Program Polsat Viasat History na tydzień

Cofamy się o 150 lat, podążając śladami Heinricha Schliemanna w jego poszukiwaniach zaginionego miasta i próbach udowodnienia, że wojna trojańska naprawdę miała miejsce.

W jaki sposób Hitlerowi udało się przekształcić republikę w „państwo Führera"? Jak zdołał podporządkować sobie społeczeństwo - i dlaczego społeczeństwo tak chętnie się na to zgodziło?

Hitler wielokrotnie podkreślał swoje przywiązanie do pokoju, ale po dojściu do władzy rozpoczął wojnę na wyniszczenie, która miała zapewnić Rzeszy Niemieckiej dominację w Europie.

Osiem tysięcy lat temu porośnięty bujną roślinnością raj Doggerland starło z powierzchni ziemi jedno niszczycielskie zdarzenie. Archeolodzy powoli odkrywają sekrety edenu z epoki kamienia.

Poznamy sylwetki trzech przywódców amerykańskiej wojny o niepodległość: George'a Washingtona, Thomasa Jeffersona i Johna Adamsa. Żaden z nich nie był oczywistym kandydatem na rewolucjonistę...

Aby ustalić, w jaki sposób tajemnice Führera mogły ukształtować człowieka, który stał się tyranem, musimy poznać jego trudne dzieciństwo i socjopatyczną osobowość.

Jak to się stało, że w ciągu zaledwie kilku lat kompletny „nikt" został dyktatorem i obalił demokrację? Jakie kluczowe wydarzenia pomogły Hitlerowi zyskać szacunek i wpływy? Kim byli jego...

W tym odcinku poznamy historię niemieckiej inwazji na Polskę na początku II wojny światowej i powstania Polskiego Państwa Podziemnego — największego ruchu oporu w całej Europie.

Eleonora jako nastolatka została żona króla i królową Francji; po unieważnieniu tego małżeństwa poślubiła Henryka, dziedzica tronu Anglii i miała duży wpływ zarówno na rządy swojego męża, jak i syna.

Kiedy zmarł mąż Boudiki, Prasutagus, wódz Icenów, rzymscy najeźdźcy pobili ją i zgwałcili jej córki; w odwecie armia Boudiki zrównała z ziemią rzymskie miasta w Brytanii.

Inwazja Hitlera na Nadrenię była ryzykowna, ale się opłaciła: okazało się, że nikt go nie powstrzymał. Przywódcy Europy dążyli do pokoju, ale Noc Kryształowa była zapowiedzią przyszłych okropieństw.

Polskie Państwo Podziemne prowadzi wojnę propagandową, a jego wywiad wojskowy wykrada największe niemieckie tajemnice dotyczące rakiet balistycznych. Dochodzi także do brawurowej ucieczki z Pawiaka.

Kiedy zmarł mąż Boudiki, Prasutagus, wódz Icenów, rzymscy najeźdźcy pobili ją i zgwałcili jej córki; w odwecie armia Boudiki zrównała z ziemią rzymskie miasta w Brytanii.

Sowieci zawierają pakt z Niemcami; wraz z inwazją na Polskę znikają pozory pokoju: Francja i Wielka Brytania wypowiadają Niemcom wojnę.

Przez ponad 3 tys. lat cywilizacja Majów kwitła w Mezoameryce, budując miasta, tworząc wyrafinowany system pisma oraz osiągając zaawansowaną wiedzę na temat czasu, astronomii i świata przyrody.

Stalin został przywódcą bolszewików, a w Monachium Niemiecka Partia Robotników przyjęła nową nazwę: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, czyli NSDAP.

Hitler i Stalin zaczynają kształtować bieg historii. Prezydent Roosevelt próbuje wyprowadzić swój kraj z kryzysu, a świat stoi na krawędzi kolejnej wojny światowej.

W tym odcinku poznamy historię niemieckiej inwazji na Polskę na początku II wojny światowej i powstania Polskiego Państwa Podziemnego — największego ruchu oporu w całej Europie.

Jak to się stało, że w ciągu zaledwie kilku lat kompletny „nikt" został dyktatorem i obalił demokrację? Jakie kluczowe wydarzenia pomogły Hitlerowi zyskać szacunek i wpływy? Kim byli jego...

