Świadkowie czasu godziny emisji w telewizji, obsada, kiedy leci i gdzie obejrzeć

Opis (streszczenie): Ludwik Zamenhof, twórca języka esperanto urodził się i spędził swoje dzieciństwo w Białymstoku. To wielokulturowe miasto, z rynkiem w centrum, porównywanym do biblijnej wieży Babel, stało się dla niego inspiracją do stworzenia w późniejszym czasie języka ponadnarodowego.

Opis (streszczenie): Jednym z mniej znanych zabytków Podlasia jest kościół rzymsko - katolicki w Białowieży, zaprojektowany przez wybitnego architekta Borysa von Zinserlinga.

Opis (streszczenie): Typowy dla polskiego pejzażu dwór, od setek lat towarzyszył naszemu krajobrazowi - od schyłku średniowiecza, kiedy stanowiły rezydencje magnackie czy drobnorycerskie i szlacheckie siedziby, aż do lat 30. XX. Dziś ten element naszego dziedzictwa i naszej tożsamości odszedł w zapomnienie. W czasie II wojny światowej ziemianie i tworzona przez wieki kultura szlachecka stały się obiektem zaciekłej nienawiści okupantów, w szczególności sowieckiego. Z kilkuset dworów i pałaców w woj. białostockim lata 19391945 przetrwało w stanie nienaruszonym zaledwie kilkanaście obiektów. Ocalałe siedziby ulegały dalszej dewastacji w czasach istnienia PRL i większość z nich popadła w ruinę dobra materialne grabiono, majątki parcelowano, opuszczone pałace zamieniano w magazyny. Program proponuje szczególną wyprawę w przeszłość do polskich dworków szlacheckich. Jest pokazaniem kawałka historii, części naszej polskiej, utraconej duszy.

Opis (streszczenie): Lutosławscy w linii łomżyńskiej objęli majątek Drozdowo nad Narwią w połowie XVIII w. Skrzętne gospodarowanie doprowadziło posiadłość do prawdziwego rozkwitu w rękach założyciela linii Franciszka Dionizego (18301891). Zajmował się oczywiście rolnictwem, ale rozwinął też imponującą działalność przemysłową, budując browar, mleczarnię, gorzelnię, fabrykę krochmalu i mąki ziemniaczanej, młyn oraz tartak parowy. Prawdziwym sukcesem okazało się drozdowskie piwo, przynoszące producentom spore zyski. Synowie Franciszka byli uczestnikami i twórcami najważniejszych wydarzeń w historii rodziny. Najstarszy Wincenty (18631954), dyplomowany inżynier chemik po studiach na politechnikach w Rydze i Dorpacie, ukończył studia filozoficzne, doktoryzował się w Helsinkach i zasłynął dzięki badaniom pism Platona. Wykładał m.in. na uczelniach w Szwajcarii, Kazaniu, Paryżu, Londynie, Krakowie, Poznaniu, Wilnie, także w Hiszpanii (skąd przywiózł żonę, skądinąd ciekawą poetkę) i USA. Drugi z kolei, Stanisław Kostka (18641937), inżynier rolnik po studiach w Halle i praktyce w Niemczech, zarządzał majątkiem Drozdowskim, swoją pracą przyczyniając się do rozwoju tej miejscowości jak i okolicznych wsi oraz dając pracę jej mieszkańcom. O Marianie Józefie (18711918) pamięta się w rodzinie jako o utalentowanym inżynierze elektryku, prekursorze na ziemiach polskich elektrowni zasilanych silnikami Diesla, pierwszym producencie konstrukcji żelbetowych, wytwórcy cementu, wykładowcy szkół inżynierskich, współtwórcy m.in. mostu Poniatowskiego w Warszawie; jego konstrukcje stoją do dziś w różnych krajach Europy. W czasie I wojny światowej w Rosji stworzył polskie szpitale w Mińsku, Borysowie i Orszy, następnie sieć szkół. Bolszewicy uznali jego działalność za kontrrewolucyjną, skutkiem czego został rozstrzelany w Moskwie we wrześniu 1918 r.

Opis (streszczenie): Losy Haliny Matejczuk, polskiej dyplomatki, byłej konsul Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej we Francji. Pochodziła z Gródka na Podlasiu, z ubogiej rodziny. W dzieciństwie, które przypadło na czas II wojny światowej, została okaleczona przez niemieckiego lekarza i została kaleką na całe życie. Pomimo tego, dzięki swojemu uporowi i pragnieniu kształcenia się, osiągnęła najwyższy stopień kariery w służbie dyplomatycznej. Kolejny odcinek cyklu ŚWIADKOWIE CZASU przybliża jej pracę w dyplomacji oraz osobiste losy, osadzone w historii regionu.

