Okrasa łamie przepisy godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa zaprosi widzów na dzikie kanapki z ogniska. Kanapka to jedna z najpopularniejszych, codziennych przekąsek. Trudno sobie wyobrazić bez niej śniadanie, kolację, chętnie zabieramy ją w podróż czy na piknik. Polskie słowo kanapka pochodzi od francuskiego słowa canap oznaczającego przekrojoną bułkę z serem czy wędliną ułożoną jak poduszki na kanapie. Kanapki można zabrać wszędzie, a co ważne, aby je zjeść, nie potrzeba talerzy ani sztućców. Kanapki mogą być proste i skromne, mogą być też bogate i eleganckie, wszystko zależy od dodatków. Takie wytworne kanapki, czyli tartinki z wyszukanymi dodatkami takimi jak wędzony łosoś czy jesiotr, kawior, sery, oliwki, kapary, pasty serowe i jajeczne mogą stanowić efektowną oprawę kulinarną przyjęć i spotkań towarzyskich. Angielska nazwa kanapki to sandwicz, a za jego wynalazcę uważa się Johna Montagu, czwartego hrabiego Sandwich, żyjącego w XVIII wieku. Uwielbiał on grę w karty i nie chcąc tracić czasu na udanie się na posiłek, zamawiał do stołu chleb, sery, mięsiwo. I wraz z kompanami spożywał swoje kanapki, nie odrywając się od ulubionej rozrywki. I jak chce legenda, w ten sposób ponad 250 lat temu powstały kanapki. Ponoć jednak kanapki jedzono już w starożytności, zachował się opis posiłku pewnego rabina z Jerozolimy, który kładł różne dodatki pomiędzy dwa kawałki macy. Aby wzbogacić nasz dzisiejszy kanapkowy repertuar, Karol pokaże widzom kilka swoich propozycji na kanapki zrobione w dzikich, piknikowych warunkach na ogniu. Proponowane dania: 1/ Kanapka z pieczonymi kawałkami łososia i smażoną sałatą rzymską; 2/ Kanapka z upieczonych na ruszcie wieprzowych żeberek z serem; 3/ Wegańska kanapka z dodatkiem sojowego mięsa i sera.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa wyruszy na Jurę Krakowsko-Częstochowską, w pobliże miejscowości Żarki. Wśród znawców kuchni regionalnej niezwykle ceniony jest tutejszy chleb tatarczuch, wypiekany z mąki gryczanej zwanej też tatarczaną. Tradycja wypieku tego pieczywa przekazywana jest w tych okolicach z pokolenia na pokolenie. Tatarczuch sprzedawany był od zawsze na wszelkiego rodzaju targach czy odpustach. Ten ciemny, lekko słodkawy chleb swą barwę i smak zawdzięcza właśnie mące gryczanej. Gryka, zwana też hreczką, pochodzi z Azji. Ponoć była uprawiana w rejonie Indii już 4 tysiące lat temu. Około XIV wieku pojawiła się na stołach Europejczyków, przywożona ze wschodu przez najeźdźców tatarskich i mongolskich, stąd też jedna z jej nazw - tatarka. Przyrządzana z gryki kasza ma wyrazisty smak, jest pełnowartościowa, bogata w cenne składniki i witaminy, a przy tym bezglutenowa, co czyni ją ważnym składnikiem w diecie osób cierpiących na celiakię. Najpopularniejszym produktem z gryki jest oczywiście kasza, ale coraz częściej na naszych stołach pojawiają się gryczane makarony czy różne rodzaje pieczywa. Aby wzbogacić paletę potraw z gryki, Karol przygotuje kilka ciekawych potraw. Pierwszą propozycją będzie zupa z kaszą gryczaną z selerem, marchewką i pieczarkami. Jako drugą zobaczymy placki z kaszy gryczanej i smażonych warzyw, podane ze smażoną na chrupiąco makrelą. A na koniec Karol pokaże, jak zrobić pyszne tosty z chleba gryczanego z serowym beszamelem, z zapieczonym serem, szynką i grzybami.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa zaprasza na dania z twarogiem. Okazją do przedstawienia i złamania kolejnych przepisów będzie wyprawa do Hajnówki na obrzeżach Puszczy Białowieskiej, gdzie w lokalnej spółdzielni mleczarskiej produkuje się doskonałe twarogi tradycyjną metodą. Jakie potrawy można wyczarować z twarogu? Pierwszą potrawą będą pierogi z serem, ale także kaszą gryczaną i miętą. Drugie danie to zapiekanka z mielonej jagnięciny, z kaszą gryczaną, serem dojrzewającym, warzywami, sosem grzybowym, posypana pokruszonym twarogiem. A trzecia potrawa to pieczony halibut z selerem podany na sałatce z kaszy gryczanej, świeżego ogórka i twarogu.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zaprasza widzów na kulinarną opowieść o dobrze znanej każdemu rodakowi potrawie, czyli o gołąbkach. Ale dlaczego liście kapusty faszerowane mielonym mięsem połączonym z ryżem lub kaszą nazwano gołąbkami? Danie o podobnej nazwie znajdziemy w wielu kuchniach słowiańskich, od czeskiej po rosyjską. I właśnie wedle niektórych językoznawców nazwa gołąbki pochodzi z języków wschodniosłowiańskich. Inni badacze są zdania, że to danie jest nawiązaniem do eleganckiej potrawy rodem z Francji, czyli faszerowanych gołębi pieczonych w liściach kapusty. Delikatne mięso gołębia owijano w kapuściane liście po to, by nie wysychało podczas pieczenia. Tak eleganckie danie podawane ponoć było na stołach arystokracji i zamożnej szlachty o światowych ambicjach. Niezależnie od pochodzenia gołąbki stały się potrawą bardzo popularną i to zarówno w wersji mięsnej, jak i postnej. Wystarczy choćby wspomnieć znane na Podlasiu gołąbki z ziemniakami i kaszą. A jakie gołąbki przygotuje Karol? Pokaże, jak zrobić gołąbki z kaszy, ziemniaków i kaczego mięsa zawinięte w liście białej oraz kiszonej w całości czerwonej kapusty. Będą też gołąbki z nadzieniem z orientalnie przyprawionego mięsa wieprzowego w pomidorowym sosie, a także rybne gołąbki zawinięte w liście winogron nawiązujące do dawnych przepisów nie tyle z Grecji, co z Dolnego Śląska.

