Szlakiem miejsc niezwykłych - Pomniki Historii godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Katarzyna Sanocka wyrusza w Polskę w poszukiwaniu najciekawszych, jeszcze do końca nieodkrytych miejsc i zabytków. W tym tygodniu odwiedzamy Kopalnie Soli w Wieliczce i w Bochni, gdzie przewodnicy oprowadza nas po dawnych wyrobiskach kopalnianych. Kopalnia Soli Bochnia, jest największym skarbem bocheńszczyzny, właśnie dzięki złożom soli, miasto Bochnia stało się jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych średniowiecznej małopolski. Dziś kopalnia staje się nowoczesnym centrum łączącym tradycję z nowoczesnością. Od lat 90 tych XX w. prowadzona jest działalność turystyczna, kopalnia przyjmuje rocznie blisko 150 tyś. turystów i liczba ta stale rośnie Kopalnia Soli Wieliczka to jeden z najcenniejszych zabytków kultury materialnej i duchowej na ziemiach polskich, rocznie odwiedzany przez ponad milion turystów z całego świata. Kopalnia Soli Wieliczka dzisiaj to zarówno wielowiekowa tradycja jak i nowoczesność, kilkusetletnia historia i podziemne miasto z rozbudowaną infrastrukturą.

Opis (streszczenie): Jedno z najstarszych i największych polskich miast, o niesłychanie burzliwej historii. O jego randze i znaczeniu świadczy fakt, że to właśnie tutaj w roku 1000 Bolesław Chrobry założył biskupstwo. Leżąc na skrzyżowaniu dwóch ważnych szlaków handlowych, Via Regia i Szlaku Bursztynowego, miał Wrocław wspaniałe warunki do rozwoju. Na przestrzeni tysiącletnich dziejów przechodził w ręce czeskie i niemieckie, by po II wojnie światowej wrócić w granice Polski.

