Zakochaj się w Polsce godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę w oparciu o jej potencjał historyczny, kulturowy, przyrodniczy i rekreacyjny. Tomasz Bednarek odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. W trakcie tych podróży poznajemy fakty ciekawe, a dotąd mało znane. Z wyjątkowej perspektywy oglądamy Polskę w najlepszej odsłonie. Zachwycające miejsca, dociekliwość prowadzącego oraz ogromna wiedza jego rozmówców tworzą wciągającą, barwną opowieść o polskiej historii, kulturze, architekturze oraz obyczajowości. Bochnia - jedno z najstarszych miast Małopolski - swój rozwój zawdzięcza odkryciu złóż soli kamiennej. Dobre zarządzanie przez władców Polski zasobami tego cennego minerału doprowadziło do rozwoju gospodarczego całego regionu. "Białe złoto" - bo tak określana była sól kamienna - wydobywano tu przez stulecia, aż do lat 90. XX wieku. Tomasz Bednarek zjedzie kilkaset metrów w dół, aby dowiedzieć się, jak wyglądała praca w tutejszej kopalni soli, której początki sięgają 1248 roku. Wydobywany tu minerał był jednym z najważniejszych surowców dla polskiej gospodarki doby średniowiecza. Dopiero w XX wieku pokłady surowca zaczęły się wyczerpywać, a wydobycie stało się coraz mniej opłacalne. Ostatecznie w 1990 roku wstrzymano eksploatację, a bocheńska kopalnia rozpoczęła działalność turystyczną. Dziś można tu zwiedzić podziemne korytarze, pooddychać powietrzem wypełnionym solanką, dowiedzieć się, jak wydobywano sól i jak transportowano ją na zewnątrz. Warto też zwiedzić kaplicę św. Kingi. To jedna z 8 podziemnych kaplic budowanych niegdyś przez górników. Biorąc pod uwagę fakt, że praca w kopalni była bardzo niebezpieczna, zawsze powierzali oni swoje życie i zdrowie Bogu oraz świętym. Bochnia to najstarszy ośrodek wydobywczy soli w Polsce. Działa bez przerwy od średniowiecza, czyli 770 lat. W 2000 roku została uznana przez prezydenta RP za Pomnik Historii, a w 2013 wpisano ją na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Opis (streszczenie): Jawor jest malowniczym miastem położonym na Dolnym Śląsku. To tu znajduje się jeden z obiektów wpisanych na zaszczytną Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Kościół Pokoju w Jaworze to podobno największa drewniana budowla o funkcjach religijnych na świecie. Miasto Chleba i Pokoju, bo tak promowany jest Jawor, naprawdę zaskakuje i zasługuje na szczególną uwagę wielbicieli ciekawej architektury. Prężnie rozwijający się Jawor pod koniec XVIII wieku otoczono murami obronnymi. Do dziś zachowały się jedynie fragmenty np. basteja nazywana Zamkiem Anioła. W okresie międzywojennym w jej ściany wmurowano krzyże pokutne. Średniowieczny rodowód charakteryzuje także Basztę Strzegomską. Pełniła rolę wieży obserwacyjnej, a w kolejnych wiekach: więzienia i prochowni. Ze średniowiecza pochodzi też zamek oraz dawny klasztor bernardynów. Kolejnym obowiązkowym przystankiem na trasie spaceru po Jaworze jest rynek. Otaczają go domy mieszczańskie z arkadami. Najstarsze - XVI i XVII - wieczne kamienice znajdują się w pierzei południowej. W centralnym punkcie rynku usytuowany jest Teatr Miejski, którego historia sięga XVIII stulecia. Ratusz to kolejny gmach godny obejrzenia i zwiedzenia. Pierwsze wzmianki na jego temat pochodzą z końca XIV wieku. Z tego okresu zachowała się 65 - metrowa wieża powstała jako symbol bogactwa miasta. Na przestrzeni wieków zmieniało się jej przeznaczenie: wypatrywano stąd pożaru, mieścił się w niej skarbiec, a nawet więzienie.

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży po Polsce jest Chełmno - zabytkowe miasto, otoczone murami obronnymi, pełne gotyckich zabytków. Jego kolebką było grodzisko we wsi Kałdus. W połowie XIII wieku miasto przeniesiono na obecne miejsce. Chełmno lokowano na prawie chełmińskim. Do dziś zachowało się tutaj wiele zabytków świadczących o danej potędze. Popularne w mieście hasło, że gotyk mają wszyscy, ale takiego gotyku jak w Chełmnie nie ma nikt, nie jest bynajmniej ukutym na wyrost. Niemal z każdej uliczki i zza każdego rogu widać średniowieczną budowlę. Sześć gotyckich kościołów świadczy o zamożności i bogactwie dawnej metropolii. Za sprawą relikwii świętego Walentego, przechowywanej od stuleci w kościele farnym oraz corocznie obchodzonych 14 lutego walentynek chełmińskich, Chełmno znane jest również jako "miasto zakochanych". Romantyczna aura roztacza się tu przez cały rok. Ławeczka zakochanych czy duże serca uformowane z roślin zachęcają do zrobienia sobie zdjęć pamiątkowych pełnych miłości. Dywany kwiatowe wprowadzają w błogi nastrój, a parkan z kłódkami przypomina o tych wszystkich, którzy się zakochali i mają klucze to swoich serc. Chełmno znane jest też z wielu legend. To również miasto Ludwika Rydygiera - wybitnego polskiego chirurga, który właśnie tu spędził najbardziej twórczy okres pracy zawodowej.

Opis (streszczenie): Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę w oparciu o jej potencjał historyczny, kulturowy, przyrodniczy i rekreacyjny. Prowadzący odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku to wyjątkowe miejsce, w którym sztuka żyje w symbiozie z naturą, to miejsce dedykowane rzeźbie XX i XXI wieku. To 13 - hektarowy zespół podworski, w którego centrum wznosi się dawny pałacyk letni malarza Józefa Brandta. Od ponad 40 lat działa tu najważniejszy ośrodek kulturalny w Polsce poświęcony rzeźbie współczesnej, z ogromną, liczącą ponad 2 tys. dzieł kolekcją, w której prezentowane są dzieła takich artystów, jak: Magdalena Abakanowicz, Teresa Murak, Władysław Hasior czy Mirosław Bałka.

Opis (streszczenie): Kolejna podróż Tomasza Bednarka wiedzie do Kluczborka. To miasto dosłownie miodem płynące. Zostało założone w XIII wieku przez Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. To tutaj narodziło się nowoczesne pszczelarstwo - a to za sprawą ks. Jan Dzierżona, uznanego badacza życia pszczół nazywanego "Kopernikiem od uli". Kluczbork otaczały niegdyś gęste lasy iglaste - mówi o tym sama nazwa miasta, która najpewniej powstała z połączenia słów: klucz oraz bór. Współczesnym symbolem tych ziem jest złocisty miód jeden z największych darów natury. Tutejszy rarytas - pyszny miód wytwarzany ze spadzi iglastej - przez wieki sprzedawano na placu targowym, czyli tutejszym rynku. Jak przystało na historyczne miasto - w jego centrum wznosi się majestatyczny ratusz. W Kluczborku nie brakuje innych zabytkowych budowli, dlatego warto tu przyjechać. Herb z wizerunkiem murów obronnych z szeroko rozwartą złotą bramą można traktować jako zaproszenie do odwiedzenia miasta. W Kluczborku łatwo się zakochać, bo to miasto dzięki pysznym miodom trafia przez żołądek wprost do serca!

Opis (streszczenie): Dziś odwiedzamy Wąbrzeźno, miejscowość położoną nad trzema jeziorami: Zamkowym, Frydek i Sicieńskim. To miejsce z wyjątkową plażą i ścieżkami rowerowymi, których można tylko pozazdrościć. Najważniejszą imprezą w roku są tu czerwcowe "Dni Wąbrzeźna". Można się wtedy przelecieć balonem nad miastem, wziąć udział w warsztatach kulinarnych, a także zobaczyć zabytkowe motocykle na rynku. I oczywiście wziąć udział w słynnym "Beach Party" - bo skoro jest tu piękna plaża, jest i fantastyczna impreza dla mieszkańców i turystów.

Opis (streszczenie): Kolejnym celem podróży Tomasza Bednarka będzie Przemyśl - jedno z najstarszych i najpiękniejszych miast w Polsce. Przemyśl niczym Rzym, rozciąga się na siedmiu wzgórzach i doliczono się w nim aż tysiąca zabytków. Podobno w nazwie miasta ukryte jest imię jego założyciela. Według Jana Długosza był nim książę Przemysław. Legenda mówi, że książę ruszył na polowanie i w miejscu, gdzie upolował niedźwiedzicę, postanowił założyć osadę. Pamiątką po tym zdarzeniu jest niedźwiedź umieszczony w herbie Przemyśla. Ten symbol miasta stanowi główną ozdobę fontanny na tutejszym staromiejskim Rynku. Nie ma drugiego takiego w Polsce, bo centralny plac miasta jest pochyły! Układ placu wraz z sąsiednimi ulicami pochodzi z 1389 roku, kiedy to Przemyśl otrzymał prawa miejskie. W mieście warto odwiedzić m.in. Zamek Kazimierzowski, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej oraz pozostałości po jednej z największych twierdz nowożytnej Europy. Wyjątkowy jest zachowany fragment umocnień fortu numer I "Salis Soglio" - silnie wysunięty na wschód element fortyfikacji, dziś znajdujący się praktycznie tuż przy granicy z Ukrainą. Przemyśl to również polska stolica przemysłu fajkarskiego - do dziś działa tu kilkanaście wytwórni fajek, a w tym mieście znajduje się jedyny w kraju pomnik fajki - w formie ławeczki.