Opis (streszczenie): Karol Okrasa kontynuuje poszukiwania polskiego smaku. A kiedy już ten smak odnajduje, ze smakiem i pożytkiem dla konserwatywnej polskiej widowni, próbuje go przełamać. Bo wbrew powszechnym wyobrażeniom polska kuchnia to nie tylko pierogi i schabowy. Mamy wielowiekową tradycję podawania ryb, szczególnie słodkowodnych, a polskie mięsa i wędliny biją jakością większość europejskiej produkcji. Od 1989 roku w najdalszych zakątkach Polski wytwarza się smakowite produkty warte zaprezentowania szerokiej widowni. Cudze chwalicie, swego nie znacie! W kolejnej wyprawie Karol Okrasa zaprosi widzów na rejs po Wiśle. Będzie to okazja do spotkania z warszawską kuchnią, oczywiście w autorskiej wersji gospodarza programu. Z czego słynie stołeczna kuchnia? Znawcy kulinariów zapewne wymienią takie potrawy jak pyzy w słoiku z bazaru Różyckiego, flaki z pulpetami, schab w galarecie, śledzika po warszawsku czy wreszcie sławną wuzetkę? Trudność w określeniu sztandarowych dań Warszawy wynika z bogactwa wpływów i tradycji. Od wieków przybywali tu goście, kupcy, a także osadnicy z różnych stron świata, przywożąc ze sobą własne zwyczaje czy produkty. Swój kulinarny ślad zostawili tu także Żydzi, licznie zamieszkujący dawniej nasze miasto. Kuchnia dawnej Warszawy była mocno zróżnicowana, bo ubogie, skromne przysmaki biednego Powiśla czy Pragi mocno kontrastowały z eleganckimi, wyszukanymi daniami drogich stołecznych restauracji. Warszawska kuchnia to także ryby. Weźmy na przykład zapomniane jesiotry czy wiślane łososie, łowione jeszcze przed II wojną światową. Albo raki kiedyś tak licznie występujące w Wiśle czy bardzo popularne jako zakąska, a obecnie znajdujące się pod ochroną, minogi. Karol kontynuując tę tradycję, pokaże widzom cenionego sandacza w rakowym sosie, ale gotowanie zacznie od cynaderek. Tym, którzy pamiętają czasy PRL - u, to danie zapewne nie kojarzy się najlepiej - to był postrach peerelowskich stołówek. A przecież we Francji nerki cielęce jest to jeden z najbardziej wyszukanych przysmaków. Cynaderki były także bardzo cenione w eleganckich restauracjach dawnej Warszawy i czas im przywrócić należne miejsce w stołecznym pejzażu kulinarnym. A jakie potrawy inspirowane warszawską kuchnią przygotuje nasz Kucharz? Pierwszą propozycją Karola będzie kanapka z duszonymi cynaderkami cielęcymi i cebulową konfiturą. Druga to cynaderki cielęce w pesto z czosnku niedźwiedziego ze szparagami. A trzecia to smażony sandacz podany z sosem rakowym. Jak będą wyglądać takie potrawy? Zobaczymy w programie.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa wyruszy na Lubelszczyznę, w okolice Nałęczowa i Kazimierza Dolnego nad Wisłą. Na tutejszych malowniczych wzgórzach rozciągają się plantacje, na których o tej porze roku zbiera się niezwykłe, jesienne maliny. Choć te wspaniałe, delikatne i aromatyczne owoce kojarzą nam się raczej z pełnią lata, to okazuje się, że uprawia się u nas takie odmiany, które owocują aż do późnej jesieni, a konkretnie do pierwszych przymrozków. Dzięki temu można rozkoszować się smakiem świeżutkich malin bardzo długo. Zatem późna jesień to nie tylko czas, jak każe stereotyp, na gorącą herbatkę z sokiem malinowym czy malinową konfiturą, ale także potrawy ze świeżymi, jesiennymi malinami. Lubelszczyzna malinami stoi, bo stąd pochodzi prawie 70 procent całej krajowej produkcji tego owocu. A z roczną produkcją dochodzącą do 130 tysięcy ton, nasz kraj jest prawdziwą światową potęgą. To niezwykła gratka dla kucharza zbierać z krzaczka maliny, a później przyrządzać z nimi rozmaite potrawy i Karol postanowił wykorzystać taką okazję. Jakie danie przygotuje nasz kucharz? W menu: 1/ śniadaniowe placuszki na kwaśnym mleku z marynowanymi w syropie sosnowym malinami; 2/ królik duszony w maśle z malinowym sosem i grzybami.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa zaprasza widzów do zachodniej części województwa lubelskiego. Znajduje się tu największe w Europie skupisko wąwozów lessowych. Wyglądają one bajkowo, zwłaszcza jesienią, otulone kolorowymi drzewami. Kucharz proponuje jednak nie atrakcje turystyczne, tylko kulinarne. Skoro jesień, to oczywiście będą ziemniaki. Zrobiły one w kuchni polskiej największą i najbardziej oszałamiającą karierę. Są dziś tak powszechne, że wciąż większość z nas nie zdaje sobie sprawy z faktu, że na polski stół powszechnie trafiły dopiero w XIX wieku. Wcześniej nie były znane. A dziś to przecież ziemniaki są podstawą każdej polskiej kuchni regionalnej. Dawniej naszym przodkom wystarczały ziemniaczki z kwaśnym mlekiem i łyżką omasty, my wolimy bardziej wyrafinowane dania. I choć ziemniak króluje w polskiej kuchni od niecałych dwustu lat, to przecież powstały z niego już nawet nie setki, a tysiące potraw. W programie Karol dołoży do tego ogromnego zbioru kolejne trzy przepisy i nie jest to jego ostatnie słowo. Propozycje dań: 1/ Polędwiczka wieprzowa z podgrzybkami podana z placuszkami z ziemniaków i sera. 2/ Chrupiące placki ziemniaczane z bakłażanem i kapustą podane z sosem z maślaków. 3/ Ziemniaczana sałatka ze śledziem z wędzonym sosem.

Opis (streszczenie): W swojej kolejnej wyprawie kulinarnej Karol Okrasa zaprasza widzów na spotkanie z tak powszechnie znanym w naszym kraju produktem, jakim jest kiełbasa. Kto pierwszy wymyślił, aby zmielone lub rozdrobnione mięso wraz z przyprawami zamknąć w zwierzęcym jelicie? Tego pewnie nigdy się nie dowiemy. Wiemy natomiast, iż ten sposób konserwowania mięsiwa znany był już w starożytnej Mezopotamii i Grecji. O czymś w rodzaju kiełbasy wspomina również Homer w "Odysei". Kiełbasy znali i bardzo lubili starożytni Rzymianie. W średniowiecznej Europie w wielu miastach stworzono oryginalne receptury, znane do dzisiaj, takie jak choćby "frankfurterki" czy mortadela z Bolonii. W Polsce już w XIV wieku kiełbasy są dobrze znane, a polskie wędliniarstwo słynie z doskonałych receptur opartych na czosnku, majeranku, peklowaniu i wędzeniu. W staropolskiej kuchni kiełbasa była symbolem dostatku, który z czasem stał się nieodłącznym elementem świąt wielkanocnych (stąd jej obecność w święconce wielkanocnej). Zazwyczaj kiełbasy jemy jako dodatek do chleba, na ciepło z wody, z patelni czy z ogniska, najczęściej z dodatkiem musztardy. Jednak, przykładowo, Włosi czy Hiszpanie swoje wędliny traktują też jako doskonałe przyprawy do dań. W podobny sposób, jak włoską szynkę parmeńską czy hiszpańskie chorizo, Karol zamierza wykorzystać polską suchą krakowską i jałowcową. Jak będą wyglądać dania naszego kucharza z polską kiełbasą jako przyprawą? Pierwszą propozycją Karola są kotlety drobiowe z kiełbasą krakowską suchą, szałwią i kurkami a’la "saltimbocca". Drugą - leczo z białą kiełbasą, ziemniakami i cukinią. A trzecią - tarta z kurkami, porem i kiełbasą jałowcową.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa wyrusza na wyprawę kulinarną, w której opowie o smaku, jaki mają zapomniane tłuszcze. Pretekstem do tej opowieści są łojoki, potrawa regionalna z miejscowości Skała położonej na Jurze Krakowsko - Częstochowskiej. Aby zrobić łojoki, łój wołowy miesza się z mąką, wątróbką, jajkami, doprawiając dużą ilością zielonej pietruszki. Z takiej masy formuje się paluszki albo kuleczki. To lokalny rarytas, spożywany w okresie odpustu. Dzisiejsza dietetyka promuje kuchnię niskokaloryczną, z niewielką ilością wszelkiego rodzaju tłuszczów. W dawnej Polsce było zupełnie odwrotnie. Najbardziej ceniono wszystko to, co tłuste. Jeszcze przed II wojna światową kilogram śledzi był znacznie tańszy niż kilogram słoniny, odwrotnie niż dzisiaj. Słonina, sadło czy łój, obecnie prawie zapomniane, były to niegdyś niezwykle pożądane produkty. Ich dodatek pomagał naszym przodkom przetrwać chłodne miesiące roku. Pamiętajmy, że w dawnych czasach nawet król podróżował w nieogrzewanej karecie. My ruszamy się dużo mniej niż oni, żyjemy w dobrze ogrzewanych pomieszczeniach, zatem nasze potrzeby energetyczne są mniejsze. Ale te dawne tłuszcze były nie tylko nośnikiem dużej ilości tak potrzebnych ówczesnym kalorii. Nadawały także potrawom niepowtarzalnego smaku. I być może my, rezygnując z dawnych tłuszczów, straciliśmy jakąś cząstkę naszego dziedzictwa kulinarnego. Dlatego Karol przypomni widzom jak wykorzystać zapomniane, dawne polskie tłuszcze. I choć nie zrobi tradycyjnych łojoków, to przygotuje potrawy inspirowane tym daniem. Jego propozycje: 1/Karp smażony na skwarkach z łoju podany z łojowymi plackami ziemniaczanymi; 2/ Pstrąg łososiowy smażony na skwarkach z sadła; 3/ Nereczki cielęce podsmażone na łoju z grzybami i zieloną fasolką.