Opis (streszczenie): Na listę Pomników Historii wpisana jest historyczna część Warszawy rozciągająca się wzdłuż malowniczej wiślanej skarpy. Obszar ten od północy otwiera zbudowana w 1832 roku Cytadela - cenny zabytek sztuki fortyfikacyjnej i muzeum. Najbardziej charakterystycznym punktem, jest otoczone murami obronnymi, Stare Miasto będące początkiem metropolii, którą dziś znamy. Warszawa szybko stała się centralnym miejscem życia politycznego. Miasto często odwiedzał król, a wraz z nim monarchowie, arystokacja, duchowieństwo i inteligencja. Wzdłuż traktu prowadzącego do Krakowa ówczesnej stolicy Polski wyrastały dwory szlacheckie, kamienice, siedziby uczelni, kościoły i klasztory. Ciąg rezydencji monarszych zamyka wysunięta najbardziej na południe posiadłość podmiejska króla Jana III Sobieskiego Wilanów. Przepiękny pałac oraz ogrody zdobią liczne rzeźby i fontanny. Przylegający do pałacu park romantyczny wpisany jest w naturalne Jezioro Wilanowskie.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to Zamość i Poznań. Okoliczności powstania tych miast są zupełnie różne. Poznań to kolebka państwa polskiego o ponad tysiącletniej historii. Zamość to z kolei miasto idealne założone od podstaw przez możnego fundatora. W obu ośrodkach już w renesansie działały prywatne uczelnie. W Poznaniu Akademia Lubrańskiego, która powstała z inicjatywy tamtejszego biskupa. W Zamościu słynna Akademia Zamoyska - jedna z najlepszych uczelni w Rzeczpospolitej. Ratusze Zamościa i Poznania to wspaniałe przykłady architektury renesansowej. Poznański przebudowany w połowie XVI wieku wyróżnia trzykondygnacyjna arkadowa loggia i piękna attyka. Wraz z innymi budowlami znajduje się on w centrum rynku. W Zamościu zrezygnowano z usytuowania ratusza pośrodku największego placu miasta. Znajduje się on po prostu w szeregu kamienic. Wszystko po to, by nie psuć perspektywy i nie gmatwać ciągów komunikacyjnych misternie zaplanowanej przestrzeni. Przykładem nowoczesnej myśli urbanistycznej jest tak zwany Ring Poznański, reprezentacyjna obwodnica powstała na początku XX wieku na terenie wyburzonych fortyfikacji pruskich. W jej obrębie znajduje się m.in. monumentalny gmach Teatru Wielkiego. Fort Winiary zwany Cytadelą w latach 60. XX wieku zamieniony został na największy w mieście park. Twierdza Zamość od momentu powstania była jedną z największych i najważniejszych na ziemiach polskich. W XIX wieku znacznie ją przebudowano i zmodernizowano. Dziś fortyfikacje po renowacji są wspaniałą atrakcją turystyczną.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku "Pomników Historii" wybierzemy się do Łańcuta. Znajduje się tam zespół zamkowo - parkowy, wyjątkowa w skali Polski wielka rezydencja magnacka. Wyróżnia się rozmachem kompozycji przestrzennej, wysoką klasą artystyczną zabytkowych budynków, wyjątkowym wystrojem i wyposażeniem wnętrz oraz unikatowymi zbiorami muzealnymi. Przez lata właścicielami rezydencji byli Stanisław Lubomirski, Izabela z Czartoryskich Lubomirska oraz członkowie rodu Potockich. Na listę pomników historii zespół zamkowo - parkowy został wpisany w 2005 roku. Zamek w Łańcucie był przez lata miejscem spotkań towarzyskich. Bywali tu przedstawiciele rodów królewskich, arystokracja polska i zagraniczna oraz politycy. Pałacowe wnętrza podziwiał m.in. król rumuński Ferdynand z małżonką oraz Jerzy, książę Kentu z żoną i przyjaciółmi. Niedaleko zamku znajdują się dwa imponujące budynki neobarokowych stajni i modernistycznej z elementami klasycystycznymi wozowni. Choć tworzą one oddzielny kompleks hippiczny - tak jak za właścicieli - stanowią cześć łańcuckiej rezydencji.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to: Żyrardów i Nikiszowiec. Te pomniki historii dzieli ponad pół wieku i prawie 300 kilometrów, ale łączy dokładnie ta sama idea. Żyrardów - XIX - wieczna osada fabryczna i osiedle robotnicze Nikiszowiec powstały po to, by zatrzymać robotników w miejscu pracy. Żeby to się udało przestrzeń musiała być nie tylko funkcjonalna, ale i atrakcyjna. Obydwa miejsca fascynują nie tylko przemyślaną koncepcją urbanistyczną i ciekawą architekturą, lecz także swoim klimatem, który tworzą ludzie i ich zwyczaje. W Żyrardowie rytm życia wyznaczały gongi fabrycznych syren. Nie brakowało jednak miejsc do odpoczynku i rozrywki. Działał tu tzw. dom ludowy, biblioteka, kino, a w budynku Resury Fabrycznej sala teatralna, bilardowa i kręgielnia. Na Nikiszu natomiast porządek dnia mieszkańców wyznaczała oczywiście kopalnia. Po szychcie, górnicy znajdowali czas na regenerację sił i swoje pasje. Za dnia żony górników najczęściej spotykały się w pralni i maglu, w którym kwitło życie towarzyskie. Żyrardów i Nikiszowiec to miejsca starannie wymyślone i zaplanowane do ostatniego szczegółu. Życie skupione dosłownie w miejscu pracy, miało być komfortowe i sprzyjać większej efektywności pracowników. Obydwa miejsca aspirowały więc do ideału. Miasto przemysłowe zorganizowane wokół fabryki jakim jest Żyrardów i robotnicze osiedle Nikiszowiec według zamysłu ich projektantów, mały być przestrzenią idealną - do pracy i do życia.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. Odcinek prezentuje Kanał Augustowski. Przy jego budowie pracowało dziennie ok. 7 tysięcy robotników różnej narodowości. Jego główny inżynier początkowo nie miał pojęcia o sztuce projektowania kanałów, uczył się jej z książek i sam tworzył potrzebne mapy. Ostatecznie zbudował prawdziwie arcydzieło. W tym odcinku Katarzyna Sanocka zabierze nas w podróż po Kanale Augustowskim - nieoceniony zabytek kultury technicznej. Ten 100 kilometrowy malowniczy szlak wodny łączy dorzecza Wisły i Niemna. Na jego trasie znajduje się jedyne w Polsce rzeczne przejście graniczne więc tak naprawdę możemy kajakiem aż na Białoruś. O historii jego budowy oraz o walorach przyrodniczych i turystycznych Katarzyna Sanocka porozmawia między innymi z Krzysztofem Czarnieckim, kierownikiem Nadzoru Wodnego w Augustowie i Romanem Rogozińskim, starszym specjalistą d.s. edukacji leśnej.

