortu numer I "Salis Soglio" - silnie wysunięty na wschód element fortyfikacji, dziś znajdujący się praktycznie tuż przy granicy z Ukrainą. Przemyśl to również polska stolica przemysłu fajkarskiego - do dziś działa tu kilkanaście wytwórni fajek, a w tym mieście znajduje się jedyny w kraju pomnik fajki - w formie ławeczki.

Opis (streszczenie): Głębokie zakorzenienie w przeszłości, bogactwo dorobku kulturalnego, cenne zabytki architektury oraz niezwykłe walory przyrodnicze sprawiają, że Września to miasto o szczególnym znaczeniu. Najbardziej znana jest z bohaterskiej postawy tutejszych dzieci, które w 1901 roku odważnie przeciwstawiły się pruskiemu zaborcy. W swoich początkach Września była miastem prywatnym, należała do rodu Porajów - Różyców, z którego wywodził się święty Wojciech oraz jego brat - pierwszy arcybiskup gnieźnieński. To właśnie od herbu pierwszych właścicieli Wrześni, wziął się herb miasta Poraj, czyli biała pięciopłatkowa róża na czerwonym tle. Jednym z ważnych zabytków Wrześni jest kościół farny Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny i św. Stanisława, niewykluczone, że powstał wraz z osadą targową o nazwie Września już w XII wieku. Słynne wydarzenia z czasów zaboru pruskiego upamiętnia Muzeum Regionalne imienia Dzieci Wrzesińskich, mające swą siedzibę w budynku dawnej Katolickiej Szkoły Ludowej. To tutaj w 1901 roku uczniowie nie zgodzili się na odmawianie modlitwy w języku niemieckim. W okolicy warto też zobaczyć oddalony 15 kilometrów od Wrześni Miłosław, gdzie znajduje się neorenesansowy pałac - w XIX i XX wieku ważny ośrodek polskiego życia narodowego, goszczący największych polskich poetów, pisarzy i malarzy. Ciekawe jest też miejsce pomiędzy Wrześnią a Pyzdrami, które namacalnie przypomina o czasach, kiedy przebiegała tędy granica pomiędzy Cesarstwem Niemieckim a Imperium Rosyjskim.

Opis (streszczenie): Celem kolejnej podróży Tomasza Bednarka jest Pszczyna. Ta perła Górnego Śląska - to kolejne miejsce w Polsce, w którym nie sposób się nie zakochać. Wśród industrialnego krajobrazu południowego Śląska ujmuje elegancją pejzażu i dworską architekturą. Niegdyś lato spędzał tu wybitny barokowy kompozytor Georg Philipp Teleman, a później rezydował cesarz Wilhelm II, zachwycony nie tylko łowieckimi terenami, ale również urodą i wdziękiem pszczyńskiej księżnej Daisy. Dziś można tu odbyć podróż w przeszłość w doskonale zachowanym zamku pszczyńskim, a także odwiedzić tradycyjną wieś i zagrodę największych europejskich ssaków - żubrów.

Opis (streszczenie): Konstancin - Jeziorna to jedyne uzdrowisko na Mazowszu i miejsce, nad którym wciąż unosi się aura słynnego przedwojennego letniska. Już przed stu laty z zalet wyjątkowego mikroklimatu korzystali liczni letnicy. Inspiracją dla powstania Konstancina były popularne w Europie miasta ogrody. Do dziś zachował się tu układ urbanistyczny będący cennym przykładem planowania przestrzennego końca XIX wieku. Sercem miasta jest zrewitalizowany Park Zdrojowy. Rozległy kompleks w stylu angielskim okalają dzielnice okazałych willi reprezentujących różne style architektoniczne. Od początków istnienia letniska, w Konstancinie chętnie gościli i tworzyli znani artyści oraz ludzie pióra. W okresie międzywojennym zamieszkał tu Stefan Żeromski, właśnie tutaj napisał "Przedwiośnie", jedną ze swych najważniejszych książek. Naturalnym bogactwem Konstancina jest solanka o silnych właściwościach leczniczych. Tężnia solankowa to symbol uzdrowiskowego Konstancina. Potężna konstrukcja z tarniny zbudowana na planie regularnego wieloboku, znajduje się w centralnej części Parku Zdrojowego. Zbudowana w 1978 roku, była drugą tężnią na terenie Polski. Konstancin - Jeziorna to więcej niż uzdrowisko. Różne oblicza tego miejsca można poznać, wędrując szlakami Konstancina architektonicznego, artystycznego czy filmowego. Ta różnorodność oraz bogaty kalendarz wydarzeń kulturalnych sprawia, że - jak pisał kiedyś Kurier Warszawski - nuda w Konstancinie jest wykluczona.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Legnicę - jedno z najstarszych miast w Polsce. W średniowieczu na jego przedpolach rozegrała się słynna bitwa polskiego rycerstwa z Tatarami. Symbolem miasta jest Zamek Piastowski - jedna z pierwszych murowanych warowni na polskich ziemiach. Zachowała się w nim jedyna w Polsce Zielona Komnata - modne w czasach późnego średniowiecza pomieszczenie, w którym za pomocą polichromii sławiono wojowników, bohaterskich rycerzy oraz władców. Legnica rozwinęła się u podnóża piastowskiego zamku - z czasem powstało prężne miasto. Jego rozwojowi sprzyjało położenie na skrzyżowaniu szlaków handlowych średniowiecznej Europy. Do dziś zachwyca rynek, choć do naszych czasów przetrwała jedynie połowa jego historycznej tkanki. Najstarsze są Kramy Śledziowe - kamieniczki z początku XVI wieku, wybudowane na miejscu dawnych kramów rybnych. Tuż obok wznosi się Stary Ratusz, który przypomina barokowy pałac. Dziś mieszczą się w nim pomieszczenia wysoce cenionego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej. W Legnicy warto zobaczyć jedyne w Polsce Muzeum Miedzi oraz zbudowany 500 lat po bitwie w Legnickim Polu klasztor wraz z centralnie umieszczoną bazyliką św. Jadwigi. Zabudowania klasztoru z bazyliką wraz ze średniowiecznym kościółkiem pw. Trójcy Świętej i NMP wpisano w 2004 roku na listę Pomników Historii RP. Legnicę przez niemal 50 lat nazywano "Małą Moskwą" - miał tu swoją siedzibę sztab Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej i największy w Polsce garnizon sowiecki.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza Łańcut, gdzie znajduje się najbogatsze muzeum rezydencjonalne w Polsce. Można w nim zobaczyć, jak żyli członkowie dwóch potężnych rodów Rzeczypospolitej: Lubomirscy i Potoccy. Świetnie zachowany zamek pokazuje ich salony, sypialnie, łazienki, a także miejsca, w których oddawali się rozrywkom, takim jak na przykład dworski teatr. Wyjątkowe bogactwo zbiorów sprawia, że Muzeum Zamek w Łańcucie pozwala każdemu poczuć niepowtarzalny klimat minionych czasów. Warto tu przyjechać również ze względu na bogatą spuściznę, która przypomina o wielokulturowości tego regionu. Wyjątkowym miejscem jest muzeum w Markowej, które upamiętnia rodzinę Ulmów oraz innych Polaków ratujących Żydów podczas II wojny światowej.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Bielsko - Białą. Powstała z połączenia dwóch różnych miast, które dzieliła rzeka, pochodzenie, i w których mieszkało wiele narodów tworzących swoistą mieszankę religii, kultur oraz idei. Już w XIX wieku Bielsko i Biała tworzyły wspólny organizm gospodarczy, jeden z najprężniejszych w monarchii habsburskiej. Istotnym elementem scalającym gospodarczo obydwa miasta był przemysł włókniarski. Na moście nad rzeką Białą znajdował się ważny administracyjny punkt graniczny. Przechodząc przez niego, przekraczało się nie tylko granicę Bielska i Białej, ale też granicę Śląska i Małopolski. Oficjalne połączenie miast nastąpiło w 1951 roku. Obecnie warto tu zwiedzić Zamek Książąt Sułkowskich - rezydencję magnackiego rodu Sułkowskich, ostatnich właścicieli zamku, oraz Fałatówkę. W odległości 10 kilometrów od centrum miasta, w Bystrej, od 1910 roku mieszkał i tworzył Julian Fałat, jeden z najwybitniejszych polskich akwarelistów. Ekspozycja prezentuje obrazy olejne i akwarele: autoportrety, portrety rodziny, przyjaciół, pejzaże, będące świadectwem wielu podróży artysty. Bielsko - Biała to niegdyś miasto 100 przemysłów, nazywane jest też małym Wiedniem. Tu właśnie powstały również wspaniałe filmy animowane. Nie tylko Bolek i Lolek, ale również ich koleżanka Tola, pies Reksio, czy Baltazar Gąbka to tylko niektórzy bohaterowie polskich kreskówek. Znane z dzieciństwa postaci powstały w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku - Białej, które jest najstarszym, działającym nieprzerwanie studiem filmów animowanych w Polsce. Wyjeżdżając z miasta, warto ruszyć w góry - sąsiedztwo kilkunastu szczytów górskich Beskidu Śląskiego oraz Małego widoczne jest nieomal z każdego okna, każdej ulicy czy placu Bielska - Białej.