Polskie Państwo Podziemne prowadzi wojnę propagandową, a jego wywiad wojskowy wykrada największe niemieckie tajemnice dotyczące rakiet balistycznych. Dochodzi także do brawurowej ucieczki z Pawiaka.

Operacja Barbarossa ostatecznie nie przynosi planowanych skutków. Kiedy cały świat patrzy na Rosję, Japonia atakuje Pearl Harbor, zmuszając amerykańskich izolacjonistów do przystąpienia do wojny.

Francja przeszła trudną drogę podczas II wojny światowej i po niej; ten odcinek przedstawia walkę, opór i odrodzenie Francji oraz pokazuje, jak architektura stała się mocnym symbolem odnowy państwa.

W jaki sposób Hitlerowi udało się przekształcić republikę w „państwo Führera"? Jak zdołał podporządkować sobie społeczeństwo - i dlaczego społeczeństwo tak chętnie się na to zgodziło?

Sądy państwa podziemnego pracują nad zapewnieniem bezpieczeństwa siatkom konspiracyjnym; organizowane są działania dywersyjne, do akcji wkraczają polskie elitarne jednostki z Anglii — Cichociemni.

Kiedy pod koniec wojny Armia Czerwona zajęła pewien las na terenie Polski, natknęła się na kompleks składający się z ponad 1000 budynków na obszarze 25 kilometrów kwadratowych.

Tajny program zbrojeniowy w sercu Austrii mógł się źle skończyć dla aliantów — możliwe, że chodziło o plany nuklearne Hitlera.

Hitler wielokrotnie podkreślał swoje przywiązanie do pokoju, ale po dojściu do władzy rozpoczął wojnę na wyniszczenie, która miała zapewnić Rzeszy Niemieckiej dominację w Europie.

Giles Milton odwiedza najważniejsze miejsca związane z lądowaniem w Normandii, między innymi plażę Omaha i Most Pegaza. Usłyszymy historie uczestników walk z obu stron frontu.

Przypadkowe odkrycie Nowego Świata przez Krzysztofa Kolumba było dla hiszpańskiego imperium początkiem epoki wielkich odkryć - i nowego, mrocznego rozdziału w historii obu Ameryk.

Po zwycięstwie Hernána Cortésa nad Aztekami kolejny konkwistador — Francisco Pizarro — postawił sobie za cel podbój Inków, największej cywilizacji w obu Amerykach.

Rzym, niegdyś jedno z najsilniejszych imperiów w historii, upadł w 476 roku n.e. Czy rzeczywiście barbarzyńskie inwazje zakończyły jego istnienie? A może były to zarazy lub zmiany klimatu?

Don Wildman bada miejsca ukryte głęboko pod starożytnymi ruinami, szukając wskazówek na temat prawdziwego losu niegdyś potężnego imperium Majów.

Powrót Kolumba do Ameryki zaczął się od rozlewu krwi: okazało się, że Hiszpanie pozostawieni na Hispanioli zostali zabici przez rdzennych mieszkańców z ludu Taíno.

Po dziesięcioleciach podbojów hiszpańskie kolonie w obu Amerykach bardzo się rozrosły, ale hiszpańska monarchia starała się kontrolować je na odległość.

Imperium Kartagińskie były śródziemnomorskim mocarstwem, które zdominowało handel i sztukę wojenną. Rzym unicestwił je w 146 roku p.n.e. Co doprowadziło do upadku Kartaginy?

Don schodzi głęboko pod Wielkie Jeziora i bada zalane jaskinie, szukając dowodów na istnienie zamieszkującej je niegdyś tajemniczej społeczności — być może pierwszych ludzi, którzy dotarli do Ameryki.

Ambitny i bezwzględny Hernán Cortés wyruszył w głąb Meksyku, aby podbić Azteków — jedno z największych imperiów w obu Amerykach.

Bogactwa zdobyte przez Hiszpanię w Ameryce sprawiły, że europejscy władcy rozwijali antyhiszpańską retorykę. Narodziła się „czarna legenda Hiszpanii", która zwiastowała koniec epoki...

Wielkie Piramidy są symbolem władzy starożytnego Egiptu. Stare Państwo rozpadło się w 2200 roku p.n.e. Co było przyczyną upadku tego kraju faraonów?