Opis (streszczenie): W swojej kolejnej wyprawie kulinarnej Karol Okrasa zaprasza widzów na smakowitą opowieść o wiśniach na słono. Gdybyśmy zapytali przeciętnego Polaka o to, do jakich potraw najlepiej pasują wiśnie, zapewne wymieniłby przede wszystkim desery: kompoty z wiśni, placki z wiśniami czy sosy wiśniowe do polewania lodów, oczywiście najlepiej z czekoladą. Ale już wiśniowy sos do ryby czy do wątróbki drobiowej wywołałby raczej zdziwienie. Dzisiaj, bo w dawnej kuchni polskiej słodko - kwaśne wiśnie bardzo chętnie łączono z dziczyzną, kaczką oraz gęsiną. Dawni polscy smakosze wiedzieli, że kwaskowate wiśnie doskonale przełamują smak ciężkich i tłustych potraw. Wiedzą to też francuscy miłośnicy kaczki zjadający się Canard aux cerises, czyli kaczką w sosie wiśniowym - bardzo wykwintnym daniem, w którym soczysta pierś lub udko kaczki podawane są z głębokim, lekko winnym sosem ze świeżych wiśni. W Polsce obecnie wiśnie kojarzą się raczej z potrawami na słodko. Przykładem może być "wiśniak", czyli tradycyjna zupa wiśniowa podawana na ziemi dobrzyńskiej i Kujawach. Serwuje ją się na ciepło lub jako chłodnik, zazwyczaj z makaronem. Do dziś gęsty sos wiśniowy lub konfitura bywa dodatkiem do pieczonych mięs i pasztetów. A letnim klasykiem są w wielu regionach Polski domowe pierogi z wiśniami, serwowane z kwaśną śmietaną i cukrem. Ludzkość zaczęła uprawiać wiśnie już ponad 5 - 6 tysięcy lat temu, a najstarsze udokumentowane wzmianki o ich uprawie pochodzą z Chin. Do Europy zostały przywiezione przez kupców Jedwabnego Szlaku. Uprawiali wiśnie starożytni Grecy i Rzymianie, w Polsce wiśnie znane są od średniowiecza. A jakie potrawy przygotuje dla widzów nasz kucharz z tym znanym od tysiącleci, wspaniałym, słodko - kwaśnym owocem? Pierwszą propozycją Karola jest smażony pstrąg tęczowy z wiśniami i prażoną dynią. Druga to wiśniowe pierogi leniwe w wiśniowej glazurze. Trzecia - grzanka z chałki z sałatką z duszonej kaczki w wiśniowym majonezie z prażoną wątróbką drobiową w wiśniowej glazurze.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zaprosi widzów na kulinarną opowieść o keczupie. Ten czerwony sos jest bodaj najpopularniejszym sosem na świecie. Nawet polskie dzieci nie wyobrażają sobie porcji frytek, hot-doga czy hamburgera bez tego gęstego, pomidorowego sosu. Ale czy zawsze keczup był robiony z pomidorów w sposób przemysłowy? Oczywiście, że nie. Pierwsze wzmianki o sosie pod tą nazwą pochodzą sprzed wielu wieków z Chin, przy czym była to wówczas zaprawa stosowana do przyrządzania potraw rybnych. Samo słowo keczup pochodzi od ke-chiap, co w chińskim dialekcie Xiamen oznacza dokładnie zaprawę do ryb. W Europie pierwsza wzmianka o keczupie pochodzi z Anglii z końca XVII wieku i oznaczała wówczas egzotyczny sos wschodnioindyjski. Zachowały się też zapiski, z których wynika, iż sos o tej nazwie przyrządzany był z sardeli, czyli anchois i grzybów. Keczup pojawia się też w utworach angielskich pisarzy, takich jak Jonathan Swift, George Byron czy Charles Dickens. Przepisy na keczup w książkach kucharskich zawierające pomidory pojawiły się dopiero w XIX wieku. A potem w drugiej połowie XIX wieku zanikają, bo amerykańscy przedsiębiorcy zaczynają produkować keczup przemysłowo i domowy keczup znika z kulinarnych publikacji. A może warto od czasu do czasu zrobić sobie własny, domowy keczup dostosowany do własnych preferencji smakowych? Tym właśnie zajmie się Karol w tym odcinku. Pierwszą propozycją będzie domowy keczup z grillowanej papryki i cukinii, podany z piersią perliczki oraz zapiekaną z serem tortillą. Drugą będzie smażony okoń morski z domowym keczupem ze śliwek. A na koniec zobaczymy korzenne buraki z pomidorowo-buraczanym keczupem i serem pleśniowym.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zaprasza widzów na kulinarną opowieść o czerwonych burakach. To popularne w kuchni polskiej warzywo znane było już w starożytnej Babilonii, Grecji i Rzymie. Ceniono je także na stołach epoki Średniowiecza. Polski lekarz i botanik, autor sławnego "Zielnika" z 1613 roku, Szymon Syreński zwany Syreniuszem, tak opisywał ćwikłę, bo tak wówczas nazywano buraka: "Cwikłę troiaką w ogrodach naszych miewamy / Czerwoną / Białą y Czarną." Powołując się na starożytnych uczonych zachwalał walory buraka w leczeniu wszelakich dolegliwości i zalecał stosowanie buraka w postaci różnych przetworów zarówno gotowanego jak i na surowo. A Mikołaj Rej w swym dziele "Żywot człowieka poczciwego" zamieszcza prawie dokładny opis jak przyrządzić popularną do dziś ćwikłę, czyli sałatkę z buraków z chrzanem. Obecnie buraki to podstawa wigilijnego barszczu, dodatek do wielu dań w postaci duszonej, pieczonej, gotowanej czy wreszcie modnego w kuchni wegańskiej "Carpaccio" z buraka. Jednym słowem czerwony burak to warzywo o wielu zastosowaniach, zawierające całe bogactwo leczniczych i odżywczych składników. A jak wykorzysta ten czerwony skarb nasz kucharz? Dania: 1/ Pieczony łosoś z sałatką z surowego buraka: 2/Buraczane kopytka w buraczanym sosie; 3/Kotlet po parysku z królika z wędzonymi buraczkami.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa rusza do pewnej winnicy w województwie lubelskim, położonej na południowym zboczu jednego ze wzgórz Roztocza. Ostatnio w naszym kraju powstało wiele winnic, które nawiązują do historycznego, polskiego dziedzictwa w tym zakresie. Bo choć winnice kojarzą nam się bardziej ze słoneczną Italią, Francją czy Hiszpanią, to także nad Wisłą przez wieki uprawiano winorośl. Winne krzewy przybyły do naszego kraju wraz z chrześcijaństwem, bo wino było niezbędne w liturgii, a import gotowego wina drogi i najeżony niebezpieczeństwami. Już od wczesnego średniowiecza pojawiają się zapiski o istnieniu winnic na naszych terenach. Ale tym razem Karol nie skupi się na, co wydawałoby się oczywistym, użyciu wina do gotowania, ale na kulinarnym spożytkowaniu liści winogron. Bo choć na przykład gołąbki zawinięte w winne liście kojarzą się nam z kuchnią turecką czy grecką, to istnieją dowody, że także staropolscy kucharze chętnie po nie sięgali. I dlatego w tym odcinku nasz kucharz pokaże, jak można wykorzystać liście, ocet czy rodzynki z polskich winogron do stworzenia niezwykłych potraw. Proponowane dania: 1/ kotlety mielone z orzeszkami w kiszonych liściach winogron i szaszłyk z marynowanej polędwicy wołowej z pieczoną sałatą rzymską; 2/smażony pstrąg z sosem na bazie winogronowej konfitury z proziakami pieczonymi na świeżych liściach winogron; 3/kurczak w warzywnym sosie z polskimi rodzynkami i orientalnymi przyprawami, podany na kiszonych liściach winorośli.

Opis (streszczenie): Karol Okrasa zaprasza tym razem do Krotoszyna na wspólne gotowanie z miejscowym Kurkowym Bractwem Strzeleckim. Co to są bractwa kurkowe, kiedy powstały, jak wyglądają ich zawody strzeleckie, a przede wszystkim co jadają bracia kurkowi podczas spotkań? Dziś orężem Karola Okrasy w pojedynku będą świeże zioła. Pierwsza potrawa to wędzone polędwiczki zamarynowane w igłach daglezji, czosnku i oliwy, a do tego sos z suszonych pomidorów, orzeszków ziemnych, jogurtu, czosnku i dużej ilości świeżego estragonu. Drugą potrawą będą cynaderki królewskie, wzbogacone ogórkiem kiszonym i zagęszczone chlebem, jak nakazuje staropolska tradycja. Trzecia potrawa to też podroby - serca drobiowe przyrządzone w bardzo stary sposób w miodzie pitnym.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Karol Okrasa zaprasza widzów na opowieść o niezwykle eleganckiej kuchni na polskim transatlantyku - Batory. Od lat 30. XX wieku, kiedy wysiłkiem całego narodu Polska otworzyła sobie okno na świat przez budowę portu w Gdyni, na atlantyckie szlaki ruszyły polskie statki, w tym wspomniany Batory. Podróżowali emigranci, ludzie odwiedzający rodziny, turyści, biznesmeni. Linie lotnicze nie woziły jeszcze pasażerów przez ocean. A główną atrakcją podczas trwającej kilkanaście dni podróży była oczywiście kuchnia. Wystarczy sięgnąć po archiwalne karty menu, by przekonać się, że oferta kulinarna była nadzwyczaj wykwintna. Pełno było francusko brzmiących nazw, choć oczywiście zadaniem kucharzy była godna prezentacja polskiej kultury kulinarnej. W trakcie programu Karol odwiedzi Muzeum Miasta Gdyni, gdzie spotka się z pracownicą muzeum, prywatnie wnuczką jednego z kapitanów Batorego. Nasz kucharz wysłucha opowieści o życiu i kuchni na statku. Karol przygotuje trzy potrawy inspirowane nazwami z zachowanych kart menu ze statku. Dania: 1/ halibut po indyjsku z ciepłą sałatką z bakłażana, 2/ biszkoptowy omlet kapitański, 3/ ligawa wołowa w sosie a la financiere ze stekiem z kalafiora.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zaprosi widzów na spotkanie z zimnymi sosami jogurtowymi. Polscy turyści, którzy odwiedzili Grecję, na pewno zetknęli się z jedną z greckich narodowych specjalności, czyli z sosem "tzatziki". Ten sos zrobiony jest z gęstego jogurtu, świeżego ogórka, czosnku, świeżych ziół i oliwy. Pierwszą propozycją Karola będzie omlet francuski z tureckim masłem i zimnym sosem jogurtowym. Druga to pieczone buraki w orientalnej glazurze z sosem jogurtowym inspirowanym greckim "tzatziki", ale z kiszonym ogórkiem. A trzecia to smażone kotleciki jagnięce z zimnym sosem jogurtowo - buraczanym, płatkami dyni i chlebkiem pita. Jak będą wyglądać takie potrawy? Zobaczymy w programie.