Opis (streszczenie): Bieszczady to najdzikszy i najmniej zaludniony zakątek w Polsce. Słynie z dziewiczej górskiej przyrody oraz wielokulturowej przeszłości, której śladem są liczne drewniane cerkwie. Bieszczady oszałamiają niezwykłą przyrodą i krajobrazami. Przygodę z nimi najlepiej rozpocząć w Ustrzykach Dolnych, nazywanych bramą do Bieszczad. Warto też odwiedzić Ustrzyki Górne - ta maleńka wieś nad potokiem Wołosatym to początek większości najciekawszych szlaków. W trakcie wędrówki krajobraz będzie się zmieniał jak w kalejdoskopie. Wszystko za sprawą aż trzech pięter roślinności - piętra pogórzy, regla dolnego oraz połonin - najbardziej charakterystycznego i malowniczego elementu Bieszczad. Miłośników sportów wodnych przyciągnie w te strony Jezioro Solińskie - największy sztuczny zbiornik wodny w Polsce o pojemności prawie pół miliarda metrów sześciennych. Bieszczady uważane są za kolebkę polskiego szybownictwa, które rozwijało się tutaj już w międzywojniu. Jednym z najsłynniejszych szybowisk jest to położone w Bezmiechowej, w Górach Słonnych. Przy sprzyjających wiatrach szybowce mogą stąd startować grawitacyjnie, wystarczy rozpędzić się z górki. Bieszczady stały się w polskiej popkulturze symbolem raju utraconego. Tutaj naprawdę można uciec od miasta i powrócić na łono natury.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedzi tym razem Kielce. Ich najwcześniejsze dzieje wiązane są z miejscem w pobliżu kościoła św. Wojciecha, gdzie odnaleziono pozostałości średniowiecznej chaty, należącej do pierwszego mieszkańca miasta. Od średniowiecza aż po koniec XVIII wieku Kielce należały do biskupów krakowskich. Były również stolicą województwa krakowskiego, którego władze miały swą siedzibę w Pałacu Biskupów. W tym samym miejscu w sierpniu 1914 roku kwaterował sztab Marszałka Józefa Piłsudskiego. Miasto zaskakuje różnorodnością: można tu zwiedzić Muzeum Zabawek i Zabawy, mieszczące się w okazałym budynku XIX - wiecznej hali targowej, Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego czy Muzeum Laurensa Hammonda, twórcy wielu wynalazków w tym słynnych organów. Ciekawym obiektem jest Dworek Laszczyków, 200 - letni drewniany budynek, ostatni tego typu w Kielcach, dający wyobrażenie o dawnej zabudowie tej części miasta. Park Kadzielnia, czyli dawny kamieniołom to miejsce, w którym można zobaczyć przekrój przez okresy geologiczne od kambru aż po czwartorzęd. Tuż obok zlokalizowane są jaskinie udostępnione turystom oraz Amfiteatr Kadzielnia. Centrum Geoedukacji, które pokazuje geologiczne dzieje tego regionu, wygląda jak jedno wielkie oceanarium. Dzięki maszynie zwanej kretem w 8 minut można tu odbyć podróż i cofnąć się o ponad 380 mln lat. Z kolei w Energetycznym Centrum Nauki Kieleckiego Parku Technologicznego można dowiedzieć się, skąd się bierze prąd i co zrobić, aby mądrze z niego wykorzystać.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Siedlce. Króluje tu klasycystyczna architektura z XVIII wieku - symbol złotego okresu tego miasta na pograniczu Mazowsza i Podlasia. Można tu podziwiać piękne zabytki, a w okolicy rozkoszować się mazowieckim krajobrazem. To tutaj odnalazło się jedno z największych arcydzieł europejskiego malarstwa - jedyne dzieło El Greca w Polsce - Ekstaza św. Franciszka. W Siedlcach przez stulecia biły dwa serca: obok tradycyjnego rynku drugim równoważnym centrum były dwór magnacki. Aż do upadku Rzeczypospolitej było to bowiem miasto prywatne. Świadczy o tym nawet herb Siedlec, Pogoń Litewska nawiązująca do herbu rodowego Czartoryskich, którzy rozbudowywali miasto pod koniec XVII wieku. Jak na 80 - tysięczną miejscowość ma bardzo dużo do zaoferowania turystom. Jest tu bardzo wiele dzieł najwybitniejszych architektów doby klasycyzmu, nawet więzienie sygnuje tu sam mistrz Henryk Marconi, a poczta to z kolei dzieło Antonio Corazziego, projektanta Teatru Wielkiego w Warszawie. W pięknych i zadbanych Siedlcach można nie tylko się zakochać, ale i poczuć ducha epoki Oświecenia, kiedy królował rozum i umiłowanie sztuki!

Opis (streszczenie): Biłgoraj to miasto skryte wśród lasów, leżące nieco na uboczu. Z drugiej jednak strony na przestrzeni wieków przyciągało do siebie nowych mieszkańców różnych nacji. Przenikały się tu wpływy kilku grup etnicznych, a to sprawiło, że rozwinął się tutaj jedyny w swoim rodzaju folklor, niepodatny na mody i style. Do dziś ciekawą, regionalną kulturę ludową możemy odnaleźć w muzyce i tańcach, strojach i kuchni. Położenie miasta i warunki pogodowe regionu sprzyjają turystyce. Stąd możemy wyruszać na Roztocze i do Puszczy Solskiej, podziwiać przyrodę i architekturę. Na poszukiwaczy przygód czeka mnóstwo tras turystycznych, m.in. przebiegający przez miasto, liczący 2000 km, słynny Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo. Historia Biłgoraja sięga XVI wieku. Miasto - niegdyś prywatne - położone na szlaku handlowym łączącym Lublin i Jarosław stało się ważnym punktem na mapie wymiany handlowej w ówczesnej Rzeczypospolitej. To zawsze sprzyjało migracji ludności, ściągało kupców różnych nacji. Dominowali tu jednak przede wszystkim Polacy i Rusini, potem, stosunkowo szybko osiedlili się również Żydzi, którzy stanowili trzecią co do wielkości grupę etniczną zamieszkującą miasto. W regionie warto też odwiedzić Zwierzyniec, popularny ośrodek turystyczno - wypoczynkowy, będący bramą do Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Opis (streszczenie): Na trasie wędrówki Tomasza Bednarka pojawia się Konin, malowniczo położone miasto w centrum Polski. Niegdyś znajdowało się na trasie ważnego szlaku bursztynowego, łączącego imperium rzymskie z wybrzeżem Bałtyku. Spacer po Koninie warto rozpocząć od Bulwaru Nadwarciańskiego - znajdują się tu tarasy widokowe, dwa amfiteatry, przystań pasażerska, deptak, ścieżka rowerowa oraz łąka rekreacyjna z oczkiem wodnym. Spacerując nie sposób przeoczyć białego kompleksu budynków z charakterystyczną ceglaną wieżą nazywanego "Białą fabryką". Obiekty dawnej fabryki maszyn i narzędzi rolniczych należały do Edwarda Reymonda Szwajcara, który osiedlił się w Koninie w drugiej połowie XIX wieku, a jego zakłady w tamtym czasie były jednym z największych pracodawców w tej części Wielkopolski. Na lewym brzegu Warty, na miejscu średniowiecznego miasta, znajduje się konińska starówka. Otoczona jest wspaniałymi zabytkami architektury sakralnej i mieszczańskiej, które przetrwały do dnia dzisiejszego, a większość prawie w nienaruszonym stanie. Ważne zabytki to kościół świętego Bartłomieja, w którego murach modlił się Władysław Jagiełło oraz niezwykły słup o wysokości ponad dwóch i pół metra. Pochodzący z XII wieku jest najstarszym zachowanym i opatrzonym inskrypcją znakiem drogowym w Europie Środkowo - Wschodniej i unikatem na skalę światową. Konin szczyci się również własnym mini - zoo oraz bogatymi tradycjami szermierczymi. Trenujący tutaj zawodnicy zdobywają liczne medale we wszystkich kategoriach wiekowych.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek odwiedza Kętrzyn. To stare, mazurskie miasto, które prawa miejskie otrzymało w 1357 r. Położone na ziemiach dawnych Prus, założone przez zakon krzyżacki, miało burzliwe dzieje. Dziś można tu podziwiać krzyżacki zamek i jeden z nielicznych w Polsce kościołów obronnych. Są tu też ślady pozostawione przez masonerię oraz 140-letnia stadnina koni, która posiada jedną z najdłuższych stajni w Europie. W okolicznych lasach znajdziemy też słynną kwaterę Hitlera - Wilczy Szaniec, a w pobliskich Muławkach Muzeum Znaczków i Historii Poczty - raj dla każdego filatelisty. Zobaczymy tu m.in. jeden z egzemplarzy pierwszego na świecie znaczka z 1840 r. Kętrzyn i okolice urzekają swoją różnorodnością i kolorytem. To obowiązkowy punkt w programie dla każdego odwiedzającego Mazury. Można tu znaleźć nie tylko piękne jeziora i lasy, ale również fascynujące historie, wspaniałe zabytki i ciekawych ludzi.

Opis (streszczenie): Pałac w Wilanowie to jedna z najpiękniejszych rezydencji w Polsce. Wybudował ją król Jan III Sobieski - na obrzeżach Warszawy, by uciec od zgiełku stolicy. Imponującą budowlę wraz z ogrodami stworzyli najznamienitsi architekci i artyści doby baroku. Niegdyś w tym miejscu znajdowała się nieduża, podwarszawska wieś Milanów. Gdy w 1677 roku kupił ją Jan III Sobieski, została przemianowana na Villa Nova. Z czasem nawiązująca do tradycji antycznych nazwa uległa spolszczeniu i tak narodził się Wilanów. Rezydencja przez wieki przechodziła z rąk do rąk, jednak żaden z nowych właścicieli nie poważył się na zniszczenie dziedzictwa króla Jana III Sobieskiego. Pałac nazywany Monumentum Sobiescianum to pomnik chwały i świadectwo niezwykłej osobowości króla. Jest swoistym ewenementem na skalę europejską. Łączy w sobie cechy typowego dla Polski dworu szlacheckiego, włoskiej willi ogrodowej oraz podparyskiego Wersalu. W mocno doświadczonej przez historię Polsce, budowla jest unikatem, bo przetrwała do naszych czasów bez większego uszczerbku. W 1994 roku została uznana za pomnik historii RP. Dziś to najlepsze miejsce, by poznać dzieje władcy, którego sława wykroczyła daleko poza granice Rzeczypospolitej.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Wałcz - miasto położone pomiędzy dwoma malowniczymi jeziorami. Wyjątkowe walory przyrodnicze przyciągają nie tylko turystów, ale i wioślarzy oraz wędkarzy. Sportowców można tu spotkać na każdym kroku, trenują w Ośrodku Przygotowań Olimpijskich, a najsłynniejszych uhonorowano w Alei Gwiazd Sportu. Wałcz zachwyca pięknym rynkiem, dobrze zachowanymi zabytkami architektonicznymi oraz pozostałościami dawnych fortyfikacji. Warto też odwiedzić pobliskie, maleńkie miasto Tuczno, gdzie zachował się w dobrym stanie zamek jedyny na całej Ziemi Wałeckiej. Wałcz i okolice to raj dla sportowców i wszystkich szukających dobrego miejsca do aktywnego wypoczynku. Miasto przyciąga jak magnes pasjonatów historii i poszukiwaczy przygód, bo naprawdę nie brak tu atrakcji.

Opis (streszczenie): W tym odcinku odwiedzamy Łomżę, która w 2018 roku obchodziła swoje 600. urodziny. Choć leży w województwie podlaskim, ulokowana jest historycznie i geograficznie na Mazowszu, w środkowym biegu Narwi na malowniczej Nizinie Mazowieckiej. W 1418 roku Łomża uzyskało prawa miejskie, ale gród - pierwowzór miasta - istniał już na wiele lat przed tą datą. Dziś można tutaj wznieść się w przestworza, a to za sprawą mistrzów motoparalotniarstwa, którzy odnoszą liczne zwycięstwa. Miasto rozsławia również Teatr Lalki i Aktora oraz Międzynarodowy Festiwal Teatralny Walizka. Warto obejrzenia jest też niezwykła ruchoma szopka w klasztorze kapucynów - odnajdziemy w niej postaci wielu wybitnych Polaków. 15 km za miastem, w Nowogrodzie możemy odetchnąć wspomnieniem wsi kurpiowskiej. Na terenie 3, 5 hektara znajduje się muzeum na wolnym powietrzu - jedno z najstarszych tego typu w Polsce. Jego twórca Adam Chętnik założył też muzeum w Łomży, w którym znajduje się m.in. bogata ekspozycja bursztynu, narzędzi do obróbki i prezentacja biżuterii bursztynowej. To nawiązanie do tradycji wydobycia na Kurpiach bursztynu kopalnego. Turyści nie mogą przejść obojętnie koło najbardziej znanej łomżynianki, Hanki Bielickiej, która ma tutaj swój pomnik ławeczkę. Aktorka znana była ze swojego nietuzinkowego poczuciu humoru i zamiłowania do kapeluszy. Nawiązując do jej kolekcjonerskiej miłości, na dwóch rondach utworzono ogromne kwiatowe kapelusze.

