Zakochaj się w Polsce godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Na trasie podróży Tomasza Bednarka tym razem znajdzie się miasteczko zwane perłą baroku. Od czasów jego ufundowania w XVII wieku niewiele tu się zmieniło. Nad miejscowością od stuleci góruje niezwykła rezydencja magnacka - Zamek Wiśnicz, jedna z najpiękniejszych twierdz w Polsce. Niegdyś był dworem wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego. Odcisnął on swoje piętno na całej okolicy. To właśnie temu magnatowi Nowy Wiśnicz zawdzięcza prawa miejskie, a położony w pobliskim Starym Wiśniczu Zamek - rozbudowę. Stanisław Lubomirski był również fundatorem miejscowego klasztoru, który dziś pełni funkcję więzienia. Nowy Wiśnicz był ukochanym miastem Jana Matejki. Najsłynniejszy polski malarz często tu odpoczywał od zgiełku Krakowa. W połowie drogi pomiędzy wiśnickim zamkiem a klasztorem znajduje się urokliwy drewniany dworek Koryznówka. To właśnie tutaj Jan Matejko spędzał z rodziną letnie wakacje. W klasycystycznym dworku z połowy XIX wieku działa obecnie Muzeum Pamiątek po Janie Matejce, jedno z trzech muzeów w Polsce poświęconych artyście. Nowy Wiśnicz wraz z okolicą to urokliwe miasteczko, w którym czas się zatrzymał. Piękno przyrody zestawione z urokiem Zamku Wiśnicz oraz bogatą historią działa tutaj na wyobraźnię jak mało gdzie!

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Pojezierze Drawskie. Swoją wędrówkę zaczyna w Złocieńcu. Punktem startowym jest skwer, przy którym stoi XIX - wieczny budynek Ratusza i kościół parafialny, pierwotnie zbudowany w stylu tzw. zakonnego gotyku. Złocieniec otrzymał prawa miejskie ponad 680 lat temu. W mieście, położonym nad kilkoma małymi jeziorami, górował kiedyś zamek należący do rycerskiego rodu von Borcke. Po historycznym budynku pozostała jedynie nazwa Wzgórze Zamkowe. U podnóża wzniesienia roztacza się Park Żubra. Jest to jego nieoficjalna nazwa używana przez mieszkańców, na pamiątkę Jana Żubra, który po II wojnie światowej dbał o park. Kolejnym przystankiem na trasie wędrówki jest miejscowość Gudowo; tu znajduje się jezioro Lubie - jeden z największych akwenów Pojezierza Drawskiego. Pojezierze Drawskie często jest kojarzone z poligonem wojskowym. Zajmuje on teren około 40 tysięcy hektarów i jest jednym z największych w Europie terenów szkolenia wojsk lądowych. Oprócz polskich żołnierzy, trenują tu też wojska innych państw NATO. Teren poligonu drawskiego to też idealne miejsce do ekstremalnej jazdy samochodami terenowymi. Od wielu lat odbywają się tu rajdy, w których bierze udział między innymi czołówka zawodników rajdów Dakar. Przystanek obowiązkowy to oczywiście Drawsko Pomorskie, które prawa miejskie otrzymało w 1297 roku. Warto tu zobaczyć m.in. późnogotycki kościół Zmartwychwstania Pańskiego z przełomu XIV i XV wieku oraz magazyn solny z XVIII wieku.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek zaprasza do Puław. Miłośnicy historii mogą tu zobaczyć Pałac Czartoryskich, pasjonaci przyrody i ekolodzy - rezerwaty z lasami łęgowymi i wąwozami. Dla ludzi wysportowanych ideałem będą spływy kajakowe czy żeglarstwo na Wiśle. Miasto zaskakuje liczbą atrakcji. W XVII wieku na polecenie marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego w Puławach powstał barokowy pałac. Na przełomie XVIII i XIX wieku za sprawą Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej i jej męża księcia Adama Kazimierza miasto stało się ostoją dla artystów, pisarzy i naukowców. Czartoryska przebudowała pałac i stworzyła słynny romantyczny ogród angielski. Oprócz ciekawej historii, wielkim walorem Puław jest również przepływająca tędy Wisła ze swoimi rozlewiskami i małymi kanałami. Występują tu idealne warunki do uprawiania różnych form turystyki wodnej.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Bory Tucholskie. To jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce. Zachowały się tu stanowiska rzadkich gatunków roślin oraz zwierząt. Można tu spotkać m.in.: bieliki, zimorodki, gągoły czy żurawie. W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się tu wilki. Prawdopodobnie to właśnie tutaj przed wiekami żył tur. W 2010 roku Bory Tucholskie otrzymały statut Rezerwatu Biosfery. Oznacza to, że należą do międzynarodowej sieci obszarów objętych ochroną. Rezerwat Biosfery Bory Tucholskie jest najmłodszym i największym tego typu terenem w Polsce, obejmującym obszar prawie 320 tys. ha. W tym rejonie Polski oprócz pięknej przyrody można też zobaczyć m.in. zamek w Człuchowie - twierdzę obroną chroniącą niegdyś południowo - zachodnią granicę państwa krzyżackiego. Olbrzymi obszar Borów Tucholskich gwarantuje różnorodność atrakcji i przygód. Warto wybrać się tu na dłużej lub wracać do Borów kilkakrotnie, w różnych porach roku.

Opis (streszczenie): Seria podróżnicza popularyzująca wiedzę o Polsce. Tomasz Bednarek aktor znany widzom TVP1 m.in. z telenoweli "Klan", odwiedza ciekawe miejsca w wielu zakątkach kraju. Prowadzący jest postacią wszędobylską i bardzo dociekliwą. Wędruje nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale dociera również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. W trakcie tych podróży poznajemy historię miast, zwiedzamy zamki oraz najpiękniejsze pałace, katedry, klasztory, pozostałości fortów, twierdz obronnych oraz wiele innych znakomitych obiektów architektonicznych. Tomasz Bednarek na szlaku swoich podróży rozmawia z osobami, które doskonale znają historię prezentowanych zabytków. Jego rozmówcami są m.in. przewodnicy, kustosze, historycy, architekci, etnografowie, rekonstruktorzy. Dociekliwość prowadzącego w połączeniu z ogromną wiedzą jego rozmówców tworzy wciągającą, barwną opowieść o polskiej historii, kulturze, architekturze oraz obyczajowości. W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza wyjątkowe miejsce pomiędzy Poznaniem a Gnieznem, na szlaku pielgrzymkowym do grobu świętego Wojciecha. To Ostrów Lednicki - ukryty na wyspie, otoczony jeziorem gród Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Jeden z najważniejszych punktów na Szlaku Piastowskim i Romańskim w Polsce. Muzeum Pierwszych Piastów stworzyło tu znakomite warunki, by poznać jak żyli nasi przodkowie. Gospodarz programu zwiedzi również inne miejsca związane z początkiem państwa polskiego: Grzybowo - jeden z największych grodów, które wybudowano na początku panowania Piastów oraz Dziekanowice, gdzie zaprasza turystów Wielkopolski Park Etnograficzny - jedno z największych muzeów w Polsce na wolnym powietrzu.

Opis (streszczenie): Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę w oparciu o jej potencjał historyczny, kulturowy, przyrodniczy i rekreacyjny. Tomasz Bednarek odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni. Tym razem odwiedzimy Kutno - miasto w centralnej Polsce, w którym róże są niemal wszędzie. Oplatają pergole w parkach, zdobią ławki, ulice i ronda. Motto Kutno miasto róż stało się motorem napędowym do wielu działań angażujących mieszkańców, którzy szybko stali się najlepszymi ambasadorami swojego różanego miasta. Na różanej mapie Polski Kutno wyróżnia się nie tylko wyjątkowym sentymentem do tych kwiatów, ale i niezwykłą pasją do rozpowszechniania wiedzy na ich temat. A to dlatego, że różana tradycja Kutna sięga początku XX wieku. Wielu osobom Kutno kojarzy się z rozbudowanym węzłem kolejowym, na którym przystają pociągi relacji Warszawa Berlin, czy Gdańsk Kraków. Rzeczywiście charakter tego miasta w dużej mierze określa dworzec kolejowy Kutno od dawna było bowiem ważnym węzłem komunikacyjnym. Zwiedzanie można zacząć od Starego Miasta, które obejmuje dwa rynki - Stary, na którym znajduje się kościół świętego Wawrzyńca oraz Nowy - zwieńczony ratuszem i pomnikiem marszałka Piłsudskiego. Place łączy ulica Królewska, na której niektóre kamieniczki pamiętają jeszcze XVIII wiek. Po drugiej stronie miasta znajdziemy mauzoleum w stylu klasycystycznym, piękny park w stylu francuskim i pałac, w którym gościli między innymi Napoleon Bonaparte, król saski Fryderyk August, Henryk Sienkiewicz czy Charles de Gaulle. Odwiedzających zachwyci też Centrum Teatru Muzyki i Tańca - wrażenie robią tu nie tylko pięknie odrestaurowane sale, ale także ponad stuletnia historia budynku. Początkowo Dom Dochodowy Towarzystwa Staży Ogniowej miał służyć strażackiemu zespołowi dramatycznemu oraz pełnił rolę animatora życia kulturalnego miejskiej społeczności. Dziś to centrum życia kulturalnego Kutna. Ciekawostką jest to, że w mieście na dobre zagościł baseball sport, który największą popularnością cieszy się w Południowej Ameryce i właśnie stamtąd przybył do Kutna, czyniąc je polską stolicą tej dyscypliny.

Opis (streszczenie): Reportaż z różnych miejscowości Polski.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek odwiedza część Pojezierza Drawskiego zwaną Szwajcarią Połczyńską. Zwiedzanie rozpoczyna w Połczynie - Zdroju. Siedemsetletnie miasto może pochwalić się już trzema wiekami tradycji uzdrowiskowych; w XVII wieku w okolicy odkryto źródło wód mineralnych. W drugiej połowie XIX wieku działalność uzdrowiskową przeniesiono z pobliskiego Międzyborza do centrum miasta. W 1854 roku oddano do użytku sanatorium Victoria Bad. Obecnie w uzdrowisku jest 1300 łóżek w obiektach sanatoryjnych. Niesamowitych wrażeń dostarcza podróż z Połczyna - Zdroju do Czaplinka słynną Szosą Stu Zakrętów. Asfaltowa wstążka wije się przez najpiękniejszą część Pojezierza Drawskiego - Dolinę Pięciu Jezior. Leżące w dolinie polodowcowej jeziora Krzywe, Krąg, Długie, Głębokie i Małe to raj dla wędkarzy, miłośników spacerów i wypraw rowerowych. Ciekawostką jest, że przez tych pięć akwenów przepływa rzeka Drawa, która ma swój początek w okolicy jeziora Krzywego. Największe jezioro na terenie to Drawsko z charakterystycznymi długimi zatokami i 12 wyspami. W centralnej części akwenu znajduje się wyspa Bielawa - jedna z największych wysp śródlądowych w Polsce. Jezioro przyciąga miłośników przeróżnych sportów wodnych. Czaplinieckie Bractwo Żeglarskie organizuje tu regaty, które stanowią eliminacje do Pucharu Polski Jachtów Kabinowych. W Czaplinku warto zobaczyć najstarszy miejski zabytek - kościół wzniesiony na przełomie XIV i XV wieku. Niewyjaśnioną dotąd zagadkę kryją podziemia. Pod jego drewnianą podłogą znajduje się krypta z ustawioną w niej trumną. Jednak nie wiadomo, kogo tam pochowano. Inne ciekawe miejsce Szwajcarii Połczyńskiej to wieś Siemczyno, gdzie znajduje się okazały, barokowy pałac.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Olkusz często nazywany "Srebrnym Miastem". W wiekach średnich gwarkowie wydobywali tu, obok rud cynku i ołowiu, rudę srebra. Występowanie dużych ilości tego kruszcu, przyczyniło się do decyzji o otwarciu pierwszej w Polsce mennicy królewskiej, której sława dotrwała aż do czasów współczesnych. Olkuska mennica została otwarta w 1579 r. na mocy wydanego przez Stefana Batorego królewskiego uniwersału. Wybijano w niej szelągi, grosze i talary, a najbardziej popularne były trojaki. Za panowania Stefana Batorego przeszło 60% wszystkich monet wybijanych w Polsce powstało właśnie tutaj. Mur miejski, okalający miasto na planie regularnego prostokąta, początkowo miał formę drewniano ziemnych fortyfikacji. Z racji tego, że Olkusz, jako bogate miasto górnicze, narażony był na ataki obcych wojsk, za Kazimierza Wielkiego zapadła decyzja o wybudowaniu go z kamienia. Ponad kilometrowy mur był wysoki na 9 metrów, a jego grubość dochodziła do dwóch. W mieście warto zobaczyć m.in. gotycką świątynię, dziś noszącą nazwę Bazyliki Mniejszej św. Andrzeja Apostoła z niezwykle cennym XV - wiecznym Poliptykiem Olkuskim - perełką gotyckiego malarstwa tablicowego. Turystyczną atrakcją jest zamek w Rabsztynie - początkowo średniowieczna strażnicą królewską z czasów Kazimierza Wielkiego, później przebudowany w stylu magnackiej rezydencji. Popadający stopniowo w ruinę po potopie szwedzkim, na początku wieku XIX został ostatecznie opuszczony. Zachowane fragmenty murów posłużyły do częściowej rekonstrukcji obiektu i stanowią dziś malowniczą scenerię organizowanych tu turniejów rycerskich.

