Emisja Szlakiem miejsc niezwykłych - Pomniki Historii będzie miała miejsce (premiera, powtórka):
Program TV na 13 września 2026 (Niedziela)Opis (streszczenie): Kruszyniany, niezwykły Pomnik Historii, to kolebka kultury tatarskiej na ziemiach polskich, gdzie panuje niepowtarzalny klimat polskiego orientu. Nikogo tu nie dziwi, że cerkiew stoi obok meczetu, a meczet obok synagogi, bo prawdziwym fenomenem tego miejsca jest wielokulturowość i tolerancja. W tym odcinku Katarzyna Sanocka zwiedzi zbudowany w II połowie XVIII wieku muzułmański dom modlitwy. To jeden z najstarszych zabytków podlaskiego Szlaku Tatarskiego. Leży na nim także inna wieś Bohoniki. Tutejszy meczet ma tylko jedną wieżyczkę minaret. Ważnymi elementami wystroju są dywany i wiszące na ścianach muhiry z arabskimi inskrypcjami i fragmentami Koranu. Świadectwem tatarskiej historii tych ziem, są również Mizary, czyli cmentarze, z tradycyjnymi nagrobkami. Do dziś chowani są tam zmarli.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Odcinek poświęcony historycznemu zespołowi architektoniczno - urbanistycznemu w Lublinie. Lublin jest jednym z ciekawszych Pomników Historii. Początki miasta sięgają 8 wieku. Chętnie osiedlali się tu kupcy i rzemieślnicy - Rusini, Ormianie, Tatarzy, Żydzi - tworząc z Lublina ośrodek wielokulturowy. To tu podpisano Unię Polsko - Litewską. Nad miastem wznosi się Zamek, który przez 128 lat był więzieniem. Dziś jest siedzibą Muzeum Lubelskiego, którego kolekcja jest niezwykle bogata. Można tu oglądać dzieła Bacciarellego, Chełmońskiego czy Matejki. Zabytkiem, który budzi zainteresowanie całego świata jest Kościół św. Trójcy - dawna Kaplica. Jest ona jednym z najcenniejszych zabytków sztuki średniowiecznej w Polsce.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Audycja prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. W tym reportażu zostały zaprezentowane trzy unikatowe Pomniki Historii na Lubelszczyźnie - Kozłówka czyli zespół parkowo - pałacowy, Kazimierz Dolny oraz Lublin czyli historyczny zespół architektoniczno - urbanistyczny - fascynujące miejsca, które odkrywają przed widzami swoje tajemnice. Kazimierz Dolny to perła renesansu i manieryzmu, którą od już od XVIII wieku upodobali sobie malarze i architekci. Urokliwe uliczki i kamienice, ruiny zamku. Kozłówka - najwspanialsza rezydencja Lubelszczyzny, siedziba Konstantego Zamojskiego. Lublin - miasto, którego historia sięga Vi wieku, miejsce w którym tworzyła się historia Polski. Dziesiątki arcydzieł architektury i sztuki, a przede wszystkim unikat w skali światowej - zamkowa gotycka kaplica Św. Trójcy z najpiekniejszymi bizantyjsko - ruskimi freskami
Czas trwania: 17min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Mury Paczkowa przetrwały w niemal w całości i należą do najlepiej zachowanych średniowiecznych umocnień miejskich w Polsce. Wokół miasta rozciąga się unikatowy system wież bramnych i baszt. Oprócz murów równie dobrze zachował się średniowieczny układ przestrzenny miasta miejscami pamiętający czasy lokacji Paczkowa.