Opis (streszczenie): W swojej kolejnej wyprawie kulinarnej Karol Okrasa wyrusza do Kotliny Kłodzkiej. by w jesiennym otoczeniu przygotować dla widzów trzy - jakże różne kotlety. Sama nazwa pochodzi od francuskiego słowa cotelette lub włoskiego costoletta, oznaczającego żeberka. Dawniej mówiono, iż aby kawałek mięsa mógł być nazwany kotletem, musi być połączony z kością, a taki bez kości to był sznycel. Kotlety są potrawą najczęściej mięsną, choć znane są także odmiany wegetariańskie czy rybne. Przygotowuje się je w ten sposób, że kawałek mięsa lub uformowany z masy kotlecik smażony jest na patelni przy użyciu niewielkiej ilości tłuszczu. W kuchni polskiej niezwykłą popularnością zawsze cieszyły się kotlety mielone oraz kotlety schabowe. Te ostatnie podawano zarówno z kością jak i bez kości, często z ziemniakami i kiszoną kapustą. Inne rodzaje kotletów to kotlety pożarskie czy uchodzące za niezwykle eleganckie w czasach PRL - u kotlety de volaille. Choć kotlet schabowy uchodzi za danie arcypolskie, w rzeczywistości nie jest potrawą, która powstała w Polsce. Jest to bowiem spolszczona wersja słynnego sznycla wiedeńskiego, który z kolei także wywodzi się od włoskiego cotoletta alla milanese. Słowem, choć wynalazca kotleta ukrywa się gdzieś głęboko w mrokach dziejów, to do dziś po kotlety najprzeróżniejszych odmian sięgamy ze smakiem. A jakie kotlety przygotuje dla widzów nasz kucharz? Propozycje dań: 1/Panierowane kotleciki z polędwiczki wieprzowej z kolorowym "makaronem" z warzyw; 2/ Stek z wołowego antrykotu z kością, tzw. tomahawk podany z pieczonymi porami i konfiturą z cebuli; 3/ Kotlety z jajek z grzybami w panierce z grzanek.

Opis (streszczenie): Karol Okrasa kontynuuje poszukiwania polskiego smaku. A kiedy już ten smak odnajduje, ze smakiem i pożytkiem dla konserwatywnej polskiej widowni, próbuje go przełamać. Bo wbrew powszechnym wyobrażeniom polska kuchnia to nie tylko pierogi i schabowy. Mamy wielowiekową tradycje podawania ryb, szczególnie słodkowodnych, a polskie mięsa i wędliny biją jakością większość europejskiej produkcji. Od 1989 roku w najdalszych zakątkach Polski wytwarza się smakowite produkty warte zaprezentowania szerokiej widowni. Cudze chwalicie, swego nie znacie! W tym odcinku Karol Okrasa zaprosi widzów na pole kukurydzy, aby przygotować niecodzienne potrawy z kukurydzy. Ta roślina, podobnie jak ziemniak, trafiła do Europy po wyprawach Krzysztofa Kolumba. W Meksyku była uprawiana od tysięcy lat. Jeszcze przed II wojną światową na terenach północnej Polski była prawie nieznana, choć na południowych krańcach, zwłaszcza na Huculszczyźnie była uprawiana, wystarczy wspomnieć tu lokalną potrawę o nazwie mamałyga, zbliżoną do włoskiej polenty. Po drugiej wojnie światowej, zwłaszcza w latach dziewięćdziesiątych kukurydza zrobiła niezwykłą karierę jako pasza dla zwierząt hodowlanych, choć również Polacy chętnie sięgają po gotowane kolby z masłem, kukurydzę z puszki jako dodatek do sałatek czy gulaszy, a także obowiązkowy dodatek do każdego seansu filmowego, czyli popcorn. Nasz kucharz sięgnie po kukurydzę, aby pokazać widzom jak ciekawe propozycje można z niej przygotować. Pierwszą potrawą będzie wędzona dorada z kukurydzą i kaparami w maślano grzybowej emulsji. Drugą będzie zapiekanka z makaronu, kukurydzy i sera. A trzecią serniczki, czyli kukurydziane racuszki z glazurowaną w maśle kukurydzą. Jak będą wyglądać takie potrawy? Zobaczymy w programie.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa wybiera się w kulinarną podróż kajakiem po rzece Wel. Początek maja to czas, kiedy w całej Polsce ruszają pierwsze spływy kajakowe i dlatego Karol Okrasa właśnie w ten sposób rozpocznie sezon grillowania. Rzeka Wel płynie przez ziemią lubawską i jest jedną z niewielu rzek w środkowej Polsce, która ma odcinki o charakterze górskim. Dopływając kajakiem w piękne miejsce, prowadzący program założy biwak i pokaże, jak inaczej przygotować dwa najbardziej popularne w Polsce dania na grilla: karkówkę, a z ryb - łososia. Oczywiście złamie tradycyjne przepisy. Do przygoptowania potraw użyje nowalijek, ale nie tych, które znamy ze sklepów, jak szczypiorek, koperek, młoda natka. Tym razem wykorzysta zapomniane już dziś rośliny. Młode pędy pokrzywy, mniszek lekarski, czyli mlecz, krwawnik, szczaw, czosnek niedźwiedzi czy świeży sok z brzozy w dawnych czasach były dla biednej ludności wiejskiej urozmaiceniem diety na przednówku. Diety bogatej w witaminy i składniki mineralne, często o właściwościach leczniczych. Dziś z trawników przy domach usuwamy szczaw i mlecze, które nasi przodkowie z chęcią i zarazem korzyścią dla zdrowia zjadali je wczesną wiosną.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa bierze na warsztat dobrze znaną golonkę. Ten element wieprzowej tuszy jest ceniony przez smakoszy nie tylko w naszym kraju. Równie popularna jest golonka na Słowacji, w Czechach, Niemczech czy Austrii. Polacy lubią golonkę, o czym najlepiej świadczy obecność wielu przepisów na tę potrawę na "Liście produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi", które pochodzą z wielu regionów kraju. Jakie potrawy z udziałem golonki przygotuje kucharz Karol Okrasa? Będzie golonka gotowana w piwie z kiszoną ciapkapustą, a także golonka z glazurą miodowo - musztardową i gotowaną ciecierzycą oraz potrawka z golonki w pomidorach z makaronem Orzo.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Karol Okrasa opowiada widzom o kuchni na kościach. Kiedy w dzisiejszych czasach udajemy się do sklepu po mięso czy ryby najchętniej sięgamy po pozbawione kości czy ości, ładnie wycięte kawałki mięsa, gotowe do wrzucenia na patelnię, ruszt. Mięso z kością uważamy powszechnie za gorszej jakości, nadające się raczej na rosół. A same kości traktujemy jako odpad czy niechciany dodatek. Nasi przodkowie wiedzieli jednak, że właśnie przy kości mięso ma najlepszy smak. Dlatego do dziś prawdziwi smakosze wybierają tradycyjnego kotleta schabowego raczej z kością. Jak smakuje mięso przy kości wiedzą też amatorzy żeberek, a także podpieczonych skrzydełek i udek drobiowych. Wiedzą to także Włosi, przygotowujący słynne "ossobuco", czyli potrawę ze specjalnie krojonych plastrów goleni wołowej lub cielęcej, długo duszonych z kością i szpikiem. Polscy szefowie kuchni młodszego pokolenia, zaangażowani w rodzący się w Polsce ruch "zero waste", czy "no waste" propagują wykorzystanie w gotowaniu potraw wszystkich elementów kulinarnych, w tym także kości. Nic nie może się marnować. Idąc tym tropem nasz kucharz przygotuje trzy potrawy bazujące na smakach zawartych w kościach. Propozycje dań: 1/ Kotlety z goleni wołowej z kością, duszone w orientalnej kapuście kiszonej; 2/ Domowy makron grzybowy z sosem z pieczarek i szpiku z pieczonych kości wołowych; 3/ Szybka zupa na ościach z pstrąga o orientalnej nucie.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol uda się w swoją kulinarną podróż do Ciechocinka. Mało kto wie, że tutejsze tężnie zostały zbudowanenie tyle w celach zdrowotnych, lecz kulinarnych. Kiedy po kongresie wiedeńskim, Austriacy narzucili Królestwu Polskiemuogromne cła na sól z Wieliczki, Stanisław Staszic polecił swoim inżynierom opracowanie metody na uzyskiwanie soli z obecnej na Kujawach solanki. A bez soli, tej najbardziej popularnej i najstarszej przyprawy nie istnieje żadna kuchnia. I choć dziś soli jemy w nadmiarze, warto poznać dawne sposoby jej pozyskiwania. W scenerii dawnej warzelni soli, gdzie pozyskuje się ją metodami sprzed 200 lat, Karol przygotuje swoje potrawy. W menu nie zabraknie gęsi, bo jak wiadomo, z gęsiny Kujawy słyną. Będzie zatem gęsina pieczona w soli i inne propozycje. Jak będą wyglądać takie dania? Zobaczymy w programie.

