Szlakiem miejsc niezwykłych - Pomniki Historii godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Nazywany Wietrzną Górą, czy Małym Gdańskiem, Kazimierz Dolny od lat nie schodzi z listy ulubionych miejsc turystów. Jego klimat tworzą nie tylko zabytki, ale i ludzie. Upodobali go sobie architekci i artyści. To tu w pierwszej połowie XX wieku odbywały się słynne plenery malarskie. Do dziś ten Pomnik Historii pozostaje miejscem inspiracji i natchnienia. Nad Kazimierzem góruje najstarszy zabytek miasta XIII-wieczna Wieża Obronna, popularnie nazywana Basztą. Poniżej znajdują się ruiny zamku, wzniesionego z nakazu Kazimierza Wielkiego, który osadę grodową przekształcił w miasto królewskie. W Kazimierzu Dolnym nawet budynki gospodarcze były eleganckie. Już w XVI wieku spławiano stąd zboże do Gdańska. Ziarna gromadzono w spichlerzach. W czasach świetności miasta było ich tu nawet 60. Przetrwało tylko jedenaście. Wśród nich spichlerz Mikołaja Przybyły. Bogaty kupiec Mikołaj razem z bratem Krzysztofem wybudowali także kamienice, które wciąż możemy oglądać na kazimierskim rynku. Zachwycają między innymi bogato zdobionymi attykami. Kazimierz Dolny ma też swoją Golgotę. Tak nazywana jest góra na której ustawiono trzy krzyże w podzięce za uratowanie miasta od zarazy. Warto tu przyjść właśnie o zachodzie słońca. Ale zwiedzania nie trzeba kończyć o zmroku. Kazimierz Dolny zaskoczy nas nawet w nocy.

Opis (streszczenie): Zespół klasztoru oo. paulinów na Jasnej Górze od 1994 roku znajduje się na liście Pomników Historii. To jedno z najważniejszych miejsc na mapie Polski, duchowa stolica kraju i miejsce ważnych wydarzeń historycznych. To na Jasną Górę pielgrzymuje tysiące pątników, którzy od XIV wieku wypraszają o łaski u stop cudownego obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. W kolejnym odcinku programu odwiedzamy z kamerą między innymi jasnogórski Arsenał, klasztorną bibliotekę i Bastion św. Rocha.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku odwiedzamy Łowicz. Znajdująca się tu katedra jest zabytkiem o szczególnym znaczeniu dla historii i kultury Polski. Świątynię fundowali, a następnie hojnie wyposażali najwięksi dostojnicy w hierarchii kościelnej - arcybiskupi gnieźnieńscy (prymasi od XV wieku). Obecna katedra jest nekropolią swoich mecenasów - dwunastu arcybiskupów oraz wielu innych dostojników. W 2012 roku, dekretem prezydenta RP, katedra została wpisana na listę Pomników Historii.

Opis (streszczenie): W tym odcinku odwiedzamy słynne miejsce kultu - Kalwarię Zebrzydowską, położoną na malowniczym Pogórzu Makowskim w powiecie wadowickim. Kalwaria Zebrzydowska to nie tylko kościół i klasztor, ale również zespół kaplic i kościołów drążkowych oraz manierystyczny park krajobrazowy. Jej fundatorem był Mikołajow Zebrzydowski. Rocznie Kalwarię Zebrzydowską odwiedza nawet milion pielgrzymów, uczestniczących w nabożeństwach na Dróżkach Pana Jezusa i Dróżkach Matki Bożej.