Czas trwania: 5min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): W cyklu najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, tym razem to: Łańcut i Leżajsk. Te zwaśnione miasta na początku XVII wieku były świadkami wielkiego sporu dwóch magnatów. Słynny awanturnik Stanisław Stadnicki, zwany "Łańcuckim Diabłem", prowadził prywatną wojnę ze starostą leżajskim Łukaszem Opalińskim. Ich potyczki skutkowały spaleniem Łańcuta i zniszczeniem Leżajska, ostatecznie jednak "Łańcucki Diabeł" poniósł klęskę. W podzięce za odniesione zwycięstwo i odpokutowaniu za grzechy starosta leżajski ufundował wspaniały kościół i klasztor OO. Bernardynów. Zamek w Łańcucie i klasztor w Leżajsku łączy nie tylko wspólna historia. Zamkowe wnętrza, park i wozownia zachęcają też, aby zostać w nich na dłużej i po prostu odpocząć. Malowniczy park w Łańcucie utrzymany w stylu angielskim do dziś służy spotkaniom towarzyskim, zabawom czy rozmyślaniom. Tym ostatnim sprzyja też niezwykła aura leżajskiego klasztoru.
Czas trwania: 15min. / 2016 / reportażOpis (streszczenie): Zespół Pałacowo-Parkowy w Kozłówce na listę Pomników Historii został wpisany w 2007 roku. 19-hektarowy park otaczający pałac to mieszanka stylów. Ogród wraz z dziedzińcem miał, jak wszystko w Kozłówce, imponować przepychem. Prawdziwym skarbem Kozłówki są wnętrza pałacu, w których zachował się autentyczny wystrój z przełomu XIX wiek i XX wieku. Jego właściciel, Konstanty Zamoyski kolekcjonował dzieła sztuki, książki, meble i cenne bibeloty. Dziś kolekcja Muzeum Zamoyskich utworzonego w rezydencji Konstantego i Anieli liczy ponad 17 tys. eksponatów.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): W tym odcinku prezentacja zespołu zamku krzyżackiego w Malborku, uznanego za pomnik historii w 1994 roku. Był siedzibą Wielkiego Mistrza i stolicą Państwa Krzyżackiego w Prusach. W jednym stuleciu pełnił ważne funkcje militarne i polityczne, w następnym - przeznaczono go na magazyny i koszary. Jest największą ceglaną budowlą Europy, na budowę tylko jednego z jego skrzydeł zużyto 5 mln cegieł. O miejscu opowiedzą Marek Stokowski, pisarz i kustosz Muzeum Zamkowego w Malborku oraz Krzysztof Górecki, reżyser inscenizacji Bitwy pod Grunwaldem.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): W tym odcinku zwiedzamy zabytki Duszników Zdrój. Zapierające dech krajobrazy pogranicza polsko-czeskiego, bliskość Gór Stołowych i uzdrowiskowy klimat. To właśnie tutaj, dla odpoczynku, przyjeżdżał sam Fryderyk Chopin. Ale to nie wszystko. Duszniki Zdrój to także miasto europejskich pionierów papiernictwa. Zbudowany w 1605 roku młyn papierniczy, unikatowy zabytek techniki, wpisany w 2011 roku na listę Pomników Historii, położony jest na południowych obrzeżach miasta. Pierwsze wzmianki o papierni dusznickiej i papierniku Ambrosiusie Tepperze pochodzą z drugiej połowy XVI w.
Czas trwania: 5min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Zespół pałacowo - ogrodowy w Nieborowie i znajdujący się nieopodal ogród sentymentalno - romantyczny w Arkadii powiązane są w ramach jednego założenia w aspekcie historycznym, artystycznym, a także własnościowym i funkcjonalnym. Zabytki te należą do elitarnej w skali kraju grupy autentycznych przykładów wiejskiej rezydencji magnackiej skupiającej w swoich granicach rozwiązania o charakterze reprezentacyjnym, gospodarczym i przemysłowym. Mają one wyjątkowe znaczenie dla kultury narodowej, przede wszystkim, ze względu na stan zachowania oraz związek z wybitnymi postaciami historycznymi.
Czas trwania: 7min. / 2019 / reportażOpis (streszczenie): W programie o 3zabytkach dziedzictwa narodowego: Nysie, górze Świętej Anny i Dusznikach Zdrój. Najbardziej stromy dach na kościele, góra - symbol III powstania śląskiego i najpiękniejsza papiernia, którą odwiedzał sam Fryderyk Chopin.