Opis (streszczenie): Opowieść o pasjonatach historii ze Stowarzyszenia Grupa Wschód, założonym przez nich Podlaskim Muzeum Militariów w Białymstoku i wieloletnich działaniach na rzecz przywracania i utrwalania pamięci o dziejach Podlasia i dawnych polskich Kresów.

Opis (streszczenie): W 2017 roku we wsi Dziecinne, w gminie Boćki, powstała Fundacja OKOLICA. Powołały ją Magdalena Stopa i Teresa Modzelewska. Jej celem są działania na rzecz ochrony miejscowych tradycji i związanych z nimi wartości. Fundacja gromadzi i opracowuje świadectwa historyczne, organizuje wystawy oraz wydaje do nich katalogi. Zarejestrowała już blisko 70 nagrań biograficznych najstarszych mieszkańców gminy i stworzyła kolekcję przeszło 700 historycznych fotografii pochodzących z ich albumów rodzinnych.

Opis (streszczenie): Sergiusz Łukaszuk to znany animator kultury z Bielska Podlaskiego. Całe swoje życie związał z muzyką. Założył i prowadził wiele zespołów tanecznych i wokalnych oraz chórów, którymi też dyrygował. Dał z nimi ponad 1200 koncertów. Teraz, na emeryturze ma nową pasję - odtwarzanie dawnych, ludowych instrumentów muzycznych.

Opis (streszczenie): "Ziarno pamięci" to opowieść o losach przodków Doroteusza Fionika, twórcy Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach. To także historia o pielęgnowaniu pamięci przez następne pokolenia.

Opis (streszczenie): Kolejny odcinek cyklu Świadkowie Czasu poświęcony będzie pamięci leśników i policjantów z Puszczy Białowieskiej, którzy zostali aresztowani przez Sowietów w 1939 roku, a potem zamordowani w Katyniu, Charkowie, Bykowni, Kuropatach i Miednoje. Białowieskie Stowarzyszenie Dziedzictwa Puszczy postanowiło przypomnieć ich imiona i nazwiska fundując pomnik w centrum Białowieży.

Opis (streszczenie): Zygmunt Gloger to zasłużony dla kultury Polski historyk, archeolog, etnograf, folklorysta i krajoznawca. Mieszkał, pracował i tworzył na Podlasiu, w obecnym Jeżewie Starym, we dworze, otoczonym dużym majątkiem. Dziś ani po dworze, ani po majątku nie ma śladu, a z dworskiego browaru zostały rozpadające się ruiny. Dlaczego pozwalamy, by to wszystko niszczało na naszych oczach?

Opis (streszczenie): Opowieść o wiejskim muzeum społecznym we wsi Dubno. Stworzyli go mieszkający tam seniorzy, żeby ocalić odzapomnienia dawne tradycje, zwyczaje, kulturę i pamięć o ludziach, którzy tu żyli od pokoleń.

Opis (streszczenie): Opowieść o historii Bociek, obecnie wsi, a kiedyś miasta o wielkiej historii, związanej ze znanym rodem Sapiehów.

Opis (streszczenie): Historia przedwojennej Narewki nie zostanie zapomniana. Postarały się o to pasjonatki lokalnego dziedzictwa. Dzięki nim powstała wyjątkowa mapa, która pokazuje nie tylko obecne, ważne dla kultury i tradycji miejsca w przestrzeni miejscowości, ale też te, których już dzisiaj nie ma...

Opis (streszczenie): W każdej kulturze była tkanina obrzędowa. Na Podlasiu był nią lniany, wyszywany i haftowany ręcznik. Od wieków towarzyszył mieszkańcom Podlasia w najważniejszych momentach życia - od narodzin po śmierć. Ten nieco zapomniany już dzisiaj element kultury ludowej, powoli się jednak odradza. Od lat dba o to etnograf Alina Dębowska - Jankiewicz. Dzięki jej staraniom został on w styczniu 2025 roku wpisany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. To pierwszy element kultury i tradycji z Podlasia

Opis (streszczenie): Bednarstwo to dawny, bardzo powszechny kiedyś zawód, który w drugiej połowie XX wieku został prawie zapomniany. Pan Antoni Jelski jest jednym z ostatnich na Podlasiu bednarzy i zna swój fach jak mało kto. Opowie o swoim życiu i tradycji wytwarzania naczyń drewnianych oraz o zastosowaniu bednarstwa do produkcji przedmiotów dekoracyjnych.