W momencie wybuchu II wojny światowej naziści dysponowali najlepszymi siłami powietrznymi na świecie; James Holland opowiada, jak wewnętrzne spory sprawiły, że ten potencjał został zmarnowany.

Don wykorzystuje nową technologię mapowania, aby ujawnić mroczne i śmiertelnie niebezpieczne, niezbadane przestrzenie pod amerykańskimi miastami.

James Holland odkrywa prawdę o hitlerowskich dywizjach pancernych, których tak się obawiano, i bada, jak niemiecka obsesja na punkcie inżynierii pojazdów pancernych doprowadziła do ich upadku.

W czerwcu 1914 r. doszło do wydarzeń, które przyczyniły się do wybuchu wojny: arcyksiążę Franciszek Ferdynand z domu Habsburgów został zamordowany przez serbskiego nacjonalistę Gawriło Principa.

Don bada ściśle tajne tunele wojskowe i rządowe oraz przygląda się tajnej technologii, która może zostać wykorzystana do budowy całych miast pod naszymi stopami.

Hitler i Stalin zaczynają kształtować bieg historii. Prezydent Roosevelt próbuje wyprowadzić swój kraj z kryzysu, a świat stoi na krawędzi kolejnej wojny światowej.

Inwazja Hitlera na Nadrenię była ryzykowna, ale się opłaciła: okazało się, że nikt go nie powstrzymał. Przywódcy Europy dążyli do pokoju, ale Noc Kryształowa była zapowiedzią przyszłych okropieństw.

Sowieci zawierają pakt z Niemcami; wraz z inwazją na Polskę znikają pozory pokoju: Francja i Wielka Brytania wypowiadają Niemcom wojnę.

James Holland bada historię floty U-bootów — od jednoosobowych torped po typ XXI — i odkrywa, że niezrozumienie przez Hitlera specyfiki wojny na morzu było kluczem do wyniku II wojny światowej.

W czasie I wojny światowej żołnierze na froncie cierpieli w ekstremalnych warunkach, a cywile zmagali się z brakiem żywności i nalotami. Młody Adolf Hitler zwrócił uwagę na czystki etniczne...

Operacja Barbarossa ostatecznie nie przynosi planowanych skutków. Kiedy cały świat patrzy na Rosję, Japonia atakuje Pearl Harbor, zmuszając amerykańskich izolacjonistów do przystąpienia do wojny.

Wojna w Europie kończy się otoczeniem armii niemieckiej przez wojska rosyjskie i amerykańskie; na Pacyfiku dopiero zrzucenie bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki skłania Japończyków do kapitulacji.

W tym odcinku poznamy historię niemieckiej inwazji na Polskę na początku II wojny światowej i powstania Polskiego Państwa Podziemnego — największego ruchu oporu w całej Europie.

Polskie Państwo Podziemne prowadzi wojnę propagandową, a jego wywiad wojskowy wykrada największe niemieckie tajemnice dotyczące rakiet balistycznych. Dochodzi także do brawurowej ucieczki z Pawiaka.

Od lugerów po karabiny maszynowe MG42 i armatę przeciwpancerną Pak40 — James Holland odkrywa, że niemiecka inżynieria zbrojeniowa była całkowicie nieprzystosowana do długiej, wyniszczającej wojny.

Stalin został przywódcą bolszewików, a w Monachium Niemiecka Partia Robotników przyjęła nową nazwę: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, czyli NSDAP.

Sądy państwa podziemnego pracują nad zapewnieniem bezpieczeństwa siatkom konspiracyjnym; organizowane są działania dywersyjne, do akcji wkraczają polskie elitarne jednostki z Anglii — Cichociemni.

Armia Krajowa kontynuuje walkę o wyzwolenie Polski. Wybucha Powstanie Warszawskie. Terror powraca, gdy Europę Wschodnią zajmuje Stalin. Wojna się skończyła, ale Polacy walczą dalej...

Na wschodzie imperium dynastia Kaanul (zwana Dynastią Węża), niegdyś owiana tajemnicą, stopniowo stała się najpotężniejszą siłą polityczną świata Majów z okresu klasycznego.

Rywalizacja między Calakmul a Tikálem osiągnęła punkt kulminacyjny. Wojna, niegdyś źródło siły, stała się czynnikiem powodującym niestabilność. Zaczął się powolny upadek imperium Majów.