Czas trwania: 15min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Program przedstawia najciekawsze pominiki i zabytki polskiej kultury. Tym razem oko kamery skierowane jest na zespół katedralny we Fromborku. Oryginalna więźba dachowa z XIV i XVI wieku. Bogato zdobione barokowe organy. Gotycki ołtarz z XVI wieku czy stalla siedziskowa fundowana przez biskupa Watzenrode, wuja Mikołaja Kopernika. To tylko niektóre skarby, jakie kryje katedra we Fromborku. Ten Pomnik Historii łączy cechy architektury krzyżackiej, cysterskiej i nadreńskiej.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Kolejny odcinek poświęcony jest Gdyni. Dziś Śródmieście tego miasta to największy w kraju zespół zaprojektowany i zbudowany według zasad modernizmu. Gdyński Szlak Modernizmu to dziś popularna oferta turystyczna miasta. Cztery główne trasy, wiodące przez Śródmieście oraz dawne letnisko Kamienną Górę można przemierzać samodzielnie lub z przewodnikiem. To świetna okazja, aby zajrzeć do ukrytych wnętrz kamienic lub miejsc, o których nie wiedzą zwykli śmiertelnicy.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Jedno z najważniejszych odkryć w dziejach polskiej i europejskiej archeologii Biskupin. Wpisany w 1994 roku na listę Pomników Historii jest reliktem osady obronnej ludności łużyckiej. Badania nad obiektem prowadzone są już od lat 30 - tych XX wieku. Odsłoniły dobrze zachowane drewniane konstrukcje fundamentowe domów, wałów, ulic i urządzeń komunikacyjnych oraz duże ilości naczyń glinianych, narzędzi i ozdób wykonanych z żelaza, czy brązu. Po Biskupinie oprowadzą nas m. in. Wiesław Zajączkowski, dyrektor Muzeum Archeologicznego i archeolog - Anna Grossman.
Czas trwania: 6min. / 2015 / reportażOpis (streszczenie): Idea założenia zakonu cysterskiego zrodziła się we Francji w XI wieku, kiedy to surowe zasady życia zakonnego znacznie się rozluźniły, a reguła św. Benedykta, z przewodnim mottem ora et labora, czyli módl się i pracuj, przestała być pociągająca. Cystersi, którzy przybyli do Polski w XII wieku, mieli odnowić ideał pracy, modlitwy i ubóstwa. Plan chyba się powiódł, bo na terenie dzisiejszej Polski powstało aż 26 klasztorów męskich i 14 żeńskich. Wśród nich opactwa w Trzebnicy i Kołbaczu. Obydwa pomniki historii na przestrzeni dziejów były wielokrotnie przebudowywane. Obydwa kryją więc relikty dawnych kościołów. W przypadku Trzebnicy, to przede wszystkim późnoromańskie i wczesnogotyckie kamienne detale rzeźbiarsko - architektoniczne. W latach 30. XX w. , podczas prac renowacyjnych wyeksponowano odkryte tu trzy zamurowane średniowieczne portale. Cystersi słynęli z gospodarności i przedsiębiorczości. Henryk Brodaty obficie uposażył trzebnicki klasztor, nadając mu 12 okolicznych wsi. W Kołbaczu zakonnicy oprócz dóbr ziemskich posiadali prawo do połowu ryb w rzekach, jeziorach i Zalewie Szczecińskim. Zajmowali się hodowlą zwierząt, sadownictwem i warzeniem piwa i szybko stali się najbogatszym i najbardziej wpływowym opactwem na całym Pomorzu.