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży Tomasza Bednarka będzie Racibórz, jedno z najstarszych miast na Górnym Śląsku. W 2017 roku świętowało jubileusz 800 lat nadania praw miejskich. Do XVI wieku miastem rządzili Piastowie. Jedną z najciekawszych i historycznie najważniejszych budowli w mieście jest Zamek Piastowski. Znajdziemy w nim średniowieczną kaplicę, nazywaną perłą śląskiego gotyku. Warte odwiedzenia jest też muzeum, mające swą siedzibę w XIV - wiecznym pokościelnym budynku, należącym niegdyś do sióstr dominikanek. Znajduje się tu niezwykły eksponat - mumia Dżed - Amonet - ius - anch w połowie XIX wieku wyjęta ze swego grobu i sprzedana. Podążając szlakiem historycznych perełek Raciborza, warto zatrzymać się przy późnobarokowej Kolumnie Matki Bożej. Wykonał ją w pierwszej połowie XVIII wieku wiedeński rzeźbiarz Jan Melchior Oesterreich. Ciekawym miejscem jest też Obserwatorium Geofizyczne Polskiej Akademii Nauk. Powstało w latach 20. XX wieku i stało się miejscem pracy wybitnego profesora Karla Mainka. Naukowiec sam skonstruował trzy urządzenia sejsmograficzne, które umieścił w piwnicach obserwatorium. Zaledwie kilka kilometrów od centrum Raciborza znajduje się Arboretum Bramy Morawskiej. Położone jest na terenie dawnego lasu w dzielnicy Obora. Obszar ten stanowi część Parku Krajobrazowego Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych Rud Wielkich. Warto też odwiedzić położone 20 km od Raciborza Rudy. Ich najważniejszych zabytkiem jest odrestaurowany Pocysterski Zespół Klasztorno - Pałacowy.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Golub - Dobrzyń. Miasto usytuowane w malowniczym zakolu Drwęcy powstało w wyniku połączenia dwóch niezależnych organizmów miejskich Golubia i Dobrzynia. Jego serce bije w historycznym centrum, którego zwartą, zabytkową zabudowę okalają pozostałości XIV - wiecznych murów obronnych. Dominującym elementem golubskiego krajobrazu jest górujący ponad miasteczkiem gotycko - renesansowy zamek. Inicjatorem jego budowy był komtur krzyżacki Konrad von Sack. W XVII wieku, za czasów rządów Anny Wazówny, starościny Golubia, surowa gotycka warownia zyskała cechy renesansowe. Na zamku pojawiły się liczne elementy dekoracyjne, a mury zwieńczyła ozdobna attyka. Dziś tętni tu życie kulturalne i rozrywkowe Golubia - Dobrzynia. Sztandarową imprezą jest coroczny Wielki Międzynarodowy Turniej Rycerski, w trakcie którego odbywają się pokazy grup rekonstrukcyjnych, zawody kusznicze, łucznicze oraz widowiskowy konny turniej rycerski z kruszeniem kopii. W okolicy warto też odwiedzić Szafarnię. W eklektycznym, XIX - wiecznym budynku otoczonym zabytkowym parkiem mieści się m.in. sala koncertowa, przestrzeń edukacyjna oraz muzeum poświęcone Fryderykowi Chopinowi. Działający tu Ośrodek Chopinowski stanowi ważne miejsce na muzycznej mapie Europy. Ciekawym miejscem jest też wieś Płonne, gdzie kilkukrotnie gościła u swojej siostry pisarka Maria Dąbrowska. Malownicza wioska i życie jej mieszkańców stały się inspiracją dla powieści "Noce i dnie".

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży Tomasza Bednarka jest Ciechanów, położony na północnym Mazowszu w dolinie rzeki Łydyni, zaledwie 100 km od stolicy. Losy tego średniowiecznego miasta na 300 lat splotły się z losami władających Mazowszem książąt. Pamiątką po tych dawnych dziejach jest monumentalna gotycka warownia wzniesiona przez jednego z nich ponad sześć wieków temu. Dzisiejsze serce miasta nadal bije w Zamku Książąt Mazowieckich położonym w malowniczym rzecznym zakolu niemal w centrum miasta. Trudno uwierzyć, że ta imponująca twierdza, przez długie lata pozostawała jedynie malowniczą ruiną i natchnieniem dla poetów i pisarzy, takich jak bywający tu Zygmunt Krasiński czy Henryk Sienkiewicz. Zrewitalizowany zamek odzyskał dawny blask, stając się dumą współczesnego Ciechanowa i symbolem Księstwa Mazowieckiego, w czasach którego powstał. Pomimo burzliwych dziejów w mieście zachowały się inne cenne zabytki, m.in. gotyckie kościoły czy zabytkowy Ratusz przy odrestaurowanym placu Jana Pawła II, dawnym rynku, którego zasadniczy układ pozostał niezmieniony od przełomu XIV i XV wieku. W pobliskiej Gołotczyźnie warto odwiedzić Muzeum Pozytywizmu, będące oddziałem Muzeum Szlachty Mazowieckiej. Przed ponad 100 laty, za sprawą Aleksandra Świętochowskiego i Aleksandry Bąkowskiej w tej malowniczej wsi powstały szkoły rolnicze dla dziewcząt i chłopców, czyniąc z niej modelowe ognisko oświaty. Tutejsze wystawy przybliżają sylwetki obojga pozytywistów oraz życie drobnej szlachty mazowieckiej z przełomu XIX i XX wieku.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Opinogórę. Historia tej miejscowości splotła się z losami rodu Krasińskich, jednego z najpotężniejszych na Mazowszu. Jego przedstawiciel Zygmunt Krasiński, autor m.in. "Nie - Boskiej komedii", zapisał się na kartach polskiej literatury jako wybitny twórca epoki romantyzmu. Pamięć po tej epoce jest tu pielęgnowana do dziś. Na łagodnych wzniesieniach Opinogóry Górnej rozciąga się ponad 20-hektarowy Zespół Pałacowo-Parkowy Muzeum Romantyzmu. Sercem parku krajobrazowego w stylu angielskim jest neogotycki Pałacyk Krasińskich, który wraz z zabudowaniami dworskimi i folwarkiem tworzą kompleks muzealny o wyjątkowej wartości historycznej. Nieopodal znajduje się wieś Krasne, która nieprzerwanie od XIV w. do początków XX wieku pozostawała w rękach Krasińskich herbu Ślepowron. To właśnie od nazwy Krasne wywodzi się nazwisko magnackiego rodu. Jego przedstawiciele spoczywają tu w podziemiach XVI-wiecznego kościoła ufundowanego przez biskupa krakowskiego Franciszka Krasińskiego.

Opis (streszczenie): Grudziądz nie bez przyczyny nazywany jest miastem garnizonowym. Z racji strategicznego położenia miasto od wieków było związane z wojskiem. I nie chodzi tylko o średniowieczny zamek, ale też pobliską XIX - wieczną cytadelę i forty. Co więcej w 20 - leciu międzywojennym funkcjonowało tu Centrum Szkolenia Kawalerii, dlatego do dziś kultywuje się tu ułańskie tradycje. W Polsce tylko kilka miast ma rozpoznawalną na pierwszy rzut oka panoramę. Jednym z nich jest Grudziądz i jego gotyckie spichlerze, majestatycznie górujące nad wiślanym brzegiem. W listopadzie 2017 roku wpisano je na listę Pomników Historii. Miasto, z racji strategicznego położenia, przez wieki odgrywało ważną rolę w burzliwej historii ziemi chełmińskiej. Jego początki sięgają pierwszych Piastów, a konkretnie 1064 roku, z którego pochodzi pierwsza wzmianka o Grudziądzu. W 1218 roku Konrad Mazowiecki nadał tę osadę biskupowi misyjnemu Chrystianowi, jednak 13 lat później przekazano ją Krzyżakom. Na wzniesieniu, na wysokości około 60 metrów nad taflą Wisły, w XIII wieku zakon krzyżacki wzniósł zamek obronny, zbudowany na planie czworoboku. W czasie licznych wojen zamek został zniszczony. Grudziądz nie bez przyczyny nazywany jest "miastem garnizonowym". Z racji strategicznego położenia miasto od wieków było związane z wojskiem. I nie chodzi tylko o średniowieczny zamek, ale też o pobliską XIX - wieczną cytadelę i forty. Co więcej w 20 - leciu międzywojennym szkolono tu kawalerzystów, dlatego do dziś w mieście kultywuje się ułańskie tradycje. Pod Grudziądzem znajdują się również pokłady wód geotermalnych, bogatych w różne mikroelementy. 45 minut inhalacji solanką równa się dniu spędzonemu nad morzem, dlatego Tomasz Bednarek kończy zwiedzanie miasta właśnie w tutejszej tężni.

Opis (streszczenie): Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę. Tomasz Bednarek odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni.