Opis (streszczenie): Ełk to kolejne miasto na trasie podróży Tomasza Bednarka. Pierwszy zamek w tym miejscu budował późniejszy Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Ulrich Von Jungingen. Krzyżacy wznieśli zamek na wyspie scalonej z kilku mniejszych. Z lądem łączyły ją długo mosty drewniane. Na przestrzeni wieków wielokrotnie niszczona i odbudowywana twierdza, z czasem zupełnie straciła na znaczeniu. Ubogie kresy Prus Książęcych, a z czasem Królestwa Prus, nie były krainą miodem i mlekiem płynącą, lecz synonimem biedy i zacofania. Wszystko zaczęło się zmieniać pod koniec XIX wieku. W nowym centrum miasta założony został rekreacyjny park z zabytkową dziś fontanną. Znaczenia nabrały wtedy nowe ulice, przy których wyrastać zaczęły reprezentacyjne budowle, m.in. secesyjne kamienice. Dynamiczny rozwój Ełku w wielkiej mierze zależał od kolei, z drugiej jednak strony losy miasta od lat nierozłącznie związane są z jeziorem. Zwłaszcza dziś, gdy mniejsze znaczenie ma w tym rejonie przemysł, a popularna stała się turystyka. Współczesny Ełk to świetna baza wypadowa - przez miasto przebiega mnóstwo szlaków pieszych, rowerowych, kajakowych czy żeglarskich. Sześciokilometrowa promenada w Ełku to idealne miejsce do spacerowania, biegania oraz jazdy rowerem. Organizowane są tu również liczne imprezy, jak chociażby Mazurskie Zawody Balonowe oraz Festiwal Sztuk Pirotechnicznych Ełk, Ogień i Woda.

Opis (streszczenie): Niepołomice mogą pochwalić się zabytkami datowanymi na połowę XIV w. Wtedy to Kazimierz Wielki zarządził budowę zamku oraz kościoła. Jan Długosz w swoich kronikach nazywał to miejsce drugą po Krakowie stolicą Polski, a zamek drugim Wawelem. Przyczynili się do tego przede wszystkim Jagiellonowie, obierając zamek na swoją ulubioną rezydencję. Bona Sforza, energiczna i przedsiębiorcza królowa, miała świetny gust i dużą wiedzę. To jej zawdzięczamy m.in. budowę ogrodów w myśl ówczesnych europejskich trendów włoskiej szkoły ogrodniczej. Założyła ogrody pełne kwiatów i ozdobnych krzewów oraz parcele warzywne. Dzisiejsza forma i kształt przyzamkowej zieleni to luźne nawiązanie do renesansowego układu ogrodów kwaterowych. W mieście ciekawe są również budynki współczesne. Małopolskie Centrum Dźwięku i Słowa zostało otwarte w 2011 roku i od razu stało się głównym punktem na kulturalnej mapie miasta. To ośrodek, który spełnia zarazem funkcje edukacyjne, rozrywkowe, szkoleniowe i artystyczne. A w jego podziemiach mieści się Muzeum Fonografii. Zaledwie 6 km od centrum Niepołomic leży najstarszy polski klasztor żeńskiego zakonu klauzurowego - Opactwo Benedyktynek w Staniątkach. Historycy przyjmują, że założenie klasztoru miało miejsce w roku 1216. Ta gotycka budowla sakralna wzniesiona w halowym systemie przestrzennym, w XVII wieku przebudowana została w duchu stylu barokowego. W 2016 roku kilkanaście obecnie mieszkających w opactwie mniszek obchodziło 800 - lecie klasztoru.

Opis (streszczenie): Tym razem gościmy w Opolu, niekwestionowanej stolicy polskiej piosenki. Już na samym początku pobytu w mieście - na Dworcu Głównym pod łukami przy kasach - doświadczyć można ciekawego zjawiska akustycznego. Tu głos z jednego końca pomieszczenia słychać w drugim końcu budynku. Warto jednak szybko "odhaczyć" tę atrakcję i rozpocząć zwiedzanie, bo lista miejskich atrakcji jest bardzo długa. Na wytyczonym przez Tomasza Bednarka szlaku znajdą się m.in. przeglądające się w wodzie kamienice położone nad kanałem Młynówka. Opolska Wenecja rozciąga się wzdłuż dawnego koryta Odry. Można tu przysiąść, wypić kawę, pospacerować bulwarami lub przejść na drugą stronę ulicy i zobaczyć średniowieczną wieżę. Na początku XIV wieku na wyspie Pasieka pobudowano Zamek, który stał się na parę stuleci główną siedzibą Piastów opolskich. Po pierwszej wojnie światowej uznano, że jest niefunkcjonalny i przystąpiono do rozbiórki. Dzięki protestom mieszkańców udało się uratować Wieżę Piastowską. Ta, w sąsiedztwie amfiteatru opolskiego, jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta i jednym z najstarszych polskich zabytków architektury obronnej i jest najlepszym punktem widokowym w mieście. Inne atrakcje m.in. to Muzeum Wsi Opolskiej - idealny plan zdjęciowy do różnych produkcji. To właśnie tu reprezentujący Polskę na konkursie Eurowizji zespół Tulia nakręcił klip do jednego ze swoich utworów. Prawdziwą chlubą Opola jest Muzeum Polskiej Piosenki - z małym studio nagraniowym, w którym można nagrać własną wersję jednego z polskich przebojów.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Krainę Wygasłych Wulkanów. Podziwiając jej sielskie widoki trudno uwierzyć, że przed milionami lat płynęły tu rzeki gorącej lawy, która niszczyła wszystko na swojej drodze. Magma zastygła, stając się malowniczym elementem tej części krajobrazu Dolnego Śląska i nie lada atrakcją dla turystów. Kraina Wygasłych Wulkanów to dość rozległy obszar pomiędzy Jaworem i Jelenią Górą, w rejonie Gór i Pogórza Kaczawskiego. Biegnący na tym terenie szlak liczy aż 85 km, od Legnickiego Pola poprzez Wąwóz Myśliborski i Grodziec aż do Złotoryi. Charakterystyczne dla tego terenu są niewielkie magmowe wzniesienia m.in.: Czartowska Skała, Ostrzyca, Radogost czy Dębina. Wielkie wrażenie robią tzw. Organy Wielisławskie - odsłonięte skały wulkaniczne na zboczu góry Wielisławka, w Sędziszowej nad Kaczawą. Stygnąca magma pozostawiła po sobie jedyne w swoim rodzaju formy skalne. Odwiedzając Krainę Wygasłych Wulkanów, warto zajrzeć do Siedlęcina, gdzie nad rzeką Bóbr dumnie wznosi się książęca wieża mieszkalna. Powstała w pierwszej połowie XIV w. i jest jedną z najwspanialszych i najlepiej zachowanych budowli tego typu w Europie Środkowej. Inne atrakcje to m.in. zamek Grodziec, a także romański kościół pw. św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie. Dziś nie pełni już funkcji sakralnych, jest tu muzeum, a sam budynek to prawdziwa perła tutejszej architektury. Podziwiając najciekawsze przyrodniczo i historycznie miejsca, warto dowiedzieć się więcej o specyfice regionu i jego wulkanicznej przeszłości. Kopalnią wiedzy na te tematy jest Sudecka Zagroda Edukacyjna w Dobkowie.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Białystok - stolicę Podlasia, w której zachowało się wiele pamiątek po dawnej wielokulturowej Rzeczypospolitej. Przez stulecia żyli tu obok siebie przedstawiciele różnych nacji i religii, do dziś w mieście zachowały się ślady społeczności żydowskiej oraz tatarskiej. To właśnie tu zrodziła się idea wspólnego dla różnych narodów języka esperanto, którego twórcą był Ludwik Zamenhof. Zwiedzanie miasta warto rozpocząć od monumentalnej Wielkiej Bramy, przypominającej Łuk Triumfalny. Prowadzi ona do Pałacu Branickich. Ta pełna przepychu rodowa siedziba nazywana była niegdyś Wersalem Podlasia. Dziś to jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej w Polsce, słynąca też z przepięknych barokowych ogrodów. W Białymstoku zachwycają również zabytkowe świątynie oraz architektura współczesna. Jednym z jej przykładów jest gmach Opery i Filharmonii Podlaskiej - jeden z najbardziej niezwykłych budynków w mieście. Można go podziwiać nie tylko z perspektywy ulicy, ale również spacerując po dachu, który porasta bajkowy ogród. Walorem miasta jest również piękna przyroda - m.in. dwa rezerwaty, które wraz z parkami, skwerami i lasami tworzą specyficzny mikroklimat. Nic dziwnego, że Białystok znalazł się w Sieci Zdrowych Miast powołanej przez Światową Organizację Zdrowia.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Hel - nadmorskie miasteczko położone na samym końcu Mierzei Helskiej, najbardziej wysuniętej w morze części polskiego lądu. Te spokojne wody były świadkiem nie tylko rozwoju tradycyjnego kaszubskiego rybołówstwa, ale i burzliwych dziejów historii, które na wiele dekad uczyniły z tego miejsca militarną twierdzę. Hel należy do najstarszych miast na Pomorzu. Dzięki połowom i handlu śledziami szybko stał się ważnym ośrodkiem rybackim. Dziś funkcjonuje tu zarówno port jak i przystań jachtowa, a osłaniający je falochron jest popularnym miejscem nadmorskich spacerów. Reprezentacyjnym deptakiem spacerowym jest ulica Wiejska, przy której zachowało się kilka zabytkowych chat rybackich. Choć leży na krańcu półwyspu, Hel jest świetnie skomunikowany. Z pozostałymi miejscowościami na Mierzei Helskiej poza drogą łączy go linia kolejowa oraz szlak rowerowy, a z Trójmiastem tramwaje wodne. Turyści chętnie odwiedzają też położoną pomiędzy Jastarnią a Helem Juratę - przedwojenny kurort, w którym chętnie gościły osoby z kręgów kultury i polityki. Nadmorski krajobraz, który stał się inspiracją m.in. dla malarza Wojciecha Kossaka, urzeka do dziś. Widać tu również ślady historii - z mola dostrzec można stanowiska obserwacyjne niemieckiego poligonu torpedowego z czasów II wojny światowej.

Opis (streszczenie): Zamek w Malborku, niegdyś najpotężniejsza twierdza średniowiecznej Europy, a dziś zabytek klasy zerowej i obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO. Na kartach historii zapisał się jako stolica państwa krzyżackiego, a następnie rezydencja polskich królów. Jest największym gotyckim zespołem zamkowym na świecie. Zbudowany z 50 milionów cegieł zajmuje powierzchnię ok. 21 hektarów i otoczony jest murami o łącznej długości 10 km. W skład trójdzielnego założenia obronnego wchodzi Zamek Wysoki, Zamek Średni oraz Zamek Niski, czyli rozległe przedzamcze, które pełniło rolę zaplecza gospodarczego dla rosnącej w siłę średniowiecznej warowni. Zbudowany na planie czworoboku Zamek Wysoki stanowi najpotężniejszą część dawnej krzyżackiej twierdzy. Monumentalne zabudowania mieściły m.in. sale i komnaty służące administracji Zakonu, zamkowy kościół oraz kaplicę Świętej Anny, która pełniła funkcję krypty Wielkich Mistrzów. Zamek w Malborku warto odwiedzić o każdej porze roku. Pod osłoną nocy warownię podziwiać można w wyjątkowej, świetlnej iluminacji. W wybrane wieczory na dziedzińcu Zamku Wysokiego odbywa się widowisko Światło i Dźwięk, a dla miłośników legend i zamkowych tajemnic organizowane jest nocne zwiedzanie w towarzystwie przewodnika w stroju krzyżackim.

Opis (streszczenie): Jelenia Góra to miasto z 900 - letnią historią. Jak głosi jedna z legend, jej początki są związane z osobą Bolesława Krzywoustego, który w 1108 roku założył na wzgórzu noszącym dziś jego imię, gród obronny - zalążek dzisiejszego miasta. Dziś znajdziemy w mieście liczne zabytki architektury, ale i takie niespodzianki, jak pomnik Neptuna, choć do morza w linii prostej jest stąd niemal 400 km. Miasto położone jest w śródgórskiej Kotlinie Jeleniogórskiej nad rzeką Bóbr i stanowi kulturalne i artystyczne centrum regionu. Jeleniogórski rynek to formalnie Plac Ratuszowy. Jest nieduży, ale urokliwy i otoczony barokowymi kamieniczkami z podcieniami. Są świadectwem pierwotnej, handlowej funkcji tego miejsca. Spacerując po rynku, nie sposób ominąć słynnego Szczudlarza Jeleniogórskiego - rzeźba jest hołdem dla najstarszego w Polsce festiwalu teatrów ulicznych. W mieście zachowały się też fragmenty dawnych murów i fortyfikacji. Jedną z najciekawszych pamiątek okresu średniowiecza jest Baszta Wojanowska i przyległa do niej basteja. Stanowiły ważny kompleks obronny, niegdyś chroniony przez fosę i most. Warta uwagi jest też majestatyczna góra Chojnik - tu właśnie znajduje się słynny zamek. W Jeleniej Górze historia wciąż jest żywa. Zachwyca też okoliczna przyroda, góry i zapierające dech w piersiach widoki. Miasto bezsprzecznie zasługuje na miano "Perły Karkonoszy".