Opis (streszczenie): Magnum Sal, czyli Wielka Sól tak o kopalni Wieliczka mówiono już 800 lat temu. Jest wspaniałym przykładem myśli technicznej, a przy tym zachwyca naturalnym i monumentalnym pięknem. W ciągu siedmiu wieków zgłębiono w niej 26 szybów, wydrążono 2 350 komór i ponad 240 km chodników. Co roku ten Pomnik Historii przemierza ponad milion zwiedzających z całego świata. Nic dziwnego! Takiego miejsca nie ma nigdzie indziej. Wieliczkę na listę Pomników Historii wpisano w 1994 roku. Tradycja zwiedzania kopalni sięga już XVII wieku. Bywali tu m.in. Fryderyk Chopin, Jan Matejko, Henryk Sienkiewicz czy Ignacy Paderewski.

Opis (streszczenie): Program o ważnych miejscach na mapie Polski nawiązujących do historii naszego kraju, polskiej literaturze.

Opis (streszczenie): Wszystko rozpoczęło się 1242 roku, gdy po tragicznej bitwie na Legnickim Polu, wdowa po Henryku Pobożnym Anna Przemyślidka, sprowadziła do Krzeszowa benedyktynów. Tych wkrótce zastąpili cystersi i pozostali na kilkaset lat. Dziś w tym miejscu możemy podziwiać wspaniale zachowany pocysterski kompleks, który dosłownie, nie ma przed nami żadnych tajemnic. Na turystów czekają ukryte klatki schodowe, strychy oraz podziemia. Do najcenniejszych obiektów w Krzeszowie należy barokowy kościół, dzieło architektów z kręgu Kiliana Ignaca Dientzenhofera. Powstał w 1735 roku na miejscu dawnej średniowiecznej świątyni. Rzeźbioną fasadę z dwiema wieżami wykonał Ferdynand Maksymilian Brokoff i jego uczeń Anton Dorasil. Krzeszowski kościół znalazł się na ministerialnej liście pomników historii.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku Pomników Historii odwiedzamy Tyniec. Opactwo w Tyńcu jest najstarszym istniejącym w Polsce klasztorem kontynuującym tradycję benedyktyńską, zajmującym poczesne miejsce w historii Polski niemal od zarania jej państwowości. Począwszy od 1 poł. XI w. , przez kolejne wieki, pełniło rolę ważnego ośrodka działalności misyjnej, życia liturgicznego i kulturalnego. Związane było także z istotnymi wydarzeniami politycznymi i postaciami historycznymi.

Opis (streszczenie): W kolejnym reportażu prezentującym najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury pokazane zostały: Gdańsk, Gdynia i Westerplatte. Najważniejsze miasto handlowe Europy, najbardziej modernistyczne polskie miasto i przylądek, który stał się znaczącą częścią polskiej świadomości narodowej. Trzy Pomniki Historii: Gdańsk, Gdynia i Westerplatte czyli trzy różne wymiary polskości na Pomorzu. Gdańsk to 10 wieków historii. W czasach swojej świetności był najważniejszym polskim miastem. Tu o posadę kantora starał się Jan Sebastian Bach, tu zbudowano kościół Mariacki - największy na świecie kościół z cegieł, tu żył i pracował słynny astronom - Jan Heweliusz. Gdynia to niespełna wiek istnienia. Miasto niezwykłe, stworzone od podstaw jak alternatywa dla zdominowanego przez Niemców Wolnego Miasta Gdańska. Perła polskiego modernizmu skrywająca niezwykłe tajemnice, tak jak np. Muzeum Modernizmu mieszczące się w piwnicznym schronie. Westerplatte - Pomnik Historii do dzisiaj rozpalający żywe emocje. Legenda heroicznego oporu wobec niemieckiej napaści. Miejsce skłaniające do refleksji nad przewrotnością i nieprzewidywalnością historii.