Dominacja Dynastii Węża dobiegła końca. Przez krótki czas przywództwo należało do Tikál, ale później presja polityczna, ekologiczna i społeczna doprowadziła do upadku cywilizacji Majów.

Herod - znany z tego, że nakazał wymordować wszystkich nowo narodzonych chłopców, próbując zapobiec przyjściu Mesjasza - być może wcale nie był tak złym człowiekiem, jak przedstawia go Biblia.

Hitler i Stalin zaczynają kształtować bieg historii. Prezydent Roosevelt próbuje wyprowadzić swój kraj z kryzysu, a świat stoi na krawędzi kolejnej wojny światowej.

Osiem tysięcy lat temu porośnięty bujną roślinnością raj Doggerland starło z powierzchni ziemi jedno niszczycielskie zdarzenie. Archeolodzy powoli odkrywają sekrety edenu z epoki kamienia.

Czy miasto Sodoma kiedykolwiek istniało? W Tall el-Hamman w dzisiejszej Jordanii archeolodzy odkrywają ruiny miasta tętniącego życiem w epoce brązu, które być może było Sodomą.

Cofamy się o 150 lat, podążając śladami Heinricha Schliemanna w jego poszukiwaniach zaginionego miasta i próbach udowodnienia, że wojna trojańska naprawdę miała miejsce.

Odkrycia naukowe i przełomowe osiągnięcia XX i XXI wieku dostarczyły nowych wskazówek dotyczących prawdy kryjącej się za legendą wojny trojańskiej.

Gajusz zwany był „Kaligulą" czyli „małym bucikiem"; to początkowo pieszczotliwe przezwisko wkrótce zaczęło budzić strach, a reputację cesarza na zawsze określiło jego przerażające...

Inwazja Hitlera na Nadrenię była ryzykowna, ale się opłaciła: okazało się, że nikt go nie powstrzymał. Przywódcy Europy dążyli do pokoju, ale Noc Kryształowa była zapowiedzią przyszłych okropieństw.

Poznamy sylwetki trzech przywódców amerykańskiej wojny o niepodległość: George'a Washingtona, Thomasa Jeffersona i Johna Adamsa. Żaden z nich nie był oczywistym kandydatem na rewolucjonistę...

Kiedy wybuchł konflikt zbrojny między Wielką Brytanią a amerykańskimi kolonistami, rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej zostali zmuszeni do opowiedzenia się po jednej ze stron.

Jak to się stało, że w ciągu zaledwie kilku lat kompletny „nikt" został dyktatorem i obalił demokrację? Jakie kluczowe wydarzenia pomogły Hitlerowi zyskać szacunek i wpływy? Kim byli jego...

W jaki sposób Hitlerowi udało się przekształcić republikę w „państwo Führera"? Jak zdołał podporządkować sobie społeczeństwo - i dlaczego społeczeństwo tak chętnie się na to zgodziło?

Hitler wielokrotnie podkreślał swoje przywiązanie do pokoju, ale po dojściu do władzy rozpoczął wojnę na wyniszczenie, która miała zapewnić Rzeszy Niemieckiej dominację w Europie.

Opowieść o tym, że to on kazał podpalić Rzym, jest jedynie legendą - jednak Neron naprawdę był odpowiedzialny za wiele przerażających zbrodni.

Upada Republika Weimarska, naziści wchodzą do rządu. W latach 1933-1935 Hitler zdobywa władzę absolutną. Wszędzie wiszą hitlerowskie flagi — Niemcy stają się państwem nazistowskim.

Templariusze byli zakonem rycerskim w ramach tradycji rycerstwa średniowiecznego, ale powstanie i upadek zakonu wiąże się z kilkoma niewyjaśnionymi tajemnicami i zagadkami.

Nurkowie głębinowi poszukują wraków budzącej grozę floty okrętów podwodnych Hitlera u północno-zachodnich wybrzeży Irlandii. Historycy badają pierwsze etapy najdłuższej kampanii II wojny światowej.

Lata 1935-1940: życie w Niemczech oznacza życie w kraju kształtowanym według wizji Führera: praca, kościół, Igrzyska Olimpijskie, noc kryształowa, Monachium, a w końcu — wojna.