Opis (streszczenie): Karol Okrasa tym razem zaprasza na potrawy z pstrąga. To obecnie dość popularna ryba słodkowodna. Zazwyczaj podaje się smażoną w całości z patelni. Czy można złamać te tradycyjne przepisy i przygotować pstrąga inaczej? Pierwszą potrawą będzie tatar z pstrąga, drugą pstrągi pieczone w pergaminie na grillu, a trzecią wspaniały filet pstrąga wędzony na zwykłym domowym grillu.

Opis (streszczenie): W swojej kolejnej wyprawie kulinarnej Karol Okrasa wytłumaczy, jak przygotować różne ciasta na żywym ogniu. Dziś, kiedy do dyspozycji kucharzy, nawet amatorów, jest olbrzymi wybór wszelakich kuchenek, od gazowych, elektrycznych, indukcyjnych, parowych po mikrofalowe, to trudno sobie wyobrazić czasy, gdy przodkowie dzisiejszych mistrzów kuchni wszelkie potrawy, w tym wymyślne ciasta przyrządzali na ognisku. I to niezależnie, czy było to ognisko na świeżym powietrzu, czy w kuchennym palenisku. Relikty takiego wypiekania na żywym ogniu odnajdziemy w polskiej kuchni do dziś. Najsłynniejszy to podlaski sękacz, którego pierwowzór odnajdziemy w XVI - wiecznym, polskim przepisie na kołacz przyrządzany na kiju nad ogniem. Dlaczego warto wracać do tak archaicznych sposobów wypieku? Oczywiście chodzi głównie o smak takiego ciasta, czyli rzecz dla Karola najważniejszą. Jakie ciasta pieczone na żywym ogniu przygotuje kucharz? Nie będzie tradycyjnego sękacza, ale za to przyrządzi drożdżowe ciasto z jabłkami, pieczone babeczki z burakami i czekoladą oraz placek z pieczonym indykiem.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa zaprasza widzów do Starej Oranżerii przy pałacu w Nieborowie na opowieść o cytrusach w kuchni polskiej. Starsi widzowie, pamiętający czasy PRL - u, wspominają, że pomarańcze były wówczas pożądaną rzadkością i pojawiały się prawie wyłącznie w okresie Bożego Narodzenia. Nawet ówczesna prasa donosiła z dumą przed świętami o płynącym z bratniej Kuby statku pełnym pomarańczy. Dziś media raczej nie informują o kolejnych transportach cytrusów, bo pomarańcze i mandarynki są dostępne w każdym niemal sklepie. Ale pomarańcze na polskich stołach pojawiły się już dużo wcześniej. W XVI i XVII wieku europejscy kupcy przywozili z zamorskich krain wiele egzotycznych sadzonek, a jednocześnie nastąpił, zwłaszcza we Włoszech, technologiczny rozwój produkcji płaskiego szkła. To spowodowało powstawanie od XVII wieku licznych oranżerii. Jedną z najsłynniejszych była Oranżeria przy Pałacu w Wersalu. Ale również w naszym kraju zaczęto wznosić tego typu budowle. Przykładem jest Stara Pomarańczarnia w Łazienkach Królewskich zbudowana w latach 1786 - 1788 według projektu Dominika Merliniego. Nie tylko królowie, ale każdy bogaty arystokrata czy szlachcic chciał mieć własną kolekcję egzotycznych roślin, najlepiej takich dających owoce na stół. Z XVII wieku pochodzą polskie przepisy z użyciem pomarańczy z rękopiśmiennej książki kucharskiej z dworu Radziwiłłów, przodków późniejszych właścicieli pałacu w Nieborowie. Nasz kucharz wraz z pracownicą muzeum w Nieborowie oprowadzi widzów po oranżerii, a następnie przygotuje dania z wykorzystaniem pomarańczy i mandarynek. Propozycje: 1/ Mandarynki kandyzowane w korzennym syropie; 2/ Dorsz w maślanym sosie pomarańczowo - kaparowym; 3/ Cytrusowy ryż z kurczakiem i mandarynkami.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa pokaże widzom, jak własnoręcznie przygotować konserwy. Z problemem przechowania żywności ludzkość borykała się od tysiącleci. Metody takie jak suszenie, wędzenie, fermentacja, dodatek octu, soli czy cukru były stosowane od wieków. Innym problemem było zaopatrzenie każdej armii, która - jak mawiał Napoleon: maszeruje na żołądkach swoich żołnierzy. I właśnie w czasach wojen napoleońskich pewien francuski cukiernik, Nicolas Appert, zauważył, że podgrzewane w zamkniętych butelkach syropy i owoce długo zachowują przydatność do spożycia. Pół wieku później to zjawisko wyjaśnił Ludwik Pasteur, który odkrył, że za psucie się jedzenia odpowiedzialne są mikroorganizmy, które giną w wyniku podgrzania. W tym samym czasie w Anglii opatentowano metalowy pojemnik do żywności i tak wynalazek cukiernika Apperta zawojował świat. Dziś służy nie tylko armiom całego świata, ale nam wszystkim. Wszelakiego typu konserwy dostaniemy w każdym sklepie. A czy można je sobie przygotować samemu w warunkach domowych? Oczywiście, wie to każda mama i babcia przygotowująca słoiki dla młodych ruszających do miast za pracą czy nauką. Na początek Karol pokaże, że konserwy nie muszą być wykonane z gorszych surowców - jak się sądzi powszechnie. Najlepszym tego przykładem będzie potrawka z perliczki zakonserwowana w słoiku. Druga propozycja to karkówka wieprzowa z kapustą, którą Karol umieści surową w słoiku i podda tylko procesowi pasteryzacji. Takie potrawy można spokojnie przechowywać i cieszyć się ich smakiem po miesiącach czy latach.

Opis (streszczenie): Wbrew powszechnym wyobrażeniom polska kuchnia to nie tylko pierogi i schabowy. Mamy wielowiekową tradycję podawania ryb, szczególnie słodkowodnych, a w najdalszych zakątkach Polski wytwarza się smakowite produkty warte zaprezentowania szerokiej widowni. Cudze chwalicie, swego nie znacie! Z Karolem Okrasą wybierzemy się na wyprawy kulinarne w różne rejony Polski.

Opis (streszczenie): Karol Okrasa po raz kolejny wyrusza na Wybrzeże. Opowie widzom o niezwykłym epizodzie w historii polskiej kuchni, jakim były potrawy serwowane na pokładach polskich transatlantyków. To nimi tysiące Polaków podróżowały od lat trzydziestych do końca osiemdziesiątych XX wieku z Gdyni do Ameryki. Okrętowe dania miały być wizytówką polskiej kultury, nie tylko kulinarnej, zarówno dla pasażerów krajowych, jak i obcokrajowców. Zachowały się opisy, jakie wrażenie sprawiało na ludziach, często pochodzących ze skromnych, wręcz bardzo biednych domów, to zetknięcie się z bezmiarem oceanu wokół oraz niespotykaną wcześniej elegancją i egzotyką na talerzu. Dwa polskie transatlantyki zbudowane przed II wojną światową, czyli Piłsudski i Batory, już nie istnieją, ale pamięć o wspaniałych daniach serwowanych przez kucharzy pozostała. Można się o tym przekonać zwłaszcza w takich miejscach, jak Muzeum Emigracji w Gdyni, urządzone w budynku dawnego Dworca Morskiego, z którego setki tysięcy pasażerów Batorego czy Piłsudskiego wchodziło na pokłady tych statków. A jakie potrawy inspirowane daniami serwowanymi na pokładach polskich transatlantyków przygotuje Karol Okrasa? Będzie ryba w tempurze z buraczkami po angielsku, a także polski kurczak przygotowany w stylu a la Bourguignon, a na koniec smażona na złoto makrela z sałatką z marynowanej rzepy.