Opis (streszczenie): Kolejnym pomnikiem historii prezentowanym w cyklu jest Legnickie Pole. To tu 9 kwietnia 1241 r. spotkały się wojska śląskie dowodzone przez Henryka II Pobożnego z armią Mongolską. Bitwa, mimo że zakończyła się klęską i śmiercią monarchy, zatrzymała najazd obcych sił. Dla upamiętnienie tego starcia i tragicznej śmierci Henryka II Pobożnego, jego matka św. Jadwiga, postanowiła ufundować klasztor oraz kościół. Wedle legendy świątynia stanęła dokładnie w tym miejscu, w którym odnaleziono okaleczone, pozbawione głowy ciało księcia. We wnętrzach świątyni czekają na nas prawdziwe skarby. Wspaniałe freski wykonane przez Kosmę Damiana Asama, czy pochodzące z 1731 roku organy dzieło Adama Horatio Caspariniego. Dziś jego dzieło uznawane jest za jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych instrumentów barokowych.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to Wrocław i Toruń. To miasta o niezwykle skomplikowanej i burzliwej historii, wielokrotnie zmieniały przynależność państwową. Leżące na ważnych szlakach handlowych ośrodki, należały do Ligii Hanzeatyckiej i na przestrzeni wieków prężnie się rozwijały. Obydwa stały się też ważnymi ośrodkami uniwersyteckimi. W historii obu miast nie brak jednak kontrastów, jak choćby tego, że toruński zespół staromiejski przetrwał w niemal nienaruszonym stanie, a Wrocław wyłonił się z wojennej pożogi mocno zniszczony. Mimo to obydwa miasta są prawdziwą skarbnicą zabytków. Gdy z początkiem XIX wieku rozbierano mury obronne Wrocławia, by zakładać w tym miejscu planty, w Toruniu podjęto decyzję o rozbudowie fortyfikacji. Na przestrzeni XIX stulecia powstała ogromna inwestycja militarna nowoczesna twierdza Toruń. Niestety w XX wieku pod rządami hitlerowców także Wrocław musiał ponownie zamienić się w twierdzę - Festung Breslau.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to Zamość i Poznań. Okoliczności powstania tych miast są zupełnie różne. Poznań to kolebka państwa polskiego o ponad tysiącletniej historii. Zamość to z kolei miasto idealne założone od podstaw przez możnego fundatora. W obu ośrodkach już w renesansie działały prywatne uczelnie. W Poznaniu Akademia Lubrańskiego, która powstała z inicjatywy tamtejszego biskupa. W Zamościu słynna Akademia Zamoyska - jedna z najlepszych uczelni w Rzeczpospolitej. Ratusze Zamościa i Poznania to wspaniałe przykłady architektury renesansowej. Poznański przebudowany w połowie XVI wieku wyróżnia trzykondygnacyjna arkadowa loggia i piękna attyka. Wraz z innymi budowlami znajduje się on w centrum rynku. W Zamościu zrezygnowano z usytuowania ratusza pośrodku największego placu miasta. Znajduje się on po prostu w szeregu kamienic. Wszystko po to, by nie psuć perspektywy i nie gmatwać ciągów komunikacyjnych misternie zaplanowanej przestrzeni. Przykładem nowoczesnej myśli urbanistycznej jest tak zwany Ring Poznański, reprezentacyjna obwodnica powstała na początku XX wieku na terenie wyburzonych fortyfikacji pruskich. W jej obrębie znajduje się m.in. monumentalny gmach Teatru Wielkiego. Fort Winiary zwany Cytadelą w latach 60. XX wieku zamieniony został na największy w mieście park. Twierdza Zamość od momentu powstania była jedną z największych i najważniejszych na ziemiach polskich. W XIX wieku znacznie ją przebudowano i zmodernizowano. Dziś fortyfikacje po renowacji są wspaniałą atrakcją turystyczną.