Poznamy wydarzenia, które doprowadziły Templariuszy do władzy i bogactwa, przez co z czasem zakon stał się obiektem oskarżeń ze strony królów Francji.

Przez ponad 3 tys. lat cywilizacja Majów kwitła w Mezoameryce, budując miasta, tworząc wyrafinowany system pisma oraz osiągając zaawansowaną wiedzę na temat czasu, astronomii i świata przyrody.

Na wschodzie imperium dynastia Kaanul (zwana Dynastią Węża), niegdyś owiana tajemnicą, stopniowo stała się najpotężniejszą siłą polityczną świata Majów z okresu klasycznego.

Tajny program zbrojeniowy w sercu Austrii mógł się źle skończyć dla aliantów — możliwe, że chodziło o plany nuklearne Hitlera.

Lata 1940-1945: początkowe zwycięstwa, a później impas i ludobójstwo. Można przyglądać się, jak wywożą innych — albo samemu stać się ofiarą. 12 lat terroru kończy się zniszczeniem i podziałami.

Templariusze pozostawili po sobie bogatą spuściznę, zarówno materialną — zamki, wsie i opactwa — jak niewidzialną, w postaci legend o przetrwaniu zakonu w ukryciu.

Przypadkowe odkrycie Nowego Świata przez Krzysztofa Kolumba było dla hiszpańskiego imperium początkiem epoki wielkich odkryć - i nowego, mrocznego rozdziału w historii obu Ameryk.

Po zwycięstwie Hernána Cortésa nad Aztekami kolejny konkwistador — Francisco Pizarro — postawił sobie za cel podbój Inków, największej cywilizacji w obu Amerykach.

W czerwcu 1914 r. doszło do wydarzeń, które przyczyniły się do wybuchu wojny: arcyksiążę Franciszek Ferdynand z domu Habsburgów został zamordowany przez serbskiego nacjonalistę Gawriło Principa.

W momencie wybuchu II wojny światowej naziści dysponowali najlepszymi siłami powietrznymi na świecie; James Holland opowiada, jak wewnętrzne spory sprawiły, że ten potencjał został zmarnowany.

Don Wildman bada miejsca ukryte głęboko pod starożytnymi ruinami, szukając wskazówek na temat prawdziwego losu niegdyś potężnego imperium Majów.

Don schodzi głęboko pod Wielkie Jeziora i bada zalane jaskinie, szukając dowodów na istnienie zamieszkującej je niegdyś tajemniczej społeczności — być może pierwszych ludzi, którzy dotarli do Ameryki.

Powrót Kolumba do Ameryki zaczął się od rozlewu krwi: okazało się, że Hiszpanie pozostawieni na Hispanioli zostali zabici przez rdzennych mieszkańców z ludu Taíno.

Ambitny i bezwzględny Hernán Cortés wyruszył w głąb Meksyku, aby podbić Azteków — jedno z największych imperiów w obu Amerykach.

Po dziesięcioleciach podbojów hiszpańskie kolonie w obu Amerykach bardzo się rozrosły, ale hiszpańska monarchia starała się kontrolować je na odległość.

Bogactwa zdobyte przez Hiszpanię w Ameryce sprawiły, że europejscy władcy rozwijali antyhiszpańską retorykę. Narodziła się „czarna legenda Hiszpanii", która zwiastowała koniec epoki...

Rzym, niegdyś jedno z najsilniejszych imperiów w historii, upadł w 476 roku n.e. Czy rzeczywiście barbarzyńskie inwazje zakończyły jego istnienie? A może były to zarazy lub zmiany klimatu?

W czasie I wojny światowej żołnierze na froncie cierpieli w ekstremalnych warunkach, a cywile zmagali się z brakiem żywności i nalotami. Młody Adolf Hitler zwrócił uwagę na czystki etniczne...

James Holland odkrywa prawdę o hitlerowskich dywizjach pancernych, których tak się obawiano, i bada, jak niemiecka obsesja na punkcie inżynierii pojazdów pancernych doprowadziła do ich upadku.

Don wykorzystuje nową technologię mapowania, aby ujawnić mroczne i śmiertelnie niebezpieczne, niezbadane przestrzenie pod amerykańskimi miastami.