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży po Polsce będzie Brzeg. Miasto nad Odrą zachwyca obfitością niespodzianek takich jak chociażby argentyńskie rytmy na ulicach, fascynujące historie domów bez okien, czy sala z dekoracją w postaci malowideł aż po sam sufit. Prawdziwe perły tutejszej architektury to malowniczy Zamek Piastów Śląskich oraz monumentalny kościół św. Mikołaja. Tym, co przykuwa wzrok, jest wysokość jego wnętrza. Dzięki 30 - metrowej nawie, bazylika jest zaliczana do największych świątyń gotyckich na Śląsku. W prezbiterium kolejną ogromną przestrzeń wypełnia wykonany w 1995 roku prawie 20 - metrowy witraż. Kolejna zabytkowa świątynia to barokowy kościół Podwyższenia Krzyża Świętego wybudowany na wykupionych przez jezuitów przyzamkowych terenach ogrodowych, w miejscu, w którym w średniowieczu stał kościół i klasztor dominikanów. Spacerując po Brzegu, pół dnia można spędzić wpatrując się w elewacje kamienic, na których zapisana jest historia miasta. I tak na przykład na budynkach przy ul. Sukiennice 5 czy ul. Dzierżonia 10, widać ślepe okna, czyli tzw. blendy. To powszechny w średniowieczu rodzaj dekoracji architektonicznej, zachowany do dziś w niewielu miastach. Jeśli dom miał wiele okien, również tych nieistniejących, pokazywało to zamożność i pozycję. Bogactwem Brzegu są też miejskie parki. Zajmują aż 90 hektarów powierzchni miasta, a to oznacza, że raczej prędzej niż później trafimy na łono brzeskiej natury.

Opis (streszczenie): Blisko granicy polsko - białoruskiej jest takie miejsce, które upodobały sobie żubry. To Puszcza Białowieska - jedyny polski obiekt przyrodniczy wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Teren Podlasia to malowniczy zakątek nie tylko pod względem unikalnych zjawisk natury. Przydrożne kapliczki, prawosławne krzyże czy cerkwie oraz wyjątkowa dla tych terenów wiejska architektura sprawiają, że Podlasie to wyjątkowy region Polski. Tomek rozpoczyna swoją wędrówkę po tej okolicy w Hajnówce, która nazywana jest Bramą Puszczy Białowieskiej. To największa miejscowość leżąca bezpośrednio przy majestatycznej puszczy. To właśnie tu, na skwerze stoi pomnik żubra - wizytówka całego powiatu. Ale Hajnówka zasłynęła w świecie nie tylko z powodu żubrów, ale także z niezwykłego chóralnego śpiewu.

Opis (streszczenie): Tym razem Tomasz Bednarek odwiedza Dolinę Narwi - rejon z wyjątkowo piękną przyrodą i zabytkami. Narwiański Park Narodowy i jego okolice to przestrzeń idealna, by zwolnić i zachwycać się wodą, powietrzem i słońcem. Narew nazywana jest polską Amazonką. Nie jest to związane z jej długością, lecz z rzadko spotykaną na świecie budową koryta rzeki. Wyjątkowa przyroda sprzyja zwierzętom; zakamarki w trzcinie to bezpieczne miejsce do uwicia ptasich gniazd. Przyjeżdżając tu, warto też odwiedzić miasta z ciekawą historią. Do takich należą m.in. Tykocin oraz Suraż, w którym Tomasz Bednarek zwiedził niezwykłe muzea, założone przez prawdziwych pasjonatów historii.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Katowice. To miasto zawsze stawiało na nowoczesność. Tutaj zbudowano jeden z pierwszych drapaczy chmur w Polsce, a sala sejmowa w stojącym tu monumentalnym budynku była wzorem dla sali sejmu w gmachu przy Wiejskiej w Warszawie. Symbolem miasta jest kosmiczny Spodek, za którym w ostatnim czasie wyrosła Strefa Kultury z futurystycznymi obiektami. Można tam posłuchać jednej z najlepszych orkiestr symfonicznych w Europie, obejrzeć wystawy pod ziemią, a nawet bezkarnie chodzić po dachach.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedzi Świebodzin - miasto, którego historyczne centrum od czasów średniowiecza zachowało się niemal w niezmienionej formie. Najstarsze budowle, z ratuszem na czele tworzą jeden z najcenniejszych zespołów urbanistycznych w regionie. Zwiedzanie rozpoczniemy od Rynku Starego Miasta, gdzie króluje Ratusz. Budowla wzniesiona została z XIV wieku, z tego okresu zachowały się beczkowe sklepienia z kamienia polnego. W salach parteru ratusza mieści się Muzeum Regionalne. Nieopodal znajduje się Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w stylu neogotyckim z okazałymi organami, które od początku istnienia kościoła zachowały się w niemal nienaruszonym stanie. W mieście znajdziemy też ławeczkę Czesława Niemena, który dorastał tu po przeprowadzce z rodziną ze Starych Wasiliszek. Lokalne stowarzyszenie robi wszystko, by pielęgnować pamięć o twórczości tego wybitnego artysty. Świebodzin rozsławia figura Chrystusa - widoczna z dużej odległości. Rzeźba wzniesiona została w 2010 roku i jest jednym z największych pomników Chrystusa na świecie. Konkuruje z boliwijskim posągiem Cochabamby mierzącym ponad 34 metry wysokości. Jednak świebodziński Chrystus góruje nad nim dzięki koronie. Pasjonatów architektury militarnej zainteresuje Międzyrzecki Rejon Umocniony MRU, który od lat przyciąga ogromną liczbę turystów i kusi swą tajemniczością. Świebodzin i okolice słyną nie tylko z ciekawych miejsc, ale i z nietuzinkowych ludzi. Pan Jerzy Jóźwiak zbudował w swoim ogrodzie miniaturową kolejkę z pełną infrastrukturą, która zadziwia dzieci i dorosłych.

Opis (streszczenie): W tym odcinku odwiedzamy Częstochowę - miasto, do którego przybywa najwięcej pielgrzymów w Polsce. Jasnogórski klasztor zbudowali paulini sprowadzeni tu w roku 1382. Swój obecny kształt kompleks osiągał przez wieki, choć większość zabudowań klasztornych wzniesiona została w wieku XVII. Wśród kaplic otaczających świątynię szczególnie znacznie ma kaplica Matki Bożej. Aby w niej modlić przed Cudownym Obrazem, w mury klasztoru wstępowali najświetniejsi goście. W mieście warto też zobaczyć Park imienia Stanisława Staszica, który powstał w połowie XIX wieku. Ciekawe są też trzy kameralne muzea. Oddział Muzeum Częstochowskiego poświęcony jest ludności żydowskiej, licznie zamieszkującej niegdyś miasto. Niewielkie muzeum upamiętnia Halinę Poświatowską; mieszkanie poetki, która się tutaj urodziła i spędziła dzieciństwo oraz młodość, odwiedza wielu fanów, którzy uwielbiali ją między innymi za przejmującą "Opowieść dla przyjaciela". Pasjonatów zabytków industrialnych zainteresuje Muzeum Produkcji Zapałek - w jego zaniedbanych dziś murach czeka gotowy do uruchomienia kompletny stuletni zestaw maszyn. To jeden z punktów na Szlaku Zabytków Techniki województwa śląskiego i unikat na skalę światową. Miejscową atrakcją jest też ławeczka, gdzie można przysiąść u boku pewnej znanej postaci - to Marek Perepeczko, najsłynniejszy polski harnaś, niezapomniany odtwórca roli Janosika. Aktor właśnie w Częstochowie spędził ostatnie lata życia.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Augustów. W położonym nad rzeką i pomiędzy siedmioma jeziorami mieście od zawsze krzyżowały się ważne szlaki handlowe. Pierwsze wzmianki o funkcjonującej w tej okolicy komorze celnej pochodzą z roku 1496. Prawa miejskie oraz charakterystyczny królewski herb nadał Augustowowi król Zygmunt August w roku 1557. 450 lat później wdzięczni augustowianie ufundowali królowi kolumnę i jest to druga w Polsce kolumna królewska, a przy tym druga kolumna Zygmunta. XVI - wieczny układ przestrzenny Rynku Zygmunta Augusta i odchodzących od niego ulic zachował się do dziś. Z czasem domy parterowe i drewniane zastępować zaczęły bardziej okazałe budowle wznoszone przez bogatych kupców czy choćby aptekarza. Ważnym wydarzeniem w dziejach miasta była budowa Kanału Augustowskiego i otwarcie na nim żeglugi. Warta odwiedzenia jest położona obecnie w granicach Augustowa dawna wieś Studzieniczna. To urokliwe miejsce położone wśród lasów i nad jeziorem o tej samej nazwie jest znanym sanktuarium maryjnym. Augustów zaskakuje obfitością atrakcji i wyzwań. Można to miasto zwiedzać tropem jego renesansowych założycieli czy też działających tu w XIX wieku architektów oraz inżynierów. Można tu spacerować, pływać lub żeglować i to niemal bez końca.

Opis (streszczenie): Tym razem odwiedzimy Krasnobród - miasto na Roztoczu, malowniczo położone w dolinie rzeki Wieprz. Najcenniejszym zabytkiem jest tu Sanktuarium Najświętszej Marii Panny. Kościół wybudowano pod koniec XVII wieku jako wotum wdzięczności żony króla Jana III Sobieskiego, Marysieńki Sobieskiej, za cudowne uzdrowienie. Miasto szczyci się wyjątkowym mikroklimatem, a także złożami borowiny oraz wód leczniczych. Dzięki takim darom natury w 2002 roku Krasnobród otrzymał status uzdrowiska. Dziś w dawnym pałacu Leszczyńskich funkcjonuje sanatorium dla dzieci. Barokowy pałac wzniesiono w I połowie XVII wieku. Obiekt był wielokrotnie przebudowywany. Zapisał się na kartach historii jako miejsce spotkań Marii Kazimiery z Janem Sobieskim. Pałac otacza 2 - hektarowy park urządzony w stylu angielskim. Piękny park miejski znajdziemy także w oddalonym o 21 kilometrów Zwierzyńcu, nazywanym perłą Roztocza. Warto tu zobaczyć m.in. kościół na wodzie wybudowany w połowie XVIII wieku. Ciekawym miejscem jest wyłuszczarnia nasion - Regionalny Bank Genów w Zwierzyńcu wyłuszcza nasiona z szyszek sosny, świerka, modrzewia, jodły i olszy. Dzięki niemu od 1896 roku powstają sadzonki, a następnie szkółki i całe lasy. Piękno roztoczańskich lasów można podziwiać na każdym kroku. Nawet zalew rekreacyjny - usytuowany niemal w centrum Krasnobrodu - otoczony jest gęstym, sosnowym lasem. Ze względu na ekologiczne walory Roztocza, tereny te słyną z wysokiej jakości spożywczych produktów regionalnych. Jednym z takich sztandarowych specjałów jest miód.

Opis (streszczenie): W południowej części województwa świętokrzyskiego znajduje się miasto związane ze średniowiecznym kronikarzem, renesansowym człowiekiem sukcesu oraz dziewiętnastowiecznym kolekcjonerem. Jędrzejów, kolejny przystanek na trasie podróży Tomasza Bednarka, to doskonały punkt wyjścia dla pełnej zaskoczeń podróży w czasie. Początki Jędrzejowa, dawnej Andreovii, sięgają wieku XII, kiedy z Szampanii we Francji przybyli tu cystersi. Na początku XIII wieku skończyli budować swój kościół, a jego konsekracji dokonał w roku 1210 biskup krakowski Wincenty, zwany Kadłubkiem, który wkrótce wstąpił do zakonu, stając się pierwszym Polakiem cystersem. W Jędrzejowie znajduje się też słynne Muzeum Przypkowskich - to dziś największa w Polsce i trzecia na świecie kolekcja zegarów. Muzeum to również świetnie zachowany obraz mieszczańskiego domu sprzed stu lat. W latach 1914 - 1915 bywał tu Józef Piłsudski. Położone nieopodal Jędrzejowa Nagłowice to miejsce związane z Mikołajem Rejem. Dziś mieści się tu poświęcone jego postaci muzeum. Zaledwie kilka kilometrów dalej leży Oksza, obecnie wieś, a niegdyś miasto założone przez Reja, wzorowane na Krakowie, z rozległym rynkiem i zaplanowaną odważnie siecią ulic. W okolicach Jędrzejowa warto też zobaczyć kościół Świętego Szczepana Diakona w Mnichowie - jedyny w Europie drewniany kościół o wystroju rokokowym.