Opis (streszczenie): Jarosław to jedno z najbogatszych miast Rzeczypospolitej przełomu XVI i XVII wieku. Położone na dawnym europejskim szlaku handlowym było jednym z najważniejszych targowisk ówczesnej Polski. Ślady tych bogatych tradycji kupieckich widoczne są w architekturze do dziś, a współczesne życie kulturalne miasta czerpie inspiracje z wiekowej tradycji. Na jarosławskim rynku uwagę zwraca ratusz. Wybudowany w XVII wieku przechodził różne koleje losu. Elementem, na który warto zwrócić uwagę, jest zegar na ratuszowej wieży, który wybija godziny od 1896 roku. Z uwagi na kilkutygodniowe jarmarki podczas letnich miesięcy i tony produktów w mieście, pod kamienicami budowano magazyny. Wraz z rozwojem miasta i popularyzacją jarmarków powstawało ich coraz więcej, aż stworzyły podziemną sieć korytarzy, dziś udostępnionych do zwiedzania. Jarosław można również polecić entuzjastom architektury sakralnej. W tym 40-tysięcznym mieście jest kilkanaście świątyń o imponującej architekturze i wystroju. Ze skarbów, jakie skrywają, można wymienić chociażby rzeźbę Cudownej Piety Matki Bożej Bolesnej w kościele oo. dominikanów oraz jeden z najcenniejszych zabytków Jarosławia - Ołtarz Relikwii. Na wzgórzu, w pierwotnej lokalizacji miasta, znajduje się opactwo pobenedyktyńskie. Kompleks z pięknymi ogrodami, złożony z średniowiecznych obwarowań, budynków zakonu sióstr benedyktynek, kościoła i domu pielgrzyma, nazywany jest podkarpackim Carcassonne. Mnogość tajemnic i dumna historia czyni Jarosław wyjątkowym miejscem na mapie Polski.

Opis (streszczenie): W gminie Strzegom, we wsi Rogoźnica warto odwiedzić Muzeum Gross-Rosen upamiętniające ofiary byłego nazistowskiego obozu koncentracyjnego, gdzie życie straciło 40 tysięcy osób.

Opis (streszczenie): Reportaż z różnych miejscowości Polski.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Białystok - stolicę Podlasia, w której zachowało się wiele pamiątek po dawnej wielokulturowej Rzeczypospolitej. Przez stulecia żyli tu obok siebie przedstawiciele różnych nacji i religii, do dziś w mieście zachowały się ślady społeczności żydowskiej oraz tatarskiej. To właśnie tu zrodziła się idea wspólnego dla różnych narodów języka esperanto, którego twórcą był Ludwik Zamenhof. Zwiedzanie miasta warto rozpocząć od monumentalnej Wielkiej Bramy, przypominającej Łuk Triumfalny. Prowadzi ona do Pałacu Branickich. Ta pełna przepychu rodowa siedziba nazywana była niegdyś Wersalem Podlasia. Dziś to jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej w Polsce, słynąca też z przepięknych barokowych ogrodów. W Białymstoku zachwycają również zabytkowe świątynie oraz architektura współczesna. Jednym z jej przykładów jest gmach Opery i Filharmonii Podlaskiej - jeden z najbardziej niezwykłych budynków w mieście. Można go podziwiać nie tylko z perspektywy ulicy, ale również spacerując po dachu, który porasta bajkowy ogród. Walorem miasta jest również piękna przyroda - m.in. dwa rezerwaty, które wraz z parkami, skwerami i lasami tworzą specyficzny mikroklimat. Nic dziwnego, że Białystok znalazł się w Sieci Zdrowych Miast powołanej przez Światową Organizację Zdrowia.

Opis (streszczenie): Kożuchów to miasto w województwie lubuskim. Na przełomie XIII i XIV wieku dostępu do niego broniły ośmiometrowe mury obronne. Do dzisiaj zachował się tu średniowieczny układ urbanistyczny. Miasteczko było umiejscowione na skrzyżowaniu szlaków handlowych, co czyniło z niego jeden z najważniejszych ośrodków gospodarczych w okolicy. Dziś spacerując ulicami Kożuchowa można wspominać niemal każdy okres historii Polski. Doskonałym przykładem jest ratusz. Okazały budynek, znajdujący się na rynku był wielokrotnie przebudowywany - jego bryła składa się z elementów gotyckich, neoromańskich i powojennego socrealizmu. Wizytówką miasta jest zamek, pochodzący z czasów Średniowiecza, czyli prawdziwego okresu świetności Kożuchowa. Został on wzniesiony w stylu gotyckim pod koniec XIV wieku. Kożuchowski zamek przez lata był siedzibą książęcą, następnie rezydencją możnych rodów, a także klasztorem zakonu karmelitów. Obecnie mieści się w nim Centrum Kultury Zamek. W okolicach Kożuchowa też nie sposób się nudzić. Na terenie historycznego Dolnego Śląska można zwiedzać licznie zachowane tutaj zamki i pałace jak chociażby zamek w Broniszowie, który odzyskuje dawny blask.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Piłę. Wiele miast w Polsce i Europie może pozazdrościć jej pięknej i dzikiej rzeki, która przepływa przez sam środek miasta. Gwda jest nie tylko łamańcem dla języka, ale i jej nieregulowany nurt łamie się malowniczo. Meandrująca rzeka stanowi wielki walor przyrodniczy i jest także popularnym szlakiem kajakowym. W sercu miasta znajduje się olbrzymi plac ukształtowany w latach 60. XX wieku. Jeszcze 80 lat temu w tym miejscu mieścił się brukowany Nowy Rynek - najelegantszy plac w Pile, z ratuszem oraz kościołem ewangelickim. Ten świat przestał istnieć na początku 1945 roku, kiedy Armia Czerwona doszczętnie zniszczyła historyczne centrum. W swoich dziejach miasto wielokrotnie dotknęły dramatyczne wydarzenia. Piła obróciła się w perzynę podczas potopu szwedzkiego, po rozbiorach Polski była silnie germanizowana, a po 1918 roku pozostawiona w granicach Niemiec. Mimo to nie tylko przetrwała, ale i przeobraziła się w nowoczesne i zielone miasto. Dziś warto je odwiedzić chociażby z uwagi na najbardziej znanego pilanina - Stanisława Staszica. Ten słynny mąż stanu uhonorowany został tutaj nie tylko odlaną z brązu ławką, ale i popiersiem umieszczonym w parku swojego imienia czy monumentalnym pomnikiem ustawionym przy bulwarach nad Gwdą. Ma też swoje muzeum biograficzne, które powstało w jego dawnym domu rodzinnym.

Opis (streszczenie): Jeden z największych pałaców doby romantyzmu w Europie znajduje się w Kamieńcu Ząbkowickim na Dolnym Śląsku. Wybudowała go Marianna Orańska - wyemancypowana arystokratka, autorka skandalu, który wstrząsnął królewskimi dworami w połowie XIX wieku. Rezydencja w Kamieńcu Ząbkowickim to po Książu drugi co do wielkości pałac na Dolnym Śląsku ma około 20 tys. metrów kw. powierzchni. Budowla przyciąga niezwykłą atmosferą, jakby ziściła się w niej wizja romantycznego malarza czy poety. To połączenie zamku szkockiego z echem gotyckiej warowni krzyżackiej. Przed pałacem od strony Kamieńca Ząbkowickiego roztacza się siedem poziomów tarasów w stylu klasycznym. W czasach świetności znajdowały się tu liczne sadzawki i aż kilkadziesiąt wodotrysków. Nie brakowało romantycznych sztucznych grot, jak i marmurowych posągów. Wodne tarasy były tak słynne, że właściciele kamienieckiego pałacu postanowili je udostępnić zwiedzającym. Fontanny pobierały jednak tak gigantyczne ilości energii elektrycznej, że uruchamiano je tylko na kilka godzin w tygodniu. Dawny blask pałac zaczął tracić po II wojnie światowej. Dopiero w ostatnich latach zaczęto przywracać mu dawną świetność, udostępniając go w 2013 roku turystom, którzy mogą oglądać dzieło Marianny Orańskiej w coraz piękniejszej odsłonie. Odwiedzając Kamieniec Ząbkowicki, warto też zobaczyć zespół zabudowań po opactwie cysterskim. Zakon ten przybył tutaj w XIII wieku i przez stulecia nadawał rytm życia całej lokalnej społeczności.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Gdański Teatr Szekspirowski, w którym można zobaczyć przedstawienia teatralne w otoczeniu jakby wprost przeniesionym z czasów autora "Hamleta". Jako jedyny teatr na świecie ma otwierany dach. Jego budynek to mistrzowskie połączenie historii i nowoczesności. W roku 2016 okrzyknięto go najlepszym budynkiem teatralnym na świecie w międzynarodowym konkursie The Architizer A+Awards organizowanym przez prestiżowy portal architektoniczny. Choć gmach jest otoczony przez wysoki na 6 metrów mur, teatr nie jest zamkniętą twierdzą. Mury przepruwają liczne bramy, które otwierają budynek na miasto. W obrębie teatru znajdują się intrygujące przestrzenie dziedzińców i tajemniczych zaułków. Przypominają one place miejskie oraz wąskie uliczki, a cały gmach zdaje się być modelem średniowiecznego miasta. W jego centrum wznosi się budynek z salą teatralną. Jej wymiary są identyczne jak dawnego teatru z XVII wieku i tak jak wówczas przedstawienia można oglądać z trybun galerii rozmieszczonych wokół dziedzińca. W gdańskim teatrze, dzięki nowoczesnej technologii, można grać pod gołym niebem, jak w czasach elżbietańskich. Zamknięta sala teatralna możne nagle stać się otwartym dziedzińcem. Zastosowanie tak niekonwencjonalnych rozwiązań sprawia, że to jedyny gmach na świecie, gdzie udało się połączyć epokę elżbietańską z dokonaniami XXI wieku.