Opis (streszczenie): Żadne inne miasto w Polsce nie jest tak blisko nieba jak Dęblin - siedziba jednej z trzech najstarszych szkół lotniczych świata. Z dęblińskiej Szkoły Orląt wywodzą się bohaterowie powietrznych bitew nad Warszawą, Anglią, Atlantykiem, Bałkanami, a nawet Chinami. Tu pierwsze loty odbywali najwięksi mistrzowie polskiego lotnictwa, a w cieniu parku otaczającego rektorat tworzyła Maria Pawlikowska - Jasnorzewska. W kolejnym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza mały punkt na mapie Polski, który odegrał tak dużą rolę w historii Europy. Tylko tu można przechadzać się między śmigłowcami, które zapisały się w dziejach naszego kraju. A jeśli od lotniczych atrakcji zakręci się nam w głowie, można odpocząć... na rybach. Tam gdzie Wieprz wpada do Wisły, bieg rzeki zwalnia i tworzy idealne miejsce dla wędkarzy, którzy zjeżdżają tu z całej Polski.

Opis (streszczenie): Śniardwy, największe jezioro w Polsce, ma powierzchnię ponad jedenastu tysięcy hektarów i niemal sto kilometrów linii brzegowej. Jest szerokie na trzynaście kilometrów, długie na dwadzieścia dwa i jednocześnie płytkie - średnia głębokość nie przekracza tu siedmiu metrów, a strefa sitowia wzdłuż płycizn przy brzegu, sięga niekiedy niemal dwustu metrów. Połączone z innymi jeziorami kanałami lub wąskimi przesmykami Śniardwy są częścią Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. W szczycie sezonu w przesmyku Przeczka panuje ruch nie mniejszy niż na ulicach wielkich miast. Wpływa się tu na Śniardwy w drodze z Giżycka i Mikołajek albo od południa z Rucianego - Nidy. Największe polskie jezioro kusi nie tylko żeglarzy, lecz jest również wyzwaniem dla piechurów i rowerzystów. W Okartowie można wsiąść na rower, by mazurskie morze poznać od strony lądu. Okolica to również raj dla miłośników zwierząt. Położona w Puszczy Piskiej i oczywiście nad Śniardwami stacja badawcza Polskiej Akademii Nauk specjalizuje się w hodowli konika polskiego, czyli prymitywnej rasy wywodzącej się od dzikich tarpanów. Stacja w Popielnie działa od lat pięćdziesiątych XX wieku. W zabytkowym spichlerzu mieści się jej muzeum, a tuż obok stajnie.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Golub - Dobrzyń. Miasto usytuowane w malowniczym zakolu Drwęcy powstało w wyniku połączenia dwóch niezależnych organizmów miejskich Golubia i Dobrzynia. Jego serce bije w historycznym centrum, którego zwartą, zabytkową zabudowę okalają pozostałości XIV - wiecznych murów obronnych. Dominującym elementem golubskiego krajobrazu jest górujący ponad miasteczkiem gotycko - renesansowy zamek. Inicjatorem jego budowy był komtur krzyżacki Konrad von Sack. W XVII wieku, za czasów rządów Anny Wazówny, starościny Golubia, surowa gotycka warownia zyskała cechy renesansowe. Na zamku pojawiły się liczne elementy dekoracyjne, a mury zwieńczyła ozdobna attyka. Dziś tętni tu życie kulturalne i rozrywkowe Golubia - Dobrzynia. Sztandarową imprezą jest coroczny Wielki Międzynarodowy Turniej Rycerski, w trakcie którego odbywają się pokazy grup rekonstrukcyjnych, zawody kusznicze, łucznicze oraz widowiskowy konny turniej rycerski z kruszeniem kopii. W okolicy warto też odwiedzić Szafarnię. W eklektycznym, XIX - wiecznym budynku otoczonym zabytkowym parkiem mieści się m.in. sala koncertowa, przestrzeń edukacyjna oraz muzeum poświęcone Fryderykowi Chopinowi. Działający tu Ośrodek Chopinowski stanowi ważne miejsce na muzycznej mapie Europy. Ciekawym miejscem jest też wieś Płonne, gdzie kilkukrotnie gościła u swojej siostry pisarka Maria Dąbrowska. Malownicza wioska i życie jej mieszkańców stały się inspiracją dla powieści "Noce i dnie".

Opis (streszczenie): Kolejny przystanek na trasie podróży Tomasza Bednarka to Wałbrzych - poprzemysłowe miasto, w którym przez kilka stuleci wydobywano węgiel kamienny. Miasto szczyci się dużą ilością zieleni i malowniczym położeniem wśród Gór Wałbrzyskich. W samym środku, na wzgórzu, rozciąga się Park Miejski im. Jana III Sobieskiego. Jest tu nawet ponad stuletnie górskie schronisko Harcówka. Najstarszą budowlą Wałbrzycha jest maleńki kościółek Matki Boskiej Bolesnej zbudowany w 1305 roku. Według legendy tu znajdowało się źródełko wody, wokół którego rozwinęła się osada, dając początek miastu. Sercem Starówki jest Rynek połączony z innym, ważnym miejskim placem, zwanym Magistrackim, przejściem na skróty przez podwórka kamienic. Symbolem bogactwa dawnego Wałbrzycha są licznie zachowane pałace fabrykantów. Jednym z najwystawniejszych jest zbudowany na początku XIX wieku pałac Albertich, w którym dziś działa Muzeum Porcelany. Najsłynniejszym zabytkiem jest Zamek Książ górujący wysoko na skale ponad miastem. To prawdziwa perła Dolnego Śląska i trzeci pod względem wielkości zamek w Polsce. Prawdziwym nowym sercem Wałbrzycha jest otwarte w 2014 roku Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia - unikalny w skali Europy zespół obiektów służących edukacji i sztuce. Centrum założone na terenie dawnej kopalni węgla kamiennego znalazło się na prestiżowym Europejskim Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego jako jedyne miejsce z Dolnego Śląska i jedna z siedmiu tego typu atrakcji w Polsce.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek odwiedza Warmię, gdzie nad niewielką rzeką Sajną, wyrasta na wzgórzu jedno z najbardziej magicznych miasteczek w Polsce - Reszel. To istny klejnot gotyku. Już z daleka przyciąga wzrok swoją ceglaną sylwetą. Można tu odkryć unikatowy średniowieczny układ miejski, jedyny zachowany w województwie warmińsko - mazurskim. Nie brakuje tu tajemniczych historii, procesów czarownic, a nawet cudów. Bo Warmia to nie tylko kraina jezior i lasów, ale również bogactwo historii. W Reszlu można zwolnić tempo i wrzucić na luz. To pierwsze polskie miasto, które znalazło się w międzynarodowym stowarzyszeniu Cityslow - sieci małych miast stawiających na turystykę tradycyjną. Łączy je atmosfera nastawiona na celebrację zwykłego życia! Taka filozofia sprzyja niespiesznemu odkrywaniu uroków gotyckiego miasteczka, w którym duch średniowiecza jest wciąż żywy.

Opis (streszczenie): Świnoujście to miejsce, gdzie jedna z najszerszych polskich plaż i ciepła jak na bałtyckie warunki woda idą w parze z walorami uzdrowiskowymi i przyrodniczymi. Spośród innych nadmorskich miejscowości miasto wyróżnia wyjątkowe położenie na 44 wyspach, z których trzy są zamieszkane, a pozostałe stanowią ostoję dla wielu gatunków ptaków. Wiatrak Stawa Młyny stojący na krańcu falochronu to symbol Świnoujścia, a według jednego z rankingów również najbardziej romantyczne miejsce w województwie zachodniopomorskim. Dzięki pulsującemu światłu pełni funkcję stawy, czyli znaku nawigacyjnego dla statków wpływających do portu. Życie turystyczne miasta koncentruje się wokół historycznego centrum i dzielnicy nadmorskiej położonych na wyspie Uznam. Wyspa Wolin słynie zaś z jednego z najlepiej zachowanych fortów pruskich oraz podziemnego miasta z czasów II wojny światowej. Świnoujście to miasto nierozerwanie związane z morzem. Bardzo często organizowane są tu regaty, które są okazją do do zwiedzenia jednostek gościnnie zawijających do świnoujskiego portu. Do kultowych morskich wydarzeń należą m.in. czerwcowe Dni Morza oraz sierpniowe Sail Świnoujście, przyciągające do miasta najpiękniejsze europejskie żaglowce. Pasjonatów historii zainteresuje Fort Gerharda, Latarnia Morska oraz podziemny obiekt militarny. Ukryte pod nadmorskimi wydmami żelbetowe schrony połączone kilometrem korytarzy są dziś jedną z największych atrakcji Świnoujścia.

Opis (streszczenie): Dolina Biebrzy to jeden z najbardziej dziewiczych rejonów naszego kraju. Gęste lasy zamieszkiwane między innymi przez łosie, wokół ciągnące się po horyzont bagna, a zarazem siedliska tysięcy ptaków. Biebrza to rzeka typowo nizinna - ma źródła na Podlasiu, w pobliżu granicy z Białorusią, a swój bieg kończy po przepłynięciu ponad 160 km, wpadając do Narwi. O jej uroku decydują długie fragmenty, gdzie rzeka meandruje majestatycznie przez rozległą pradolinę. By odpowiednio nacieszyć się Biebrzą, można skorzystać z gęstej sieci szlaków pieszych, rowerowych oraz wodnych. Uroki doliny pomagają też poznać liczne punkty widokowe. Okolica to nie tylko cuda natury, ale również ślady przeszłości. Carska droga, Twierdza Osowiec czy działalność hrabiego Karola Brzostowskiego, zainteresują każdego pasjonata historii. Podobnie jak miejscowość Wizna. Zwana "polskimi Termopilami" obrona Wizny, to bitwa, która rozegrała się w tej okolicy we wrześniu 1939 roku. Polscy żołnierze, pod dowództwem kapitana Władysława Raginisa, przez trzy dni bohatersko opierali się przeważającym i lepiej uzbrojonym oddziałom niemieckim. Po poddaniu wycieńczonego oddziału kapitan Raginis popełnił samobójstwo. Jego szczątki, pochowane najpierw bezimiennie u podnóża góry, dopiero po latach przeniesiono do grobu w tak długo bronionym bunkrze.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Frombork - klejnot Warmii, jedno z najpiękniejszych miast północnej Polski i obowiązkowy przystanek dla każdego, kto wybiera się nad Zalew Wiślany. To miasto jednego z najwybitniejszych uczonych nowożytnej Europy - Mikołaja Kopernika, który we Fromborku spędził 33 lata życia. To właśnie tu polski astronom "wstrzymał słońce, ruszył ziemię" i na zawsze zmienił wiedzę o wszechświecie. Gwiazdy mówią tu wyjątkowo mocnym głosem, ale i na ziemi nie brakuje miejsc, które zapierają dech w piersiach. Tutejsze Wzgórze Katedralne należy do zabytków najwyższej klasy. Wielokrotnie niszczone i przebudowywane zachowało swój średniowieczny charakter i gotycką dostojność. Bazylika katedralna to najstarsza budowla na fromborskim wzgórzu, ale też jedna z największych i najpiękniejszych budowli sakralnych w północno - wschodniej Europie. Frombork to miejsce niezwykłe - nauka i wielkie odkrycia wrosły tu w rytm codzienności, która z kolei toczy się pośród zdumiewającej architektury późnego gotyku i baroku. A to wszystko nad Zalewem Wiślanym.