Opis (streszczenie): Kolejny przystanek na trasie podróży to Ostrów Wielkopolski. Jego intensywny rozwój i przekształcenie z miasteczka rolniczego w ośrodek kupiectwa, rzemiosła i sukiennictwa nastąpił pod koniec XVIII wieku. Zwiedzanie warto rozpocząć od ratusza, który jest co najmniej trzecim w dziejach miasta. Zbudowany został w stylu neorenesansowym, w drugiej połowie XIX wieku, potem wielokrotnie był przebudowywany. Dziś jest m.in. siedzibą muzeum, w którym można przejść się uliczkami dawnego miasta i poczuć klimat sprzed stu lat. Dzięki wystawie w 3D można zobaczyć m.in. dawne sklepy i zakłady usługowe z charakterystycznym dla epoki wystrojem i asortymentem. Inne ciekawe obiekty to budynek dawnej Strzelnicy Miejskiej, neogotycki kościół świętego Stanisława z początku XX wieku oraz synagoga. Wybudowana w stylu mauretańskim jest perłą architektoniczną nie tylko miasta - to także jedyna tego typu synagoga w Polsce. Ostrów to również prężnie działające środowisko muzyczne. Big Band Powiatu Ostrowskiego to młody zespół działający pod kierunkiem Roberta Matuszewskiego, mający ma na swoim koncie występy oraz prestiżowe nagrody w Polsce i za granicą. Z Ostrowem związany był Krzysztof Komeda - Trzciński - kompozytor i pianista jazzowy, który w tutejszym Gimnazjum Męskim, założył swój pierwszy zespół. Mieszkanie rodziny Trzcińskich mieściło się w Banku Polskim, którego dyrektorem był ojciec Komedy Mieczysław Trzciński. Pamięć o muzyku w Ostrowie Wielkopolskim wciąż jest żywa. Jego imię nosi Ostrowski Festiwal Muzyka Polskiego Filmu. Wydarzenie przypomina między innymi filmy, do których muzykę napisał Krzysztof Komeda. Od 1996 roku odbywa się tu także Muzeum Jazz Festiwal.

Opis (streszczenie): Konstancin - Jeziorna to jedyne uzdrowisko na Mazowszu i miejsce, nad którym wciąż unosi się aura słynnego przedwojennego letniska. Już przed stu laty z zalet wyjątkowego mikroklimatu korzystali liczni letnicy. Inspiracją dla powstania Konstancina były popularne w Europie miasta ogrody. Do dziś zachował się tu układ urbanistyczny będący cennym przykładem planowania przestrzennego końca XIX wieku. Sercem miasta jest zrewitalizowany Park Zdrojowy. Rozległy kompleks w stylu angielskim okalają dzielnice okazałych willi reprezentujących różne style architektoniczne. Od początków istnienia letniska, w Konstancinie chętnie gościli i tworzyli znani artyści oraz ludzie pióra. W okresie międzywojennym zamieszkał tu Stefan Żeromski, właśnie tutaj napisał "Przedwiośnie", jedną ze swych najważniejszych książek. Naturalnym bogactwem Konstancina jest solanka o silnych właściwościach leczniczych. Tężnia solankowa to symbol uzdrowiskowego Konstancina. Potężna konstrukcja z tarniny zbudowana na planie regularnego wieloboku, znajduje się w centralnej części Parku Zdrojowego. Zbudowana w 1978 roku, była drugą tężnią na terenie Polski. Konstancin - Jeziorna to więcej niż uzdrowisko. Różne oblicza tego miejsca można poznać, wędrując szlakami Konstancina architektonicznego, artystycznego czy filmowego. Ta różnorodność oraz bogaty kalendarz wydarzeń kulturalnych sprawia, że - jak pisał kiedyś Kurier Warszawski - nuda w Konstancinie jest wykluczona.

Opis (streszczenie): Tym razem odwiedzamy Lublin - miasto z 700 - letnią historią, która rozpoczęła się na wzgórzu Czwartek. Nazwa założonej tu osady pochodziła od targów, jakie miały odbywać się właśnie w ten dzień tygodnia. Architektonicznym symbolem Lublina jest Brama Krakowska, łącząca starą część miasta ze śródmiejskim deptakiem. Stare Miasto z dawną siedzibą Trybunału Koronnego w centralnej części, należy do najlepiej zachowanych zespołów urbanistycznych w Polsce, a jego Rynek wyróżnia się bogactwem zdobień zabytkowych kamienic. Brama Grodzka, łącząca Stare Miasto ze wzgórzem zamkowym, była niegdyś łącznikiem pomiędzy miastem chrześcijańskim, a nieistniejącym już miastem żydowskim. Dziś mieści się w niej Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN, gromadzący wspomnienia o mieście żydowskim, którego społeczność stanowiła przed II wojną światową ponad 30 procent mieszkańców Lublina. Zwiedzając miasto, nie sposób pominąć Lubelskiej Trasy Podziemnej oraz Zamku z XIV - wieczną Kaplicą Trójcy Świętej z freskami ufundowanymi przez Władysława Jagiełłę. To jeden z najcenniejszych zabytków sztuki średniowiecznej nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Sztukę współczesną można podziwiać, spacerując ulicami Lublina. Miejskie murale ilustrują tematy społeczne lub po prostu pełnią funkcję estetyczną, odmieniając szare, smutne ściany starych kamienic. W dzielnicy Sławinek, na powierzchni 27 hektarów powstała unikatowa ekspozycja, dokumentująca życie dawnych mieszkańców regionu. Muzeum Wsi Lubelskiej zgromadziło zabytki architektury drewnianej, murowanej oraz zbiory etnograficzne z rejonu dawnego województwa lubelskiego. Co ciekawe mieszkają tu także zwierzęta gospodarskie.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Gdański Teatr Szekspirowski, w którym można zobaczyć przedstawienia teatralne w otoczeniu jakby wprost przeniesionym z czasów autora "Hamleta". Jako jedyny teatr na świecie ma otwierany dach. Jego budynek to mistrzowskie połączenie historii i nowoczesności. W roku 2016 okrzyknięto go najlepszym budynkiem teatralnym na świecie w międzynarodowym konkursie The Architizer A+Awards organizowanym przez prestiżowy portal architektoniczny. Choć gmach jest otoczony przez wysoki na 6 metrów mur, teatr nie jest zamkniętą twierdzą. Mury przepruwają liczne bramy, które otwierają budynek na miasto. W obrębie teatru znajdują się intrygujące przestrzenie dziedzińców i tajemniczych zaułków. Przypominają one place miejskie oraz wąskie uliczki, a cały gmach zdaje się być modelem średniowiecznego miasta. W jego centrum wznosi się budynek z salą teatralną. Jej wymiary są identyczne jak dawnego teatru z XVII wieku i tak jak wówczas przedstawienia można oglądać z trybun galerii rozmieszczonych wokół dziedzińca. W gdańskim teatrze, dzięki nowoczesnej technologii, można grać pod gołym niebem, jak w czasach elżbietańskich. Zamknięta sala teatralna możne nagle stać się otwartym dziedzińcem. Zastosowanie tak niekonwencjonalnych rozwiązań sprawia, że to jedyny gmach na świecie, gdzie udało się połączyć epokę elżbietańską z dokonaniami XXI wieku.

Opis (streszczenie): Biłgoraj to miasto skryte wśród lasów, leżące nieco na uboczu. Z drugiej jednak strony na przestrzeni wieków przyciągało do siebie nowych mieszkańców różnych nacji. Przenikały się tu wpływy kilku grup etnicznych, a to sprawiło, że rozwinął się tutaj jedyny w swoim rodzaju folklor, niepodatny na mody i style. Do dziś ciekawą, regionalną kulturę ludową możemy odnaleźć w muzyce i tańcach, strojach i kuchni. Położenie miasta i warunki pogodowe regionu sprzyjają turystyce. Stąd możemy wyruszać na Roztocze i do Puszczy Solskiej, podziwiać przyrodę i architekturę. Na poszukiwaczy przygód czeka mnóstwo tras turystycznych, m.in. przebiegający przez miasto, liczący 2000 km, słynny Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo. Historia Biłgoraja sięga XVI wieku. Miasto - niegdyś prywatne - położone na szlaku handlowym łączącym Lublin i Jarosław stało się ważnym punktem na mapie wymiany handlowej w ówczesnej Rzeczypospolitej. To zawsze sprzyjało migracji ludności, ściągało kupców różnych nacji. Dominowali tu jednak przede wszystkim Polacy i Rusini, potem, stosunkowo szybko osiedlili się również Żydzi, którzy stanowili trzecią co do wielkości grupę etniczną zamieszkującą miasto. W regionie warto też odwiedzić Zwierzyniec, popularny ośrodek turystyczno - wypoczynkowy, będący bramą do Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Opis (streszczenie): Suwałki to dawny ośrodek wielu kultur, przez który przebiegał Trakt Kowieński prowadzący z Warszawy do Petersburga. Miasto zostało założone w XVIII w. przez zakon kamedułów, w malowniczym miejscu wśród jezior i lasów. Szczęśliwie niemalże w całości zachowało swoją XIX - wieczną klasycystyczną zabudowę. Dziś można je zwiedzać szlakiem ścieżek kulturowych. Tomasz Bednarek wybiera ścieżkę klasycystyczną, na której znajduje się 21 przystanków cennych zabytków architektury. Suwałki to miasto urodzenia Marii Konopnickiej, która mieszkała tu do siódmego roku życia. Z miastem nad Czarną Hańczą związane były także inne wybitne postacie, tu urodzili się: Lechosław Marszałek, twórca słynnej kreskówki "Bolek i Lolek" oraz znakomity reżyser Andrzej Wajda, a także tu spędziła młodzieńcze lata żona marszałka Józefa Piłsudskiego Aleksandra Szczerbińska oraz wybitny malarz Alfred Wierusz - Kowalski. Kulturę w Suwałkach można chłonąć nie tylko w muzeach, ale również w plenerze. Nad malowniczym Zalewem Arkadia znajdują się rzeźby powstałe w ramach Międzynarodowego Pleneru Rzeźbiarskiego. Co roku w spotykają się tutaj rzeźbiarze z Białorusi, Litwy, Ukrainy i Polski. Uczestnicy pleneru korzystają z brył granitu, niesamowicie trwałego i opornego w pracy materiału, którym Suwalszczyzna została hojnie obdarzona przez lodowce skandynawskie. W okresie międzywojennym Suwałki były siedzibą jednego z największych garnizonów kawaleryjskich w kraju, miejscowy garnizon liczył około czterech i pół tysiąca żołnierzy. Teraz tradycje kawaleryjskie pielęgnuje Grupa Rekonstrukcji Historycznej Garnizon Suwałki, uhonorowana w swojej dziedzinie prestiżowymi nagrodami.

Opis (streszczenie): Tomaszów Lubelski, największe miasto na Roztoczu, jest jednocześnie jednym z najmłodszych. Lata temu przebiegał przez nie ważny szlak handlowy, a dziś jest doskonałą bazą wypadową w turystyczne okolice Roztocza oraz jednym z dwóch polskich miast, które może pochwalić się profesjonalnym torem wrotkarskim o nawierzchni wyczynowej. Początki miejscowości sięgają końca XVI wieku. Z inicjatywy kanclerza Jana Zamojskiego powstała osada o nazwie Jelitowo - od herbu Zamojskich. W 1612 roku nazwę zmieniono na Tomaszów - na cześć syna kanclerza Zamojskiego, a w 1621 roku miasteczku nadano przywilej lokacyjny. Współcześnie warto tu m.in. przysiąść na ławeczce doktora Petera, lekarza i społecznika, niezwykle zasłużonego dla miasta. Modrzewiowy kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny to z kolei jeden z najciekawszych obiektów architektury drewnianej w skali kraju i unikatowy przykład pełnego zastosowania form budownictwa barokowego w drewnie. Tomaszów i okolice to miejsca skrywające ważne świadectwa historii. W bukowych lasach wciąż pobrzmiewa echo tragicznych wydarzeń. Pomiędzy 17 a 26 września 1939 roku pod Tomaszowem stoczone zostały dwie bitwy, zaliczane do największych w kampanii wrześniowej. Bohaterską postawę Polaków upamiętnia organizowana co rok rekonstrukcja tamtych wydarzeń. W czasie II wojny światowej w pobliskim Bełżcu Niemcy utworzyli obóz pracy, a następnie obóz zagłady. Dziś działa tu Muzeum - Miejsce Pamięci, upamiętniające ofiary niemieckich zbrodni.