Opis (streszczenie): Nazywany Wietrzną Górą, czy Małym Gdańskiem, Kazimierz Dolny od lat nie schodzi z listy ulubionych miejsc turystów. Jego klimat tworzą nie tylko zabytki, ale i ludzie. Upodobali go sobie architekci i artyści. To tu w pierwszej połowie XX wieku odbywały się słynne plenery malarskie. Do dziś ten Pomnik Historii pozostaje miejscem inspiracji i natchnienia. Nad Kazimierzem góruje najstarszy zabytek miasta XIII-wieczna Wieża Obronna, popularnie nazywana Basztą. Poniżej znajdują się ruiny zamku, wzniesionego z nakazu Kazimierza Wielkiego, który osadę grodową przekształcił w miasto królewskie. W Kazimierzu Dolnym nawet budynki gospodarcze były eleganckie. Już w XVI wieku spławiano stąd zboże do Gdańska. Ziarna gromadzono w spichlerzach. W czasach świetności miasta było ich tu nawet 60. Przetrwało tylko jedenaście. Wśród nich spichlerz Mikołaja Przybyły. Bogaty kupiec Mikołaj razem z bratem Krzysztofem wybudowali także kamienice, które wciąż możemy oglądać na kazimierskim rynku. Zachwycają między innymi bogato zdobionymi attykami. Kazimierz Dolny ma też swoją Golgotę. Tak nazywana jest góra na której ustawiono trzy krzyże w podzięce za uratowanie miasta od zarazy. Warto tu przyjść właśnie o zachodzie słońca. Ale zwiedzania nie trzeba kończyć o zmroku. Kazimierz Dolny zaskoczy nas nawet w nocy.

Opis (streszczenie): Audycja prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. W tym reportażu zostały zaprezentowane trzy unikatowe Pomniki Historii na Lubelszczyźnie - Kozłówka czyli zespół parkowo - pałacowy, Kazimierz Dolny oraz Lublin czyli historyczny zespół architektoniczno - urbanistyczny - fascynujące miejsca, które odkrywają przed widzami swoje tajemnice. Kazimierz Dolny to perła renesansu i manieryzmu, którą od już od XVIII wieku upodobali sobie malarze i architekci. Urokliwe uliczki i kamienice, ruiny zamku. Kozłówka - najwspanialsza rezydencja Lubelszczyzny, siedziba Konstantego Zamojskiego. Lublin - miasto, którego historia sięga Vi wieku, miejsce w którym tworzyła się historia Polski. Dziesiątki arcydzieł architektury i sztuki, a przede wszystkim unikat w skali światowej - zamkowa gotycka kaplica Św. Trójcy z najpiekniejszymi bizantyjsko - ruskimi freskami

Opis (streszczenie): Kruszyniany, niezwykły Pomnik Historii, to kolebka kultury tatarskiej na ziemiach polskich, gdzie panuje niepowtarzalny klimat polskiego orientu. Nikogo tu nie dziwi, że cerkiew stoi obok meczetu, a meczet obok synagogi, bo prawdziwym fenomenem tego miejsca jest wielokulturowość i tolerancja. W tym odcinku Katarzyna Sanocka zwiedzi zbudowany w II połowie XVIII wieku muzułmański dom modlitwy. To jeden z najstarszych zabytków podlaskiego Szlaku Tatarskiego. Leży na nim także inna wieś Bohoniki. Tutejszy meczet ma tylko jedną wieżyczkę minaret. Ważnymi elementami wystroju są dywany i wiszące na ścianach muhiry z arabskimi inskrypcjami i fragmentami Koranu. Świadectwem tatarskiej historii tych ziem, są również Mizary, czyli cmentarze, z tradycyjnymi nagrobkami. Do dziś chowani są tam zmarli.