Opis (streszczenie): Krzeszów to niewielka, leżąca na uboczu miejscowość. Uznawana jest za stolicę duchową Dolnego Śląska, ale przyciąga nie tylko wiernych. Znajdujące się tu Opactwo Cystersów określane jest mianem Europejskiej Perły Baroku. Pierwszych zakonników benedyktynów - osiedliła tutaj w XIII wieku Anna Przemyślidka, wdowa po Henryku Pobożnym. Niezwykły rozkwit opactwa to z kolei przełom wieków siedemnastego i osiemnastego, czas triumfu kontrreformacji. Kamień węgielny pod budowę kościoła pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny położono w roku 1728, niedługo po rozbiórce wcześniejszego kościoła gotyckiego. Konsekracji świątyni dokonano siedem lat później. Bazylika ma sto osiemnaście metrów długości, a jej wieże - 71 metrów wysokości, co decyduje o niezwykle harmonijnym kształcie budowli. W przylegającym bezpośrednio do świątyni Mauzoleum, spoczywają zasłużeni dla klasztoru władcy z dynastii Piastów - Bolko Pierwszy - fundator opactwa i jego wnuk, Bolko Drugi. Bolko Trzeci zaś, zabity ponoć w wieku trzech lat kamieniem rzuconym przez nadwornego błazna, jest opiewany przez epitafium rozdzielające ich sarkofagi. Krzeszów to dzieło opatów wizjonerów oraz zatrudnianych przez nich wybitnych artystów. Tylko tu, na niewielkiej przestrzeni tak wspaniale przeplatają się założenia teologii z ideałami barokowej sztuki. To ważne sanktuarium, wielki pomnik epoki i przestrzeń przesycona nieuchwytnym duchem.

Opis (streszczenie): Mokotów - dzielnica Warszawy od lat uważana za najlepszą do życia w stolicy, to również miejsce, które można polecić m.in. pasjonatom historii, geologii oraz aktywnego wypoczynku. Do 1916 roku Mokotów funkcjonował jako osobna miejscowość. Na dzisiejszym placu Unii Lubelskiej, przy którym zbiega się aż 7 ulic, kończyła się ówczesna Warszawa. Pamiątką po dawnej granicy miasta są zachowane dwa symetryczne pawilony. To rogatki mokotowskie, które strzegły wjazdu do stolicy od południa. Zaraz za nimi rozpoczyna się jedna z najdłuższych ulic Warszawy - Puławska. W międzywojniu wybudowano przy niej nowoczesne kamienice, a okolica urosła do rangi salonu dzielnicy. Z dawnych rogatek przeniesiemy się przed budynek Pałacu Szustrów w parku Morskie Oko, a kolejnym przystankami na trasie spaceru będą m.in. dom Emila Wedla, park Pole Mokotowskie, gmach Szkoły Głównej Handlowej, Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w dawnym więzieniu przy ulicy Rakowieckiej, Teatr Nowy oraz Muzeum Geologiczne. Spacer zakończy się u stóp pomnika dla Warszawy wyjątkowego - to wysoki na 31 metrów kopiec Powstania Warszawskiego, który usypano z gruzów zniszczonej stolicy. Przypomina o tym, że miasto miało być wymazane z map i starte w proch. Dziś ze szczytu kopca doskonale widać zabudowę zielonego Mokotowa oraz nowe warszawskie city - najdobitniejszy znak, że stolica Polski nie tylko przetrwała, ale i prężnie się rozwija.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza Puszczę Kampinoską, piękną enklawę nieskażonej przyrody, uznaną przez UNESCO w 2000 roku za światowy rezerwat biosfery i europejską ostoję ptaków. Cuda przyrody spotykają się tutaj z historią, a wśród drzew ukrywają się perełki architektury. Puszcza Kampinoska to jeden z dwóch parków narodowych w Europie i trzech na świecie, które bezpośrednio graniczą ze stolicą kraju. Na ciągnących się wśród wydm, bagien i torfowisk ścieżkach można łatwo zapomnieć o codzienności i spokojnie odetchnąć pełną piersią. Pasjonaci historii znajdą coś dla siebie w Zaborowie Leśnym, Lipkowie, Zawadach oraz Palmirach. Wędrówka śladami naszej burzliwej przeszłości na długo zapada w pamięć.

Opis (streszczenie): Podczas kolejnej podróży odkryjemy atrakcje Kanału Elbląskiego - najdłuższego kanału żeglownego w Polsce. Można po nim płynąć nie tylko wśród falujących wód, ale i po trawie - wszystko za sprawą XIX - wiecznych urządzeń hydrotechnicznych stanowiących unikat na skalę światową. Kanał Elbląski, zwanym także Kanałem Elbląsko - Ostródzkim, od półtora wieku stanowi wodne połączenie Elbląga z Ostródą. Jego eksplorowanie najlepiej zacząć właśnie w Elblągu, gdzie w centrum miasta, nad brzegiem rzeki Elbląg, znajduje się punkt startowy rejsów wycieczkowych. Po Kanale Elbląskim pływają prywatne jachty, motorówki oraz statki pasażerskie. Podczas rejsu można zobaczyć wiele atrakcji, bo kanał to także system grobli, przekopów, śluz, pochylni, które łączą aż 10 jezior od Elbląga do Ostródy. Kanał wraz z odgałęzieniami liczy sobie ponad 150 kilometrów. Płynąc tym szlakiem wodnym, obserwujemy krajobraz zmieniający się jak w kalejdoskopie. Mijamy jeziora, lasy, pola i wsie. Taka nieśpieszna podróż to doskonały sposób na podziwianie przyrody Żuław Wiślanych - jedynego obszaru depresji w Polsce. Kanał to również wymarzone miejsce do uprawiania kajakarstwa. Tutaj utworzono nawet specjalny Szlak Papieski, na pamiątkę spływów kajakowych, w których pod koniec lat 50. uczestniczył Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Kanał Elbląski - światowy cud techniki - w 2011 roku został uznany za pomnik historii RP.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Olsztyn - stolicę Warmii i Mazur, jedno z najpiękniejszych i najciekawszych historycznie miejsc regionu. Mieszkał tu jeden z najwybitniejszych uczonych w historii, Mikołaj Kopernik, który zasłużył się w obronie miasta przed Krzyżakami. To właśnie tutaj można zobaczyć jedyną w zbiorach Polski książkę z biblioteki znakomitego astronoma - na marginesach zachowały się notatki odręcznie przez niego sporządzone. W Olsztynie warto odwiedzić zamek z XIV wieku, gotycką bazylikę, Muzeum Nowoczesności, założone w budynku dawnego tartaku z XIX w. oraz drugie co do wielkości w Polsce planetarium. Miasto zachwyca też wspaniałą przyrodą, która harmonijnie wtapia się w krajobraz. W granicach Olsztyna znajduje się 11 jezior i ponad 1800 hektarów lasów. A tereny zielone stanowią ponad połowę powierzchni miasta. To dlatego oddycha ono zielonymi płucami!

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedzi Krynicę Zdrój. Ten słynny kurort w Beskidzie Sądeckim latem i zimą przyciąga amatorów sportów. Z kolei przez cały rok licznie ściągają tu kuracjusze, by korzystać z dobroczynnych właściwości tutejszych wód mineralnych. Zaczęto je wykorzystywać w lecznictwie już na przełomie XVIII i XIX wieku. Pierwszą pijalnię Słotwinkę zbudowano w 1806 roku. Drewniany pawilon jest najstarszym budynkiem w mieście. Prawdziwym symbolem Krynicy jest jednak Stary Dom Zdrojowy. Jego bywalcami byli m.in. Jan Matejko, Henryk Sienkiewicz oraz marszałek Józef Piłsudski. Kuracjusze i turyści korzystają też z uroków okolicznych, zalesionych gór. Bez najmniejszego wysiłku można zdobyć szczyt Góry Parkowej. Wszystko za sprawą kolejki linowo - terenowej. Uruchomiona w 1937 roku kolejka była pierwszą tego typu w Polsce i drugą w Europie. Na szczycie Góry Parkowej zaskakuje olbrzymia betonowa konstrukcja. To wybudowana w 1938 roku żelbetowa wieża dla rozbiegu saneczkarzy. To historyczne miejsce dla polskiego sportu, bo w tym miejscu narodziło się nasze saneczkarstwo. Krynicę - Zdrój ukochał największy polski tenor - Jan Kiepura. Pod koniec lat 30. minionego stulecia zainwestował w budowę nowoczesnego pensjonatu Patria. Sądeckie uzdrowisko rozsławiła w świecie sztuka Matejki z Krynicy, jak często nazywa się Nikifora. Dziś znajduje się tu największa na świecie kolekcja pamiątek po artyście oraz jego obrazów.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Stare Miasto we Wrocławiu. To najstarsza część lewobrzeżnej części stolicy Dolnego Śląska. Znajdziemy tu kilkadziesiąt zabytkowych kamienic, kościoły, muzea, ale też mnóstwo zaułków, w których wciąż pobrzmiewają echa burzliwej historii. A ponadto imponujący rynek - trzeci największy dawny plac handlowy w Polsce. Z czterech stron otacza go 60 pięknych, kolorowych kamienic, ufundowanych przez wrocławskich patrycjuszy. W średniowieczu rynek był wyznacznikiem potęgi miasta mierzonej również liczbą ulic, które z niego wychodziły. W przypadku Wrocławia, jest ich aż 11. Zwiedzanie Starego Miasta warto zacząć od ratusza. Dwukondygnacyjny budynek pełnił funkcję siedziby władz miejskich i sądownictwa. Dziś to jeden z najpiękniejszych polskich zabytków architektury gotyckiej i renesansowej, z licznymi płaskorzeźbami i wykuszami oraz trzydziestometrową wieżą z zabytkowym zegarem, którego mechanizm pochodzi z XIV wieku. Inne ciekawe obiekty to m.in. Pałac Królewski, którego dzieje sięgają początku XVIII wieku, katedra św. Marii Magdaleny - jeden z najstarszych kościołów w mieście oraz kościół św. Elżbiety, wybudowany na początku XIV wieku. Ciekawym punktem wycieczki może też być spacer po Dzielnicy Czterech Wyznań. Na jej terenie znajdują się położone po sąsiedzku świątynie: ewangelicko - augsburska, prawosławna, rzymskokatolicka oraz synagoga. Z kolei jednym z najciekawszych punktów widokowych we Wrocławiu jest położony na wysokości 45 metrów mostek łączący dwie wieże kościoła św. Marii Magdaleny, nazywany Mostkiem Pokutnic lub Czarownic.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek ruszy w podróż jednym z najważniejszych niegdyś szlaków handlowych i pocztowych Europy, który łączył Warszawę z Wilnem. Wielki Gościniec Litewski brał swój początek na Krakowskim Przedmieściu, gdzie w dawnym Pałacu Wesslów mieściła się stacja Poczty Saskiej. Stąd podróżni wyruszali na daleką Litwę, docierając po drodze m.in. do Sulejówka, Węgrowa, Sokołowa Podlaskiego, Ciechanowca oraz Białegostoku. Dziś znów możemy podążać dawnym traktem i odkrywać malownicze miejscowości Mazowsza i Podlasia, pełne unikatowych zabytków i śladów wielokulturowego pogranicza. Na szlaku zachwyca też wspaniała przyroda oraz regionalna kuchnia. We wrześniu 2017 roku Wielki Gościniec Litewski otrzymał wyróżnienie w prestiżowym konkursie EDEN, organizowanym przez Komisję Europejską i został uznany za jedną z najlepszych destynacji turystycznych w Europie 2017 roku. Trakt łączący Warszawę z Wilnem zachwycił jurorów obfitością zabytków, atrakcji i lokalnych smaków.