Opis (streszczenie): Pałac w Wilanowie to jedna z najpiękniejszych rezydencji w Polsce. Wybudował ją król Jan III Sobieski - na obrzeżach Warszawy, by uciec od zgiełku stolicy. Imponującą budowlę wraz z ogrodami stworzyli najznamienitsi architekci i artyści doby baroku. Niegdyś w tym miejscu znajdowała się nieduża, podwarszawska wieś Milanów. Gdy w 1677 roku kupił ją Jan III Sobieski, została przemianowana na Villa Nova. Z czasem nawiązująca do tradycji antycznych nazwa uległa spolszczeniu i tak narodził się Wilanów. Rezydencja przez wieki przechodziła z rąk do rąk, jednak żaden z nowych właścicieli nie poważył się na zniszczenie dziedzictwa króla Jana III Sobieskiego. Pałac nazywany Monumentum Sobiescianum to pomnik chwały i świadectwo niezwykłej osobowości króla. Jest swoistym ewenementem na skalę europejską. Łączy w sobie cechy typowego dla Polski dworu szlacheckiego, włoskiej willi ogrodowej oraz podparyskiego Wersalu. W mocno doświadczonej przez historię Polsce, budowla jest unikatem, bo przetrwała do naszych czasów bez większego uszczerbku. W 1994 roku została uznana za pomnik historii RP. Dziś to najlepsze miejsce, by poznać dzieje władcy, którego sława wykroczyła daleko poza granice Rzeczypospolitej.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedzi Sierpc - miasto rozsławiające uroki mazowieckiej wsi. Wszystko za sprawą tutejszego skansenu, którego walory od lat doceniają turyści i filmowcy. To właśnie tu nakręcono kultowe sceny do filmów historycznych, jak "Szwadron" Juliusza Machulskiego czy słynnej ekranizacji "Pan Tadeusza" w reżyserii Andrzeja Wajdy. Sierpecki skansen jest również jednym z większych w kraju - na 60 hektarach znajdziemy tu 11 zagród, kościół, a nawet dworek szlachecki. Obiekt w 2016 roku wygrał w internetowym plebiscycie na najciekawszy skansen w Polsce. Jest najważniejszą, ale nie jedyną atrakcją miasta. Mimo niemal 700 - letniej historii w Sierpcu nie znajdziemy typowej starówki z kamieniczkami ani rynku, ale jest za to inny dumny symbol dawnej świetności miasta - okazały klasycystyczny ratusz wzniesiony w latach 40. XIX wieku. Stanął w miejscu wcześniejszej siedziby rajców, której początki sięgają średniowiecza. Ciekawostką są też stare drewniane domy z przełomu XIX i XX wieku. Kameralna zabudowa Sierpca daje wyobrażenie, jak niegdyś wyglądały mazowieckie miasteczka. Długą historię mają sierpeckie świątynie - Kościół pw. Wniebowzięcia NMP oraz Fara pw. św. Wita, Modesta i Krescencji, której fronton widnieje w sierpeckim herbie. To najstarszy zabytek miasta. Historycy podejrzewają, że pierwszy kościół w tym miejscu powstał jeszcze w XI wieku. Najstarsze mury obecnej budowli pochodzą z XIV i XV wieku.

Opis (streszczenie): Kolejna wyprawa Tomasza Bednarka prowadzi do Zabrza. Węgiel kamienny odkryto tu w 1790 roku. Od tamtego momentu niewielka wieś stała się ziemią obiecaną dla przemysłowców. Jak grzyby po deszczu zaczęły wystarać kopalnie oraz huty, a sielski pejzaż przemienił się w industrialny, w którym dominowały szyby kopalniane oraz kominy. Górnictwo swój złoty wiek ma już za sobą, choć w Zabrzu wciąż działa kilka kopalń, w tym jedna prywatna. Jednak pamięć o przemysłowej przeszłości miasta nie przemija, bo z całego Górnego Śląska właśnie Zabrze najsilniej postawiło na turystykę industrialną. Dawne kopalnie to dziś miejsca, w których można z bliska przyjrzeć się, jak niegdyś wyglądała codzienna praca górników.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek zwiedza Warszawę i Mazowsze, wędrując szlakiem miejsc związanych z Fryderykiem Chopinem. Spaceruje Krakowskim Przedmieściem w pobliżu budynków, w których mieszkała rodzina Chopinów, odwiedza Ogród Saski, gdzie bawił się mały Fryderyk. Dociera również do Muzeum Fryderyka Chopina w odrestaurowanym zamku Ostrogskich oraz pod pomnik kompozytora w Łazienkach Królewskich. Na szlaku wędrówki znajduje się również dworek w Żelazowej Woli oraz kościół w Brochowie, gdzie Chopin został ochrzczony.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomasz Bednarek odwiedza Stargard nazywany klejnotem Pomorza. Znajdują się tutaj najcenniejsze zabytki średniowieczne w tej części świata, wpisane na Europejski Szlak Gotyku Ceglanego. Można tu wiele razy używać przedrostka naj: stoi tu najwyższa baszta w Polsce, a Kolegiata Mariacka - najpiękniejszy z kościołów - jest najwyżej sklepioną świątynią w kraju. Nie brakuje unikatów na skalę światową: średniowiecznej bramy rozpiętej nad rzeką czy największego krzyża pokutnego wykutego z jednego bloku kamiennego. Choć miasto bardzo ucierpiało w czasie II wojny światowej, nadal zachwyca turystów oraz pasjonatów historii.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek w swojej kolejnej podróży po Polsce odwiedza Głuchołazy, miasto tuż obok czeskiej granicy, z niezwykłą Parkową Górą i tężnią solankową. Głuchołazy szczycą się też bogatą historią wydobycia złota. Współcześnie - do miasta zjeżdżają rowerzyści z okolic dla słynnych tras rowerowych. Ponadczasowa seria podróżnicza, wpisująca się w cykl inicjatyw promujących i popularyzujących Polskę w oparciu o jej potencjał historyczny, kulturowy, przyrodniczy i rekreacyjny. Tomasz Bednarek odwiedza najpiękniejsze i najciekawsze miejsca w wielu zakątkach kraju, wędrując nie tylko szlakiem tłumnie odwiedzanym przez turystów, ale docierając również do miejsc, o których wiedzą nieliczni.

Opis (streszczenie): W tym odcinku odwiedzamy Łomżę, która w 2018 roku obchodziła swoje 600. urodziny. Choć leży w województwie podlaskim, ulokowana jest historycznie i geograficznie na Mazowszu, w środkowym biegu Narwi na malowniczej Nizinie Mazowieckiej. W 1418 roku Łomża uzyskało prawa miejskie, ale gród - pierwowzór miasta - istniał już na wiele lat przed tą datą. Dziś można tutaj wznieść się w przestworza, a to za sprawą mistrzów motoparalotniarstwa, którzy odnoszą liczne zwycięstwa. Miasto rozsławia również Teatr Lalki i Aktora oraz Międzynarodowy Festiwal Teatralny Walizka. Warto obejrzenia jest też niezwykła ruchoma szopka w klasztorze kapucynów - odnajdziemy w niej postaci wielu wybitnych Polaków. 15 km za miastem, w Nowogrodzie możemy odetchnąć wspomnieniem wsi kurpiowskiej. Na terenie 3, 5 hektara znajduje się muzeum na wolnym powietrzu - jedno z najstarszych tego typu w Polsce. Jego twórca Adam Chętnik założył też muzeum w Łomży, w którym znajduje się m.in. bogata ekspozycja bursztynu, narzędzi do obróbki i prezentacja biżuterii bursztynowej. To nawiązanie do tradycji wydobycia na Kurpiach bursztynu kopalnego. Turyści nie mogą przejść obojętnie koło najbardziej znanej łomżynianki, Hanki Bielickiej, która ma tutaj swój pomnik ławeczkę. Aktorka znana była ze swojego nietuzinkowego poczuciu humoru i zamiłowania do kapeluszy. Nawiązując do jej kolekcjonerskiej miłości, na dwóch rondach utworzono ogromne kwiatowe kapelusze.

Opis (streszczenie): Tym razem odwiedzimy Kazimierz Dolny - miasteczko uważane za jedno z najpiękniejszych w Polsce. Ma unikalne położenie nad malowniczym przełomem Wisły, a jego zabytkowa zabudowa wśród lessowych wzgórz od dawna inspiruje malarzy i poetów oraz przyciąga miliony turystów. Kazimierz Dolny to unikat w skali Polski, stanowi najlepiej zachowane do naszych czasów miasteczko handlowe położone na dawnym szlaku wiślanym. Do dziś można tu napotkać liczne oznaki dawnego bogactwa. Przypominają o tym nieczynne już spichlerze oraz renesansowe kamienice należące niegdyś do tutejszego patrycjatu. Zabytkowe centrum miasta z zabudową skupioną wokół rynku zostało wpisane w 1994 roku na listę Pomników Historii RP. Kazimierz to również miejsce o niespotykanych nigdzie indziej w Polsce walorach przyrodniczych. Wystarczy tylko wyjść kilkaset metrów poza centrum i już można zagłębić się w tajemnicze wąwozy lessowe, wyglądające niczym z filmów fantasy. O tym, jak kiedyś wyglądały wioski rybackie nad Wisłą, najlepiej przekonać się w Mięćmierzu - dawnej wsi, która obecnie stanowi zachodni kraniec Kazimierza Dolnego. Można tu znaleźć wiekowe chaty przeniesione z różnych miejsc Lubelszczyzny. Promem warto też wybrać się do pobliskiego Janowca; to obecnie wieś, lecz niegdyś miasto prywatne. Pamiątką po minionej świetności jest górujący nad okolicą zamek.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza przepiękny skansen - Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. W takiej scenerii opowiada o Wielkanocy, najstarszym i najważniejszym ze wszystkich chrześcijańskich świąt. W Niedzielę Wielkanocną dopełnia się największa tajemnica wiary: Chrystus odnosi zwycięstwo nad śmiercią. Wielkanocna symbolika była tak wymowna i nacechowana emocjonalnie, że szybko przenikło do sztuk plastycznych oraz do muzyki. W Polsce powszechnie znane są piękne obrzędy związane z tym świętem oraz poprzedzającym je Wielkim Tygodniem: strojenie palm wielkanocnych, zdobienie pisanek, święcenie pokarmów, dzielenie się jajkiem czy wreszcie śmigus - dyngus. Są też mniej znane tradycje, które mają zasięg regionalny. Opowiedzą o nich kulturoznawcy ze skansenu w Sierpcu oraz z Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Niezależnie od tego jak spopularyzowany jest wielkanocny zwyczaj, każdy kryje w sobie głęboką symbolikę, wpisaną w to niezwykłe święto radości i nadziei. Dopełnieniem podniosłej atmosfery odcinka będzie muzyka paschalna w świetnym wykonaniu.

Opis (streszczenie): Śniardwy, największe jezioro w Polsce, ma powierzchnię ponad jedenastu tysięcy hektarów i niemal sto kilometrów linii brzegowej. Jest szerokie na trzynaście kilometrów, długie na dwadzieścia dwa i jednocześnie płytkie - średnia głębokość nie przekracza tu siedmiu metrów, a strefa sitowia wzdłuż płycizn przy brzegu, sięga niekiedy niemal dwustu metrów. Połączone z innymi jeziorami kanałami lub wąskimi przesmykami Śniardwy są częścią Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. W szczycie sezonu w przesmyku Przeczka panuje ruch nie mniejszy niż na ulicach wielkich miast. Wpływa się tu na Śniardwy w drodze z Giżycka i Mikołajek albo od południa z Rucianego - Nidy. Największe polskie jezioro kusi nie tylko żeglarzy, lecz jest również wyzwaniem dla piechurów i rowerzystów. W Okartowie można wsiąść na rower, by mazurskie morze poznać od strony lądu. Okolica to również raj dla miłośników zwierząt. Położona w Puszczy Piskiej i oczywiście nad Śniardwami stacja badawcza Polskiej Akademii Nauk specjalizuje się w hodowli konika polskiego, czyli prymitywnej rasy wywodzącej się od dzikich tarpanów. Stacja w Popielnie działa od lat pięćdziesiątych XX wieku. W zabytkowym spichlerzu mieści się jej muzeum, a tuż obok stajnie.