Opis (streszczenie): Łowicz to miasto, którego symbolem są pasiaste stroje. Region słynie również z najpiękniejszych w kraju wycinanek. Historię i tradycje regionalne najlepiej poznać w muzeum, które działa w dawnym seminarium księży misjonarzy. Położony przy rynku gmach zbudowano według projektu królewskiego architekta Tylmana z Gameren. Obiekt wielokrotnie zmieniał funkcję. Działała tu między innymi Szkoła Realna, do której w latach 60. XIX wieku uczęszczał młody Józef Chełmoński, późniejszy słynny malarz i piewca uroków polskiej wsi. Łowicz eksponuje folklor na każdym kroku, łowickie pasy można zauważyć na karoseriach miejskich autobusów, a wycinanki są wmurowane w posadzkę Starego Rynku. Na placu stworzono, wzorowaną na Hollywood, Aleję Gwiozd. Honoruje się tu ludzi i zespoły za wybitne zasługi dla promocji kultury ludowej. Swoją gwiozdę, czyli okrągłą wycinankę, ma tu m.in. Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca Mazowsze. Podczas pobytu w Łowiczu Tomasz Bednarek wiele uwagi poświęca też najważniejszemu zabytkowi miasta - Bazylice Katedralnej pw. Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja. Barokowa świątynia jest miejscem spoczynku dwunastu prymasów Polski. Z tego powodu, jak i niezwykłej wartości artystycznej, kościół nazywany bywa "Mazowieckim Wawelem". W symbolice miasta ważną rolę odgrywają pelikany - ich wizerunki umieszczono w herbie Łowicza. Podczas tutejszej słynnej procesji Bożego Ciała niesiona jest monstrancja przedstawiająca pelikana. Ten ptak od wieków uchodzi za chrześcijański symbol Ciała i Krwi Chrystusa, co tylko podkreśla związki miasta z tym ważnym świętem. W Łowiczu na każdym kroku spotykamy barwny folklor. To miasto udowadnia, że sztuka ludowa nie musi być zamknięta w muzeum, lecz może stać się żywą tradycją inspirującą współczesnych!

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży Tomasza Bednarka będzie Bydgoszcz. Przez ostatnie dekady to miasto wypracowało swój unikalny charakter. Z dawnego ośrodka żeglugi śródlądowej ewoluowało do ważnego ośrodka kultury i sportu, nie zapominając przy tym o swoich wodnych tradycjach. Wisząca ponad Brdą rzeźba "Przechodzący przez rzekę" autorstwa Jerzego Kędziory idealnie oddaje naturę Bydgoszczy - kto chce ją zwiedzić, musi liczyć się z ciągłym przekraczaniem wody. Miasto porównywane jest z Wenecją i Amsterdamem. Jednym z najbardziej urokliwych miejskich zakątków jest bydgoska Wenecja - pierzeja XIX i XX - wiecznych kamienic, leżących na wodzie. Budynki, w których wówczas mieściły się fabryki i warsztaty rzemieślników, wzniesiono na palach wbitych w dno rzeki. Dziś od lustra wody oddziela je malowniczy bulwar, a z Wyspą Młyńską łączy kładka, miejsce uwielbiane zwłaszcza przez zakochanych. Bydgoszcz to miasto genialnego matematyka i kryptologa - Mariana Rejewskiego. W 1932 roku wraz z Jerzym Różyckim i Henrykiem Zygalskim złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Nie doszłoby do tego, gdyby nie twierdzenie o iloczynie permutacji sformułowane w trakcie prac przez Rejewskiego. Dziś określane jest ono mianem "twierdzenia, które wygrało II wojnę światową".

Opis (streszczenie): Seria podróżnicza popularyzująca wiedzę o Polsce, prowadzona przez znanego aktora Tomasza Bednarka. W tym odcinku odwiedzamy Płock - miasto, które ma 1000 - letnią historię, a w przeszłości pełniło funkcję stolicy Polski. Słynie z największej w kraju kolekcji przedmiotów secesyjnych. Pochodzący stąd wioślarze zdobywają medale na kolejnych olimpiadach, a w całym biegu Wisły nie ma chyba tak pięknego widoku na tę rzekę. Wyjątkową atrakcję ma do zaoferowania odwiedzającym miejscowe zoo. Tomasz Bednarek rozpoczyna swą wędrówkę na wysokim brzegu Wisły, nazywanym Wzgórzem Tumskim. Płocka skarpa jest najwyższa w całym biegu tej rzeki - ma 53 m. Piękne widoki to zaledwie tło dla zgromadzonych w tym miejscu zabytków, m.in. wspaniałej katedry. W Płocku odwiedzimy: Muzeum Mazowieckie, Stary Rynek, najstarszą w Polsce szkołę tzw. Małachowiankę, zoo oraz ośrodek, gdzie trenują wioślarze.

Opis (streszczenie): Lipnica Murowana, wieś w powiecie bocheńskim, oddalona jest niecałe 60 kilometrów od Krakowa. Leży w dolinie rzeczki Uszwicy. Ślady pierwszych osadników sięgają neolitu, ale dopiero od VII wieku n.e. , dogodne położenie i żyzna ziemia spowodowały, że dolina Uszwicy gęsto się zaludniła. Pierwsze oficjalne wzmianki dotyczące osady Lipnik dotyczą parafii założonej w 1141 roku. Mimo licznych najazdów była ona dobrze zasiedlona i wciąż się rozwijała, dzięki korzystnemu położeniu na szlaku handlowym między Węgrami a Krakowem. Wieś była dobrze zorganizowana, więc lokalni włodarze zaczęli zabiegać o nadanie jej większego znaczenia. Z powodzeniem w 1326 roku król Władysław Łokietek pozwolił Konradowi, sołtysowi wsi Lipnica, założyć miasto na 100 łanach frankońskich, czyli około 25 hektarach. W ten sposób wieś Lipnica stała się miastem. Rozplanowano je zgodnie ze średniowiecznym układem urbanistycznym, który zachował się do dziś. Tomasz Bednarek odwiedza najciekawsze miejsca w Lipnicy Murowanej, m.in. cmentarny kościół św. Leonarda, który w 2003 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, Izbę Regionalną, kościół św. Andrzeja oraz gospodę, w której przygotowywana jest lipnicka lipina - produkt regionalny o właściwościach leczniczych. Lipnica to niegdyś tętniące handlowym życiem królewskie miasto, a dziś cicha miejscowość, o wciąż widocznym średniowiecznym rodowodzie, cel podróży pasjonatów historii oraz pielgrzymów podążających śladami świętych.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza Park Natoliński w Warszawie. Król Jan III Sobieski organizował tu polowania, August II Mocny hodował bażanty, a Stanisław Kostka Potocki pisał swoje traktaty. Współcześnie można tu przechadzać się po parku, podziwiać pałac i posłuchać muzyki poważnej. Natolin zalicza się do najcenniejszych romantycznych założeń pałacowo - parkowych w Polsce. Jego historia rozpoczęła się za panowania Jana III Sobieskiego. Głównym zabytkiem w tym parku jest klasycystyczny pałac, wybudowany w 1780 roku według projektu warszawskiego architekta Szymona Bogumiła Zuga. Ważnym walorem tego miejsca jest przepiękna przyroda, która zachwyca o każdej porze roku. Obecnie zespół pałacowo - parkowy to studencki kampus Kolegium Europejskiego - szkoły kształcącej przyszłych dyplomatów.