Opis (streszczenie): Katarzyna Sanocka wyrusza w Polskę w poszukiwaniu najciekawszych, jeszcze do końca nieodkrytych miejsc i zabytków. W tym tygodniu odwiedzamy Kopalnie Soli w Wieliczce i w Bochni, gdzie przewodnicy oprowadza nas po dawnych wyrobiskach kopalnianych. Kopalnia Soli Bochnia, jest największym skarbem bocheńszczyzny, właśnie dzięki złożom soli, miasto Bochnia stało się jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych średniowiecznej małopolski. Dziś kopalnia staje się nowoczesnym centrum łączącym tradycję z nowoczesnością. Od lat 90 tych XX w. prowadzona jest działalność turystyczna, kopalnia przyjmuje rocznie blisko 150 tyś. turystów i liczba ta stale rośnie Kopalnia Soli Wieliczka to jeden z najcenniejszych zabytków kultury materialnej i duchowej na ziemiach polskich, rocznie odwiedzany przez ponad milion turystów z całego świata. Kopalnia Soli Wieliczka dzisiaj to zarówno wielowiekowa tradycja jak i nowoczesność, kilkusetletnia historia i podziemne miasto z rozbudowaną infrastrukturą.

Opis (streszczenie): Według legendy Żagań został założony ok. 700 roku przez słowiańską księżniczkę Żagannę, która była córką Wandy, a wnuczką króla Kraka. Pierwsza pisemna wzmianka o Żaganiu, jako grodzie kasztelańskim, pochodzi z 23 maja 1202 roku. Kilkadziesiąt lat później do miasta zostają ściągnięci kanonicy regularni św. Augustyna, którzy rozpoczynają budowę swojego opactwa. Poaugustiański zespół klasztorny w Żaganiu należy do najcenniejszych zabytków sakralnych historycznego Śląska. Jest wybitnym przykładem budowli w stylu gotyckim i barokowym. Przez wieki, opactwo było przodującym ośrodkiem religijnym i naukowym w zakresie teologii, prawa kanonicznego i rzymskiego. Teraz jako zabytek historii należy do grona najwspanialszych miejsc w południowej Polsce.

Opis (streszczenie): Miejsce, które wszyscy doskonale znamy z lekcji historii i filmu Aleksandra Forda. To właśnie tu rozegrała się jedna z najsłynniejszych bitew średniowiecznej Europy. Zwycięstwo wojsk polsko - litewskich nad zakonem krzyżackim było początkiem zmierzchu jego potęgi. Bitwa pod Grunwaldem przeszła do historii i stała się źródłem inspiracji. I to właśnie to niezwykłe miejsce odwiedzimy w kolejnym odcinku cyklu "Pomniki Historii. Szlakiem miejsc niezwykłych". Bitwa pod Grunwaldem była przez Jagiełłę dobrze przygotowana taktycznie i logistycznie. Król obserwował jej przebieg ze wzgórza, dzięki czemu mógł doskonale kontrolować sytuację. Do historii przeszedł wspaniałomyślnygest Jagiełły, który rozkazał na polu bitwy odnaleźć zwłoki wielkiego mistrza i odesłać je z honorami do Malborka. O znaczeniu pola bitwy oraz o tym co wiemy tak naprawdę o słynnym dniu 15 lipca 1410 roku, porozmawiamy z Szymonem Drejem - dyrektorem Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku oraz Piotrem Nowakowskim - kierownikiem działu archeologicznego Muzeum Bitwy pod Grunwaldem.

Opis (streszczenie): Kotlina Jeleniogórska często nazywana jest śląskim Elizjum od mitologicznej krainy wiecznej szczęśliwości i wiecznej wiosny. To pamiątka po czasach, gdy na odpoczynek zjeżdżały tu najdostojniejsze pruskie rody. Pozostało po nich kilkadziesiąt niezwykłych kompleksów pałacowo-parkowych, które dziś są unikatem na skalę europejską. Na zaledwie 100 kilometrach kwadratowych podziwiać można aż 30 zabytkowych rezydencji. Jedenaście pałaców wpisano na prestiżową listę Pomników Historii. W Dolinie Pałaców i Ogrodów odnajdziemy praktycznie wszystkie style architektoniczne od gotyckich zamków z wieżami obronnymi, renesansowych dworów i klasycystycznych rezydencji, po barokowe pałace. To, co je łączy, to rozległe parki i widok na Śnieżkę - górę w tamtym czasie uznawaną za magiczną. Po latach zapomnienia i zaniedbań, dzięki pracom konserwatorskim, rezydencje w dużej mierze odnowiono i udostępniono turystom. Dziś mieszczą się w nich hotele, szkoły, siedziba fundacji, muzeum i galeria sztuki.