Opis (streszczenie): Świnoujście to miejsce, gdzie jedna z najszerszych polskich plaż i ciepła jak na bałtyckie warunki woda idą w parze z walorami uzdrowiskowymi i przyrodniczymi. Spośród innych nadmorskich miejscowości miasto wyróżnia wyjątkowe położenie na 44 wyspach, z których trzy są zamieszkane, a pozostałe stanowią ostoję dla wielu gatunków ptaków. Wiatrak Stawa Młyny stojący na krańcu falochronu to symbol Świnoujścia, a według jednego z rankingów również najbardziej romantyczne miejsce w województwie zachodniopomorskim. Dzięki pulsującemu światłu pełni funkcję stawy, czyli znaku nawigacyjnego dla statków wpływających do portu. Życie turystyczne miasta koncentruje się wokół historycznego centrum i dzielnicy nadmorskiej położonych na wyspie Uznam. Wyspa Wolin słynie zaś z jednego z najlepiej zachowanych fortów pruskich oraz podziemnego miasta z czasów II wojny światowej. Świnoujście to miasto nierozerwanie związane z morzem. Bardzo często organizowane są tu regaty, które są okazją do do zwiedzenia jednostek gościnnie zawijających do świnoujskiego portu. Do kultowych morskich wydarzeń należą m.in. czerwcowe Dni Morza oraz sierpniowe Sail Świnoujście, przyciągające do miasta najpiękniejsze europejskie żaglowce. Pasjonatów historii zainteresuje Fort Gerharda, Latarnia Morska oraz podziemny obiekt militarny. Ukryte pod nadmorskimi wydmami żelbetowe schrony połączone kilometrem korytarzy są dziś jedną z największych atrakcji Świnoujścia.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza pałac w Pławniowicach, sprawdza też, jak działała stacja wodociągowa napędzana parą wodną oraz jakim rzemiosłem jest trudna sztuka ludwisarstwa. Zobaczymy też ruiny pałacu w Ujeździe oraz wieżę zamku w Toszku. Wędrówkę po malowniczej okolicy rozpoczniemy właśnie w Pławniowicach. Trzyskrzydłowa budowla pałacu w stylu neomanieryzmu niderlandzkiego wzniesiona została w latach 80. XIX wieku. Gmach, usytuowany na planie podkowy, liczy sobie 7 wież, wykonany jest z cegły, elementów piaskowca i sztukaterii. Wokół rozpościera się romantyczny ogród krajobrazowy. Charakteryzuje się on zgeometryzowaną przestrzenią, neorenesansowym charakterem rzeźby oraz układem biegnących po krzywej ścieżek. Park porastają wyjątkowe okazy drzew. Najlepszym przykładem jest dąb szypułkowy, którego średnica dochodzi do 480 cm. Na terenie parku podziwiać można również egzotyczne gatunki drzew: miłorząb japoński, choinę kanadyjską czy cypryśniki błotne, drzewo pochodzące ze wschodnich stanów USA i Meksyku, które żyje nawet do 1000 lat. W niedalekich Poniszowicach, na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego, znajduje się Kościół św. Jana Chrzciciela i Matki Bożej Częstochowskiej. Dzieje parafii sięgają XII wieku. Kościół mniej więcej w tym kształcie powstał pod koniec wieku XV i od tamtego czasu uległ tylko niewielkim rozbudowom. Obok zbudowanej z drewna modrzewiowego świątyni, stoi XVI - wieczna dzwonnica.

Opis (streszczenie): Łowicz to miasto, którego symbolem są pasiaste stroje. Region słynie również z najpiękniejszych w kraju wycinanek. Historię i tradycje regionalne najlepiej poznać w muzeum, które działa w dawnym seminarium księży misjonarzy. Położony przy rynku gmach zbudowano według projektu królewskiego architekta Tylmana z Gameren. Obiekt wielokrotnie zmieniał funkcję. Działała tu między innymi Szkoła Realna, do której w latach 60. XIX wieku uczęszczał młody Józef Chełmoński, późniejszy słynny malarz i piewca uroków polskiej wsi. Łowicz eksponuje folklor na każdym kroku, łowickie pasy można zauważyć na karoseriach miejskich autobusów, a wycinanki są wmurowane w posadzkę Starego Rynku. Na placu stworzono, wzorowaną na Hollywood, Aleję Gwiozd. Honoruje się tu ludzi i zespoły za wybitne zasługi dla promocji kultury ludowej. Swoją gwiozdę, czyli okrągłą wycinankę, ma tu m.in. Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca Mazowsze. Podczas pobytu w Łowiczu Tomasz Bednarek wiele uwagi poświęca też najważniejszemu zabytkowi miasta - Bazylice Katedralnej pw. Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja. Barokowa świątynia jest miejscem spoczynku dwunastu prymasów Polski. Z tego powodu, jak i niezwykłej wartości artystycznej, kościół nazywany bywa "Mazowieckim Wawelem". W symbolice miasta ważną rolę odgrywają pelikany - ich wizerunki umieszczono w herbie Łowicza. Podczas tutejszej słynnej procesji Bożego Ciała niesiona jest monstrancja przedstawiająca pelikana. Ten ptak od wieków uchodzi za chrześcijański symbol Ciała i Krwi Chrystusa, co tylko podkreśla związki miasta z tym ważnym świętem. W Łowiczu na każdym kroku spotykamy barwny folklor. To miasto udowadnia, że sztuka ludowa nie musi być zamknięta w muzeum, lecz może stać się żywą tradycją inspirującą współczesnych!

Opis (streszczenie): Dolina Biebrzy to jeden z najbardziej dziewiczych rejonów naszego kraju. Gęste lasy zamieszkiwane między innymi przez łosie, wokół ciągnące się po horyzont bagna, a zarazem siedliska tysięcy ptaków. Biebrza to rzeka typowo nizinna - ma źródła na Podlasiu, w pobliżu granicy z Białorusią, a swój bieg kończy po przepłynięciu ponad 160 km, wpadając do Narwi. O jej uroku decydują długie fragmenty, gdzie rzeka meandruje majestatycznie przez rozległą pradolinę. By odpowiednio nacieszyć się Biebrzą, można skorzystać z gęstej sieci szlaków pieszych, rowerowych oraz wodnych. Uroki doliny pomagają też poznać liczne punkty widokowe. Okolica to nie tylko cuda natury, ale również ślady przeszłości. Carska droga, Twierdza Osowiec czy działalność hrabiego Karola Brzostowskiego, zainteresują każdego pasjonata historii. Podobnie jak miejscowość Wizna. Zwana "polskimi Termopilami" obrona Wizny, to bitwa, która rozegrała się w tej okolicy we wrześniu 1939 roku. Polscy żołnierze, pod dowództwem kapitana Władysława Raginisa, przez trzy dni bohatersko opierali się przeważającym i lepiej uzbrojonym oddziałom niemieckim. Po poddaniu wycieńczonego oddziału kapitan Raginis popełnił samobójstwo. Jego szczątki, pochowane najpierw bezimiennie u podnóża góry, dopiero po latach przeniesiono do grobu w tak długo bronionym bunkrze.

Opis (streszczenie): W Krainie Wielkich Jezior, na przesmyku pomiędzy jeziorami Kisajno i Niegocin leży Giżycko - miasto z historyczną twierdzą i obrotowym mostem, do którego otwarcia wystarczy siła mięśni jednego człowieka. To tu zjeżdżają miłośnicy plażowania, smacznych ryb i głodni wrażeń wodniacy. Zwiedzanie Giżycka warto rozpocząć od atrakcji, która dosłownie dzieli i łączy miasto nazywane Żeglarską Stolicą Polski. XIX - wieczny most obrotowy na Kanale Giżyckim jest unikatem w skali Europy. Na kontynencie są dwie takie przeprawy, ale tylko jedna czynna i to właśnie tutejsza. Każdego dnia wzdłuż kanału przepływają setki łodzi. Swoisty tranzyt wodny przez samo centrum wprowadza pewien rytm w życie mieszkańców. Na tablicach informacyjnych rozmieszonych w przestrzeni miasta można się dowiedzieć, kiedy most będzie otwarty, a kiedy zamknięty. I tak na przykład przegapienie godziny 16.00 skutkować może uwięzieniem na tak zwanej Wyspie Giżyckiej na bagatela, 1, 5 godziny. Przystanek obowiązkowy na trasie wędrówki to Twierdza Boyen - największa gabarytowo atrakcja Giżycka. Ta XIX - wieczna pruska fortyfikacja nigdy nie została zdobyta i do dziś stanowi unikatowy zabytek architektury na skalę Europy. Ruszając na wodę, można przyjrzeć się stolicy polskiego żeglarstwa z odpowiedniej perspektywy. Wzdłuż linii brzegowej jeziora Niegocin rozciąga się największy pasażerski i jachtowy port na Mazurach. Tutejsze jeziora przyciągają nie tylko turystów, ale także ekipy filmowe. W 1962 roku między innymi na jeziorze Kisajno i właśnie w Giżycku Roman Polański nakręcił "Nóż w wodzie". Dostał nominację do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

Opis (streszczenie): Krzeszów to niewielka, leżąca na uboczu miejscowość. Uznawana jest za stolicę duchową Dolnego Śląska, ale przyciąga nie tylko wiernych. Znajdujące się tu Opactwo Cystersów określane jest mianem Europejskiej Perły Baroku. Pierwszych zakonników benedyktynów - osiedliła tutaj w XIII wieku Anna Przemyślidka, wdowa po Henryku Pobożnym. Niezwykły rozkwit opactwa to z kolei przełom wieków siedemnastego i osiemnastego, czas triumfu kontrreformacji. Kamień węgielny pod budowę kościoła pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny położono w roku 1728, niedługo po rozbiórce wcześniejszego kościoła gotyckiego. Konsekracji świątyni dokonano siedem lat później. Bazylika ma sto osiemnaście metrów długości, a jej wieże - 71 metrów wysokości, co decyduje o niezwykle harmonijnym kształcie budowli. W przylegającym bezpośrednio do świątyni Mauzoleum, spoczywają zasłużeni dla klasztoru władcy z dynastii Piastów - Bolko Pierwszy - fundator opactwa i jego wnuk, Bolko Drugi. Bolko Trzeci zaś, zabity ponoć w wieku trzech lat kamieniem rzuconym przez nadwornego błazna, jest opiewany przez epitafium rozdzielające ich sarkofagi. Krzeszów to dzieło opatów wizjonerów oraz zatrudnianych przez nich wybitnych artystów. Tylko tu, na niewielkiej przestrzeni tak wspaniale przeplatają się założenia teologii z ideałami barokowej sztuki. To ważne sanktuarium, wielki pomnik epoki i przestrzeń przesycona nieuchwytnym duchem.

Opis (streszczenie): Leszno nazywano niegdyś Wielkopolskimi Atenami. Przyciągało artystów, naukowców i filozofów. Kształcił się tu król Stanisław Leszczyński. Dziś słynie z żużla i świetnych warunków do uprawiania lotnictwa sportowego czy baloniarstwa. Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od charakterystycznego rynku. Z każdego rogu wychodzą prostopadłe względem siebie dwie ulice. Wzdłuż pierzei znajduje się 37 kamienic, w większości pochodzących z przełomu XIX i XX wieku. Historia miasta rozpoczęła się w 1393 roku, a przynajmniej z tego właśnie roku pochodzi pierwsza wzmianka o Lesznie - wtedy osadzie, która nosiła nazwę Lesczno. W 1547 r. prywatne Leszno uzyskało prawa miejskie nadane przez króla Zygmunta Starego. Centralną część rynku zajmuje barokowo - klasycystyczny ratusz. Budowla zawiera relikty pierwszego ratusza z 1639 r. , ale współczesny wygląd otrzymała w XVIII wieku - po przebudowie, która była konieczna po wielkich pożarach. Kolorytu miastu dodają także murale. Fani sztuki prezentowanej poza murami galerii czy muzeów, wyposażeni w specjalną mapkę, mogą ruszyć śladem leszczyńskich obrazów na murach. Na trasie jest 15 murali, m.in. ten przedstawiający leszczyńskiego poetę Stanisława Grochowiaka. Ciekawostką jest też Teatr Miejski w Lesznie - - najmłodszy państwowy teatr w Polsce. Powstał w 2016 roku. 150 - osobowa widownia może oklaskiwać aż 10 premier w sezonie.

Opis (streszczenie): Podczas kolejnej podróży odkryjemy atrakcje Kanału Elbląskiego - najdłuższego kanału żeglownego w Polsce. Można po nim płynąć nie tylko wśród falujących wód, ale i po trawie - wszystko za sprawą XIX - wiecznych urządzeń hydrotechnicznych stanowiących unikat na skalę światową. Kanał Elbląski, zwanym także Kanałem Elbląsko - Ostródzkim, od półtora wieku stanowi wodne połączenie Elbląga z Ostródą. Jego eksplorowanie najlepiej zacząć właśnie w Elblągu, gdzie w centrum miasta, nad brzegiem rzeki Elbląg, znajduje się punkt startowy rejsów wycieczkowych. Po Kanale Elbląskim pływają prywatne jachty, motorówki oraz statki pasażerskie. Podczas rejsu można zobaczyć wiele atrakcji, bo kanał to także system grobli, przekopów, śluz, pochylni, które łączą aż 10 jezior od Elbląga do Ostródy. Kanał wraz z odgałęzieniami liczy sobie ponad 150 kilometrów. Płynąc tym szlakiem wodnym, obserwujemy krajobraz zmieniający się jak w kalejdoskopie. Mijamy jeziora, lasy, pola i wsie. Taka nieśpieszna podróż to doskonały sposób na podziwianie przyrody Żuław Wiślanych - jedynego obszaru depresji w Polsce. Kanał to również wymarzone miejsce do uprawiania kajakarstwa. Tutaj utworzono nawet specjalny Szlak Papieski, na pamiątkę spływów kajakowych, w których pod koniec lat 50. uczestniczył Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Kanał Elbląski - światowy cud techniki - w 2011 roku został uznany za pomnik historii RP.