Opis (streszczenie): Chojnice nazwane przez Jana Długosza "kluczem i bramą Pomorza" szczycą się imponującą historią oraz wyjątkowym położeniem pozwalającym cieszyć się przyrodniczym bogactwem pobliskich Borów Tucholskich. W XIV wieku dostępu do pierścienia murów miejskich broniła fosa oraz trzy bramy z mostami zwodzonymi. Do dziś w dobrym stanie przetrwały fragmenty fortyfikacji z basztami i pięciokondygnacyjną bramą wjazdową prowadzącą do Starego Miasta. Brama Człuchowska to historyczna i turystyczna wizytówka Chojnic. Wysoka wieża w stylu gotyku pomorskiego to jedyna zachowana średniowieczna brama, która wraz z zachowanymi basztami obecnie jest siedzibą Muzeum Etnograficzno - Historycznego. Na chojnickim rynku ponad zabytkowymi kamienicami góruje okazały Ratusz Miejski. Od wschodu pejzażu wiekowego miasta dopełniają wieże Bazyliki Mniejszej i barokowego kościoła pojezuickiego. Ale nie tylko zabytki przyciągają do Chojnic turystów. Aby odetchnąć pełną piersią, wystarczy zaledwie 5 - kilometrowa wyprawa za miasto. Jezioro Charzykowskie jest największym jeziorem na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego, a położona nad nim miejscowość Charzykowy to ważny ośrodek sportów wodnych. Z najcenniejszego fragmentu Zaborskiego Parku Krajobrazowego wydzielono Park Narodowy Bory Tucholskie. Przez obydwa parki przebiega sieć wodnych i lądowych szlaków turystycznych. Na ich zbiegu leży jedna z najstarszych kaszubskich wsi Swornegacie, gdzie popularyzowane są kaszubskie tradycje.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza zamek w Baranowie Sandomierskim. Z uwagi na swój przepiękny dziedziniec obiekt ten jest nazywany małym Wawelem. Chodzi o arkadowe krużganki przypominające te krakowskie. Ale Baranów ma też własne, unikatowe elementy, jedyne w swoim rodzaju. Opowiedzą o nich miejscowi przewodnicy. Wokół zamku rozciągają się przepiękne ogrody. Na tarasach stworzono geometryczny ogród włoski z kwaterami roślin. Poniżej na terenie dawnego sadu owocowego istnieje ogród angielski. Niektóre rosnące tu drzewa to pomniki przyrody, na przykład dwa tulipanowce, z których jeden liczy około 200 lat. W maju i czerwcu można zobaczyć, jak rosną na nich tulipany. Zamek w Baranowie to pozostałość po kulturze sarmackiej w Polsce. Dociekliwy prowadzący zapyta, na czym polegała jej specyfika.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Zamość - miasto idealne, o którym śnili w renesansie filozofowie i architekci. Sławią je takie przydomki jak: perła renesansu czy Padwa północy. Jego nazwa pochodzi od nazwiska założyciela kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego. W historii cywilizacji w pełni urzeczywistniono tylko kilka wizji miast idealnych. Dlatego Zamość jest unikatem na skalę światową. Jan Zamoyski zbudował to miasto na surowym korzeniu w niespełna 20 lat. W tym dziele wspomagał go włoski architekt Bernardo Morando. Kwintesencją Zamościa jest Stare Miasto, wyglądające wciąż jak za czasów hetmana Zamoyskiego. Przecinające się pod kątem prostym uliczki, równa wysokość zabudowy oraz szlachetne proporcje zdradzają renesansowe zamiłowanie do harmonii i porządku. Do miasta - twierdzy Zamość prowadziły niegdyś trzy bramy, a w XIX wieku dobudowane dodatkowe dwa wjazdy. Szczęśliwie wszystkie pięć zamojskich bram przetrwało do naszych czasów. Dziś stoją otworem dla wszystkich, którzy chcą tu przyjechać. A powodów jest wiele, choć koneserów sztuki i zabytków przyciąga najbardziej unikalny zespół Starego Miasta, który od 1992 roku widnieje na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Opis (streszczenie): Radomsko to miasto, w którym można usiąść na najdłuższej drewnianej ławce w Polsce. Liczy ona 94 metry długości. Jednocześnie może na niej siedzieć aż 190 osób. Składa się z 58 połączonych ze sobą odcinków, mierzących od 80 cm do ponad 2, 5 m każdy. Patronką Radomska jest Jadwiga Andegaweńska - jedna z dwóch kobiet na polskim tronie, którą wybrano na królową Polski - na zjeździe szlachty w Radomsku w 1384 roku. Jednym z najważniejszych zabytków miasta jest dawny ratusz miejski. Budynek został wzniesiony w 1859 w stylu eklektycznym z charakterystycznymi wieżami w narożnikach. Obecnie znajduje się w nim siedziba Muzeum Regionalnego imienia Stanisława Sankowskiego - historyka i badacza Radomska oraz okolic. W mieście można też odwiedzić muzeum na wolnym powietrzu. Pierwsze w Europie Otwarte Muzeum Żydowskie składa się z 50 wmurowanych w chodniki, kamiennych tablic, o wymiarach 50 na 60 centymetrów. Upamiętniają one ważne wydarzenia i miejsca związane z liczną społecznością żydowską zamieszkującą Radomsko przed II wojną światową. W jednej z dzielnic miasta, dawnej wsi Stobiecko Miejskie, znajduje się - jedyna w tej części Polski - zagroda tatarska. Wybudował ją w 1875 roku cieśla Adam Gałwa. Po II wojnie światowej została przebudowana. Radomsko jest rodzinnym miastem braci Różewicz. Pamięć o Januszu Różewiczu - poecie, Stanisławie Różewiczu - reżyserze i Tadeuszu Różewiczu - dramaturgu, pielęgnowana jest w Radomsku na każdym kroku.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek rusza do Modlina. Zarówno król szwedzki Karol Gustaw, Napoleon Bonaparte jak i rosyjski car zauważyli, że istnieją w tym miejscu doskonałe warunki do zbudowania twierdzy obronnej. Dzięki temu w Modlinie powstała przepiękna i rzadko już spotykana architektura wojenna. Co ciekawe, jej detale architektoniczne mogą konkurować z tymi z najpiękniejszych pałaców. Modlin był miejscem, w którym rozgrywało się wiele ważnych w historii Polski konfliktów zbrojnych. Był też pierwszym portem wojennym II RP, założonym w 1918 roku przez Józefa Piłsudskiego. Nadal jest najlepiej zachowaną budowlą obronną w kraju. A w Europie może z nim konkurować jedynie francuskie Verdun.

Opis (streszczenie): Kraków ma drugie, bardziej tajemnicze i kontemplacyjne oblicze. Gwarne ulice sąsiadują z zacisznymi ogrodami i zabytkowymi krużgankami. Za wysokimi murami od setek lat toczy się swoim rytmem życie wyznaczone przez reguły zakonów. Wielu mnichów przekracza mury zgromadzeń zwykle raz, oddając całe swe życie bożej posłudze. Turyści mogą przekraczać je wiele razy. Na pewno warto, bo czas płynie tu wolniej, dzięki temu łatwiej tam o refleksję nad życiem i światem. Tomasz Bednarek przekroczy bramy pięciu krakowskich klasztorów. Pierwszym będzie najstarszy klasztor ojców dominikanów w Polsce, drugim - klasztor franciszkanów, naprzeciw Pałacu Biskupiego ze słynnym "oknem papieskim, z którego Jan Paweł II wielokrotnie pozdrawiał tłumy wiernych. To tutaj w Bazylice św. Franciszka z Asyżu można zobaczyć jedne z najpiękniejszych witraży secesyjnych w Polsce - arcydzieło Stanisława Wyspiańskiego. Kolejne odwiedzone miejsca to klasztor ojców paulinów Na Skałce oraz cysterski klasztor w Mogile, który przetrwał niejedną dziejową pożogę, jak chociażby najazdy tatarskie w XIII wieku czy potop szwedzki. Ostatnim punktem wędrówki po Krakowie będzie klasztor benedyktynów w Tyńcu. Tutejsze opactwo benedyktyńskie założono prawie tysiąc lat temu i jest to najstarszy klasztor w Polsce.

Opis (streszczenie): Tym razem odwiedzamy Tomaszów Mazowiecki. Początki miasta sięgają roku 1788. To wtedy nad rzeką Wolbórką powstała niewielka osada. Zamieszkali w niej pracownicy zatrudnieni przy wytopie żelaza w wielkim piecu hutniczym, zbudowanym przez właściciela okolicznych dóbr - hrabiego Tomasza Ostrowskiego. W następnych latach powstały kolejne obiekty produkcyjne, tworząc niewielki ośrodek hutniczy i metalurgiczny. W 1805 roku nowym właścicielem osady został najstarszy syn jej założyciela Antoni Ostrowski, który postawił na przemysł włókienniczy. Tomaszów to miasto o stosunkowo niedługiej historii. Mimo że prawa miejskie otrzymał dopiero w 1830 roku, może pochwalić się bogatym zbiorem zabytków. Można tu zobaczyć m.in. klasycystyczny pałac rodu Ostrowskich, stylową kamienicę rodziny Knothe oraz okazałą willę wybitnego lekarza i działacza społecznego Jana Serafina Rodego. Bogactwem Tomaszowa jest piasek tak wyjątkowy, że trafia aż do Emiratów. Miejscową atrakcją i unikatem na miarę Europy jest też Rezerwat Przyrody Niebieskie Źródła, położony w dolinie Pilicy. Spękane wapienie jurajskie, z których wytryska woda przybierają niebiesko - błękitno - zieloną barwę. Dodatkowego uroku nadają pulsujące gejzery z piasku podrzucanego przez źródlaną wodę. Tomaszów Mazowiecki to również kuźnia talentów polskiego łyżwiarstwa szybkiego. To stąd pochodzi Jaromir Radke, dwukrotny olimpijczyk. Na olimpiadzie w Lillehammer zajął wysokie 5. miejsce - najlepsze wywalczone przez reprezentanta Polski na tych igrzyskach.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek zaprasza do Puław. Miłośnicy historii mogą tu zobaczyć Pałac Czartoryskich, pasjonaci przyrody i ekolodzy - rezerwaty z lasami łęgowymi i wąwozami. Dla ludzi wysportowanych ideałem będą spływy kajakowe czy żeglarstwo na Wiśle. Miasto zaskakuje liczbą atrakcji. W XVII wieku na polecenie marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego w Puławach powstał barokowy pałac. Na przełomie XVIII i XIX wieku za sprawą Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej i jej męża księcia Adama Kazimierza miasto stało się ostoją dla artystów, pisarzy i naukowców. Czartoryska przebudowała pałac i stworzyła słynny romantyczny ogród angielski. Oprócz ciekawej historii, wielkim walorem Puław jest również przepływająca tędy Wisła ze swoimi rozlewiskami i małymi kanałami. Występują tu idealne warunki do uprawiania różnych form turystyki wodnej.

Opis (streszczenie): Chełm, dawne miasto wojewódzkie, z białym niedźwiedziem w herbie, to obecnie największy ośrodek miejski przy granicy Unii Europejskiej. Położony jest na Polesiu Wołyńskim, na styku wschodniej i zachodniej słowiańszczyzny. Od średniowiecza współistniały tu w zgodzie różne narodowości, wyznania i kultury, a ich ślad pozostał do dziś. Miasto jest usytuowane na Pagórach Chełmskich, których podłoże stanowią głębokie warstwy kredy porowatej i miękkiej skały, tworzące niezbyt stabilne podłoże. Historia miasta i jego mieszkańców jest nierozerwalnie związana z kredą, dlatego Tomasz Bednarek rozpoczyna zwiedzanie od podziemi. Chełmskie Podziemia Kredowe w 1994 roku zostały wpisane do rejestru zabytków i są unikatem na skalę światową. Centralnym punktem Chełma jest Góra Zamkowa. Od tego wzniesienia pochodzi nazwa miasta - w języku starosłowiańskim słowo "cholm" oznaczało wzgórze. Centralny punkt wzniesienia zajmuje okazała, późnobarokowa katedra, niegdyś cerkiew prawosławna oraz unicka. Wędrówka po Chełmie kończy się we wschodniej części miasta, znajduje się tu ciekawa dzielnica. Zbudowano ją od podstaw w dwudziestoleciu międzywojennym dla przeniesionej do Chełma Radomskiej Dyrekcji PKP, a rozmach inwestycji był porównywany do budowy Gdyni. W 1971 roku Osiedle Dyrekcja wpisano do rejestru zabytków.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Bory Tucholskie. To jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce. Zachowały się tu stanowiska rzadkich gatunków roślin oraz zwierząt. Można tu spotkać m.in.: bieliki, zimorodki, gągoły czy żurawie. W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się tu wilki. Prawdopodobnie to właśnie tutaj przed wiekami żył tur. W 2010 roku Bory Tucholskie otrzymały statut Rezerwatu Biosfery. Oznacza to, że należą do międzynarodowej sieci obszarów objętych ochroną. Rezerwat Biosfery Bory Tucholskie jest najmłodszym i największym tego typu terenem w Polsce, obejmującym obszar prawie 320 tys. ha. W tym rejonie Polski oprócz pięknej przyrody można też zobaczyć m.in. zamek w Człuchowie - twierdzę obroną chroniącą niegdyś południowo - zachodnią granicę państwa krzyżackiego. Olbrzymi obszar Borów Tucholskich gwarantuje różnorodność atrakcji i przygód. Warto wybrać się tu na dłużej lub wracać do Borów kilkakrotnie, w różnych porach roku.