Opis (streszczenie): Odcinek poświęcony historycznemu zespołowi architektoniczno - urbanistycznemu w Lublinie. Lublin jest jednym z ciekawszych Pomników Historii. Początki miasta sięgają 8 wieku. Chętnie osiedlali się tu kupcy i rzemieślnicy - Rusini, Ormianie, Tatarzy, Żydzi - tworząc z Lublina ośrodek wielokulturowy. To tu podpisano Unię Polsko - Litewską. Nad miastem wznosi się Zamek, który przez 128 lat był więzieniem. Dziś jest siedzibą Muzeum Lubelskiego, którego kolekcja jest niezwykle bogata. Można tu oglądać dzieła Bacciarellego, Chełmońskiego czy Matejki. Zabytkiem, który budzi zainteresowanie całego świata jest Kościół św. Trójcy - dawna Kaplica. Jest ona jednym z najcenniejszych zabytków sztuki średniowiecznej w Polsce.

Opis (streszczenie): W cyklu najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, tym razem to: Łańcut i Leżajsk. Te zwaśnione miasta na początku XVII wieku były świadkami wielkiego sporu dwóch magnatów. Słynny awanturnik Stanisław Stadnicki, zwany "Łańcuckim Diabłem", prowadził prywatną wojnę ze starostą leżajskim Łukaszem Opalińskim. Ich potyczki skutkowały spaleniem Łańcuta i zniszczeniem Leżajska, ostatecznie jednak "Łańcucki Diabeł" poniósł klęskę. W podzięce za odniesione zwycięstwo i odpokutowaniu za grzechy starosta leżajski ufundował wspaniały kościół i klasztor OO. Bernardynów. Zamek w Łańcucie i klasztor w Leżajsku łączy nie tylko wspólna historia. Zamkowe wnętrza, park i wozownia zachęcają też, aby zostać w nich na dłużej i po prostu odpocząć. Malowniczy park w Łańcucie utrzymany w stylu angielskim do dziś służy spotkaniom towarzyskim, zabawom czy rozmyślaniom. Tym ostatnim sprzyja też niezwykła aura leżajskiego klasztoru.

Opis (streszczenie): Twierdza Srebrna Góra. Prace przy jej budowie trwały 12 lat. Od końca XVIII w strzegła południowych granic rosnącego w siłę królestwa Prus. Broniąc przeprawy z Czech w głąb Śląska przez Przełęcz Srebrną, odstraszała przede wszystkim Austriaków. Dzięki swej monumentalnej, naskalnej konstrukcji szybko zyskała miano śląskiego Gibraltaru. Twierdza Srebrna Góra - forteca, która w zamyśle architektów miała być nie do zdobycia. Wzniesiona z rozkazu króla Fryderyka II zwanego Wielkim należała w XVIII wieku do najnowocześniejszych tego typu budowli nie tylko w Prusach, ale i w Europie. Do dzisiaj zachowała swą integralność i pierwotną formę. Dzięki temu stanowi wyjątkowy w skali europejskiego dziedzictwa kulturowego obiekt i Pomnik Historii o światowej randze.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku wybieramy się do Szalowej. Późnobarokowy kościół pw. św. Michała Archanioła w Szalowej zachował się od czasu budowy w prawie niezmienionej formie, dzięki czemu ma dużą wartość typologiczną jako ogniwo linii rozwojowej tradycyjnych kościołów drewnianych na terenie naszego kraju i cenny dokument potrzeb duchowych oraz estetycznych schyłku doby sarmackiej. Zabytek stanowi wybitny przykład charakterystycznej dla drewnianych świątyń owego czasu próby oddania w drewnie rozwiązań sakralnej architektury murowanej.