Opis (streszczenie): Na świąteczny odcinek Tomek Bednarek zaprasza do Krakowa. Odświętna sceneria królewskiego miasta to najlepsze tło do opowieści o tradycjach bożonarodzeniowych znanych Polakom od pokoleń. To właśnie tutaj, na krakowskim rynku można znaleźć najpiękniejsze polskie szopki. Opowiemy m.in. o długiej tradycji szopek krakowskich, o zwyczaju kolędowania, ubierania choinki, składania życzeń oraz o innych obyczajach związanych z Bożym Narodzeniem. Odwiedzimy też Rabkę - Zdrój - Światowe Miasto Dzieci, w którym znajduje się pomnik świętego Mikołaja. Bez niego trudno wyobrazić sobie te niezwykłe, najbardziej rodzinne ze wszystkich święta. Boże Narodzenie to wiele różnych zwyczajów i ogrom symboliki. Wspomnienie narodzin Jezusa Chrystusa przez wieki stało się również świętem, które jednoczy, zachęca do pojednania i przebaczenia, do wyciągnięcia ręki i okazania dobrej woli.

Opis (streszczenie): W tym odcinku odwiedzamy miasto, które jako jedyne w Europie może pochwalić się dwoma wybitnymi ikonami współczesnej architektury stojącymi tuż obok siebie. Oba obiekty otrzymały najważniejsze europejskie nagrody w dziedzinie architektury. Biały jak lód gmach filharmonii okrzyknięto w 2015 roku najlepszym budynkiem Europy. Sąsiadująca z nim falująca płaszczyzna z betonu, która przykrywa muzeum historii najnowszej Szczecina, została uznana w 2016 roku za najlepszą przestrzeń publiczną w Europie.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Tomek Bednarek odwiedza zamek w Mosznej. Nie jest ani najstarszy, ani największy w Polsce, ale z całą pewnością robi wrażenie. Wedle niektórych ma aż 365 pomieszczeń - po jednym na każdy dzień roku - i 99 wież oraz wieżyczek - tyle, ile rodzinnych majątków mieli jego właściciele. Wokół rozciąga się 200 - hektarowy park z 300 - letnimi dębami, a w piwnicach zachowane są ślady prowadzące podobno do zakonu templariuszy. Cesarz Wilhelm II przyjeżdżał tu na słynne polowania, a w czasach rozbudowy zamku krążyły plotki, że właścicielom pomaga sam diabeł. Zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał m.in. do Georga von Reiswitza, marszałka dworu króla Prus Fryderyka Wielkiego czy do rodziny Tiele - Winckler, których przodkiem był zwykły górnik z Tarnowskich Gór, Franz von Winkler. Życiorys Franza von Winklera to doskonały przykład idealnego rodowodu pruskiego bogacza: z ubóstwa, dzięki własnej pracy, lojalności wobec władz i sprytowi doszedł do jednego z najbardziej pokaźnych majątków na Śląsku.

Opis (streszczenie): W tym odcinku zwiedzimy Mikołajki. Kiedy wjeżdża się do miasta i dociera do jego centrum, można odnieść wrażenie, że pobyt tutaj będzie związany głównie z żeglowaniem, jedzeniem ryb i spacerami nad wodą. Tymczasem miasto ma dużo więcej do zaoferowania. Znajduje się tu m.in. piękny, klasycystyczny kościół ewangelicko - augsburski, wzniesiony na początku lat 40. XIX wieku. Jego wnętrze urzeka pastelową kolorystyką drewnianych empor i ławek. Sufit zbudowany został z kolebkowych kasetonów, które sprawiają wrażenie trójwymiarowości. W kościele zachował się też zabytkowy prospekt organowy. Warte odwiedzenia jest też pierwsze w Polsce Muzeum Reformacji Polskiej, gdzie znajdziemy m.in. nietypowy eksponat nartę podarowaną przez Adama Małysza. Mikołajki zachwycą smakoszy ryb. W jeziorach otaczających miasto łowione są szczupaki, sandacze, miętusy oraz okonie. Zanim te kulinarne atrakcje miasta trafią na nasze stoły, trzeba je wyłowić. Rybacy sieci zarzucają wieczorem, a wyciągają wcześnie rano. Ryby są wyjmowane i wrzucane do skrzynek, a siatka jest dokładnie zwijana i przygotowywana do kolejnego wieczornego zarzucenia. Mikołajki to również miasto piosenki żeglarskiej. W 2018 roku świętowano 40 - lecie Festiwalu Szantowego, który odbywa się w Wiosce Żeglarskiej oraz w Amfiteatrze. Wieczorem dla turystów i mieszkańców organizowane są uroczyste koncerty polskich mistrzów piosenki szantowej.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Gorzów Wielkopolski - miasto z najdłuższą estakadą kolejową, torem żużlowym i najstarszym lodołamaczem w Polsce. Położone dumnie nad Wartą, szczyci się 750 - letnią tradycją. Mimo burzliwych dziejów i zniszczeń w mieście przetrwały piękne zabytki. Jednym z najciekawszych jest Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wybudowana na fundamentach z kamienia, gotycka, z elementami stylu romańskiego od wieków dominowała w panoramie miasta. XIII - wieczna katedra podobnie jak średniowieczne mury miejskie, jest jednym z najstarszych zabytków Gorzowa. Pamiątki z dziejów miasta i regionu można zobaczyć w Muzeum Lubuskim, które mieści się w okazałej willi wybudowanej na początku XX wieku, należącej niegdyś do właściciela fabryki kabli, Gustawa Adolfa Schroedera. Będąc w muzeum koniecznie trzeba odwiedzić przylegający do willi ogród dendrologiczny. Wytyczona ścieżka edukacyjna pozwala poznać blisko 150 gatunków drzew i krzewów. Znajdziemy tu tak egzotyczne gatunki, jak złotolin japoński, jodłę kalifornijską i koreańską czy wierzbę mandżurską. Spacerując gorzowskimi uliczkami nie sposób ominąć bulwaru nadwarciańskiego. Na jego skraju możemy spotkać siedzącego w łódce Pawła Zacharka, legendarnego przewoźnika, za sprawą którego mieszkańcy przeprawiali się na drugą stronę Warty. Nad całym bulwarem rozciąga się najdłuższa w Polsce estakada kolejowa. Licząca ponad sto lat jest jednym z najpiękniej położonych zabytków techniki o unikatowym rozwiązaniu architektonicznym. Gorzów rozsławia też folklor cygański od 1989 roku z inicjatywy Edwarda Dębickiego - kompozytora, wirtuoza akordeonu, założyciela i szefa Cygańskiego Teatru Muzycznego Terno, odbywają się tu Międzynarodowe Spotkania Zespołów Cygańskich Romane Dyvesa.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedzi Krynicę Zdrój. Ten słynny kurort w Beskidzie Sądeckim latem i zimą przyciąga amatorów sportów. Z kolei przez cały rok licznie ściągają tu kuracjusze, by korzystać z dobroczynnych właściwości tutejszych wód mineralnych. Zaczęto je wykorzystywać w lecznictwie już na przełomie XVIII i XIX wieku. Pierwszą pijalnię Słotwinkę zbudowano w 1806 roku. Drewniany pawilon jest najstarszym budynkiem w mieście. Prawdziwym symbolem Krynicy jest jednak Stary Dom Zdrojowy. Jego bywalcami byli m.in. Jan Matejko, Henryk Sienkiewicz oraz marszałek Józef Piłsudski. Kuracjusze i turyści korzystają też z uroków okolicznych, zalesionych gór. Bez najmniejszego wysiłku można zdobyć szczyt Góry Parkowej. Wszystko za sprawą kolejki linowo - terenowej. Uruchomiona w 1937 roku kolejka była pierwszą tego typu w Polsce i drugą w Europie. Na szczycie Góry Parkowej zaskakuje olbrzymia betonowa konstrukcja. To wybudowana w 1938 roku żelbetowa wieża dla rozbiegu saneczkarzy. To historyczne miejsce dla polskiego sportu, bo w tym miejscu narodziło się nasze saneczkarstwo. Krynicę - Zdrój ukochał największy polski tenor - Jan Kiepura. Pod koniec lat 30. minionego stulecia zainwestował w budowę nowoczesnego pensjonatu Patria. Sądeckie uzdrowisko rozsławiła w świecie sztuka Matejki z Krynicy, jak często nazywa się Nikifora. Dziś znajduje się tu największa na świecie kolekcja pamiątek po artyście oraz jego obrazów.

Opis (streszczenie): Ogrody Hortulus to rozległy teren, na którym oprócz niezwykłych kompozycji z kilku tysięcy gatunków i odmian roślin, zobaczyć można największy na świecie labirynt grabowy. Ogrody położone są w Dobrzycy - pomiędzy Kołobrzegiem a Koszalinem. Od wiosny do jesieni na oczach zwiedzających odgrywa się wspaniałe kwiatowe widowisko. Hortulus po łacinie oznacza ogródek. Ta nazwa nawiązuje do początków Ogrodów, które dziś stanowią kompleks obejmujący łącznie ponad 14 hektarów. Narodziły się z determinacji, miłości do roślin i śmiałej wyobraźni. To dzięki nim w zachodniopomorskich plenerach nieopodal polskiego wybrzeża, powstało miejsce, w którym dziś każdy może odnaleźć swój ogród marzeń. Kompleks tworzą dwa zespoły ogrodowe o odmiennym charakterze. Niepowtarzalne kompozycje roślinne Ogrodów Tematycznych to efekt inspiracji różnymi stylami i kulturami. Śródziemnomorski, japoński, wodny, a nawet ogród cienia - łącznie jest ich ponad 20, ale nie sposób je ze sobą pomylić. Każdy z Ogrodów Tematycznych Hortulus to inna kompozycja roślin składająca się na jego niepowtarzalny charakter, barwy i zapach. Oddalone o 2 km Ogrody Hortulus Spectabilis służą zarówno wypoczynkowi jak i rekreacji. Rozległy kompleks słynie z pięknych rosarióww stylu angielskim oraz Ogrodów Magii, Energii, Czasu i Przestrzeni z labiryntem grabowym. To także miejsce wydarzeń takich jak Noc Kupały i Festiwal Kwiatów Jadalnych.

Opis (streszczenie): Lipnica Murowana, wieś w powiecie bocheńskim, oddalona jest niecałe 60 kilometrów od Krakowa. Leży w dolinie rzeczki Uszwicy. Ślady pierwszych osadników sięgają neolitu, ale dopiero od VII wieku n.e. , dogodne położenie i żyzna ziemia spowodowały, że dolina Uszwicy gęsto się zaludniła. Pierwsze oficjalne wzmianki dotyczące osady Lipnik dotyczą parafii założonej w 1141 roku. Mimo licznych najazdów była ona dobrze zasiedlona i wciąż się rozwijała, dzięki korzystnemu położeniu na szlaku handlowym między Węgrami a Krakowem. Wieś była dobrze zorganizowana, więc lokalni włodarze zaczęli zabiegać o nadanie jej większego znaczenia. Z powodzeniem w 1326 roku król Władysław Łokietek pozwolił Konradowi, sołtysowi wsi Lipnica, założyć miasto na 100 łanach frankońskich, czyli około 25 hektarach. W ten sposób wieś Lipnica stała się miastem. Rozplanowano je zgodnie ze średniowiecznym układem urbanistycznym, który zachował się do dziś. Tomasz Bednarek odwiedza najciekawsze miejsca w Lipnicy Murowanej, m.in. cmentarny kościół św. Leonarda, który w 2003 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, Izbę Regionalną, kościół św. Andrzeja oraz gospodę, w której przygotowywana jest lipnicka lipina - produkt regionalny o właściwościach leczniczych. Lipnica to niegdyś tętniące handlowym życiem królewskie miasto, a dziś cicha miejscowość, o wciąż widocznym średniowiecznym rodowodzie, cel podróży pasjonatów historii oraz pielgrzymów podążających śladami świętych.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Krosno - urokliwe miasto nazywano przez wieki "parva Cracovia" (mały Kraków). Zwiedzanie najlepiej zacząć na krośnieńskim rynku. Spory plac o wymiarach 115 na 72 m otaczają kamienice z renesansowymi podcieniami arkadowymi. Najstarsze pochodzą z XVI wieku, z okresu wielkiego rozkwitu miasta. U progu obecnego millenium, podczas prac archeologicznych odkopano w centrum placu relikty renesansowego ratusza. Dziś można oglądać zarys dawnej budowli rajców w nowej posadzce rynku. Najbardziej charakterystyczną budowlą krośnieńskiej Starówki jest wieża Farna. Warto się wdrapać na jej szczyt, bo z wysokości 38 metrów można podziwiać nie tylko panoramę miasta, ale także Beskidu Niskiego. Krosno to miasto szkła, skąd słynne wyroby trafiały na cały świat. Dziś jedną z atrakcji jest Centrum Dziedzictwa Szkła - połączenie muzeum i interaktywnego centrum edukacyjnego. Powstało na bazie XIX - wiecznej dawnej hali targowej. Nieodłącznym elementem podkarpackiego krajobrazu są szyby i kiwony. Światowy przemysł naftowy narodził się właśnie pod Krosnem we wsi Bóbrka. To tutaj w 1854 roku powstała pierwsza kopalnia ropy naftowej na świecie. Działa nieprzerwanie do dziś, mieści także skansen i muzeum poświęcone przemysłowi naftowemu i gazowniczemu. Jedną z głównych atrakcji ziemi krośnieńskiej są malownicze ruiny zamku Kamieniec w Odrzykoniu. Zasłynęły dzięki Aleksandrowi Fredrze, który tutejszy spór sąsiedzki uwiecznił w komedii "Zemsta".