Opis (streszczenie): W 1944 roku grupa 733 polskich dzieci, uratowanych z sowieckich łagrów i sierocińców, znalazła swój bezpieczny dom w Nowej Zelandii. Wśród nich były także te z Kresów, z terenów obecnego Podlasia. Ich losy poznajemy dzięki członkom Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej Widok i historykom z Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku.

Opis (streszczenie): Tykociński Teatr Amatorski liczy sobie już 110 lat. Nie sposób więc w krótkiej formie opowiedzieć o całej jego historii. Program przedstawia więc wybrane fakty i spektakle teatru na przestrzeni kilkudziesięciu lat, pokazując jednak fenomen tego amatorskiego ruchu i ludzi, którzy go tworzą.

Opis (streszczenie): Historia świątyni w Czarnej Białostockiej, ale także historia ludzi, którzy w tej części świata powiedzieli: „chcemy mieć parafię z i zbudujemy kościół”. Pomimo wielu trudności, niezgody władz komunistycznych, szykan, a wreszcie podpalenia kaplicy i próby zamachu na życie księdza- ci ludzie podjęli się tego, co wg nich było najważniejsze

Opis (streszczenie): Dąb Jagiełły to najsłynniejszy z dębów Puszczy Białowieskiej. Pod nim miał rzekomo odpoczywać król Władysław Jagiełło w czasie łowów, zorganizowanych przed wyprawą grunwaldzką. Twórcą legendy był Jan Jerzy Karpiński, pierwszy dyrektor Białowieskiego Parku Narodowego. Dzięki niej tysiące turystów zaczęło podziwiać piękno ostępów puszczy. Drzewo zostało zwalone przez wichurę 50 lat temu, w 1974 roku. Do dziś można podziwiać rozkładający się pień tego olbrzyma, a on sam pozostaje symbolem Białowieskiego Parku Narodowego i królewskiej przeszłości puszczy.

Opis (streszczenie): We wsi Uhowo działa Wiejski Dom Kultury, a w nim Galeria Narwiańska. Miejsce, gdzie gromadzone są przedmioty, których dawni mieszkańcy terenów leżących nad rzeką Narew używali na co dzień - do łowienia ryb, w gospodarstwie czy w domu. Dzięki nim kultywowana jest pamięć o ludziach i pięknej rzece, jaką dawniej była Narew.

Opis (streszczenie): Najnowsza wystawa w Muzeum Ikon w Supraślu opowiada – na przykładzie monasteru żeńskiego w Wojnowie- o sztuce i kulturze staroobrzędowej.

Opis (streszczenie): Pan Antoni Pykało od 60. lat zbiera stare przedmioty. Wszystko to, co widział w dzieciństwie, czego używali jego przodkowie, to co przywołuje w jego pamięci dawną podlaską wieś. Chciałby ocalić od zapomnienia ten odchodzący już bezpowrotnie świat...

Opis (streszczenie): Walerian Bielecki (1912 Petersburg – 1969 Białystok) absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (1938), ochotnik z września 1939 r.Uczestnik Powstania Warszawskiego, oficer Armii Krajowej ps. „Inżynier Jan", strzelec zgrupowania „Krybar" walczącego na Powiślu. Był autorem projektu „Kubusia" jedynego powstańczego pojazdu pancernego. W październiku 1944 r. trafił do Stalagu XIB Fallingbostel. W czasie niewoli szkicował i malował. Jego akwarele i rysunki pokazują dzień powszedni walczącej stolicy: powstańcze patrole, uliczne barykady, spalone niemieckie czołgi, zamienione w ruiny budynki, kolejki ludności cywilnej stojącej po wodę. Rysował i malował także w stalagu. Po wojnie pełnił funkcję kierownika pracowni Zespołu Osiedli Robotniczych w warszawskim „Miastoprojekcie". Od 1949 r. był ściśle związany z odbudową i rozwojem Białegostoku i tu zamieszkał. Zajmował stanowisko Głównego Architekta Województwa Białostockiego, według jego projektów zostały zrealizowane m.in. : pierwszy w Białymstoku wieżowiec przy zbiegu ul. Sienkiewicza i Al. 1-go Maja (ob. Al. Piłsudskiego), gmach Domu Rzemiosł przy ul. Warszawskiej oraz szkoła 1000-lecia w Osowcu. Pochowany na cmentarzu miejskim w Białymstoku