Opis (streszczenie): Pierwsze skojarzenie Mikołaj Kopernik. Drugie Krzyżacy. Trzecie smakowite pierniki. Ale Toruń to zdecydowanie coś więcej niż tylko znane postaci czy garść skojarzeń. Położony na wysokim brzegu Wisły, na granicy ziemi chełmińskiej i Kujaw, przez lata był magnesem przyciągającym osadników. Akt lokacyjny miasta wystawiono w XIII wieku. 700 lat później, w 1994 roku Toruńskie Stare i Nowe Miasto zostały uznane za Pomnik Historii. Średniowieczny zespół urbanistyczny Torunia składał się z trzech odrębnych organizmów: Starego i Nowego Miasta oraz zamku. Całość zajmowała obszar ponad 40 hektarów i była sukcesywnie umacniana ciągiem murów obronnych z bramami, basztami oraz fosą. Zabytki, jakie się tu znajdują, trudno zliczyć. Większość z nich ma niezwykłą historię. W kolejnym odcinku cyklu Szlakiem Miejsc niezwykłych odwiedzimy Toruń. O mieście, jego znaczeniu i związkach z Krzyżakami opowiedzą mediewistka Elżbieta Pilecka, kierownik Zakładu Historii Sztuki Średniowiecznej i Nowożytnej oraz przewodnik Adam Kowalkowski.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku odwiedzimy Ostrów Lednicki, nazywany też wyspą władców. To na tej wyspie bowiem rodziła się polska państwowość, najprawdopodobniej tu książę Mieszko przyjmował chrzest, tu też narodził się pierwszy król Polski. W czasach Mieszka I i Bolesława Chrobrego pełnił rolę centrum wczesnopiastowskiej Polski. Do dziś zachowały się tam pozostałości najstarszego w Polsce zespołu preromańskiej architektury pałacowo - sakralnej z X wieku, relikty drewniano - ziemnych wałów obronnych czy umocnień brzegowych. O roli tego miejsca opowie Andrzej Wyrwa, dyrektor Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.Niedaleko ruin palatium, kaplicy baptysterium i krzyża ufundowanego z okazji 1000 - lecia śmierci Mieszka I, archeolodzy odsłonili pozostałości niewielkiej kamiennej świątyni. W jej wnętrzu znaleziono ślady pochówków uważane za miejsce wiecznego spoczynku synów Bolesława Chrobrego. Zwiedzając wyspę, można spacerować drogą, która prowadziła wokół grodu, obejrzeć jego makietę oraz odwiedzić zrekonstruowane domy w osadzie rzemieślniczej. O tym, czym zajmowali się ludzie żyjący tutaj przed wiekami oraz jakie skarby na Ostrowie odkryto, opowie archeolog i kustosz Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Arkadiusz Tabaka.

Opis (streszczenie): Program przedstawia najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. W tym odcinku są to Racławice i Grunwald. Obydwie zwycięskie i legendarne. Bitwy pod Grunwaldem i Racławicami dzieli blisko 400 lat i rozmach prowadzonych walk. Przywoływane wielokrotnie w trudnym momentach naszej historii, jako narodowy symbol. Jednak każda z nich, dzięki doskonałej strategii dowódców i odwadze walczących, zmieniła bieg historii. Imiona dowódców obydwu bitew znane są każdemu z lekcji historii. Warto pamiętać też o innych bohaterach. Wśród walczących o wolność, męstwem zasłynął Wojciech Bartosz, przywódca kosynierów, który zdobył pierwsze rosyjskie działo. Za odwagę Kościuszko mianował go chorążym i nadał nazwisko Głowacki. Bitwa pod Racławicami nie miała tak wielkiego znaczenia militarnego, jak walka pod Grunwaldem. Przeszła jednak do historii jako ta, która zbudziła nadzieję odzyskania niepodległości, wiarę w zwycięstwo. Nowością w dotychczasowych działaniach zbrojnych był udział chłopów. Pod Racławicami do walki stanęło ich aż 320. Walczyli kosą osadzoną na blisko trzymetrowym kiju. Dlatego właśnie te oddziały nazwano kosynierami. Bitwa po Grunwaldem była przez Władysława Jagiełłę dobrze przygotowana taktycznie i logistycznie. Król obserwował jej przebieg ze wzgórza, dzięki czemu doskonale kontrolował sytuację. Do historii przeszedł wspaniałomyślny gest Jagiełły, który rozkazał na polu bitwy odnaleźć zwłoki wielkiego mistrza i odesłać je z honorami do Malborka. Wielki militarny sukces bitwy pod Grunwaldem był wydarzeniem bez precedensu i zapoczątkował zmierzch potęgi Zakonu Krzyżackiego. Podobnie jak Grunwald, Racławice należą do najbardziej rozsławionych batalii w historii Polski. Obydwie stały się synonimem woli zwycięstwa i patriotyzmu. Obydwie bitwy obrosły legendą i został utrwalone w naszej pamięci także dzięki wybitnym dziełom malarstwa. Bitwa pod Grunwaldem Matejki i Panorama Racławicka - dzieło zespołu malarzy pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka dorównują sławą samym wydarzeniom. Obydwa płótna to monumentalne historyczne wizje powstałe ku pokrzepieniu serc. Ogląda się je jak wielki spektakl o poświęceniu, męstwie i wiktorii polskiego oręża.