Opis (streszczenie): Cudze chwalicie, swego nie znacie! Co zobaczymy w kolejnej wyprawie kulinarnej Karola Okrasy? Tym razem nasz kucharz zaprosi widzów na jesienne gotowanie. Jednym z typowo jesiennych produktów jest gęsina, na Pomorzu i w Wielkopolsce tradycyjnie jedzona z okazji dnia św. Marcina. Mięso gęsi było wysoko cenione w dawnej Polsce, niestety, po II wojnie światowej Polacy prawie przestali jeść to pyszne i aromatyczne mięso. Cała produkcja polskiej gęsiny trafiała na eksport, głównie do Niemiec, gdzie polska gęś cieszy się do dziś zasłużoną renomą. Zazwyczaj serwuje się gęś z jabłkami, kaszą czy modrą kapustą. Ale tym razem Karol sięgnie po późnojesienne grzyby - gąski zielone. Te nieduże, żółto-zielone grzybki, trudne do znalezienia oraz wydobycia z piasku i mchu, a jeszcze trudniejsze do starannego wymycia z tegoż piasku, mają w naszym kraju wielu zagorzałych amatorów. W wielu kuchniach regionalnych przysmakiem są pierogi z gąskami czy zupa na gąskach. A jakie potrawy przygotuje Karol z gęsiny i gąsek? Zobaczymy zapiekankę z gęsiny, gąsek, cebuli oraz ziemniaków suto okraszonych śmietaną i serem. Będzie też szybka zupa z gąsek i dyni, wzbogacona zakwasem z mąki pszennej. Trzecią propozycją będą kminkowe kluseczki z mąki pszennej z pieczonymi gąskami.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa udaje się do miejscowości Suszczy Borek, położonej na obrzeżach Puszczy Białowieskiej. Spotka tam pana Władysława Grykę. Wspólnie ruszą na żniwa, na których żyto kosi się kosą, a nie kombajnem. Pokażą też ręczne wiązanie snopków i tradycyjny w tych stronach posiłek żniwiarza, składający się z pajdy domowego chleba, liścia ukiszonej w całości kapusty i odrobiny solonej słoniny. Ziarno z tak pozyskanego zboża pan Władysław miele w archaicznym młynie na gruboziarnistą mąkę, potem z tej maki ciasto dorasta na zakwasie w drewnianej dzieży i z takiego ciasta pieczony jest żytni ciemny chleb. Pan Władysław nie tylko piecze chleb wedle pradawnej receptury. Hoduje także owce na mięso, z którego wyrabia znakomite wędliny, zwłaszcza kumpiaka, czyli szynkę baranią, wielokrotnie nagradzaną na konkursach żywności regionalnej. I właśnie z baraniny Karol Okrasa przygotuje dwie potrawy. Pierwszą będą mielone kotlety baranie z żytnim chlebem podane z sosem pomidorowym. Drugą propozycją będzie pieczony udziec barani, faszerowany żytnim chlebem i rozmarynem, podany z sałatką z pieczonych buraków. W ostatniej sekwencji programu pan Władysław oraz inni żniwiarze zdegustują i ocenią przygotowane przez Karola potrawy.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zaprasza widzów na kulinarną opowieść o bodaj najbardziej klasycznej polskiej zakąsce, czyli o befsztyku tatarskim. Jaka jest historia powstania tego dania? Legenda głosi, że Tatarzy regularnie pustoszący kraje wschodniej i środkowej Europy byli postrzegani jako hordy dzikich, okrutnych wojowników. Przypisywano im więc wszelkie najgorsze cechy, w tym jedzenie mięsa na surowo, w dodatku koniny, co dla dawnych Polaków, uznających konia za towarzysza, było wyjątkowo odrażające. Oryginalny tatar ponoć powstawał właśnie z polędwicy końskiej, którą Tatarzy trzymali pod siodłem. Potraktowane w ten sposób mięso miękło i ulegało rozdrobnieniu. Czy rzeczywiście Tatarzy kładli mięso końskie pod siodło? Tego już pewnie się nie dowiemy. Tatar nie jest potrawą pochodzenia polskiego, jak niektórym się wydaje. Ta tradycyjna polska przekąska zazwyczaj otwiera niemal każdą kartę menu w naszych restauracjach, ale jest znana również w innych krajach. Zawsze podstawą tatara jest mięso wołowe, najczęściej polędwica. We Francji tatar jest mielony i doprawiany ostrymi sosami. Często podaje się go tam również z ziemniakami. W Belgii nazywa się filet americain, a w Danii tatarmad. Polakom trudno sobie wyobrazić tatara bez oprawy w postaci cebulki i ogórków korniszonów czy marynowanych grzybków. Niektórzy dodają do tatara również kapary, ryby z konserwy czy nawet oliwki. Karol pokaże, jak zrobić dobrego befsztyka tatarskiego. Zobaczymy jaka jest różnica pomiędzy surowym mięsem zmielonym w maszynce, a tym posiekanym ostrym nożem, zarówno drobno jaki w nieco grubsze kawałki. Jaki to ma wpływ na smak? Karol pokaże też, jakie dodatki, zarówno te tradycyjne, jak i mniej oczywiste, pasują najlepiej do tego dania.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa wyruszy do Jury Krakowsko-Częstochowskiej, aby pokazać widzom potrawy inspirowane miejscową specjalnością, czyli pieczonkami. Cóż to są jurajskie pieczonki? Pieczonka czy też prażonka to potrawa pochodząca z okolic Zawiercia i Myszkowa w województwie śląskim. Tradycyjnie przyrządzana jest z ziemniaków krojonych w plastry lub kostkę i duszonych w żeliwnym kotle ze smalcem, cebulą, kiełbasą, boczkiem. Czasami dodawano też warzywa: buraki i marchew. Doprawiano solą i pieprzem. Przed pieczeniem potrawę przykrywano od góry i od spodu liściem kapusty, aby zmniejszyć ryzyko przypalenia się składników. Piekło się pieczonkę pod przykryciem, dla większej szczelności z pokrywką dokręcaną na śrubę. Inne nazwy tej potrawy to duszonki, duszaki, prażynki, duszone, maścipula, dymfoki, prażuchy. Rodzaj zwany dymfokami składa się z ziemniaków, kiełbasy, boczku i białej kapusty z dodatkiem pieprzu i soli. Najczęściej przygotowywano pieczonki w okresie wykopków. Wykorzystywano do przygotowania ogniska łęty ziemniaczane. Dymiące kartofliska to znany widok z dawnych lat. A dziś Karol pokaże, jak przygotować takie pieczonki, oczywiście łamiąc tradycyjne przepisy. Propozycje dań: 1/ kociołek z jagnięciną i aromatyczną kapustą; 2/ pieczone w kociołku żeberka z cebulą; 3/ kociołek rybny z łososiem aromatyzowanym olejem rzepakowym.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zaprasza na opowieść o cukrze. Dziś cukier jest tani, wręcz pospolity, wszechobecny. A jeszcze w XVII i XVIII wieku był niezwykle drogi i ekskluzywny. Najlepiej o tym świadczą zabytkowe cukiernice zamykane na kluczyk, jakie możemy obejrzeć w muzeach. Obecnie, oprócz tego, że mocno słodzimy kawę, herbatę, spożywamy bogate w cukier słodycze i ciasta, to jeszcze olbrzymie ilości tego produktu dodawane są niemal do większości wyrobów. Cukier możemy odnaleźć nie tylko w keczupie czy majonezie, ale także w wędlinach, serach. Jedna łyżka keczupu zawiera prawie łyżkę cukru. Nadmiar cukru w diecie powoduje otyłość i cukrzycę, dlatego walka o zmniejszenie jego konsumpcji ma olbrzymie znaczenie w profilaktyce zdrowotnej, zwłaszcza antynowotworowej. Dlaczego tak lubimy słodki smak? Bo przez nasze mamy i babcie od wczesnego dzieciństwa jesteśmy do niego przyzwyczajani. Czy można zatem choć trochę ograniczyć nadmiar cukru w diecie? Karol pokaże, jak przygotować słodkie dania i przekąski, nie używając ani cukru, ani soli. Zaprezentuje kilka propozycji, jak poradzić sobie w kuchni bez cukru. Będą czekoladowe trufle, będzie dyniowo-orzechowe ciasto, będzie też sałatka z kurczaka z owocami i warzywami. I ani grama cukru.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa wyrusza do miejscowości Nowe Radzikowo w pobliżu Czerwińska nad Wisłą, by spotkać się z paniami z miejscowego Koła Gospodyń Wiejskich, które odtwarzają dawne przepisy ze swoich stron. Jedną z takich ciekawych potraw są placki z buraka cukrowego podawane z konfiturą z zielonych pomidorów. Danie to wydaje się być oryginalne i dość niezwykłe, a powstało w trudnych latach okupacji. Niemcy wprowadzili bowiem bardzo surowy system reglamentacji mięsa, zboża i nabiału, a kartkowe przydziały były głodowe. Wówczas, jak od stuleci w Europie w czasach biedy i wojen, zaczęto wykorzystywać odpady z buraków cukrowych do wypieku placków, które ratowały przed głodem. Do wzbogacenia smaku buraczanych placuszków używano konfitur z zielonych pomidorów, uprawianych w przydomowych ogrodach. Co ciekawe, jedna z pań z Koła wspomina, że jej dziadek pamiętał jeszcze czasy z początków XX wieku, kiedy to pomidory na wsi były warzywem kompletnie nieznanym i dopiero zaczynano uczyć się ich uprawy. Wracając do buraka cukrowego - obecnie kojarzy nam się prawie wyłącznie jako surowiec do przemysłowej produkcji cukru. Rozpoczęła się ona w czasach Napoleona, kiedy to Anglicy wprowadzili blokadę kontynentalnej Europy. Cukier trzcinowy przestał docierać i szukano gwałtownie alternatyw. Pierwsza cukrownia buraczana powstała w 1802 roku na Dolnym Śląsku. I od tego czasu burak cukrowy rzadko trafia na stoły, chyba że w czas biedy czy wojny. A przecież, jak pokaże nasz kucharz, może to być doskonały produkt do stworzenia bardzo interesujących potraw. Jakich? Pierwszą propozycją Karola są buraczane pierogi leniwe z sosem z rokitnika i syropu z buraka cukrowego. Druga to pieczona polędwica z dorsza z prażonymi burakami cukrowymi w czosnku i tymianku oraz buraczaną musztardą. Trzecia - podpieczone udo kacze podane z korzennymi placuszkami z buraka cukrowego.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zabiera widzów do Lidzbarka Warmińskiego, do jednego z najpiękniejszych zamków gotyckich w Polsce. Była to przez wieki siedziba biskupów warmińskich. Tereny te zamieszkiwało wiele wybitnych postaci, takich jak Mikołaj Kopernik, biskup Ignacy Krasicki. Ten ostatni, najwybitniejszy polski poeta doby Oświecenia, był znanym smakoszem. Książę poetów, jak go nazywano, przyjaciel króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, uczestnik słynnych obiadów czwartkowych, podawał w Lidzbarku swoim gościom świeże ostrygi oraz hodowane w przyzamkowej oranżerii ananasy z niezwykle drogą w owychczasach czekoladą. Podawano też bażanty i kuropatwy. I właśnie do tego nawiązuje Karol Okrasa, przygotowując dania godne biskupiego stołu. Przyrządza dania z perliczki, eleganckiego drobiowego mięsa, coraz częściej dostępnego w naszych sklepach. Pierwsza z potraw to smażone udka perliczki, zawinięte w dojrzewający boczek, uduszone w sosie miodowo - musztardowym i podane z młodym zielonym groszkiem. Druga propozycja to smażone piersi perliczki z wędzoną słoniną, podane z muślinowym puree z zielonego groszku i salsą z papryki. Trzecia potrawa zostanie przygotowana na gondoli. Niewielu wie, że Lidzbark Warmiński jest zwany małą Wenecją, ma 16 mostów i można tam pływać gondolą. Daniem tym jestsałatka z gotowanych warzyw, z sezonowaną polędwicą wołową i duszonymi polędwiczkami z perliczki.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa zaprasza widzów na Podlasie, na spotkanie z topinamburem. Topinambur, podobnie jak ziemniak czy pomidor przybył do Europy z Ameryki po wyprawach Krzysztofa Kolumba. Znany też jako słonecznik bulwiasty, co jest prawie dokładnym tłumaczeniem łacińskiej nazwy Helianthus tuberosus. Sama nazwa Helianthus - słonecznik nadana została przez Karola Linneusza na bazie greckich słów helios oznaczającego "słońce" i anthos "kwiat". A drugi człon nazwy tuberosus wywodzi się od słowa tuber znaczącego po łacinie "bulwę". A skąd topinambur? Taką nazwę nadali mu Francuzi. W1613 roku Paryż odwiedzili członkowie plemienia Indian Tupinamba, co stało się sensacją. Ponieważ w tym samym czasie dotarł zza Atlantyku także i topinambur, nazwy plemienia użyto więc do nazwania nowej rośliny. Nieważne przy tym, że Indianie pochodzili z Ameryki Południowej, a topinambur z Północnej. Dla ówczesnych Europejczyków byli to egzotyczni przybysze zza tego samego morza. Co ciekawe topinambur po przybyciu do Europy rozpowszechnił się szybciej niż ziemniak. I był chętnie jadany, ale potem zniknął z naszych talerzy na długo. Tylko leśnicy wiedzieli, że bardzo smakuje dzikom i jeleniom. Jako gatunek dość inwazyjny szybko rozprzestrzenił się w naszych lasach. Dopiero od niedawna wraca powoli na polskie stoły. I warto mu w tym pomóc. Dlatego Karol przygotuje kilka potraw, które na pewno są widzom znane, ale w wersjach bez topinamburu. Proponowane dania: 1/Bliny z topinamburu z pasztetową z kaczki; 2/Krem brulee z topinamburem i orzechami w miodzie; 3/Królik duszony z topinamburem, podany z salsą z topinamburu.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa zajmie się owocami, które zostają po nalewkach. Wiele osób w naszym kraju robi nalewki na owocach sezonowych, jest to bardzo stara polska tradycja. Jeszcze sto lat temu prawie każdy polski dom miał w swoim kredensie jakąś nalewkową specjalność. Dziś wracamy do tej tradycji, ale też zazwyczaj owoce po nalewkach po prostu wyrzucamy, traktujemy je jako odpad. A przecież nasze babcie, choć zapewne nie znały modnej w dzisiejszym świecie idei zwanej z angielska zero waste, czyli po polsku zero odpadów, to nie wyrzucały nigdy czegoś, co można wykorzystać. Tak właśnie jest z owocami po nalewkach. Karol pokaże, jakie potrawy można wyczarować, wykorzystując te owoce. Przygotuje między innymi stek z antrykotu w glazurze z owoców rokitnika po nalewce, a także stek wołowy pieczony w sosie barbecue wykonanym z owoców trześni, czyli dawnej odmiany dzikiej wiśni.