Opis (streszczenie): Ogrody Hortulus to rozległy teren, na którym oprócz niezwykłych kompozycji z kilku tysięcy gatunków i odmian roślin, zobaczyć można największy na świecie labirynt grabowy. Ogrody położone są w Dobrzycy - pomiędzy Kołobrzegiem a Koszalinem. Od wiosny do jesieni na oczach zwiedzających odgrywa się wspaniałe kwiatowe widowisko. Hortulus po łacinie oznacza ogródek. Ta nazwa nawiązuje do początków Ogrodów, które dziś stanowią kompleks obejmujący łącznie ponad 14 hektarów. Narodziły się z determinacji, miłości do roślin i śmiałej wyobraźni. To dzięki nim w zachodniopomorskich plenerach nieopodal polskiego wybrzeża, powstało miejsce, w którym dziś każdy może odnaleźć swój ogród marzeń. Kompleks tworzą dwa zespoły ogrodowe o odmiennym charakterze. Niepowtarzalne kompozycje roślinne Ogrodów Tematycznych to efekt inspiracji różnymi stylami i kulturami. Śródziemnomorski, japoński, wodny, a nawet ogród cienia - łącznie jest ich ponad 20, ale nie sposób je ze sobą pomylić. Każdy z Ogrodów Tematycznych Hortulus to inna kompozycja roślin składająca się na jego niepowtarzalny charakter, barwy i zapach. Oddalone o 2 km Ogrody Hortulus Spectabilis służą zarówno wypoczynkowi jak i rekreacji. Rozległy kompleks słynie z pięknych rosarióww stylu angielskim oraz Ogrodów Magii, Energii, Czasu i Przestrzeni z labiryntem grabowym. To także miejsce wydarzeń takich jak Noc Kupały i Festiwal Kwiatów Jadalnych.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedzi jedną z najpiękniejszych warszawskich dzielnic: zielony i modernistyczny Żoliborz. Jego piękno sławi nawet nazwa, pochodząca z języka francuskiego, a będąca spolszczeniem dwóch słów: joli bord [żoli bo: r], co znaczy piękny brzeg. To właśnie tu można najlepiej poczuć klimat przedwojennej stolicy. Dzielnica, zbudowana w większości w dwudziestoleciu międzywojennym zasłynęła ze śmiałych eksperymentów architektonicznych. Można tu zobaczyć wiele modernistycznych willi oraz zabudowę w dworkowym stylu. Warto też odwiedzić Kościół św. Stanisława Kostki, z którym był związany bł. ks. Jerzy Popiełuszko, Centrum Olimpijskie i Park Kępa Potocka. Ważnym miejscem na Żoliborzu jest Cytadela - dawna twierdza, przez lata zamknięty teren wojskowy, a dziś coraz szerzej udostępniany zwiedzającym. To tu jesienią 2015 roku otwarto Muzeum Katyńskie - najważniejszą na świecie placówkę zajmującą się upowszechnianiem wiedzy o zbrodni katyńskiej. Obecnie na Cytadeli trwa budowa dwóch olbrzymich obiektów: Muzeum Historii Polski i Muzeum Wojska Polskiego. Po ich ukończeniu Cytadela stanie się największą dzielnicą muzeów w Polsce.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Krosno - urokliwe miasto nazywano przez wieki "parva Cracovia" (mały Kraków). Zwiedzanie najlepiej zacząć na krośnieńskim rynku. Spory plac o wymiarach 115 na 72 m otaczają kamienice z renesansowymi podcieniami arkadowymi. Najstarsze pochodzą z XVI wieku, z okresu wielkiego rozkwitu miasta. U progu obecnego millenium, podczas prac archeologicznych odkopano w centrum placu relikty renesansowego ratusza. Dziś można oglądać zarys dawnej budowli rajców w nowej posadzce rynku. Najbardziej charakterystyczną budowlą krośnieńskiej Starówki jest wieża Farna. Warto się wdrapać na jej szczyt, bo z wysokości 38 metrów można podziwiać nie tylko panoramę miasta, ale także Beskidu Niskiego. Krosno to miasto szkła, skąd słynne wyroby trafiały na cały świat. Dziś jedną z atrakcji jest Centrum Dziedzictwa Szkła - połączenie muzeum i interaktywnego centrum edukacyjnego. Powstało na bazie XIX - wiecznej dawnej hali targowej. Nieodłącznym elementem podkarpackiego krajobrazu są szyby i kiwony. Światowy przemysł naftowy narodził się właśnie pod Krosnem we wsi Bóbrka. To tutaj w 1854 roku powstała pierwsza kopalnia ropy naftowej na świecie. Działa nieprzerwanie do dziś, mieści także skansen i muzeum poświęcone przemysłowi naftowemu i gazowniczemu. Jedną z głównych atrakcji ziemi krośnieńskiej są malownicze ruiny zamku Kamieniec w Odrzykoniu. Zasłynęły dzięki Aleksandrowi Fredrze, który tutejszy spór sąsiedzki uwiecznił w komedii "Zemsta".

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży Tomasza Bednarka jest Ciechanów, położony na północnym Mazowszu w dolinie rzeki Łydyni, zaledwie 100 km od stolicy. Losy tego średniowiecznego miasta na 300 lat splotły się z losami władających Mazowszem książąt. Pamiątką po tych dawnych dziejach jest monumentalna gotycka warownia wzniesiona przez jednego z nich ponad sześć wieków temu. Dzisiejsze serce miasta nadal bije w Zamku Książąt Mazowieckich położonym w malowniczym rzecznym zakolu niemal w centrum miasta. Trudno uwierzyć, że ta imponująca twierdza, przez długie lata pozostawała jedynie malowniczą ruiną i natchnieniem dla poetów i pisarzy, takich jak bywający tu Zygmunt Krasiński czy Henryk Sienkiewicz. Zrewitalizowany zamek odzyskał dawny blask, stając się dumą współczesnego Ciechanowa i symbolem Księstwa Mazowieckiego, w czasach którego powstał. Pomimo burzliwych dziejów w mieście zachowały się inne cenne zabytki, m.in. gotyckie kościoły czy zabytkowy Ratusz przy odrestaurowanym placu Jana Pawła II, dawnym rynku, którego zasadniczy układ pozostał niezmieniony od przełomu XIV i XV wieku. W pobliskiej Gołotczyźnie warto odwiedzić Muzeum Pozytywizmu, będące oddziałem Muzeum Szlachty Mazowieckiej. Przed ponad 100 laty, za sprawą Aleksandra Świętochowskiego i Aleksandry Bąkowskiej w tej malowniczej wsi powstały szkoły rolnicze dla dziewcząt i chłopców, czyniąc z niej modelowe ognisko oświaty. Tutejsze wystawy przybliżają sylwetki obojga pozytywistów oraz życie drobnej szlachty mazowieckiej z przełomu XIX i XX wieku.

Opis (streszczenie): Celem tej podróży Tomasza Bednarka jest Szlak Orlich Gniazd. Ma długość prawie 165 kilometrów i leży na przepięknym obszarze, rozciągającym się pomiędzy Częstochową a Krakowem. Wśród wapiennych ostańców zachowały się niedostępne zamki, tajemnicze twierdze, ruiny strażnic i warowni. Większość z nich zbudowano na szczytach wapiennych skał, przez co przypominają orle gniazda. Na szlaku zabytki historii przeplatają się z wybitnymi okazami natury. Zachwycają porozrzucane po lesie malownicze skałki o fantastycznych kształtach. Jurajskie skały przez stulecia inspirowały poetów i bajarzy, a dla budowniczych były praktycznym, podręcznym budulcem. Na Szlaku Orlich Gniazd znajduje się też Pustynia Błędowska - największy obszar lotnych piasków w Polsce, uznawany za największą pustynię w Europie.

Opis (streszczenie): Ziemia kłodzka to cel kolejnej wyprawy Tomasz Bednarka. Wokół pasma górskie, w dolinach urokliwe miasteczka i popularne uzdrowiska. W centrum wiekowe miasto, stolica dawnego hrabstwa. Kraina kusi bogactwem zabytków, a krajobrazy bywają tutaj baśniowe. Jedną z najbardziej malowniczych części regionu jest Kotlina Kłodzka. Średniowieczne Kłodzko powstało w punkcie strategicznym, wypełniając dolinę pomiędzy wzgórzami. Z historią miasta można się zapoznać w wąskich korytarzach podziemnej trasy turystycznej. W głębokich piwnicach przechowywano towary, ale i chroniono się w czasie wojen i oblężeń. Kłodzko pełne jest zabytków. Ozdobą tutejszego rynku jest neorenesansowy ratusz oraz otaczające go kamienice, a nad miastem góruje XVIII - wieczna twierdza. Odwiedzając region, warto też zwiedzić barokową bazylikę w Wambierzycach, która robi kolosalne wrażenie. Prowadzi do niej 57 schodów. Imponująca fasada świątyni ma aż 52 metry wysokości. W kontraście do majestatycznego widoku z zewnątrz, wnętrze bazyliki wydaje się niewielkie. W wystroju świątyni uwagę zwraca ambona, odwołująca się do maryjnego hymnu Magnificat, oraz ołtarz z cudowną figurką Matki Bożej z Jezusem na ręku. Kolejne bogactwa ziemi kłodzkiej to jej uzdrowiska. Dawne domy zdrojowe, pijalnie wód i piękne parki można zobaczyć w Polanicy, Długopolu, Lądku, Dusznikach i w Kudowie Zdroju. Turystów zachwyci też przyroda - liczne szlaki wiodą przez Park Narodowy Gór Stołowych.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek zaprasza na niecodzienną wycieczkę po Elblągu. To miasto jest marzeniem niejednego archeologa, stolicą szlaku żeglownego i miejscem, gdzie sport ze sztuką prześcigają się w atrakcjach. I jest to bardzo zdrowa rywalizacja. Elbląg jest najstarszym miastem województwa warmińsko - mazurskiego i jednym z najbardziej wiekowych w Polsce. Jest też - wraz z pobliskimi Raczkami Elbląskimi - najniżej położonym miastem w Polsce względem poziomu morza. Zaczniemy nietypowo od skoku spadochronowego z samolotu Aeroklubu Elbląskiego. Trudno o większe emocje, zwłaszcza gdy skoczek jest debiutantem! Druga propozycja podziwiania widoków miasta wymaga pokonania 360 schodów. Wieża Katedry św. Mikołaja mierzy 97 metrów. Ten najwyższy po prawej stronie Wisły kościół góruje nad budynkami do tego stopnia, że przy dobrej pogodzie, zbliżając się do miasta można go już wypatrzyć z ogromnej odległości. Niedaleko od Katedry warto przejść intrygującym zaułkiem. Wąska droga - wciśnięta pomiędzy kamienicami Starówki jest łącznikiem między ulicą Świętego Ducha i ulicą Mostową. Dawniej ten przesmyk między budynkami był znacznie dłuższy. Łączył ze sobą trzy kościoły Dominikański, Św. Mikołaja i Ducha Świętego. Wąska ścieżka wciąż - tak jak dawniej nazywa się Ścieżką Kościelną i jest unikatowa w skali kraju. Wyjątkowa jest też cała Starówka po wojnie całkowicie rozebrana, jednak po latach odbudowana w taki sposób, że współczesne kamienice wyglądają jak te z dawnych lat świetności Elbląga. Unikatem na skale światową jest Kanał Elbląski, który został wpisany na listę siedmiu cudów Polski. Szlak żeglowny jest jedyną taką działającą drogą wodną z zachowanym XIX - wiecznym system śluz i 5 pochylni. Amatorów wypoczynku na świeżym powietrzu zainteresuje Park Dolinka z terapeutycznymi dźwiękami kaskad wodnych, ogród różany w Parku Michała Kajki w sezonie buzujący zapachem kwiatów oraz Park Bażantarnia, skąd można wyruszyć w podróż rowerową szlakiem Green Velo. Miłośnikom ekstremalnego wysiłku fizycznego można w Bażantarni polecić bieg pod górę. Dla miłośników sztuki nie lada gratką będzie niezwykła galeria w XIII - wiecznych murach.