Opis (streszczenie): Idea założenia zakonu cysterskiego zrodziła się we Francji w XI wieku, kiedy to surowe zasady życia zakonnego znacznie się rozluźniły, a reguła św. Benedykta, z przewodnim mottem ora et labora, czyli módl się i pracuj, przestała być pociągająca. Cystersi, którzy przybyli do Polski w XII wieku, mieli odnowić ideał pracy, modlitwy i ubóstwa. Plan chyba się powiódł, bo na terenie dzisiejszej Polski powstało aż 26 klasztorów męskich i 14 żeńskich. Wśród nich opactwa w Trzebnicy i Kołbaczu. Obydwa pomniki historii na przestrzeni dziejów były wielokrotnie przebudowywane. Obydwa kryją więc relikty dawnych kościołów. W przypadku Trzebnicy, to przede wszystkim późnoromańskie i wczesnogotyckie kamienne detale rzeźbiarsko - architektoniczne. W latach 30. XX w. , podczas prac renowacyjnych wyeksponowano odkryte tu trzy zamurowane średniowieczne portale. Cystersi słynęli z gospodarności i przedsiębiorczości. Henryk Brodaty obficie uposażył trzebnicki klasztor, nadając mu 12 okolicznych wsi. W Kołbaczu zakonnicy oprócz dóbr ziemskich posiadali prawo do połowu ryb w rzekach, jeziorach i Zalewie Szczecińskim. Zajmowali się hodowlą zwierząt, sadownictwem i warzeniem piwa i szybko stali się najbogatszym i najbardziej wpływowym opactwem na całym Pomorzu.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku wybieramy się do Szalowej. Późnobarokowy kościół pw. św. Michała Archanioła w Szalowej zachował się od czasu budowy w prawie niezmienionej formie, dzięki czemu ma dużą wartość typologiczną jako ogniwo linii rozwojowej tradycyjnych kościołów drewnianych na terenie naszego kraju i cenny dokument potrzeb duchowych oraz estetycznych schyłku doby sarmackiej. Zabytek stanowi wybitny przykład charakterystycznej dla drewnianych świątyń owego czasu próby oddania w drewnie rozwiązań sakralnej architektury murowanej.

Opis (streszczenie): Przebieg burzliwych dziejów sprawił, że wiele pamiątek z przeszłości Polski nie dotrwało do naszych czasów. Na szczęście są miejsca, z którymi los i historia obeszły się łaskawie. Chełmno Pomnik Historii i miasto o ośmiowiekowej tradycji dziś turystów przyciąga listą wyjątkowych i doskonale zadbanych zabytków. Nazywane jest "małym Krakowem" oraz "polskim Carcassonne" Zespół staromiejski w Chełmnie leży na wysokiej skarpie, odległej półtora kilometra od Wisły. Nazwa miasta jest bardzo stara i ma charakter topograficzny. O tym co odróżnia układ Chełmna od innych miast średniowiecznych opowie nam Anna Grzeszna - Kozikowska starszy kustosz Muzeum Ziemi Chełmińskiej, przewodnik PTTK. Największe wrażenie Chełmno zrobi na miłośnikach średniowiecza. Krzyżacka przeszłość, gotyckie świątynie i to co najważniejsze. Doskonale zachowane mury obronne. Jedne z najdłuższych w Polsce i 23 stojące dziś baszty. W tym jedna, z duchem. Dumą Chełmna są świetnie zachowane gmachy kościelne. To 6 gotyckich świątyń w tym Fara Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W jej wnętrzu znajdują się zabytkowe polichromie oraz relikwie św. Walentego. O tym skąd takie nagromadzenie świątyń w Chełmnie oraz jakie zabytki prócz tych sakralnych warto odwiedzić w mieście opowie nam Anna Soborska - Zielińska starszy kustosz Muzeum Ziemi Chełmińskiej