Opis (streszczenie): Tym razem Karol Okrasa rusza swoją syrenką do Gdańska. Tam spotka się z kapitanem Jerzym Wąsowiczem. Kapitan wyremontował stary kuter rybacki i przez wiele lat żeglował po morzach i oceanach. Opłynął kulę ziemską, a nawet postrach żeglarzy - przylądek Horn. W czasie wypraw sam gotował, przyrządzając ryby morskie na wiele sposobów. Ale jako mieszkaniec Gdańska najbardziej lubi ryby z Bałtyku. Razem z Karolem Okrasą kapitan przygotuje swoje sztandarowe danie - wspaniałego łososia smażonego na wodzie! Karol oczywiście złamie ten przepis i usmaży łososia w sosie z ogórków kiszonych. Po pierwszej potrawie kapitan Wąsowicz i Karol Okrasa ruszą w krótki rejs. W jego trakcie Karol przygotujemarynowanego łososia i dorsza, a scenerią gotowania będą Starówka gdańska, Westerplatte i panorama Trójmiasta, widziane od strony wody. Ostatnią potrawą będą tak ważne w historii miasta śledzie. Karol Okrasa usmaży je zawinięte w plastry wędzonego boczku i poda z konfiturą z cebuli i malin. Czy tak przyrządzone śledzie zdobędą uznanie starego wilka morskiego i smakosza ryb, kapitana Wąsowicza?