Czas trwania: 15min. / 2016 / reportażOpis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. Osiedle Katedralne w Kamieniu Pomorskim i Stargardzki zespół kościoła NMP Królowej Świata wraz ze średniowiecznymi fortyfikacjami należą do najcenniejszych zabytków regionu nadbałtyckiego. Położone w malowniczym regionie naszego kraju były wyrazem potęgi i zamożności dwóch miast, które okres największej świetności przeżywały w średniowieczu. Obydwie ceglane świątynie wyróżnia kunsztowny detal architektoniczny i glazurowane elementy. Charakterystycznym motywem dekoracji świątyni w Stargardzie jest tak zwana blenda stargardzka. To płytka wnęka o wykroju arkady, która znalazła naśladowców nie tylko na terenie Polski. Świadczy to o sile oddziaływania tego ośrodka w średniowieczu. Kamieńska katedra przyciąga nie tylko miłośników średniowiecznych budowli. Melomani z całego świata przybywają tu, by podziwiać niezwykle piękne pod względem formy i wspaniale brzmiące organy barokowe. Rozsławiony przez wirtuozów muzyki klasycznej instrument ma 47 głosów i 3300 piszczałek. Bogato zdobią go rzeźby, polichromie i złocenia. Potęgę Pomorza zbudowała tak naprawdę jedna dynastia - ród Gryfitów, który ochrzcił te ziemie i rządził nimi nieprzerwanie przez ponad 500 lat. Po wygaśnięciu dynastii Pomorze nie wróciło już nigdy do dawnej świetności. Na szczęście przypominają o niej wspaniałe gotyckie budowle, obecne tu na każdym kroku.
Czas trwania: 15min. / 2016 / reportażEmisja Szlakiem miejsc niezwykłych - Pomniki Historii miała miejsce:
Opis (streszczenie): Nazywany Wietrzną Górą, czy Małym Gdańskiem, Kazimierz Dolny od lat nie schodzi z listy ulubionych miejsc turystów. Jego klimat tworzą nie tylko zabytki, ale i ludzie. Upodobali go sobie architekci i artyści. To tu w pierwszej połowie XX wieku odbywały się słynne plenery malarskie. Do dziś ten Pomnik Historii pozostaje miejscem inspiracji i natchnienia. Nad Kazimierzem góruje najstarszy zabytek miasta XIII-wieczna Wieża Obronna, popularnie nazywana Basztą. Poniżej znajdują się ruiny zamku, wzniesionego z nakazu Kazimierza Wielkiego, który osadę grodową przekształcił w miasto królewskie. W Kazimierzu Dolnym nawet budynki gospodarcze były eleganckie. Już w XVI wieku spławiano stąd zboże do Gdańska. Ziarna gromadzono w spichlerzach. W czasach świetności miasta było ich tu nawet 60. Przetrwało tylko jedenaście. Wśród nich spichlerz Mikołaja Przybyły. Bogaty kupiec Mikołaj razem z bratem Krzysztofem wybudowali także kamienice, które wciąż możemy oglądać na kazimierskim rynku. Zachwycają między innymi bogato zdobionymi attykami. Kazimierz Dolny ma też swoją Golgotę. Tak nazywana jest góra na której ustawiono trzy krzyże w podzięce za uratowanie miasta od zarazy. Warto tu przyjść właśnie o zachodzie słońca. Ale zwiedzania nie trzeba kończyć o zmroku. Kazimierz Dolny zaskoczy nas nawet w nocy.
Czas trwania: 5min. / 2015 / reportażSzlakiem miejsc niezwykłych - Pomniki Historii można obejrzeć w programie stacji:
Emisje miały lub będą miały miejsce w: TVP3, TVP3 Białystok, TVP3 Bydgoszcz, TVP3 Gdańsk, TVP3 Gorzów Wlkp., TVP3 Katowice, TVP3 Kielce, TVP3 Kraków, TVP3 Łódź, TVP3 Lublin, TVP3 Olsztyn, TVP3 Opole, TVP3 Poznań, TVP3 Rzeszów, TVP3 Szczecin, TVP3 Warszawa, TVP3 Wrocław, TVP Historia, TVP Polonia, TVP Wilno
Lista zwiera odnośniki do stron osób związanych z produkcją (aktorzy, reżyser):
Lista zawiera lata, w których powstawała audycja: