Szlakiem miejsc niezwykłych - Pomniki Historii godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Ten odcinek poświęcony jest wyjątkowemu miastu - Gdańskowi. To jedno z najstarszych miast Polski. Niegdyś królewskie i hanzatyckie słynęło z tolerancji etnicznej i wyznaniowej. Jak magnes przyciągało znane w Europie nazwiska - sam Jan Sebastian Bach starał się o posadę kantora kościoła Mariackiego. Z miastem związany był też wybitny astronom i matematyk Jan Heweliusz. Przez długi czas Gdańsk był też głównym portem morskim na Bałtyku. Miasto w zasięgu obwarowań z XVII wieku zostało uznane za Pomnik Historii w 1994 r.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury w tym odcinku są to: Lubiń i Ląd nad Wartą. Oratorium, ale nie muzyczne, lecz średniowieczne, unikalny zbiór relikwii, których opakowanie jest równie cenne jak jego zawartość, manierystyczne stalle, posiłki spożywane w milczeniu oraz nalewka, która leczy już od pięciu stuleci. Czyli dwa założenia klasztorne, leżące z dala od turystycznych szlaków i przez to trochę zapomniane, ale bez wątpienia bezcenne w swym architektonicznym pięknie i emanującej z nich duchowości. Ląd, czyli kompleks dawnego opactwa Cystersów; gotyckie w założeniu opactwo z unikalnym średniowiecznym oratorium - jedynym tej klasy w Polsce i jednym z nielicznych w Europie, kościół będący najlepszą realizacja sakralną włoskiego architekta, 38 - metrowa kopuła z fenomenalnymi barokowymi freskami oraz zbiorem relikwii związanych z legendą o św. Urszuli. Lubiń czyli 10 wieków tradycji klasztornych. Opactwo Benedyktnów, niezwykle piękne w swym barokowym wystroju, lecz przede wszystkim emanujące duchowością, otwarte na pielgrzymów zarówno pewnych swej wiary jak i tych poszukujących jej, a przez to często błądzących na ścieżkach swego życia. A jeśli modlitewne skupienie i posiłkowe milczenie nie pomogą w wyborze właściwych dla ducha ścieżek, to ostatnią deską ratunku pozostanie bendyktynka lecząca dolegliwości ciała i ducha.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. Dawne opactwo cysterskie w Lądzie jest jednym z najstarszych klasztorów w Polsce. Ufundowany przez Mieszka III Starego zakon, w XIII wieku był istotnym ośrodkiem politycznym i kulturalnym. Na listę Pomników Historii został wpisany w 2009 roku. Kościół klasztorny pod wezwaniem najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja to dzieło artystów najwyższej klasy. Przebudowano go w XVII wieku. Prace rozpoczął Tomasz Poncino, a kontynuowali Józef Szymon Bellotii i Pompeo Ferrari. Świątynię zdobią prace Jerzego Wilhelma Neunhertza i wspaniałego malarza Adama Swacha. Wnętrze kościoła skrywa cenne barokowe ołtarze, konfesjonały i manierystyczne stalle. O wyjątkowości tego Pomnika Historii opowiedział nam historyk sztuki, kustosz Opactwa w Lądzie ks. Jan Nowiński.

Opis (streszczenie): Ta budowla majestatycznie góruje nad miastem i całą okolicą. To jeden z największych kościołów na całym Dolnym Śląsku i wyśmienity zabytek kamiennej architektury gotyckiej na terenie Polski. Powstał w XIV wieku z inicjatywy Joannitów, czyli zakonu który na nasze ziemie zawędrował aż z Ziemi Świętej. Już chyba samo to, wystarczy, by uznać, że Strzegom wart jest odwiedzenia. Ten imponujący Pomnik Historii zadziwia nie tylko rozmiarem ale też oryginalną, gotycką architekturą. Surowa bryła zdobiona jest wieloma detalami architektonicznymi. Uwagę zwracają misternie rzeźbione portale i tympanony. Najstarszy pochodzi z 1350 roku i przedstawia koronację trzech królowych. Od strony południowej znajdziemy tympanon ze sceną zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. Najmłodszy i najcenniejszy portal znajduje się nad wejściem głównym i przestawia nawrócenia św. Szawła. To prawdziwy skarb architektury gotyckiej.