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Karol Okrasa opowie widzom o nowym kulinarnym słowie, które pojawiło się w Polsce. Otóż kupując gotową kanapkę w osiedlowej piekarence, został zapytany przez sprzedawczynię czy woli bajgla czy "wrapa". "Wrap" jeszcze kilka lat temu był w naszym kraju pojęciem nieznanym. Dziś, zwłaszcza dla młodszej klienteli wielu fastfoodowych sieci, jest czymś oczywistym. Samo słowo "wrap" pochodzi z języka angielskiego, a w dokładnym tłumaczeniu oznacza "zawinąć". Bo jeśli w przypadku tradycyjnej kanapki nadzienie, czyli wędlinę, drób, rybę, warzywa, sosy wkładamy pomiędzy dwie kromki pieczywa, to w przypadku "wrapa" placek płaskiego chlebka całkowicie owija nadzienie. Takim płaskim chlebkiem może być na przykład meksykańska tortilla, arabska pita czy ormiański lawasz. Moda na "wrapy" narodziła się prawdopodobnie w Kalifornii w latach dziewięćdziesiątych XX wieku, a wywodzi się ze specjalności kuchni teksasko - meksykańskiej jaką jest burrito, czyli właśnie duży, pszenny placek owijający szczelnie rozmaitego rodzaju pikantne nadzienie. Czy nazwa "wrap" się u nas przyjmie? Zapewne tak. Kiedy Karol, będąc dzieckiem, biegał z rówieśnikami po podwórku, pewnie byłby zdziwiony, gdyby ktoś zaproponował mu hamburgera. A pokażcie dziś choć jedno dziecko w Polsce, które nie wie co to hamburger. I raczej chyba nie ma szans, aby spolszczyć to słowo, nazywając "wrapa" na przykład "zawijańcem". A jakie "wrapy" przygotuje nasz kucharz? Pierwszą propozycją Karola będzie "wrap" schabowy, czyli zawinięty w placek kotlet schabowy, z sałatą i ogórkami w orientalnym sosie. Druga to "wrap" z wędzonym pstrągiem, smażonymi boczniakami, cebulą i sosem z fasoli. A trzecia to "wrap" inspirowany bitkami z kaszą, z paseczkami wołowiny, marchewką, cebulką i kaszą gryczaną.

Opis (streszczenie): W swojej kolejnej wyprawie Karol Okrasa zaprasza widzów na potrawy inspirowane kuchnią Kociewia. Ten rejon Pomorza jest nieco mniej znany niż Kaszuby i często z nimi mylony. Była to kuchnia skromna i oszczędna, oparta o produkty pochodzące z własnych gospodarstw domowych, ogródków, sadów, łąk i lasów. Składnikiem wielu dań były przede wszystkim ziemniaki, kapusta, brukiew, mleko, sery, kasze, mąka czy jaja. Mięso spożywano raczej od święta, częściej jadano ryby poławiane w pobliskich rzekach czy jeziorach. Popularne były też śledzie z pobliskiego Bałtyku. Oczywiście w okolicznych lasach mieszkańcy zbierali grzyby, czarne jagody, żurawinę czy borówki. Z czasem kuchnia kociewska wzbogacona została przepisami pochodzącymi z domów bogatszych gospodarzy zwanych gburami. Niemały wpływ na kulinarne zwyczaje tutejszej ludności mieli też koloniści niemieccy, którzy osiedlali się na Pomorzu. Do dziś wiele potraw zachowało niemiecko brzmiące nazwy takie jak "karbónada" czy "fefernuski". Podobnie było z nazwami posiłków. Śniadanie określano słowem "frysztyk", a obiad to był "maltych", podczas którego na stołach królowały jednogarnkowe zupy zwane "ajntopfami". W trakcie gotowania Karola odwiedzi znajoma mieszkanka Kociewia, pani Anna, która przyniesie swoje wytwarzane tradycyjnymi sposobami kociewskie sery z koziego mleka. A jakie potrawy inspirowane kociewską kuchnią przygotuje nasz Kucharz? Pierwszą propozycją Karola będą placki ziemniaczane zwane na Kociewiu "plińcami", doprawione leśnymi grzybami, podane z sałatką śledziową. Druga to gotowany, a potem smażony na chrupko boczek wieprzowy podany ze śmietankowym sosem z marchewki i żurawiny. A trzecia to placuszki z koziego twarożku z aromatyczną konfiturą z jagód.

Opis (streszczenie): W kolejnej wyprawie kulinarnej Karol odwiedzi państwa Marię i Sergiusza Niczyporuków z miejscowości Budy w Puszczy Białowieskiej. Pan Sergiusz z żoną prowadzi niewielki skansen, w którym zachowały sięnie tylko zabytkowe chaty, ale i kultywowane przez nich obyczaje kulinarne. Jest tu piękny warzywnik, pełen kolorowych warzyw. Ale zanim Karol Okrasa wykorzysta warzywa i zioła z warzywnika, wybierze sięwraz z p. Sergiuszem na sianokosy. Właśnie świeże siano będzie potrzebne do przygotowania jednej z potraw. Następnie w warzywniku Karol ugotuje dwie potrawy. Pierwsza to faszerowane mięsem cukinie i kwiaty cukinii upieczone ze świeżo zerwanymi z krzaka pomidorami i liśćmi selera, podane z sosem z gęstego naturalnego jogurtu. Pani Maria poczęstuje Karola posiłkiem, jaki jadali miejscowi gospodarze podczas sianokosów. Karol skosztuje klusek z serem i będzie się delektował typowym dla tych terenów białym chłodnikiem. Drugą przyrządzoną przez niego potrawą będą pieczone polędwiczki wieprzowe marynowane w ziołach i palonym sianie, podane z sosem z wina, ziaren kawy i czekolady.

Opis (streszczenie): W swojej kolejnej wyprawie kulinarnej Karol Okrasa opowie widzom o potrawach naszych przodków, którzy wyjątkowo rygorystycznie przestrzegali nakazów surowego, staropolskiego postu. Dziś postne dania kojarzą nam się przede wszystkim z brakiem mięsa, ale jeszcze kilkaset lat temu w poście nie wolno było spożywać także nabiału: mleka, śmietany, masła oraz jaj. Dozwolone były wyłącznie produkty roślinne i ryby. Zachowały się dawne receptury jak przygotować masło czy śmietanę z migdałów, a jaja do postnych zup wykonywano z mięsa ryb. Dawni Polacy do przestrzegania postów podchodzili bardzo poważnie i znany jest przypadek kłopotów, w jakie wpadł przebywający na Mazowszu nuncjusz papieski, który jadł ser w piątek wedle złagodzonych już znacznie reguł w Zachodniej Europie. A pamiętajmy, że w owych czasach było ponad 150 dni postnych w roku. Co ciekawe, kiedy dziś w sklepie z wegańską czy wegetariańską żywnością widzimy na półkach sery, pasztety, pasty z orzechów, warzyw czy strączkowych, to nie zdajemy sobie sprawy, że wiele podobnych pomysłów znajdziemy w postnej kuchni polskiej sprzed wieków. Jakie potrawy według surowych reguł staropolskiego postu przygotuje Karol Okrasa? Będą to: ser z orzechów nerkowca, pasztet z orzechów włoskich, pieczarek i warzyw oraz dorsz z makaronem z dyni podany z wegańskim majonezem.

Opis (streszczenie): W tym odcinku Karol Okrasa zaprasza na potrawy z kaczki. A gotować będzie w miejscu szczególnym. To dwór w Krasnogrudzie, gdzie Czesław Miłosz spędzał wakacje w dzieciństwie i w latach młodości. Do dziś zachowały się tu przepisy na jego ulubione dania. Jakie potrawy cenił najbardziej przyszły noblista? Pierwszą potrawą będzie marynowana w wiśniówce i sianie pierś kaczki, podana z kaszą gryczaną z grzybami i serem oraz sosem z pieczonych buraków. Kolejną potrawą będą świeżo złowione okonie nadziane na patyk i upieczone nad ogniskiem. Trzecia potrawa zaś to uda kacze, najpierw smażone na złoto, a następnie duszone z boczkiem, cebulą, czosnkiem, jabłkami, suszonymi śliwkami oraz kiszoną i słodką kapustą.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Karol Okrasa bierze na swój kulinarny warsztat zupy na wędzonce. Polskie zupy na wędzonce wywodzą się przede wszystkim z tradycyjnej polskiej kuchni wiejskiej i chłopskiej. Ich geneza jest bezpośrednio związana z dawnym stylem życia, potrzebą konserwacji mięsa oraz surowym klimatem, który wymagał pożywnych, wysokokalorycznych i rozgrzewających posiłków. Historycznie potrawy te nie pochodzą z jednego konkretnego miejsca, lecz z różnych regionów Polski, gdzie wędzenie boczku, słoniny, żeberek czy kiełbas było podstawowym sposobem zabezpieczania zapasów na zimę. Tradycja gotowania na wędzonym mięsie najsilniej rozwinęła się w kilku obszarach kraju, dając początek kultowym polskim zupom, takim jak kwaśnica na Podhalu. Zupa ta, przyrządzana na wędzonych żeberkach wieprzowych i kwaśnej kapuście, jest do dziś wizytówką regionu. Z kolei Górny Śląsk słynie z treściwego żuru śląskiego czy kwasionki, które to zupy śląskie gospodynie wzbogacały boczkiem i wędzoną kiełbasą, co miało dać siłę górnikom pracującym w kopalniach. I do licznych polskich zup na wędzonce Karol w tym odcinku dołoży swoje trzy grosze, czyli kolejne propozycje na zupy, pachnące wędzeniem. Pierwszą propozycją Karola są flaczki z pstrąga łososiowego na wędzonce. Drugą - zupa gulaszowa z kurczaka na wędzonym boczku. A trzecią - krupnik na wędzonce z białą kiełbasą.