Opis (streszczenie): Kotlina Jeleniogórska często nazywana jest śląskim Elizjum od mitologicznej krainy wiecznej szczęśliwości i wiecznej wiosny. To pamiątka po czasach, gdy na odpoczynek zjeżdżały tu najdostojniejsze pruskie rody. Pozostało po nich kilkadziesiąt niezwykłych kompleksów pałacowo-parkowych, które dziś są unikatem na skalę europejską. Na zaledwie 100 kilometrach kwadratowych podziwiać można aż 30 zabytkowych rezydencji. Jedenaście pałaców wpisano na prestiżową listę Pomników Historii. W Dolinie Pałaców i Ogrodów odnajdziemy praktycznie wszystkie style architektoniczne od gotyckich zamków z wieżami obronnymi, renesansowych dworów i klasycystycznych rezydencji, po barokowe pałace. To, co je łączy, to rozległe parki i widok na Śnieżkę - górę w tamtym czasie uznawaną za magiczną. Po latach zapomnienia i zaniedbań, dzięki pracom konserwatorskim, rezydencje w dużej mierze odnowiono i udostępniono turystom. Dziś mieszczą się w nich hotele, szkoły, siedziba fundacji, muzeum i galeria sztuki.

Opis (streszczenie): Była tak cenna, że toczono o nią wojny, a władcy chętnie ustanawiali państwowy monopol na jej uzyskiwanie. W średniowieczu nazywano ją "białym złotem", była środkiem płatniczym i symbolem bogactwa. Sól. Pierwsza jej kopalnia powstała w XIII wieku. A wszystko dzięki cystersom, którzy sprowadzeni do Bochni z Wąchocka, pokierowali budową pierwszego szybu i umożliwili wydobywanie soli kamiennej na dużą skalę. Dziś bocheńska kopalnia to fenomenalny zabytek techniki. Po kopalni oprowadzi nas Katarzyna Sanocka.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to Wrocław i Toruń. To miasta o niezwykle skomplikowanej i burzliwej historii, wielokrotnie zmieniały przynależność państwową. Leżące na ważnych szlakach handlowych ośrodki, należały do Ligii Hanzeatyckiej i na przestrzeni wieków prężnie się rozwijały. Obydwa stały się też ważnymi ośrodkami uniwersyteckimi. W historii obu miast nie brak jednak kontrastów, jak choćby tego, że toruński zespół staromiejski przetrwał w niemal nienaruszonym stanie, a Wrocław wyłonił się z wojennej pożogi mocno zniszczony. Mimo to obydwa miasta są prawdziwą skarbnicą zabytków. Gdy z początkiem XIX wieku rozbierano mury obronne Wrocławia, by zakładać w tym miejscu planty, w Toruniu podjęto decyzję o rozbudowie fortyfikacji. Na przestrzeni XIX stulecia powstała ogromna inwestycja militarna nowoczesna twierdza Toruń. Niestety w XX wieku pod rządami hitlerowców także Wrocław musiał ponownie zamienić się w twierdzę - Festung Breslau.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku będziemy sprawdzać, czego o naszej przeszłości możemy się dowiedzieć w takim miejscu jakLidzbark Warmiński. Zamek lidzbarski - dawna siedziba biskupów warmińskich - jest świadectwem wspólnej historii Warmii i Korony Królestwa Polskiego. Architektura i wystrój zabytku mają wysokie wartości artystyczne, a pod względem autentyzmu i integralnościhistorycznej substancji zabytkowej, budowla stanowi najcenniejszy obiekt wśród zachowanych zamków. Do najcenniejszych w Polsce należy także wywodzący się z kręgu cesarskiej Pragi zespół polichromii gotyckich dekorujących budowlę. Zamekjest dziełem monumentalnej architektury gotyku ceglanego, łączącym walor obronny z reprezentacyjnym. Wywodzi się z krzyżackiej tradycji zamków konwentualnych, stanowiących na tle europejskim unikatową, charakterystyczną grupę wyróżniającą się zwartą bryłą, pomieszczeniami typu klasztornego (refektarz, kapitularz, dormitoria, kaplicą), elementami obronnymi typowymi dla średniowiecza oraz rozbudowanym zapleczem gospodarczym.