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku cyklu Pomniki Historii odwiedzimy Gostyń. Ta niewielka miejscowość znajduje się 70 kilometrów od Poznania, 37 km od Jarocina, 34 km od Leszna i 100 km od Wrocławia. Na wzniesieniu zwanym Świętą Górą położony jest zespół kościelno - klasztorny Filipinów. Jego główna część to kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Filipa Neri zbudowany na wzór weneckiej bazyliki Santa Maria della Salute w Wenecji. Świątynie zaprojektował Baltazar Longhena, a ufundowała ją rodzina Konarzewskich. Ten Pomnik Historii to największe sanktuarium Maryjne w Wielkopolsce. W rozmowie z księdzem Markiem Dudkiem, przełożonym kongregacji Oratorium św. Filipa Neri dowiemy się dlaczego świątynia powstała właśnie tutaj, skąd się wzięli Filipini oraz świadkiem jakich ciekawych wydarzeń była Święta Góra. Z kolei Wojciech Czeplik, skrzypek, członek Kapeli Świętogórskiej opowie nam co szczególnie cennego znajduje się w archiwach klasztornych, kim był Józef Zajdler i dlaczego uważano go za polskiego Mozarta. Zwiedzimy wnętrze świątyni, zajrzymy do zakrystii, przyjrzymy się bliżej niezwykłym freskom pod kopułą i odwiedzimy podziemia bazyliki. Przewodnikiem po tym miejscu będzie Krzysztof Grzybowski.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pominiki i zabytki polskiej kultury. W kolejnym odcinku Góra św. Anny. Kościół na szczycie góry nazwanej imieniem jego patronki św. Anny - wybudowany został w II połowie XV wieku. Następnie świątynię przekształcono w stylu barokowym. Osiemnastowieczny klasztor swój obecny kształt zyskał na początku wieku XX. Góra o wysokości 406 m n.p.m pierwotnie znana jako Chełm i Wysoka Góra była w średniowieczu miejscem kultu pogańskiego. W czasach nam bliższych stała się ośrodkiem wiary chrześcijańskiej oraz symbolem polskiego patriotyzmu na Górnym Śłąsku. Dziś św. Anna to także popularnycel wypraw pieszychch i rowerowych oferujący niezapomniane widoki.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to: Kanał Elbląski i warszawskie Filtry. Znakomite zabytki sztuki inżynierskiej i przykłady nowoczesnej myśli technicznej XIX wieku. Obydwa zaprojektowane przez wizjonerów o wielkim doświadczeniu i odważnych pomysłach. Kanał Elbląski, dzieło Georga Jacoba Steenke, i Stacja Filtrów Wiliama Lindleya w Warszawie to obiekty unikatowe na światową skalę. Obydwa przedsięwzięcia w swoim czasie były prawdziwą rewolucją. Nowatorski projekt Lindleya wywołał wśród mieszkańców stolicy spore zamieszanie. Komisję i niedowiarków przekonało ostatecznie bogate doświadczenie inżyniera, który zaprojektował wodociągi dla Hamburga, Budapesztu czy Moskwy. Georg Jacob Steenke, projektując Kanał Elbląski, sięgnął do światowych wzorców, które skutecznie ulepszył. Wprowadził system pochylni z tzw. suchym grzbietem oraz podwodne podwójne szyny, po których statki bezpiecznie wpływają na wzniesienie. Jest to metoda tania w eksploatacji i niewykorzystywana nigdzie indziej na świecie. Obydwa zabytki techniki to zabytki tylko z nazwy. Kanał Elbląski z nowatorskim systemem pochylni działa nieprzerwanie od 140 lat. Co ciekawe wyposażony jest wciąż w te same urządzenia. Filtry uzdatniają wodę dla mieszkańców Warszawy niemal tak samo długo i są ostatnim sprawnym tego typu systemem na świecie.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Pomników Historii będziemy sprawdzać czego o naszej przeszłości możemy się dowiedzieć w takim miejscu jak Ciechocinku. Tężnie i warzelnia soli wraz z parkami Tężniowym i Zdrojowym w Ciechocinku to unikatowy zespół zabytkowych budowli, budynków i urządzeń przemysłowych, powiązanych z przestrzenią rekreacyjną uzdrowiska, służących produkcji spożywczej soli warzonej oraz wykorzystywanych w przyrodolecznictwie. Jest artefaktem o szczególnym znaczeniu historycznym i naukowym dokumentującym charakter działalności przemysłowej i uzdrowiskowej. Wyjątkowe wartości zabytkowego zespołu przejawiają się w autentyczności i integralności elementów zespołu, zachowania oryginalnej konstrukcji i formy, kontynuacji funkcji, oraz skomponowania z krajobrazem.