Imperium Kartagińskie były śródziemnomorskim mocarstwem, które zdominowało handel i sztukę wojenną. Rzym unicestwił je w 146 roku p.n.e. Co doprowadziło do upadku Kartaginy?

Wielkie Piramidy są symbolem władzy starożytnego Egiptu. Stare Państwo rozpadło się w 2200 roku p.n.e. Co było przyczyną upadku tego kraju faraonów?

Stalin został przywódcą bolszewików, a w Monachium Niemiecka Partia Robotników przyjęła nową nazwę: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, czyli NSDAP.

James Holland bada historię floty U-bootów — od jednoosobowych torped po typ XXI — i odkrywa, że niezrozumienie przez Hitlera specyfiki wojny na morzu było kluczem do wyniku II wojny światowej.

Don bada ściśle tajne tunele wojskowe i rządowe oraz przygląda się tajnej technologii, która może zostać wykorzystana do budowy całych miast pod naszymi stopami.

Jak to się stało, że w ciągu zaledwie kilku lat kompletny „nikt" został dyktatorem i obalił demokrację? Jakie kluczowe wydarzenia pomogły Hitlerowi zyskać szacunek i wpływy? Kim byli jego...

W jaki sposób Hitlerowi udało się przekształcić republikę w „państwo Führera"? Jak zdołał podporządkować sobie społeczeństwo - i dlaczego społeczeństwo tak chętnie się na to zgodziło?

Hitler wielokrotnie podkreślał swoje przywiązanie do pokoju, ale po dojściu do władzy rozpoczął wojnę na wyniszczenie, która miała zapewnić Rzeszy Niemieckiej dominację w Europie.

Hitler i Stalin zaczynają kształtować bieg historii. Prezydent Roosevelt próbuje wyprowadzić swój kraj z kryzysu, a świat stoi na krawędzi kolejnej wojny światowej.

Inwazja Hitlera na Nadrenię była ryzykowna, ale się opłaciła: okazało się, że nikt go nie powstrzymał. Przywódcy Europy dążyli do pokoju, ale Noc Kryształowa była zapowiedzią przyszłych okropieństw.

Od lugerów po karabiny maszynowe MG42 i armatę przeciwpancerną Pak40 — James Holland odkrywa, że niemiecka inżynieria zbrojeniowa była całkowicie nieprzystosowana do długiej, wyniszczającej wojny.

Nurkowie głębinowi poszukują wraków budzącej grozę floty okrętów podwodnych Hitlera u północno-zachodnich wybrzeży Irlandii. Historycy badają pierwsze etapy najdłuższej kampanii II wojny światowej.

Tajny program zbrojeniowy w sercu Austrii mógł się źle skończyć dla aliantów — możliwe, że chodziło o plany nuklearne Hitlera.

CIA podawała LSD tysiącom osób. Czy jednak CIA mordowała własnych ludzi, zatruła całe francuskie miasto, eksperymentowała na nowojorczykach i zamordowała Roberta Kennedy'ego?

Co się stało z Marią Magdaleną po zmartwychwstaniu Jezusa? Razem z pasjonatami historii na południu Francji szukamy szczątków świętej w miejscu, którego nikt wcześniej nie sprawdził.

Codex Gigas, znany jako „Diabelska Biblia", od dawna intryguje ekspertów. Kto go napisał? Odwiedzimy zamek, w którym podobno znajduje się brama piekieł, i zobaczymy ogromne, wykute w skale...

Co się stało z Marią Magdaleną po zmartwychwstaniu Jezusa? Razem z pasjonatami historii na południu Francji szukamy szczątków świętej w miejscu, którego nikt wcześniej nie sprawdził.

CIA podawała LSD tysiącom osób. Czy jednak CIA mordowała własnych ludzi, zatruła całe francuskie miasto, eksperymentowała na nowojorczykach i zamordowała Roberta Kennedy'ego?

Odkrycia naukowe i przełomowe osiągnięcia XX i XXI wieku dostarczyły nowych wskazówek dotyczących prawdy kryjącej się za legendą wojny trojańskiej.

Na Malcie, w neolitycznej świątyni znanej jako Hypogeum Ħal Saflieni, znaleziono szczątki 7 tys. osób. Czy naukowcom uda się dowiedzieć, kim byli ci ludzie i dlaczego zginęli?