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku "Pomników Historii" wybierzemy się do Łańcuta. Znajduje się tam zespół zamkowo - parkowy, wyjątkowa w skali Polski wielka rezydencja magnacka. Wyróżnia się rozmachem kompozycji przestrzennej, wysoką klasą artystyczną zabytkowych budynków, wyjątkowym wystrojem i wyposażeniem wnętrz oraz unikatowymi zbiorami muzealnymi. Przez lata właścicielami rezydencji byli Stanisław Lubomirski, Izabela z Czartoryskich Lubomirska oraz członkowie rodu Potockich. Na listę pomników historii zespół zamkowo - parkowy został wpisany w 2005 roku. Zamek w Łańcucie był przez lata miejscem spotkań towarzyskich. Bywali tu przedstawiciele rodów królewskich, arystokracja polska i zagraniczna oraz politycy. Pałacowe wnętrza podziwiał m.in. król rumuński Ferdynand z małżonką oraz Jerzy, książę Kentu z żoną i przyjaciółmi. Niedaleko zamku znajdują się dwa imponujące budynki neobarokowych stajni i modernistycznej z elementami klasycystycznymi wozowni. Choć tworzą one oddzielny kompleks hippiczny - tak jak za właścicieli - stanowią cześć łańcuckiej rezydencji.

Opis (streszczenie): Program przedstawia najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. W tym odcinku są to Racławice i Grunwald. Obydwie zwycięskie i legendarne. Bitwy pod Grunwaldem i Racławicami dzieli blisko 400 lat i rozmach prowadzonych walk. Przywoływane wielokrotnie w trudnym momentach naszej historii, jako narodowy symbol. Jednak każda z nich, dzięki doskonałej strategii dowódców i odwadze walczących, zmieniła bieg historii. Imiona dowódców obydwu bitew znane są każdemu z lekcji historii. Warto pamiętać też o innych bohaterach. Wśród walczących o wolność, męstwem zasłynął Wojciech Bartosz, przywódca kosynierów, który zdobył pierwsze rosyjskie działo. Za odwagę Kościuszko mianował go chorążym i nadał nazwisko Głowacki. Bitwa pod Racławicami nie miała tak wielkiego znaczenia militarnego, jak walka pod Grunwaldem. Przeszła jednak do historii jako ta, która zbudziła nadzieję odzyskania niepodległości, wiarę w zwycięstwo. Nowością w dotychczasowych działaniach zbrojnych był udział chłopów. Pod Racławicami do walki stanęło ich aż 320. Walczyli kosą osadzoną na blisko trzymetrowym kiju. Dlatego właśnie te oddziały nazwano kosynierami. Bitwa po Grunwaldem była przez Władysława Jagiełłę dobrze przygotowana taktycznie i logistycznie. Król obserwował jej przebieg ze wzgórza, dzięki czemu doskonale kontrolował sytuację. Do historii przeszedł wspaniałomyślny gest Jagiełły, który rozkazał na polu bitwy odnaleźć zwłoki wielkiego mistrza i odesłać je z honorami do Malborka. Wielki militarny sukces bitwy pod Grunwaldem był wydarzeniem bez precedensu i zapoczątkował zmierzch potęgi Zakonu Krzyżackiego. Podobnie jak Grunwald, Racławice należą do najbardziej rozsławionych batalii w historii Polski. Obydwie stały się synonimem woli zwycięstwa i patriotyzmu. Obydwie bitwy obrosły legendą i został utrwalone w naszej pamięci także dzięki wybitnym dziełom malarstwa. Bitwa pod Grunwaldem Matejki i Panorama Racławicka - dzieło zespołu malarzy pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka dorównują sławą samym wydarzeniom. Obydwa płótna to monumentalne historyczne wizje powstałe ku pokrzepieniu serc. Ogląda się je jak wielki spektakl o poświęceniu, męstwie i wiktorii polskiego oręża.