Opis (streszczenie): Celem kolejnej podróży Tomasza Bednarka jest Busko - Zdrój. Miasto ma ponad 700-letnią historię, w której kluczową rolę odegrało odkrycie niezwykłych właściwości tutejszych wód. Z ich dobrodziejstwa korzystała nawet królowa Jadwiga, która zażywała leczniczych kąpieli solankowych, przygotowywanych dla niej przez siostry norbertanki. Pierwsi "goście kąpielowi", bo takim mianem określano kiedyś tutejszych kuracjuszy, przyjechali do nowo utworzonego uzdrowiska w Busku - Zdroju w pierwszej połowie XIX wieku. Dziś, po blisko 200 latach, w buskich sanatoriach poza kąpielami siarczkowymi korzystać można z szerokiej gamy kuracji i zabiegów. Ale nie same wody lecznicze przyciągają tu kuracjuszy ceniących zdrowie i dobre samopoczucie. Równie ważne są wydarzenia kulturalne i doskonałe warunki do uprawiana sportów.

Opis (streszczenie): Lidzbark Warmiński leży w malowniczej dolinie dwóch rzek. Nazywany jest warmińską Wenecją - brzegi miasta położonego nad Łyną i Symsarną łączy ponad 20 mostów i kładek. Dzięki temu wiele tutejszych zabytków podziwiać można podczas wycieczki kajakiem lub gondolą. W mieście o ponad 700 - letniej historii zachował się średniowieczny układ urbanistyczny wraz z fragmentami murów obronnych i 4 - piętrową Wysoką Bramą, jedyną spośród trzech dawnych bram wjazdowych. Ponad lidzbarskimi dachami góruje wieża XIV - wiecznego kościoła oraz Zamek Biskupów Warmińskich, jeden z najcenniejszych zabytków architektury gotyckiej w Polsce, w 2018 roku oficjalnie uznany za pomnik historii. Określany jest mianem Wawelu Północy. Przez ponad 400 lat zamek stanowił siedzibę biskupów warmińskich, gościł także wyjątkowe osobistości. Najbardziej znanym mieszkańcem był biskup Ignacy Krasicki. Mieszkał tu także biskup Łukasz Watzenrode - wuj Mikołaja Kopernika, który sprowadził go do Lidzbarka. W przełomowym odkryciu Kopernikowi pomogły czynione tutaj obserwacje nieba. Choć ton nadaje miastu bogata historia i wysokiej klasy zabytki, nie mniejszą uwagę przywiązuje się tu do korzystania z piękna natury. Nic dziwnego, że Lidzbark Warmiński przyjęty został do Cittaslow, czyli międzynarodowej sieci miast dobrego życia. Zanim rozważymy przeprowadzkę, warto odwiedzić go choć na chwilę. Nawet krótki pobyt tutaj staje się relaksującym doświadczeniem.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Radom. Zanim w połowie XII wieku pojawiła się pierwsza wzmianka na temat miasta, działał gród obronny - Grodzisko Piotrówka - założony w II połowie X wieku w pobliżu rzeki Mlecznej. W obrębie jego fortyfikacji wzniesiono kościół św. Piotra pierwszą radomską świątynię, od której grodzisko wzięło nazwę. W 1350 roku król Kazimierz Wielki na prawie średzkim określił lokację dla nowego miasta - powstał wówczas Nowy Radom. Czasy Kazimierza Wielkiego to wielki rozkwit miasta. Dziś warto tu zwiedzić cenne zabytki sakralne, m.in. kościół św. Wacława - najstarszy murowany zabytek średniowiecznego Radomia, klasztor ojców bernardynów oraz kościół farny św. Jana Chrzciciela, w którym w został ochrzczony jeden z najwybitniejszych polskich malarzy XIX wieku Jacek Malczewski. Dziś jego prace można zobaczyć w muzeum poświęconym artyście. Radom to również miasto starych, zabytkowych parków. Najstarszy - Stary Ogród - pochodzi z I połowy XIX wieku. Już ponad 100 lat temu kwitło w nim życie sportowe - na torze kolarskim odbywały się zawody z udziałem zawodników z całego kraju. To właśnie wtedy zrodziła się rowerowa pasja radomian, podtrzymywana do dziś przez retrocyklistów. Z centrum Radomia warto dotrzeć do Muzeum Wsi Radomskiej. Ten ogromny skansen zajmuje 35 hektarów i stanowi wyjątkową ekspozycję 60 obiektów dawnego budownictwa wiejskiego, służących jako plener polskim filmowcom.

Opis (streszczenie): Bielany to jedna z północnych dzielnic Warszawy. Zachowała się w niej stara zabudowa z malowniczymi uliczkami z gazowymi latarniami. Można tutaj nawet zobaczyć ostatni w mieście relikt Puszczy Mazowieckiej czy olbrzymi kompleks sportowy, w którym trenowało wielu polskich olimpijczyków. Nazwa dzielnicy pochodzi od białego koloru habitu kamedułów, których sprowadzono tutaj z dzielnicy Krakowa o tej samej nazwie. Nowy klasztor założono z inicjatywy króla Władysława IV na Górze Polkowej, wówczas położonej pod Warszawą, a dziś leżącej w sercu Lasu Bielańskiego. 150-hektarowy Las Bielański można nazwać kolejną pamiątką po kamedułach. Na leśnych terenach wokół klasztoru wyręb mogli prowadzić jedynie zakonnicy. I dzięki tej ochronie zachowały się tu kilkusetletnie dęby, olsze w wieku dochodzącym do 120 lat. Las Bielański położony jest malowniczo na tarasach zalewowych Wisły i jak na swoje miejskie położenie słynie z bioróżnorodności. Na jego skraju można odkryć olbrzymi kompleks dawnego Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego, który powstał z inicjatywy Marszałka Piłsudskiego. Dziś to warszawski AWF - istna kuźnia talentów. Trenowało tutaj wielu olimpijczyków - wśród nich m.in. Irena Szewińska, Władysław Komar, Mateusz Kusznierewicz.

Opis (streszczenie): Ponownie odwiedzamy Rzeszów, który zaskakuje różnorodnością miejskich atrakcji. Stolica Podkarpacia może bowiem zachwycić niezwykłą historią, schowaną pod płytą rynku i udostępnioną w postaci Podziemnej Trasy Turystycznej, ale z pewnością nie zawiedzie też tych, którzy chcą zasmakować w tradycjach kulinarnych i muzycznych regionu. Rzeszów uruchamia wszystkie zmysły turysty. Warty odwiedzenia jest zwłaszcza w czasie weekendu majowego, kiedy mieszkańcy wychodzą na ulice i bawią się podczas lokalnego Święta Paniagi tak nazywano niegdyś obecną ulicę 3 Maja. Każda edycja ma swój temat przewodni - w roku 2019 celebrowane jest partnerstwo z chorwackim miastem Split, a jedną z atrakcji dla smakoszy jest popularna w tym kraju zupa Gazdaricin. Kolejną propozycją dla świętujących jest wystawa archiwalnych zdjęć - fotografie pokazują jak wyglądały te same miejsca i przeszłości i obecnie. Dla kolekcjonerów wspomnień i zdjęć idealna jest podróż ekologicznym autobusem w te rejony miasta, które rzadko odwiedzają turyści i sami mieszkańcy. Miasto od 2006 roku powiększyło swoją powierzchnię dwukrotnie, zatem ta krajoznawcza wyprawa to też dobra lekcja współczesnej historii Rzeszowa. Sercem muzycznych operacji miasta jest Rzeszowska Estrada instytucja z 60 - letnim stażem. To tu zaczynali swe muzyczne kariery Anna German, Mira Kubasińska i Tadeusz Nalepa. Miejską ciekawostką jest też mural przedstawiający miasteczko na Dzikim Zachodzie. Widzimy szeryfa dumnie kroczącego przez ulicę i krzesełko reżysera. To nawiązanie do wybitnego reżysera Freda Zinnemanna, który urodził się w Rzeszowie. Ten zdobywca czterech Oskarów wyreżyserował znane filmy m.in. kultowy "W samo południe".

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Tomasz Bednarek podąży nurtem jednej z najbardziej dzikich rzek na naszym kontynencie. Jej malownicze brzegi stanowią naturalną ostoję dla ptactwa, a kapryśne wody przyciągają amatorów kajakarstwa. Nawet nazwa rzeki, pochodząca od praindoeuropejskiego rdzenia beugh, oznaczającego łuk lub wygięcie, zdradza jej swobodnie meandrujący charakter. Poznamy wschodnie rubieże Polski, położone nad Bugiem przygraniczne tereny, które od wieków były miejscem, gdzie stykały się ze sobą różne narodowości, kultury i wyznania. Odwiedzone miejscowości - Janów Podlaski, Kostomłoty, Jabłeczna i Włodawa - znajdują się na szlaku turystycznym określanym jako Wielokulturowy Nurt Bugu. Tu na każdym kroku można napotkać ślady po dawnych mieszkańcach wschodnich Kresów, zanurzyć się w ich wierzeniach i obyczajowości. Wielokulturowy Nurt Bugu to marka szczególnie ostatnio doceniona - szlak otrzymał w 2017 roku I nagrodę i tytuł Najlepszej Destynacji Turystycznej w Polsce w polskiej edycji konkursu EDEN, organizowanego przez Komisję Europejską. Ta niezwykła i jakże różnorodna kraina, zachwyca o każdej porze roku.

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży po Polsce jest Chełmno - zabytkowe miasto, otoczone murami obronnymi, pełne gotyckich zabytków. Jego kolebką było grodzisko we wsi Kałdus. W połowie XIII wieku miasto przeniesiono na obecne miejsce. Chełmno lokowano na prawie chełmińskim. Do dziś zachowało się tutaj wiele zabytków świadczących o danej potędze. Popularne w mieście hasło, że gotyk mają wszyscy, ale takiego gotyku jak w Chełmnie nie ma nikt, nie jest bynajmniej ukutym na wyrost. Niemal z każdej uliczki i zza każdego rogu widać średniowieczną budowlę. Sześć gotyckich kościołów świadczy o zamożności i bogactwie dawnej metropolii. Za sprawą relikwii świętego Walentego, przechowywanej od stuleci w kościele farnym oraz corocznie obchodzonych 14 lutego walentynek chełmińskich, Chełmno znane jest również jako "miasto zakochanych". Romantyczna aura roztacza się tu przez cały rok. Ławeczka zakochanych czy duże serca uformowane z roślin zachęcają do zrobienia sobie zdjęć pamiątkowych pełnych miłości. Dywany kwiatowe wprowadzają w błogi nastrój, a parkan z kłódkami przypomina o tych wszystkich, którzy się zakochali i mają klucze to swoich serc. Chełmno znane jest też z wielu legend. To również miasto Ludwika Rydygiera - wybitnego polskiego chirurga, który właśnie tu spędził najbardziej twórczy okres pracy zawodowej.