Opis (streszczenie): Kolejnym przystankiem na trasie podróży po Polsce będzie Płońsk - miasto, którego historia zaczęła się ponad 600 lat temu, a osadnictwo na jego terenie sięga VII wieku. Król Władysław IV zjeżdżał tu na łowy. Położone pośród pięknych mazowieckich lasów, zaledwie 60 km od Warszawy, jest oazą ciszy i spokoju. Zwiedzanie zaczniemy od przyklasztornego budynku, który przez długie lata należał do zakonu karmelitów, a dziś znajduje się w nim Pracownia Dokumentacji Dziejów Miasta - pierwsza tego typu placówka w Polsce. Autorski pomysł miejscowych pasjonatów, realizowany jest od 1995 roku. Działają dwa zespoły historyczny i współczesny. Pierwszy zajmuje się zbieraniem i opracowywaniem wszelkich materiałów dotyczących historii miasta i okolic, między innymi spisuje wspomnienia dawnych mieszkańców Płońska i odtwarza biografie niektórych rodzin. Zespół współczesny zajmuje się dziejami Płońska współczesnego, opracowując je dla przyszłych pokoleń płońszczan. W mieście znajdziemy kamienicę, w której do 1906 roku mieszkał Dawid Ben Gurion, urodzony w Płońsku współzałożyciel i pierwszy premier niepodległego państwa Izrael. Z miastem związany był też Henryk Sienkiewicz, który spędził tutaj rok, pracując jako guwerner w majątku rodziny Weyherów. W XIX wieku w Płońsku mieszkał i pracował Jan Walery Jędrzejewicz. Był lekarzem, astronomem - amatorem i popularyzatorem nauki. Dzięki niemu w 1872 roku w Płońsku powstało obserwatorium astronomiczne, którego tradycje współcześnie kontynuuje koło miłośników astronomii. Płońsk szczyci się Młodzieżową Orkiestrą Dętą Con Grazia, która cieszy się uznaniem nie tylko w Polsce, ale również na arenie międzynarodowej.

Opis (streszczenie): Supraśl liczy cztery i pół tysiąca mieszkańców. Leży w samym sercu Puszczy Knyszyńskiej, ma status uzdrowiska i zadziwia liczbą zabytków. Zwiedzanie dobrze jest rozpocząć tam, gdzie miasteczko wzięło swój początek - w okolicach klasztoru. Został on zbudowany w miejscu, w którym wedle legendy zatrzymał się drewniany krzyż z relikwiami. Puszczając go po rzece, mnisi świętego Bazylego prosili Bożą Opatrzność, by zatrzymał się w miejscu najbardziej dogodnym do budowy monasteru. Powstały zabudowania klasztorne i drewniana cerkiew, potem murowana. W 1501 roku zaczęto budować cerkiew obronną pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Początkowo Supraśl rozwijał się jako maleńka osada przyklasztorna. Z początkiem XIX wieku zaczęło się to zmieniać. Gdy po powstaniu listopadowym nałożono wysokie cła na wywóz towarów z Królestwa Polskiego do Rosji, Supraśl, leżący w Cesarstwie Rosyjskim, stał się atrakcyjny dla fabrykantów. Przyczyniło się to do ożywienia miasteczka, które w połowie XIX wieku liczyło już ponad 3 tysiące mieszkańców, utrzymujących się głównie z włókiennictwa. Pozostałością z tamtych czasów jest m.in. pałac Buchholtzów oraz domy tkaczy. Miasto jest jednym z najmłodszych uzdrowisk w Polsce i drugim, obok Augustowa, usytuowanym na Podlasiu. Wyjątkowy mikroklimat i usytuowanie miasteczka w centrum puszczy sprawiają, że przyjeżdżają tu ludzie z całej Polski, by pooddychać krystalicznie czystym powietrzem. Warto też odwiedzić Kruszyniany. W tej niewielkiej wsi znajduje się najstarszy na terenach Polski, do dziś zachowany meczet tatarski.

Opis (streszczenie): Tomasz Bednarek odwiedza Złotoryję, stolicę polskiego złota, do której wciąż przybywają poszukiwacze tego szlachetnego kruszcu. Co roku nad złotoryjskim zalewem odbywają się zawody, podczas których uczestnicy amatorsko lub profesjonalnie rywalizują w szybkości i dokładności płukania złotego kruszcu. Nadanie praw miejskich w 1211 roku, pod względem prawnym czyni Złotoryję najstarszym miastem w Polsce. Powstanie i rozkwit zawdzięcza ona właśnie górnictwu złota, które rozpoczęło się tu już w XII wieku. U podnóży Góry św. Mikołaja znajduje się Kopalnia Złota Aurelia - obecnie udostępniona do zwiedzania. Historię złotoryjskiego kruszcu i metod jego eksploatacji można poznać w Muzeum Złota, które mieści się w zabytkowym XVII - wiecznym budynku wkomponowanym w historyczne mury miasta. Poza budzącymi najwięcej emocji drobinkami i samorodkami złota, zbiory muzeum obejmują liczne okazy skał i minerałów z terenu Pogórza Kaczawskiego. Z kolei w pobliskiej Leszczynie, wsi, która przez wieki tętniła górniczym życiem, można poznać historię wydobycia i przetwarzania rud miedzi na tych terenach. Dziedzictwo przemysłowe tego regionu kultywuje tu Skansen Górniczo - Hutniczy. Złotoryja i okolice z dumą pielęgnują dawne tradycje. Poszukiwacze chętnie ulegają gorączce złota, nawet jeśliby miałaby ona trwać tylko chwilę. Nawet jeśli niczego nie znajdą, mogą odkryć pozostałe skarby - w Złotoryi jest ich mnóstwo i są na wyciągnięcie ręki.

Opis (streszczenie): Rabka - Zdrój to miasto ukryte wśród górskich pasm Beskidu Wyspowego i Gorców. Jest miastem o ciekawej historii, miastem kuracjuszy, a w wielkiej mierze także dzieci. Pierwsze wzmianki o Rabce sięgają średniowiecza. Jednak długo pozostawała co najwyżej stolicą niewielkiego regionu. Wszystko zmieniło się gdy powstało tutaj uzdrowisko. Już w drugiej połowie XIX wieku do Rabki dojechać można było koleją - linią łączącą Żywiec z Nowym Sączem. Był to dla Rabki czas kluczowy, gdy stawała się coraz bardziej popularnym uzdrowiskiem. Zabytkowy dziś dworzec otwarty został w roku 1929. Współcześnie mieści się w nim biblioteka oraz punkt informacji turystycznej. Święty Mikołaj, biskup Mirry, stanął przed rabczańskim dworcem nieprzypadkowo. Decyzją Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu, Rabka - Zdrój od 1996 roku cieszy się tytułem Miasta Dzieci Świata. Dla osób odwiedzających miasto najważniejsze pozostają tutejsze wody. W tężni wykorzystywana jest woda z pobliskiego źródła. Spadające na gałązki krople tworzą aerozol, który korzystnie wpływa na drogi oddechowe. W roku 1939 rabczańskie uzdrowiska odwiedziło ponad 30 tysięcy kuracjuszy. Po wojnie, kiedy tak wielkie zagrożenie stanowiła gruźlica, już w roku 1946 otwarto tu pierwsze sanatorium obserwacyjne. Z czasem powstało ich kilkanaście, a w Rabce do dziś leczy się schorzenia układu oddechowego wciąż głównie u dzieci.

Opis (streszczenie): W XVII wieku magnat Adam Olbracht Przyjemski, herbu Rawa zdecydował, że w pobliżu swojej wsi Sierakowo zbuduje miasto i nazwie je na część swojej rodziny. Takie były początki Rawicza. Założyciel miał duże pole do popisu zarówno jeśli chodzi o zabudowę, jak i plany rozwoju tego miejsca w przyszłości. Rozwój miało zapewnić miastu korzystne położenie w pobliżu szlaku handlowego z Poznania do Wrocławia. Rawicz otrzymał wiele przywilejów oraz został zwolniony na 35 lat od cła. Miasto rozwijało się bardzo dynamicznie, przybywali do niego rzemieślnicy. Cechów było kilka, ale najliczniejszą była branża włókiennicza. Pod koniec XVIII wieku Rawicz był największym w Wielkopolsce ośrodkiem tkactwa. Miasto było też znane z produkcji oraz eksportu mąki. Na płaskim i otwartym terenie wokół miasta budowano wiatraki, czyli młyny wietrzne. W Sarnowej, dawniej miejscowości, a dziś dzielnicy Rawicza, ocalał jeden z nich. XIX - wieczny koźlak, najstarszy i najbardziej pospolity typ młyna. Przy okazji pobytu w Rawiczu Tomasz Bednarek odwiedza też oddalony o niespełna 40 km. Milicz. Znajdują się tu dwie interesujące budowle, które zaintrygują miłośników historii. XIV - wieczny zamek i XVIII - wieczny pałac położone są obok siebie. Obecnie kompleks pałacowy przeznaczono na cele edukacyjne, ale turyści mogą obejrzeć wnętrza, w których do dziś pozostały ślady dawnych wieków.

Opis (streszczenie): Bielsk Podlaski jest najstarszym miastem na Podlasiu. Gród położony wśród mokradeł i torfowisk istniał już w XI wieku. Perełką architektoniczną jest kościół parafialny Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja, wzorowany na kościele św. Filipa z Paryża. Wybudowany w XVIII wieku, zarówno w bryle, jak i wyposażeniu zachował jednolity neoklasycystyczny charakter, niemal w nienaruszonym stanie. Z inicjatywy jego fundatorki - Izabeli Branickiej - wybudowano też ratusz miejski. Nawiązująca do stylu barokowego, murowana bryła wzniesiona na planie prostokąta posiada dwie kondygnacje. To unikatowy obiekt architektoniczny, nie tylko na skalę województwa podlaskiego. Między szarością ulic wznosi się okazała, błękitna cerkiew św. Michała Archanioła. Kolorystykę elewacji zaproponował Jerzy Nowosielski - jeden w najważniejszych polskich malarzy XX wieku, nie tylko genialny twórca sztuki nowoczesnej, ale przede wszystkim pisarz ikon, filozof i teolog prawosławia. Przy parafii istnieje Policealne Studium Ikonograficzne - jedyna tego typu szkoła w Polsce. Ciekawostką jest to, że w 1981 roku Jerzy Hoffman kręcił w Bielsku sceny do filmu "Znachor", na podstawie powieści Tadeusza Dołęgi - Mostowicza. Na rynku miasta wciąż znajduje się sklep, w którym pracowała bohaterka filmu, grana przez Annę Dymną. Do dziś wewnątrz wiszą zdjęcia przedstawiające ujęcia z filmu. Co ciekawe, "Znachor" swą prapremierę miał w bielskim kinie "Znicz". Bielsk to również miasto pełne niezwykłych, pełnych pasji ludzi, którzy odnaleźli tu swoją małą ojczyznę.

Opis (streszczenie): Biecz - królewskie miasto, zwane "Małym Krakowem" położone jest na Podgórzu Karpackim, wśród lesistych wzgórz, w malowniczej dolinie krętej rzeki Ropy. Niegdyś znajdowały się tu aż trzy zamki, w których wielokrotnie przebywali królowie, m.in. Kazimierz Wielki, królowa Jadwiga oraz Władysław Jagiełło. Na początku XIV wieku Władysław Łokietek właśnie stąd rządził krajem i zbierał siły wojskowe do zjednoczenia państwa. Miasto posiadało prawo miecza, czyli prawo do skazywania i wykonywania wyroków. W areszcie pod wieżą ratusza urzędował jeden z najważniejszych rzemieślników w mieście - kat. Biecz prawa miejskie otrzymał w 1257 roku, ale już w X wieku funkcjonowała tu drewniana osada. Korzystne położenie i liczne przywileje doprowadziły do rozwoju miasta, które szybko zaczęło pełnić funkcję ośrodka administracyjnego i sądowniczego. Drewniane budowle zastąpiono murowanymi, całość obwarowano i udostępniono przestrzeń kupcom podążającym szlakami handlowymi, m.in. na Węgry. Układ urbanistyczny miasta pochodzi ze średniowiecza i nie zmienił się do dziś. Biecz został zbudowany na planie elipsy, ze względu na ukształtowanie wzgórza, na którym się znajdował. Rynek umiejscowiono dokładnie w połowie miasta. Odchodzące z jego narożników cztery główne arterie komunikacyjne połączono okrężnymi uliczkami wzdłuż murów miejskich. Będąc w Bieczu, warto też odwiedzić oddalony od miasta zaledwie o 5 kilometrów kościół w Binarowej. Jest to jeden z najstarszych zabytków drewnianego budownictwa sakralnego w Polsce. Świątynia w 2003 roku została wpisana na listę UNESCO.