Opis (streszczenie): W cyklu najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, tym razem to: Łańcut i Leżajsk. Te zwaśnione miasta na początku XVII wieku były świadkami wielkiego sporu dwóch magnatów. Słynny awanturnik Stanisław Stadnicki, zwany "Łańcuckim Diabłem", prowadził prywatną wojnę ze starostą leżajskim Łukaszem Opalińskim. Ich potyczki skutkowały spaleniem Łańcuta i zniszczeniem Leżajska, ostatecznie jednak "Łańcucki Diabeł" poniósł klęskę. W podzięce za odniesione zwycięstwo i odpokutowaniu za grzechy starosta leżajski ufundował wspaniały kościół i klasztor OO. Bernardynów. Zamek w Łańcucie i klasztor w Leżajsku łączy nie tylko wspólna historia. Zamkowe wnętrza, park i wozownia zachęcają też, aby zostać w nich na dłużej i po prostu odpocząć. Malowniczy park w Łańcucie utrzymany w stylu angielskim do dziś służy spotkaniom towarzyskim, zabawom czy rozmyślaniom. Tym ostatnim sprzyja też niezwykła aura leżajskiego klasztoru.

Opis (streszczenie): W kolejnym odcinku będziemy sprawdzać, czego o naszej przeszłości możemy się dowiedzieć w takim miejscu jak Białystok. Powstanie zespołu kościoła pw. Chrystusa Króla i św. Rocha w Białymstoku jest związane z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Nowa świątynia stanowiła wotum za wolność ojczyzny i zwycięstwo nad bolszewikami w 1920 roku. Jej autorem był Oskar Sosnowski - wybitny warszawski architekt, profesor Politechniki Lwowskiej i Warszawskiej, niestrudzony badacz i inwentaryzator polskiego budownictwa i architektury oraz restaurator zabytków. Zespół kościoła pw. Chrystusa Króla i św. Rocha uznawany jest za wybitne dzieło międzywojennego modernizmu oraz za najlepszą realizację Sosnowskiego.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury. Osiedle Katedralne w Kamieniu Pomorskim i Stargardzki zespół kościoła NMP Królowej Świata wraz ze średniowiecznymi fortyfikacjami należą do najcenniejszych zabytków regionu nadbałtyckiego. Położone w malowniczym regionie naszego kraju były wyrazem potęgi i zamożności dwóch miast, które okres największej świetności przeżywały w średniowieczu. Obydwie ceglane świątynie wyróżnia kunsztowny detal architektoniczny i glazurowane elementy. Charakterystycznym motywem dekoracji świątyni w Stargardzie jest tak zwana blenda stargardzka. To płytka wnęka o wykroju arkady, która znalazła naśladowców nie tylko na terenie Polski. Świadczy to o sile oddziaływania tego ośrodka w średniowieczu. Kamieńska katedra przyciąga nie tylko miłośników średniowiecznych budowli. Melomani z całego świata przybywają tu, by podziwiać niezwykle piękne pod względem formy i wspaniale brzmiące organy barokowe. Rozsławiony przez wirtuozów muzyki klasycznej instrument ma 47 głosów i 3300 piszczałek. Bogato zdobią go rzeźby, polichromie i złocenia. Potęgę Pomorza zbudowała tak naprawdę jedna dynastia - ród Gryfitów, który ochrzcił te ziemie i rządził nimi nieprzerwanie przez ponad 500 lat. Po wygaśnięciu dynastii Pomorze nie wróciło już nigdy do dawnej świetności. Na szczęście przypominają o niej wspaniałe gotyckie budowle, obecne tu na każdym kroku.