Opis (streszczenie): Tym razem odwiedzamy Bartoszyce, malownicze miasto położone w dolinie Łyny - królowej rzek Warmii i Mazur. To właśnie tutaj, na pobliskim wzgórzu, Krzyżacy wybudowali jeden z pierwszych zamków warownych w Prusach Dolnych. Żeby podziwiać piękną panoramę, warto wspiąć się na niewielkie Wzgórze Zamkowe. Choć po zamku krzyżackim nie ma śladu, w świadomości mieszkańców zarówno zamek, jak i wzgórze stanowią istotę miasta, bo to właśnie tutaj zaczęła się historia Bartoszyc. Nieopodal wzniesienia znajduje się doskonałe miejsce do wypoczynku - staw w kształcie serca oraz ciąg spacerowy wzdłuż Łyny. Znajdują się one na terenie Parku Elizabeth, założonego w 1903 roku przez ówczesnego starostę Bartoszyc, dla upamiętnienia jego zmarłej żony. W wyniku prac prowadzonych w ostatnich latach tereny te są dziś chlubą miasta. Ciekawostką Bartoszyc są kamienne baby, mieszkańcy nazywają je "bartkami", choć nazwa ta nie ma żadnego historycznego uzasadnienia. Przed drugą wojną światową mówiono na nie Bartel i Gustebalda. Docelowo kamienne baby mają stanąć na Rynku, który obecnie poddawany jest gruntownym pracom rewitalizacyjnym. W mieście warto też odwiedzić charytatywną restaurację U św. Mikołaja, gdzie można zjeść ukraińskie bliny z maczanką. Nie sposób też pominąć stowarzyszenia Wiraż, założonego przez miłośników motocykli. Ich pasja to kontynuacja dawnych tradycji motocyklowych miasta, sięgających jeszcze czasów przedwojennych. W Bartoszycach można też odnaleźć ślady najnowszej historii. W tutejszej jednostce wojskowej, w batalionie kleryckim, w latach 1966 - 1968 służył ks. Jerzy Popiełuszko. W roku 2010 roku mieszkańcy Bartoszyc upamiętnili kapelana Solidarności, brutalnie zamordowanego przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Jego pomnik - u zbiegu ulic Andersa i Wojska Polskiego, niedaleko jednostki wojskowej - ma formę surowego głazu. Wyrzeźbiono na nim sznur, upamiętniający to, że kapłan był związany w chwili swej męczeńskiej śmierci.

Opis (streszczenie): Celem kolejnej podróży Tomasza Bednarka jest Koszalin. To miasto było niegdyś znaczącym portem morskim, śmiało konkurującym na wodach Bałtyku z Kołobrzegiem. Koszalin przez stulecia był ważnym miastem Hanzy, czyli związku miast handlowych pobrzeża Morza Bałtyckiego. O czasach jego świetności przypominają imponujące gotyckie zabytki. Od morza Koszalin oddziela jezioro Jamno, królestwo leszcza, oraz mierzeja, której plaże przez dekady były mekką awangardowych artystów. Miasto wielokrotnie nawiedzały pożary, wielkie zniszczenia przyniosła także okupacja szwedzka podczas wojny trzydziestoletniej. Ostatnią tragedią był sowiecki ostrzał w pierwszych dniach marca 1945 roku, który obrócił zabudowę śródmieścia w morze ruin. Mimo dramatycznych wydarzeń miasto podniosło się z popiołów i dziś jest magicznym połączeniem historii i nowoczesności. Nawet morska historia Koszalina, choć wydaje się odległym wspomnieniem, jest jednak wciąż żywa. Pojawia się jako reminiscencja nawet we współczesnej architekturze. Otwarta w 2013 roku siedziba Filharmonii im. Stanisława Moniuszki, jedna z nowych ikon miasta, ma salę koncertową, której drewniana bryła wygląda jak wielki statek zamknięty w szklanym pudełku.

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży Tomasza Bednarka będzie Racibórz, jedno z najstarszych miast na Górnym Śląsku. W 2017 roku świętowało jubileusz 800 lat nadania praw miejskich. Do XVI wieku miastem rządzili Piastowie. Jedną z najciekawszych i historycznie najważniejszych budowli w mieście jest Zamek Piastowski. Znajdziemy w nim średniowieczną kaplicę, nazywaną perłą śląskiego gotyku. Warte odwiedzenia jest też muzeum, mające swą siedzibę w XIV - wiecznym pokościelnym budynku, należącym niegdyś do sióstr dominikanek. Znajduje się tu niezwykły eksponat - mumia Dżed - Amonet - ius - anch w połowie XIX wieku wyjęta ze swego grobu i sprzedana. Podążając szlakiem historycznych perełek Raciborza, warto zatrzymać się przy późnobarokowej Kolumnie Matki Bożej. Wykonał ją w pierwszej połowie XVIII wieku wiedeński rzeźbiarz Jan Melchior Oesterreich. Ciekawym miejscem jest też Obserwatorium Geofizyczne Polskiej Akademii Nauk. Powstało w latach 20. XX wieku i stało się miejscem pracy wybitnego profesora Karla Mainka. Naukowiec sam skonstruował trzy urządzenia sejsmograficzne, które umieścił w piwnicach obserwatorium. Zaledwie kilka kilometrów od centrum Raciborza znajduje się Arboretum Bramy Morawskiej. Położone jest na terenie dawnego lasu w dzielnicy Obora. Obszar ten stanowi część Parku Krajobrazowego Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych Rud Wielkich. Warto też odwiedzić położone 20 km od Raciborza Rudy. Ich najważniejszych zabytkiem jest odrestaurowany Pocysterski Zespół Klasztorno - Pałacowy.

Opis (streszczenie): Tym razem będzie dużo o włosach, bo odwiedzimy Sieradz - miasto znane nie tylko z tego, że wybierano w nim królów, ale przede wszystkim rozsławione przez króla współczesnego fryzjerstwa. Tu urodził się bowiem Antoni Cierplikowski, znany lepiej jako Antoine de Paris - najwybitniejszy fryzjer XX wieku. Antoine był nazywany królem fryzjerów i fryzjerem królów. Strzygł koronowane głowy i najwybitniejsze artystki epoki, w tym Sarę Bernhardt, Josephine Baker czy Édith Piaf. W centrum Sieradza znajduje się prostokątny Rynek, który razem z układem odchodzących prostopadle ulic ma swoją genezę w średniowieczu. Od XIII wieku był to plac handlowy, do którego docierali kupcy nawet z odległego Półwyspu Iberyjskiego. W centrum placu znajdowała się studnia. Dziś w tym miejscu jest XIX - wieczna pompa otoczona przez współczesną fontannę ze spiralnym wzorem na posadzce, niczym niesforne kosmyki włosów. Na sieradzkim Rynku stoi jedyny w Polsce pomnik fryzjera - na takie upamiętnienie zasłużył sobie oczywiście Antoni Cierplikowski. Ten bodajże najsłynniejszy sieradzanin wypromował fryzurę na chłopczycę, która zrewolucjonizowała światową modę. Nigdy nie zapomniał, skąd pochodzi, na starość wrócił do rodzinnego Sieradza, tu też został pochowany na parafialnym cmentarzu. Przez stulecia nad Sieradzem górował ceglany zamek ulokowany na sztucznej wyspie oblewanej przez wody rzeki Żegliny i fosę. Tutaj w królewskiej rezydencji i siedzibie kasztelanii bywali królowie: Władysław Łokietek, Kazimierz Wielki, Władysław Jagiełło czy Kazimierz Jagiellończyk. Zawierucha dziejowa nie była łaskawa dla sieradzkiej warowni, nie ostała się ani królewska siedziba, ani nawet mury obronne. Dziś czytelny jest tylko układ wzgórza zamkowego wraz z fosami. Przed kilku laty zrewitalizowano je i powstał malowniczy park - jedno z ulubionych miejsc spacerowych sieradzan. Na przedmieściach warto zobaczyć wotywny kościół z 1416 roku. Zbudowany z modrzewiowych belek kościółek jest jedną z najbardziej namacalnych pamiątek czasów, kiedy Sieradz słynął z walecznych i bogobojnych rycerzy. Z kolei w pobliskim Tubądzinie można przenieść się w świat XIX - wiecznego dworu. Muzeum Walewskich mieści się w klasycystycznym pałacyku. To największy skarb Tubądzina - niewielkiej wsi o bogatej historii, która według legendy została założona w XIII wieku przez rycerza Tubąda.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Krainę Wygasłych Wulkanów. Podziwiając jej sielskie widoki trudno uwierzyć, że przed milionami lat płynęły tu rzeki gorącej lawy, która niszczyła wszystko na swojej drodze. Magma zastygła, stając się malowniczym elementem tej części krajobrazu Dolnego Śląska i nie lada atrakcją dla turystów. Kraina Wygasłych Wulkanów to dość rozległy obszar pomiędzy Jaworem i Jelenią Górą, w rejonie Gór i Pogórza Kaczawskiego. Biegnący na tym terenie szlak liczy aż 85 km, od Legnickiego Pola poprzez Wąwóz Myśliborski i Grodziec aż do Złotoryi. Charakterystyczne dla tego terenu są niewielkie magmowe wzniesienia m.in.: Czartowska Skała, Ostrzyca, Radogost czy Dębina. Wielkie wrażenie robią tzw. Organy Wielisławskie - odsłonięte skały wulkaniczne na zboczu góry Wielisławka, w Sędziszowej nad Kaczawą. Stygnąca magma pozostawiła po sobie jedyne w swoim rodzaju formy skalne. Odwiedzając Krainę Wygasłych Wulkanów, warto zajrzeć do Siedlęcina, gdzie nad rzeką Bóbr dumnie wznosi się książęca wieża mieszkalna. Powstała w pierwszej połowie XIV w. i jest jedną z najwspanialszych i najlepiej zachowanych budowli tego typu w Europie Środkowej. Inne atrakcje to m.in. zamek Grodziec, a także romański kościół pw. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie. Dziś nie pełni już funkcji sakralnych, jest tu muzeum, a sam budynek to prawdziwa perła tutejszej architektury. Podziwiając najciekawsze przyrodniczo i historycznie miejsca, warto dowiedzieć się więcej o specyfice regionu i jego wulkanicznej przeszłości. Kopalnią wiedzy na te tematy jest Sudecka Zagroda Edukacyjna w Dobkowie.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomek Bednarek odwiedza zamek w Mosznej. Nie jest ani najstarszy, ani największy w Polsce, ale z całą pewnością robi wrażenie. Wedle niektórych ma aż 365 pomieszczeń - po jednym na każdy dzień roku - i 99 wież oraz wieżyczek - tyle, ile rodzinnych majątków mieli jego właściciele. Wokół rozciąga się 200 - hektarowy park z 300 - letnimi dębami, a w piwnicach zachowane są ślady prowadzące podobno do zakonu templariuszy. Cesarz Wilhelm II przyjeżdżał tu na słynne polowania, a w czasach rozbudowy zamku krążyły plotki, że właścicielom pomaga sam diabeł. Zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał m.in. do Georga von Reiswitza, marszałka dworu króla Prus Fryderyka Wielkiego czy do rodziny Tiele - Winckler, których przodkiem był zwykły górnik z Tarnowskich Gór, Franz von Winkler. Życiorys Franza von Winklera to doskonały przykład idealnego rodowodu pruskiego bogacza: z ubóstwa, dzięki własnej pracy, lojalności wobec władz i sprytowi doszedł do jednego z najbardziej pokaźnych majątków na Śląsku.