Opis (streszczenie): Gdy w 1922 górny Śląsk przyłączono do Polski, region ten zyskał dużą autonomię. Posiadał własny Sejm niezależny od Sejmu polskiego. W 1923 roku ogłoszono konkurs na budowę Gmachu Sejmu - pierwszej budowli o charakterze parlamentarnym w odrodzonym państwie polskim. Okazały budynek na listę Pomników Historii został wpisany w 2012 roku.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. Osiedle Katedralne w Kamieniu Pomorskim i Stargardzki zespół kościoła NMP Królowej Świata wraz ze średniowiecznymi fortyfikacjami należą do najcenniejszych zabytków regionu nadbałtyckiego. Położone w malowniczym regionie naszego kraju były wyrazem potęgi i zamożności dwóch miast, które okres największej świetności przeżywały w średniowieczu. Obydwie ceglane świątynie wyróżnia kunsztowny detal architektoniczny i glazurowane elementy. Charakterystycznym motywem dekoracji świątyni w Stargardzie jest tak zwana blenda stargardzka. To płytka wnęka o wykroju arkady, która znalazła naśladowców nie tylko na terenie Polski. Świadczy to o sile oddziaływania tego ośrodka w średniowieczu. Kamieńska katedra przyciąga nie tylko miłośników średniowiecznych budowli. Melomani z całego świata przybywają tu, by podziwiać niezwykle piękne pod względem formy i wspaniale brzmiące organy barokowe. Rozsławiony przez wirtuozów muzyki klasycznej instrument ma 47 głosów i 3300 piszczałek. Bogato zdobią go rzeźby, polichromie i złocenia. Potęgę Pomorza zbudowała tak naprawdę jedna dynastia - ród Gryfitów, który ochrzcił te ziemie i rządził nimi nieprzerwanie przez ponad 500 lat. Po wygaśnięciu dynastii Pomorze nie wróciło już nigdy do dawnej świetności. Na szczęście przypominają o niej wspaniałe gotyckie budowle, obecne tu na każdym kroku.

Opis (streszczenie): Perła renesansu, Padwa północy, prywatne miasto zbudowane od podstaw przez włoskiego architekta dla polskiego magnata. I jeden z najwspanialszych układów urbanistycznych na świecie. To Zamość - kolejne z miejsc, jakie odwiedzimy w ramach cyklu "Pomniki historii". Idealne pod względem struktury przestrzennej i organizacyjnej miasto Zamość założył w 1580 roku kanclerz wielki koronny hetman Jan Zamoyski. Szybko stało się ono niedoścignionym wzorem dla innych miast Rzeczpospolitej. Zespół zabytkowy obejmuje układ miasta wraz z fortyfikacjami ukształtowanymi od XVI do XIX wieku. Już latach 30. XX wieku Zamość uznano oficjalnie za zabytek i objęto ścisłą ochroną konserwatorską. Przeprowadzona po II wojnie światowej kompleksowa restauracja poskutkowała wpisaniem Zamościa na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Dziś o randze miasta decydują nie tylko niekwestionowane walory architektoniczno urbanistyczne, ale też wyjątkowa otwartość zamojszczan, świadomych dziedzictwa wielkiej tradycji.