Opis (streszczenie): Seria podróżnicza popularyzująca wiedzę o Polsce. Tomasz Bednarek aktor znany widzom TVP1 m.in. z telenoweli "Klan", odwiedza ciekawe miejsca w wielu zakątkach kraju. Prowadzący jest postacią wszędobylską i bardzo dociekliwą. Wędruje nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale dociera również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. W trakcie tych podróży poznajemy historię miast, zwiedzamy zamki oraz najpiękniejsze pałace, katedry, klasztory, pozostałości fortów, twierdz obronnych oraz wiele innych znakomitych obiektów architektonicznych. Tomasz Bednarek na szlaku swoich podróży rozmawia z osobami, które doskonale znają historię prezentowanych zabytków. Jego rozmówcami są m.in. przewodnicy, kustosze, historycy, architekci, etnografowie, rekonstruktorzy. Dociekliwość prowadzącego w połączeniu z ogromną wiedzą jego rozmówców tworzy wciągającą, barwną opowieść o polskiej historii, kulturze, architekturze oraz obyczajowości. W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza wyjątkowe miejsce pomiędzy Poznaniem a Gnieznem, na szlaku pielgrzymkowym do grobu świętego Wojciecha. To Ostrów Lednicki - ukryty na wyspie, otoczony jeziorem gród Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Jeden z najważniejszych punktów na Szlaku Piastowskim i Romańskim w Polsce. Muzeum Pierwszych Piastów stworzyło tu znakomite warunki, by poznać jak żyli nasi przodkowie. Gospodarz programu zwiedzi również inne miejsca związane z początkiem państwa polskiego: Grzybowo - jeden z największych grodów, które wybudowano na początku panowania Piastów oraz Dziekanowice, gdzie zaprasza turystów Wielkopolski Park Etnograficzny - jedno z największych muzeów w Polsce na wolnym powietrzu.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Niemodlin, miasteczko na Opolszczyźnie wyrosłe u podnóża niezwykłego zamku. Niedawno okrzyknięto go najpiękniejszą twierdzą w Polsce. 700 - letni zamek książęcy wielokrotnie burzony, zdobywany i odbudowywany, szczęśliwie przetrwał w swym renesansowym kształcie. Obecnie znów jest udostępniony turystom. Niemodlin ma również jeden z najdłuższych w Polsce rynków. Spacer z jednego końca na drugi stanowi dystans prawie 400 metrów. Wrzecionowaty plac to rzadko spotykany w miastach przykład tzw. ulicówki, czyli zabudowy powstałej wokół poszerzenia głównej drogi. Miasto i okolica pełna lasów i stawów od stuleci uchodzi za niekwestionowaną stolicę karpia. Dodatkowo miejscowość rozsławia też najstarszy park dendrologiczny w naszym kraju. W okolicy Niemodlina można znaleźć wiele imponujących pałaców. Jednym z największych jest pałac w Kopicach, należący niegdyś do rodziny Schaffgotschów. Dziś to malownicza ruina, jednak w drugiej połowie XIX wieku była to pełna przepychu rezydencja, do której przyjeżdżał kwiat arystokracji. Nad Niemodlinem od dawna zdaje się czuwać dobry duch. W XIII wieku przed atakiem wojsk tatarskich Niemodlin uratowało tajemnicze zjawisko na niebie. Według legendy, najeźdźców oślepił blask bijący z orszaku aniołów kroczących ze św. Urszulą na czele. Dziś ten cud zdaje się powracać w nowej odsłonie. Małe opolskie miasteczko wyrasta na turystyczną perłę całego regionu.

Opis (streszczenie): Na trasie kolejnej wyprawy Tomasza Bednarka znajdą się dwie miejscowości. Pierwsza to Czersk - urokliwa, otoczona sadami wieś na wysokiej wiślanej skarpie. Ta dawna siedziba książąt mazowieckich jest niepozorna i skromna, ale to jedna z najstarszych miejscowości na Mazowszu. Najwcześniejsza wzmianka o Czersku pochodzi z 1142 roku. Dziś znany jest głównie z ruin średniowiecznego Zamku Książąt Mazowieckich, które są tu największą atrakcją turystyczną i zarazem jednym z najcenniejszych zabytków na Mazowszu. Jego trzy wieże górują nad okolicą, przypominając o dawnych rycerskich czasach. Wieś i zamek położone są na wiślanej skarpie, ale Wisły stąd nie widać, bo jest oddalona o kilkaset metrów. Niegdyś jednak tuż pod murami zamku znajdowała się jedna z jej odnóg. Łączyła ona Czersk z głównym szlakiem handlowym, jakim była Wisła. Niestety na początku XV wieku, w wyniku pogodowych anomalii, tę odnogę zasypał piach, a miasto zostało od Wisły odcięte, co doprowadziło do jego stopniowego upadku. Dosłownie kilka kilometrów od Czerska, na drodze do Warszawy, położona jest Góra Kalwaria. Jako miasto funkcjonuje dopiero od XVII wieku, jednak jako wieś rycerska o nazwie Góra istniała tu już czterysta lat wcześniej i choć była bardzo długo w cieniu Czerska, doczekała się wielkości i sławy.

Opis (streszczenie): Blisko granicy polsko - białoruskiej jest takie miejsce, które upodobały sobie żubry. To Puszcza Białowieska - jedyny polski obiekt przyrodniczy wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Teren Podlasia to malowniczy zakątek nie tylko pod względem unikalnych zjawisk natury. Przydrożne kapliczki, prawosławne krzyże czy cerkwie oraz wyjątkowa dla tych terenów wiejska architektura sprawiają, że Podlasie to wyjątkowy region Polski. Tomek rozpoczyna swoją wędrówkę po tej okolicy w Hajnówce, która nazywana jest Bramą Puszczy Białowieskiej. To największa miejscowość leżąca bezpośrednio przy majestatycznej puszczy. To właśnie tu, na skwerze stoi pomnik żubra - wizytówka całego powiatu. Ale Hajnówka zasłynęła w świecie nie tylko z powodu żubrów, ale także z niezwykłego chóralnego śpiewu.

Opis (streszczenie): Biecz - królewskie miasto, zwane "Małym Krakowem" położone jest na Podgórzu Karpackim, wśród lesistych wzgórz, w malowniczej dolinie krętej rzeki Ropy. Niegdyś znajdowały się tu aż trzy zamki, w których wielokrotnie przebywali królowie, m.in. Kazimierz Wielki, królowa Jadwiga oraz Władysław Jagiełło. Na początku XIV wieku Władysław Łokietek właśnie stąd rządził krajem i zbierał siły wojskowe do zjednoczenia państwa. Miasto posiadało prawo miecza, czyli prawo do skazywania i wykonywania wyroków. W areszcie pod wieżą ratusza urzędował jeden z najważniejszych rzemieślników w mieście - kat. Biecz prawa miejskie otrzymał w 1257 roku, ale już w X wieku funkcjonowała tu drewniana osada. Korzystne położenie i liczne przywileje doprowadziły do rozwoju miasta, które szybko zaczęło pełnić funkcję ośrodka administracyjnego i sądowniczego. Drewniane budowle zastąpiono murowanymi, całość obwarowano i udostępniono przestrzeń kupcom podążającym szlakami handlowymi, m.in. na Węgry. Układ urbanistyczny miasta pochodzi ze średniowiecza i nie zmienił się do dziś. Biecz został zbudowany na planie elipsy, ze względu na ukształtowanie wzgórza, na którym się znajdował. Rynek umiejscowiono dokładnie w połowie miasta. Odchodzące z jego narożników cztery główne arterie komunikacyjne połączono okrężnymi uliczkami wzdłuż murów miejskich. Będąc w Bieczu, warto też odwiedzić oddalony od miasta zaledwie o 5 kilometrów kościół w Binarowej. Jest to jeden z najstarszych zabytków drewnianego budownictwa sakralnego w Polsce. Świątynia w 2003 roku została wpisana na listę UNESCO.