Opis (streszczenie): 20 km od Poznania, nad brzegiem jeziora leży wyjątkowy zabytek wpisany na listę Pomników Historii. Zespół zamkowo-parkowy w Kórniku jest niezwykłą romantyczną, neogotycką rezydencją magnacką. To tu, jak głosi legenda, nocami przechadza się Biała Dama. To duch właścicielki posiadłości Teofili z Działyńskich Szołdrskiej-Potulickiej. Ta światła i gospodarna właścicielka przebudowała swoją siedzibę, nadając jej charakter barokowej rezydencji arystokratycznej. Wrażenie robią bogato zdobione drewniane podłogi, odrzwia oraz sufity. Zachowane z pietyzmem wnętrza muzeum wyposażone są w meble różnych stylów i epok, militaria polskie i wschodnie, wyroby rzemiosła artystycznego z porcelany i srebra, jak i obrazy. Zamek leży w otoczeniu 36-hektarowego parku, arboretum z niezwykłymi egzemplarzami rzadkich drzew. Opowie o nich Kinga Nowak-Dyjeta z Instytutu Dendrologii PAN.

Opis (streszczenie): Zespół opactwa cystersów w Sulejowie to jeden z najcenniejszych polskich zabytków o bardzo wysokiej randze artystycznej oraz wartościach historycznych i naukowych. Bryła kościoła klasztornego zachowała się do dzisiaj w pierwotnym kształcie. Sulejów jest jedynym cysterskim opactwem warownym na terenie Polski z tak dobrze zachowanymi i silnie rozwiniętymi późnośredniowiecznymi obwarowaniami klasztornymi. Po tym niezwykłym miejscu oprowadzają nas o. Augustyn Węgrzyn, cysters i Zofia Gwarda z muzeum opactwa.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pominiki i zabytki polskiej kultury. W kolejnym odcinku opowiadamy o niezwykle ważnym dla współczesnej Polski miejscu, czyli o Westerplatte. W wyniku ustaleń Traktatu Wersalskiego Gdańsk stał się wolnym miastem, a jego fortyfikacje zostały zdemilitaryzowane. Półwysep Westerplatte przekazano Polsce w 1925 r. na potrzeby przeładunku bronii amunicji. Utworzono tam Wojskową Składnicę Tranzytową, a tuż przed wybuchem II wojny światowej rozpoczęto budowę systemu obronnego.

Opis (streszczenie): Program prezentuje najciekawsze pomniki i zabytki polskiej kultury, w tym odcinku są to: Biskupin, Gniezno i Kórnik. Polskie Pompeje, największy ośrodek państwa Polan oraz pneumatofory i gruszki na wierzbie, czyli trzy obowiązkowe punkty dla każdego, kto przemierza Wielkopolskę. Biskupin - odkryta przez przypadek prawie kompletna konstrukcja drewniana wielkiej osady z odległej przeszłości. Tętniący życiem pomiędzy VII a IV wiekiem p.n.e. , następnie porzucony i w średniowieczu całkowicie zapomniany, obecnie gromadzący tłumy turystów zainteresowanych prezentacjami archeologii doświadczalnej. Gniezno - kolebka polskiej państwowości, miejsce z którego św. Wojciech wyruszył na wyprawę misyjną. Katedra, w której koronowano królów Polski, słynąca przede wszystkim z arcydzieła metaloplastyki romańskiej - Drzwi Gnieźnieńskich, na których zilustrowano historię życia i męczeństwa św. Wojciecha. W prezbiterium katedry umieszczona jest srebrna trumna z relikwiami św. Wojciecha. Kórnik - najstarsze i największe arboretum w Polsce, lecz przede wszystkim pałac - zamek - jedyna w pełni zachowana rezydencja magnacka na terenie Wielkopolski, a w nim Biblioteka Kórnicka z unikatowym zbiorem starodruków i rękopisów w tym manuskrypt III części "Dziadów" Adama Mickiewicza.