Opis (streszczenie): Łódź. Podobnie jak górnicze miasta Zagłębia Ruhry rozwinęła się ona w wyniku gwałtownego boomu gospodarczego. Wszystko zaczęło się 18 września 1820 roku. Wtedy to namiestnik Królestwa Polskiego Józef Zajączek ogłosił zarządzenie, na mocy którego na terenie miasta mogły powstawać osady fabryczne. Przeznaczono je dla sukienników i tkaczy. Liczba ludności szybko rosła: na początku XIX wieku Łódź liczyła 800 mieszkańców, w 1864 roku już 38 tysięcy. O tym z jakich towarów słynęło miasto, co było jego znakiem rozpoznawczym i co pozostawili po sobie najbardziej znani łódzcy przemysłowcy, opowiada Ryszard Bonisławski z Towarzystwa Przyjaciół Łodzi. Wśród przybyszów, którzy zjechali do miasta wielką rolę odegrał Saksończyk Ludwik Geyer, do którego Białej Fabryki sprowadzono mechaniczne krosna i 50 - konną maszynę parową. Słynna na całą Europę była także Centralna Fabryka Karola Scheiblera oraz przędzalnia Izraela Kalmanowicza Poznańskiego, na terenie której dziś znajduje się Centrum Handlowe Manufaktura. Cenną częścią łódzkiego Pomnika Historii są rezydencje fabrykantów, takie jak Pałac Poznańskiego oraz bogaty zespół kamienic czynszowych przy ul. Piotrkowskiej. Budynki powstały w różnych stylach architektonicznych, każdy zdobiły charakterystyczne motywy. Nie sposób nie wspomnieć słynnej dzielnicy Księży Młyn, na terenie której znajdowały się mieszkania łódzkich robotników. O tym co jest dziś najcenniejszą pamiątką po tamtych czasach oraz jak te dziś opuszczone i często zaniedbane miejsca odzyskiwać dla miasta, mówi Miejska Konserwator Zabytków Kamila Kwiecińska - Trzewikowska.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to: Biskupin, Gniezno i Kórnik. Polskie Pompeje, największy ośrodek państwa Polan oraz pneumatofory i gruszki na wierzbie, czyli trzy obowiązkowe punkty dla każdego, kto przemierza Wielkopolskę. Biskupin - odkryta przez przypadek prawie kompletna konstrukcja drewniana wielkiej osady z odległej przeszłości. Tętniący życiem pomiędzy VII a IV wiekiem p.n.e. , następnie porzucony i w średniowieczu całkowicie zapomniany, obecnie gromadzący tłumy turystów zainteresowanych prezentacjami archeologii doświadczalnej. Gniezno - kolebka polskiej państwowości, miejsce z którego św. Wojciech wyruszył na wyprawę misyjną. Katedra, w której koronowano królów Polski, słynąca przede wszystkim z arcydzieła metaloplastyki romańskiej - Drzwi Gnieźnieńskich, na których zilustrowano historię życia i męczeństwa św. Wojciecha. W prezbiterium katedry umieszczona jest srebrna trumna z relikwiami św. Wojciecha. Kórnik - najstarsze i największe arboretum w Polsce, lecz przede wszystkim pałac - zamek - jedyna w pełni zachowana rezydencja magnacka na terenie Wielkopolski, a w nim Biblioteka Kórnicka z unikatowym zbiorem starodruków i rękopisów w tym manuskrypt III części "Dziadów" Adama Mickiewicza.

Opis (streszczenie): W kolejnym reportażu prezentującym najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury pokazane zostały: Gdańsk, Gdynia i Westerplatte. Najważniejsze miasto handlowe Europy, najbardziej modernistyczne polskie miasto i przylądek, który stał się znaczącą częścią polskiej świadomości narodowej. Trzy Pomniki Historii: Gdańsk, Gdynia i Westerplatte czyli trzy różne wymiary polskości na Pomorzu. Gdańsk to 10 wieków historii. W czasach swojej świetności był najważniejszym polskim miastem. Tu o posadę kantora starał się Jan Sebastian Bach, tu zbudowano kościół Mariacki - największy na świecie kościół z cegieł, tu żył i pracował słynny astronom - Jan Heweliusz. Gdynia to niespełna wiek istnienia. Miasto niezwykłe, stworzone od podstaw jak alternatywa dla zdominowanego przez Niemców Wolnego Miasta Gdańska. Perła polskiego modernizmu skrywająca niezwykłe tajemnice, tak jak np. Muzeum Modernizmu mieszczące się w piwnicznym schronie. Westerplatte - Pomnik Historii do dzisiaj rozpalający żywe emocje. Legenda heroicznego oporu wobec niemieckiej napaści. Miejsce skłaniające do refleksji nad przewrotnością i nieprzewidywalnością historii.