Opis (streszczenie): W XVII wieku magnat Adam Olbracht Przyjemski, herbu Rawa zdecydował, że w pobliżu swojej wsi Sierakowo zbuduje miasto i nazwie je na część swojej rodziny. Takie były początki Rawicza. Założyciel miał duże pole do popisu zarówno jeśli chodzi o zabudowę, jak i plany rozwoju tego miejsca w przyszłości. Rozwój miało zapewnić miastu korzystne położenie w pobliżu szlaku handlowego z Poznania do Wrocławia. Rawicz otrzymał wiele przywilejów oraz został zwolniony na 35 lat od cła. Miasto rozwijało się bardzo dynamicznie, przybywali do niego rzemieślnicy. Cechów było kilka, ale najliczniejszą była branża włókiennicza. Pod koniec XVIII wieku Rawicz był największym w Wielkopolsce ośrodkiem tkactwa. Miasto było też znane z produkcji oraz eksportu mąki. Na płaskim i otwartym terenie wokół miasta budowano wiatraki, czyli młyny wietrzne. W Sarnowej, dawniej miejscowości, a dziś dzielnicy Rawicza, ocalał jeden z nich. XIX - wieczny koźlak, najstarszy i najbardziej pospolity typ młyna. Przy okazji pobytu w Rawiczu Tomasz Bednarek odwiedza też oddalony o niespełna 40 km. Milicz. Znajdują się tu dwie interesujące budowle, które zaintrygują miłośników historii. XIV - wieczny zamek i XVIII - wieczny pałac położone są obok siebie. Obecnie kompleks pałacowy przeznaczono na cele edukacyjne, ale turyści mogą obejrzeć wnętrza, w których do dziś pozostały ślady dawnych wieków.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Gniezno - jeden z najważniejszych ośrodków w czasach tworzenia polskiej państwowości. To właśnie tu na Wzgórzu Lecha stanął gród, który z czasem stał się siedzibą władców piastowskich i miejscem ich koronacji. Ufundowana w tym miejscu pierwsza kamienna świątynia przez kolejne wieki była rozbudowywana. Z czasem - po ostatniej gnieźnieńskiej koronacji - podjęto decyzję o budowie katedry gotyckiej, która do dziś góruje nad Gnieznem, a w 1994 roku została wpisana na listę Pomników Historii RP. W skansenie archeologicznym w podziemiach katedry możemy obejrzeć romańskie grobowce oraz kamienne fundamenty stojących w tym miejscu przed wiekami świątyń. Mieści się tu również nekropolia prymasów Polski związanych z Gnieznem. Najstarszym jest domniemany grób pierwszego arcybiskupa gnieźnieńskiego i przyrodniego brata św. Wojciecha Radzima Gaudentego, w nowszych spoczywają prymasi Polski, m.in. znany bajkopisarz i poeta arcybiskup Ignacy Krasicki. W katedrze znajduje się sarkofag z relikwiami św. Wojciecha oraz słynne Drzwi Gnieźnieńskie - jeden z nielicznych zachowanych zabytków sztuki romańskiej w Polsce. Na odlanych z brązu skrzydłach, w osiemnastu kwaterach, przedstawiono sceny z życia św. Wojciecha. W Gnieźnie warto też odwiedzić Muzeum Archidiecezjalne, w którym znajduje się jeden z najbogatszych skarbców kościelnych w Polsce, Muzeum Początków Państwa Polskiego oraz Muzeum Zabytków Kultury Technicznej, zlokalizowane w dawnych koszarach 12. Regimentu Dragonów.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Katowice. To miasto zawsze stawiało na nowoczesność. Tutaj zbudowano jeden z pierwszych drapaczy chmur w Polsce, a sala sejmowa w stojącym tu monumentalnym budynku była wzorem dla sali sejmu w gmachu przy Wiejskiej w Warszawie. Symbolem miasta jest kosmiczny Spodek, za którym w ostatnim czasie wyrosła Strefa Kultury z futurystycznymi obiektami. Można tam posłuchać jednej z najlepszych orkiestr symfonicznych w Europie, obejrzeć wystawy pod ziemią, a nawet bezkarnie chodzić po dachach.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Złotoryję, stolicę polskiego złota, do której wciąż przybywają poszukiwacze tego szlachetnego kruszcu. Co roku nad złotoryjskim zalewem odbywają się zawody, podczas których uczestnicy amatorsko lub profesjonalnie rywalizują w szybkości i dokładności płukania złotego kruszcu. Nadanie praw miejskich w 1211 roku, pod względem prawnym czyni Złotoryję najstarszym miastem w Polsce. Powstanie i rozkwit zawdzięcza ona właśnie górnictwu złota, które rozpoczęło się tu już w XII wieku. U podnóży Góry św. Mikołaja znajduje się Kopalnia Złota Aurelia - obecnie udostępniona do zwiedzania. Historię złotoryjskiego kruszcu i metod jego eksploatacji można poznać w Muzeum Złota, które mieści się w zabytkowym XVII - wiecznym budynku wkomponowanym w historyczne mury miasta. Poza budzącymi najwięcej emocji drobinkami i samorodkami złota, zbiory muzeum obejmują liczne okazy skał i minerałów z terenu Pogórza Kaczawskiego. Z kolei w pobliskiej Leszczynie, wsi, która przez wieki tętniła górniczym życiem, można poznać historię wydobycia i przetwarzania rud miedzi na tych terenach. Dziedzictwo przemysłowe tego regionu kultywuje tu Skansen Górniczo - Hutniczy. Złotoryja i okolice z dumą pielęgnują dawne tradycje. Poszukiwacze chętnie ulegają gorączce złota, nawet jeśliby miałaby ona trwać tylko chwilę. Nawet jeśli niczego nie znajdą, mogą odkryć pozostałe skarby - w Złotoryi jest ich mnóstwo i są na wyciągnięcie ręki.

Opis (streszczenie): Kolejna wyprawa Tomasza Bednarka prowadzi do Zabrza. Węgiel kamienny odkryto tu w 1790 roku. Od tamtego momentu niewielka wieś stała się ziemią obiecaną dla przemysłowców. Jak grzyby po deszczu zaczęły wystarać kopalnie oraz huty, a sielski pejzaż przemienił się w industrialny, w którym dominowały szyby kopalniane oraz kominy. Górnictwo swój złoty wiek ma już za sobą, choć w Zabrzu wciąż działa kilka kopalń, w tym jedna prywatna. Jednak pamięć o przemysłowej przeszłości miasta nie przemija, bo z całego Górnego Śląska właśnie Zabrze najsilniej postawiło na turystykę industrialną. Dawne kopalnie to dziś miejsca, w których można z bliska przyjrzeć się, jak niegdyś wyglądała codzienna praca górników.

Opis (streszczenie): Na trasie podróży Tomasza Bednarka tym razem znajdzie się miasteczko zwane perłą baroku. Od czasów jego ufundowania w XVII wieku niewiele tu się zmieniło. Nad miejscowością od stuleci góruje niezwykła rezydencja magnacka - Zamek Wiśnicz, jedna z najpiękniejszych twierdz w Polsce. Niegdyś był dworem wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego. Odcisnął on swoje piętno na całej okolicy. To właśnie temu magnatowi Nowy Wiśnicz zawdzięcza prawa miejskie, a położony w pobliskim Starym Wiśniczu Zamek - rozbudowę. Stanisław Lubomirski był również fundatorem miejscowego klasztoru, który dziś pełni funkcję więzienia. Nowy Wiśnicz był ukochanym miastem Jana Matejki. Najsłynniejszy polski malarz często tu odpoczywał od zgiełku Krakowa. W połowie drogi pomiędzy wiśnickim zamkiem a klasztorem znajduje się urokliwy drewniany dworek Koryznówka. To właśnie tutaj Jan Matejko spędzał z rodziną letnie wakacje. W klasycystycznym dworku z połowy XIX wieku działa obecnie Muzeum Pamiątek po Janie Matejce, jedno z trzech muzeów w Polsce poświęconych artyście. Nowy Wiśnicz wraz z okolicą to urokliwe miasteczko, w którym czas się zatrzymał. Piękno przyrody zestawione z urokiem Zamku Wiśnicz oraz bogatą historią działa tutaj na wyobraźnię jak mało gdzie!

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Ostrowiec Świętokrzyski - miasto, w którym kluczową rolę odegrało hutnictwo. Początki tego przemysłu sięgają tutaj pierwszej połowy XIX wieku, kiedy powstały dwa zakłady wielkopiecowe, na długie lata determinując losy miasta i jego mieszkańców. Intensywny rozwój huty nazywanej wówczas Zakładami Ostrowieckimi to okres dwudziestolecia międzywojennego, kiedy produkowano dla strategicznych gałęzi przemysłu m.in. stoczniowego i zbrojeniowego. W tym czasie Ostrowiec stał się ważnym ośrodkiem Centralnego Okręgu Przemysłowego flagowej inwestycji II Rzeczpospolitej. Ślady hutniczych tradycji widać też w okolicy - ruiny walcowni w Nietulisku Dużym to gratka dla wszystkich miłośników zabytków industrialnych. Zwiedzającym Ostrowiec warto polecić dawną cukrownię Częstocice, gdzie pielęgnowana jest pamięć o polskim cukrownictwie. Dawny browar to z kolei architektoniczna perełka, która właśnie poddawana jest gruntownej rewitalizacji. Znajdujący się nieopodal centrum kirkut to dziś jedyna pozostałość po społeczności żydowskiej, która pod koniec XIX wieku stanowiła ponad 80% mieszkańców miasta. Ciekawa jest też barokowa kolegiata św. Michała Archanioła oraz zbudowany w stylu zakopiańskim drewniany kościół nazywany fabrycznym. Prawdziwą perłą turystyczną są pobliskie Krzemionki - kompleks prahistorycznych kopalni krzemienia pasiastego to jeden z najciekawszych i największych obiektów tego typu na świecie. Jego wyjątkowość wynika z doskonale zachowanych hałd górniczych i zagłębień poszybowych, a zwłaszcza podziemi kopalń, które pomimo upływu tysięcy lat dotrwały do naszych czasów w prawie niezmienionym stanie. Cały kompleks został uznany za pomnik historii RP.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek zwiedza Warszawę i Mazowsze, wędrując szlakiem miejsc związanych z Fryderykiem Chopinem. Spaceruje Krakowskim Przedmieściem w pobliżu budynków, w których mieszkała rodzina Chopinów, odwiedza Ogród Saski, gdzie bawił się mały Fryderyk. Dociera również do Muzeum Fryderyka Chopina w odrestaurowanym zamku Ostrogskich oraz pod pomnik kompozytora w Łazienkach Królewskich. Na szlaku wędrówki znajduje się również dworek w Żelazowej Woli oraz kościół w Brochowie, gdzie Chopin został ochrzczony.