Opis (streszczenie): Kolejna podróż Tomasza Bednarka wiedzie do Kluczborka. To miasto dosłownie miodem płynące. Zostało założone w XIII wieku przez Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. To tutaj narodziło się nowoczesne pszczelarstwo - a to za sprawą ks. Jan Dzierżona, uznanego badacza życia pszczół nazywanego "Kopernikiem od uli". Kluczbork otaczały niegdyś gęste lasy iglaste - mówi o tym sama nazwa miasta, która najpewniej powstała z połączenia słów: klucz oraz bór. Współczesnym symbolem tych ziem jest złocisty miód jeden z największych darów natury. Tutejszy rarytas - pyszny miód wytwarzany ze spadzi iglastej - przez wieki sprzedawano na placu targowym, czyli tutejszym rynku. Jak przystało na historyczne miasto - w jego centrum wznosi się majestatyczny ratusz. W Kluczborku nie brakuje innych zabytkowych budowli, dlatego warto tu przyjechać. Herb z wizerunkiem murów obronnych z szeroko rozwartą złotą bramą można traktować jako zaproszenie do odwiedzenia miasta. W Kluczborku łatwo się zakochać, bo to miasto dzięki pysznym miodom trafia przez żołądek wprost do serca!

Opis (streszczenie): Ełk to kolejne miasto na trasie podróży Tomasza Bednarka. Pierwszy zamek w tym miejscu budował późniejszy Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Ulrich Von Jungingen. Krzyżacy wznieśli zamek na wyspie scalonej z kilku mniejszych. Z lądem łączyły ją długo mosty drewniane. Na przestrzeni wieków wielokrotnie niszczona i odbudowywana twierdza, z czasem zupełnie straciła na znaczeniu. Ubogie kresy Prus Książęcych, a z czasem Królestwa Prus, nie były krainą miodem i mlekiem płynącą, lecz synonimem biedy i zacofania. Wszystko zaczęło się zmieniać pod koniec XIX wieku. W nowym centrum miasta założony został rekreacyjny park z zabytkową dziś fontanną. Znaczenia nabrały wtedy nowe ulice, przy których wyrastać zaczęły reprezentacyjne budowle, m.in. secesyjne kamienice. Dynamiczny rozwój Ełku w wielkiej mierze zależał od kolei, z drugiej jednak strony losy miasta od lat nierozłącznie związane są z jeziorem. Zwłaszcza dziś, gdy mniejsze znaczenie ma w tym rejonie przemysł, a popularna stała się turystyka. Współczesny Ełk to świetna baza wypadowa - przez miasto przebiega mnóstwo szlaków pieszych, rowerowych, kajakowych czy żeglarskich. Sześciokilometrowa promenada w Ełku to idealne miejsce do spacerowania, biegania oraz jazdy rowerem. Organizowane są tu również liczne imprezy, jak chociażby Mazurskie Zawody Balonowe oraz Festiwal Sztuk Pirotechnicznych Ełk, Ogień i Woda.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Rydzynę, miasteczko w Wielkopolsce zwane perłą polskiego baroku. W ciągu 600 - letniej historii związane było z największymi rodami Rzeczypospolitej. Miejscowość słynie z zamku, który przez jakiś czas był rodową siedzibą króla Stanisława Leszczyńskiego. W Wielkopolsce nie było większej i wspanialszej rezydencji magnackiej. To, co wyróżnia Rydzynę spośród innych miast, to zachowany barokowy układ urbanistyczny z XVIII wieku, który stanowi unikat na skalę europejską. Architekt Karol Marcin Frantz podkreślił w planie ulic wagę zamku magnackiego i połączył go z rynkiem ulicą. Główna oś biegnie od ratusza przy rynku aż po zamek i jego rozległy park. Do tego, od głównego placu miejskiego rozciągają się promieniście kolejne ulice. Malowniczy rynek stanowi serce Rydzyny. W jego geometrycznym środku, zarazem miejscu przecięciu wszystkich osi widokowych, wzniesiono w 1761 roku rokokowy pomnik Trójcy Świętej. W Rydzynie na każdym kroku można spotkać zabytek z epoki baroku. Na przykład kolorowe przyrynkowe kamienice, których szczyty zdobią woluty, czy ratusz z 1752 roku z charakterystyczną wieżyczką. Rydzynę wraz z magnacką rezydencją uznano w 2017 roku za Pomnik Historii RP. W pobliżu warto też zobaczyć kolejną imponującą budowlę - Pałac Mielżyńskich we wsi Pawłowice, z której wywodził się ród Wierzbnów - założycieli Rydzyny.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek wybiera się w podróż samolotem, dlatego z Warszawy do stolicy województwa podkarpackiego przemieszcza się zaledwie w godzinę. Port Lotniczy Rzeszów Jasionka położony jest kilkanaście kilometrów od centrum miasta - wystarczy 20 minut by znaleźć się na rynku. Pierwszym właścicielem miasta był Jan Pakosławic - rycerz i dyplomata ze Stróżysk, który w 1354 roku, otrzymał od Kazimierza Wielkiego akt lokacyjny na prawie magdeburskim. Potomkowie Pakosławica przyjęli nazwisko rodowe Rzeszowscy i rządzili miastem przez blisko 250 lat. Historia Rzeszowa schowana jest dosłownie pod ziemią. Pod płytą rynku i okalającymi go kamienicami znajduje się jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych zabytkowy system piwnic mieszczańskich, czyli Podziemna Trasa Turystyczna. Obejmuje 25 piwnic i 15 korytarzy sięgających 10 m w głąb ziemi łącznie około 400 metrów. Warte zobaczenia jest też okno czasu - rekonstrukcja najstarszych poziomów dawnej ulicy Pańskiej, dzisiejszej 3 Maja - od najstarszej, umocnionej faszyną drogi gruntowej, poprzez kilka poziomów zbudowanych z drewnianych belek i dranic aż po masywną kostkę granitową, pochodzącą z początków zeszłego wieku. Inne atrakcje miasta to m.in. zamek Lubomirskich, Muzeum Etnograficzne z wirtualną przymierzalnią strojów z epoki oraz jedyne w Polsce Muzeum Dobranocek.

Opis (streszczenie): Podziemny Kompleks Osówka, powstały w ramach projektu Riese to jedna z największych zagadek wojennych III Rzeszy. Na terenie gminy Głuszyca, 15 km od Wałbrzycha, materializował się szalony wojenny plan, którego pozostałości wciąż kryją się w górskich zboczach. W listopadzie 1943 roku rozpoczęto tu budowę tajemniczych naziemnych budowli oraz połączonych z nimi systemów podziemnych sztolni i bunkrów. Tak rodził się Riese - tajny projekt budowlany nazistowskich Niemiec, którego cel do dziś pozostaje tajemnicą. Podziemna część Osówki obejmuje liczący blisko 1800 metrów system korytarzy, hal i bunkrów. Chodniki podobnie jak w pozostałych częściach kompleksu przecinają się pod kątem prostym, tworząc układ szachownicy. Bez względu na porę roku utrzymuje się tu stała temperatura 8 stopni Celsjusza. Wędrując po kompleksie Osówki, nie można oprzeć się wrażeniu, że czas zatrzymał się tu przed ponad 70 laty. Choć odkrycia badaczy i eksploratorów odsłoniły kolejne szyby i sztolnie, cel ich budowy wciąż pozostaje zagadką. Motywuje ona nie tylko do dalszego zgłębiania tajemnic podziemi, ale również do refleksji nad tragicznym losem tych, którzy tutaj pracowali.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek zwiedza Warszawę i Mazowsze, wędrując szlakiem miejsc związanych z Fryderykiem Chopinem. Spaceruje Krakowskim Przedmieściem w pobliżu budynków, w których mieszkała rodzina Chopinów, odwiedza Ogród Saski, gdzie bawił się mały Fryderyk. Dociera również do Muzeum Fryderyka Chopina w odrestaurowanym zamku Ostrogskich oraz pod pomnik kompozytora w Łazienkach Królewskich. Na szlaku wędrówki znajduje się również dworek w Żelazowej Woli oraz kościół w Brochowie, gdzie Chopin został ochrzczony.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Ostrowiec Świętokrzyski - miasto, w którym kluczową rolę odegrało hutnictwo. Początki tego przemysłu sięgają tutaj pierwszej połowy XIX wieku, kiedy powstały dwa zakłady wielkopiecowe, na długie lata determinując losy miasta i jego mieszkańców. Intensywny rozwój huty nazywanej wówczas Zakładami Ostrowieckimi to okres dwudziestolecia międzywojennego, kiedy produkowano dla strategicznych gałęzi przemysłu m.in. stoczniowego i zbrojeniowego. W tym czasie Ostrowiec stał się ważnym ośrodkiem Centralnego Okręgu Przemysłowego flagowej inwestycji II Rzeczpospolitej. Ślady hutniczych tradycji widać też w okolicy - ruiny walcowni w Nietulisku Dużym to gratka dla wszystkich miłośników zabytków industrialnych. Zwiedzającym Ostrowiec warto polecić dawną cukrownię Częstocice, gdzie pielęgnowana jest pamięć o polskim cukrownictwie. Dawny browar to z kolei architektoniczna perełka, która właśnie poddawana jest gruntownej rewitalizacji. Znajdujący się nieopodal centrum kirkut to dziś jedyna pozostałość po społeczności żydowskiej, która pod koniec XIX wieku stanowiła ponad 80% mieszkańców miasta. Ciekawa jest też barokowa kolegiata św. Michała Archanioła oraz zbudowany w stylu zakopiańskim drewniany kościół nazywany fabrycznym. Prawdziwą perłą turystyczną są pobliskie Krzemionki - kompleks prahistorycznych kopalni krzemienia pasiastego to jeden z najciekawszych i największych obiektów tego typu na świecie. Jego wyjątkowość wynika z doskonale zachowanych hałd górniczych i zagłębień poszybowych, a zwłaszcza podziemi kopalń, które pomimo upływu tysięcy lat dotrwały do naszych czasów w prawie niezmienionym stanie. Cały kompleks został uznany za pomnik historii RP.

Opis (streszczenie): Na trasie podróży Tomasza Bednarka tym razem znajdzie się miasteczko zwane perłą baroku. Od czasów jego ufundowania w XVII wieku niewiele tu się zmieniło. Nad miejscowością od stuleci góruje niezwykła rezydencja magnacka - Zamek Wiśnicz, jedna z najpiękniejszych twierdz w Polsce. Niegdyś był dworem wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego. Odcisnął on swoje piętno na całej okolicy. To właśnie temu magnatowi Nowy Wiśnicz zawdzięcza prawa miejskie, a położony w pobliskim Starym Wiśniczu Zamek - rozbudowę. Stanisław Lubomirski był również fundatorem miejscowego klasztoru, który dziś pełni funkcję więzienia. Nowy Wiśnicz był ukochanym miastem Jana Matejki. Najsłynniejszy polski malarz często tu odpoczywał od zgiełku Krakowa. W połowie drogi pomiędzy wiśnickim zamkiem a klasztorem znajduje się urokliwy drewniany dworek Koryznówka. To właśnie tutaj Jan Matejko spędzał z rodziną letnie wakacje. W klasycystycznym dworku z połowy XIX wieku działa obecnie Muzeum Pamiątek po Janie Matejce, jedno z trzech muzeów w Polsce poświęconych artyście. Nowy Wiśnicz wraz z okolicą to urokliwe miasteczko, w którym czas się zatrzymał. Piękno przyrody zestawione z urokiem Zamku Wiśnicz oraz bogatą historią działa tutaj na wyobraźnię jak mało gdzie!