Opis (streszczenie): Podziemny Kompleks Osówka, powstały w ramach projektu Riese to jedna z największych zagadek wojennych III Rzeszy. Na terenie gminy Głuszyca, 15 km od Wałbrzycha, materializował się szalony wojenny plan, którego pozostałości wciąż kryją się w górskich zboczach. W listopadzie 1943 roku rozpoczęto tu budowę tajemniczych naziemnych budowli oraz połączonych z nimi systemów podziemnych sztolni i bunkrów. Tak rodził się Riese - tajny projekt budowlany nazistowskich Niemiec, którego cel do dziś pozostaje tajemnicą. Podziemna część Osówki obejmuje liczący blisko 1800 metrów system korytarzy, hal i bunkrów. Chodniki podobnie jak w pozostałych częściach kompleksu przecinają się pod kątem prostym, tworząc układ szachownicy. Bez względu na porę roku utrzymuje się tu stała temperatura 8 stopni Celsjusza. Wędrując po kompleksie Osówki, nie można oprzeć się wrażeniu, że czas zatrzymał się tu przed ponad 70 laty. Choć odkrycia badaczy i eksploratorów odsłoniły kolejne szyby i sztolnie, cel ich budowy wciąż pozostaje zagadką. Motywuje ona nie tylko do dalszego zgłębiania tajemnic podziemi, ale również do refleksji nad tragicznym losem tych, którzy tutaj pracowali.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek wybiera się w podróż samolotem, dlatego z Warszawy do stolicy województwa podkarpackiego przemieszcza się zaledwie w godzinę. Port Lotniczy Rzeszów Jasionka położony jest kilkanaście kilometrów od centrum miasta - wystarczy 20 minut by znaleźć się na rynku. Pierwszym właścicielem miasta był Jan Pakosławic - rycerz i dyplomata ze Stróżysk, który w 1354 roku, otrzymał od Kazimierza Wielkiego akt lokacyjny na prawie magdeburskim. Potomkowie Pakosławica przyjęli nazwisko rodowe Rzeszowscy i rządzili miastem przez blisko 250 lat. Historia Rzeszowa schowana jest dosłownie pod ziemią. Pod płytą rynku i okalającymi go kamienicami znajduje się jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych zabytkowy system piwnic mieszczańskich, czyli Podziemna Trasa Turystyczna. Obejmuje 25 piwnic i 15 korytarzy sięgających 10 m w głąb ziemi łącznie około 400 metrów. Warte zobaczenia jest też okno czasu - rekonstrukcja najstarszych poziomów dawnej ulicy Pańskiej, dzisiejszej 3 Maja - od najstarszej, umocnionej faszyną drogi gruntowej, poprzez kilka poziomów zbudowanych z drewnianych belek i dranic aż po masywną kostkę granitową, pochodzącą z początków zeszłego wieku. Inne atrakcje miasta to m.in. zamek Lubomirskich, Muzeum Etnograficzne z wirtualną przymierzalnią strojów z epoki oraz jedyne w Polsce Muzeum Dobranocek.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Rydzynę, miasteczko w Wielkopolsce zwane perłą polskiego baroku. W ciągu 600 - letniej historii związane było z największymi rodami Rzeczypospolitej. Miejscowość słynie z zamku, który przez jakiś czas był rodową siedzibą króla Stanisława Leszczyńskiego. W Wielkopolsce nie było większej i wspanialszej rezydencji magnackiej. To, co wyróżnia Rydzynę spośród innych miast, to zachowany barokowy układ urbanistyczny z XVIII wieku, który stanowi unikat na skalę europejską. Architekt Karol Marcin Frantz podkreślił w planie ulic wagę zamku magnackiego i połączył go z rynkiem ulicą. Główna oś biegnie od ratusza przy rynku aż po zamek i jego rozległy park. Do tego, od głównego placu miejskiego rozciągają się promieniście kolejne ulice. Malowniczy rynek stanowi serce Rydzyny. W jego geometrycznym środku, zarazem miejscu przecięciu wszystkich osi widokowych, wzniesiono w 1761 roku rokokowy pomnik Trójcy Świętej. W Rydzynie na każdym kroku można spotkać zabytek z epoki baroku. Na przykład kolorowe przyrynkowe kamienice, których szczyty zdobią woluty, czy ratusz z 1752 roku z charakterystyczną wieżyczką. Rydzynę wraz z magnacką rezydencją uznano w 2017 roku za Pomnik Historii RP. W pobliżu warto też zobaczyć kolejną imponującą budowlę - Pałac Mielżyńskich we wsi Pawłowice, z której wywodził się ród Wierzbnów - założycieli Rydzyny.

Opis (streszczenie): Ełk to kolejne miasto na trasie podróży Tomasza Bednarka. Pierwszy zamek w tym miejscu budował późniejszy Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Ulrich Von Jungingen. Krzyżacy wznieśli zamek na wyspie scalonej z kilku mniejszych. Z lądem łączyły ją długo mosty drewniane. Na przestrzeni wieków wielokrotnie niszczona i odbudowywana twierdza, z czasem zupełnie straciła na znaczeniu. Ubogie kresy Prus Książęcych, a z czasem Królestwa Prus, nie były krainą miodem i mlekiem płynącą, lecz synonimem biedy i zacofania. Wszystko zaczęło się zmieniać pod koniec XIX wieku. W nowym centrum miasta założony został rekreacyjny park z zabytkową dziś fontanną. Znaczenia nabrały wtedy nowe ulice, przy których wyrastać zaczęły reprezentacyjne budowle, m.in. secesyjne kamienice. Dynamiczny rozwój Ełku w wielkiej mierze zależał od kolei, z drugiej jednak strony losy miasta od lat nierozłącznie związane są z jeziorem. Zwłaszcza dziś, gdy mniejsze znaczenie ma w tym rejonie przemysł, a popularna stała się turystyka. Współczesny Ełk to świetna baza wypadowa - przez miasto przebiega mnóstwo szlaków pieszych, rowerowych, kajakowych czy żeglarskich. Sześciokilometrowa promenada w Ełku to idealne miejsce do spacerowania, biegania oraz jazdy rowerem. Organizowane są tu również liczne imprezy, jak chociażby Mazurskie Zawody Balonowe oraz Festiwal Sztuk Pirotechnicznych Ełk, Ogień i Woda.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomek Bednarek odwiedza zamek w Mosznej. Nie jest ani najstarszy, ani największy w Polsce, ale z całą pewnością robi wrażenie. Wedle niektórych ma aż 365 pomieszczeń - po jednym na każdy dzień roku - i 99 wież oraz wieżyczek - tyle, ile rodzinnych majątków mieli jego właściciele. Wokół rozciąga się 200 - hektarowy park z 300 - letnimi dębami, a w piwnicach zachowane są ślady prowadzące podobno do zakonu templariuszy. Cesarz Wilhelm II przyjeżdżał tu na słynne polowania, a w czasach rozbudowy zamku krążyły plotki, że właścicielom pomaga sam diabeł. Zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał m.in. do Georga von Reiswitza, marszałka dworu króla Prus Fryderyka Wielkiego czy do rodziny Tiele - Winckler, których przodkiem był zwykły górnik z Tarnowskich Gór, Franz von Winkler. Życiorys Franza von Winklera to doskonały przykład idealnego rodowodu pruskiego bogacza: z ubóstwa, dzięki własnej pracy, lojalności wobec władz i sprytowi doszedł do jednego z najbardziej pokaźnych majątków na Śląsku.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Krainę Wygasłych Wulkanów. Podziwiając jej sielskie widoki trudno uwierzyć, że przed milionami lat płynęły tu rzeki gorącej lawy, która niszczyła wszystko na swojej drodze. Magma zastygła, stając się malowniczym elementem tej części krajobrazu Dolnego Śląska i nie lada atrakcją dla turystów. Kraina Wygasłych Wulkanów to dość rozległy obszar pomiędzy Jaworem i Jelenią Górą, w rejonie Gór i Pogórza Kaczawskiego. Biegnący na tym terenie szlak liczy aż 85 km, od Legnickiego Pola poprzez Wąwóz Myśliborski i Grodziec aż do Złotoryi. Charakterystyczne dla tego terenu są niewielkie magmowe wzniesienia m.in.: Czartowska Skała, Ostrzyca, Radogost czy Dębina. Wielkie wrażenie robią tzw. Organy Wielisławskie - odsłonięte skały wulkaniczne na zboczu góry Wielisławka, w Sędziszowej nad Kaczawą. Stygnąca magma pozostawiła po sobie jedyne w swoim rodzaju formy skalne. Odwiedzając Krainę Wygasłych Wulkanów, warto zajrzeć do Siedlęcina, gdzie nad rzeką Bóbr dumnie wznosi się książęca wieża mieszkalna. Powstała w pierwszej połowie XIV w. i jest jedną z najwspanialszych i najlepiej zachowanych budowli tego typu w Europie Środkowej. Inne atrakcje to m.in. zamek Grodziec, a także romański kościół pw. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie. Dziś nie pełni już funkcji sakralnych, jest tu muzeum, a sam budynek to prawdziwa perła tutejszej architektury. Podziwiając najciekawsze przyrodniczo i historycznie miejsca, warto dowiedzieć się więcej o specyfice regionu i jego wulkanicznej przeszłości. Kopalnią wiedzy na te tematy jest Sudecka Zagroda Edukacyjna w Dobkowie.